Tôi không có ngụ ý hay ám chỉ bất cứ ai. Tôi viết chuyện con chó là viết chuyện con chó thật và là con chó chết bị xe đè bẹp dúm ở San Jose, trong thung lũng Silicon của miền Bắc California.
Tôi đọc tin trên tờ San Jose Mercury News mô tả cái chết của con chó bi thảm như thế nào và niềm đau của chủ nó ra sao. Con chó được 10 tuổi, thuộc giống “bichon frisé”, loại chó nhỏ lông xù tai rủ, tên là Leo. Chủ của nó là bà Sara McBurnett, 38 tuổi, nhân viên địa ốc ở Lake Tahoe. Lúc đó bà đang lái xe đến phi trường quốc tế San Jose và trên đường chạy vào phi trường bà phạm một vụ chạm xe nhỏ. Người tài xế xe bị chạm nhẩy ra khỏi xe la hét bà. Xe của anh ta được mô tả là một xe vận tải mầu đen phía sau chở một cái lều vải kiểu cắm trại và mang bảng số xe của tiểu bang Virginia.
Khi bà McBurnett hạ kính xe xuống để nói chuyện với người đó, anh ta thọc tay vào xe bà, nắm lấy con chó Leo đang ngồi trên lòng bà và quẳng nó ra giữa lộ nơi các xe đang chạy. Con chó bị xe cán ngay, trước khi bà kịp chạy ra cứu nó. Khi đưa nó vào bệnh viện chó, con Leo đã chết sau đó. Bà McBurnett lái xe ra phi trường để đón chồng bà thì gập tai nạn nói trên. Bà nói lúc nào bà cũng vẫn như nhìn thấy thi thể của nó dưới chiếc xe, khi bà thuật lại tai nạn đã xẩy ra ngày 11-2.
Tuần trước, các bè bạn của bà McBurnett treo giải thưởng 5,000 đô la cho ai đưa tin bắt được kẻ lái xe đã ném chó Leo vào cửa tử. Một bản tin đăng trên báo trong ngày thứ năm về vụ này đã có kết quả hàng trăm cú điện thoai và e-mail gởi đến. Ronn Owens, thủ đài chương trình buổi sáng của đài phát thanh KGO và chủ của một con chó cũng loại “bichon frisé” có tên là Sophia, đã đưa câu chuyện lên làn sóng và tuyên bố góp 500 đô la vào quỹ giải thưởng nói trên. Chỉ trong vài phút sau đó hàng trăm thính giả đã gọi để góp tiền. Đài KGO cho biết hệ thống điện tử thư bằng lời (mail-voice) của đài bị tràn ngập.
Đồng thời hàng trăm thư và đô la đã gửi đến báo Mercury News. Vào chiều thứ năm, một ngân quỹ đặc biệt gọi là “Quỹ Treo Giải thưởng về vụ Leo” đã được thành lập bởi Hiệp hội Nhân đạo Thung lũng Santa Clara và quỹ đã góp được hơn 40,000 đô la.
Owens nói: “Hình ảnh con chó thực làm tôi xúc động. Trong tất cả câu chuyện này đã có cái gì đó gây chấn động đến tâm não tôi”. Trong khi đó câu chuyện chó Leo bị xe cán chết đã lan ra khắp nước Mỹ, vì báo chí phát thanh và truyền hình đã nắm lấy chuyện này. McBurnett nói bà vẫn cảm thấy đau khổ, cõi lòng tan nát, tâm trí bị ám ảnh bởi việc đã xẩy hôm bà lái xe đến phi trường. “Không có cái gì có thể đem con chó trở lại với tôi”, bà nức nở khóc khi được Owens phỏng vấn. Còn kẻ lái xe hung bạo, bà nói hy vọng hắn sẽ bị Cảnh sát bắt và đưa ra tòa xử. Bà mô tả hắn là Mỹ trắng, tuổi khoảng hơn 20, người mảnh khảnh và có để chòm râu dê. Bà nói tiếp: “Bị làm nhục giữa đường phố là chuyện quan trọng nhất”.
Về phía Cảnh sát, phát ngôn nhân Derek Edwards nói: “Chúng tôi có một vài manh mối rất hứa hẹn”. Ông nói ngoài hành động tàn bạo đối với thú vật, cử chỉ giận dữ điên cuồng trên đường lộ có thể đưa đến sự kết án hình tội nếu có người bị bắt trong vụ này. Hai cảnh sát thuộc đội xung kích đã được chỉ định dành toàn thời gian điều tra nội vụ và tiếp thu mọi tin tức mọi lời mách bảo, kể từ khi tờ Mercury News đăng bản tin hôm thứ năm tuần trước.
Riêng bà McBurnett, báo cho biết bà đã có một con “bichon frisé” mới. Lần này, nó có tên là Stormy (Bão Tố).
Tôi thuật lại câu chuyện này để làm gì nhỉ" Tôi cũng như biết bao nhiêu người trên cõi đời này biết thương yêu loài vật, và nhất là ở bên Mỹ con chó được quý trọng như thế nào cũng chẳng phải là điều mới lạ. Có lẽ mấy anh chàng gốc Việt Nam như tôi khi nhìn thấy những con chó được các bà ôm ấp nâng niu đã phải tức cảnh mà thở than “làm chó thế mà sướng”... miễn là chó ở Mỹ. Và tôi cũng như tất cả mọi người có lương tri đều ghê tởm những hành động hung hãn cuồng nộ ở ngoài đường phố. Thế nhưng riêng tôi một ký giả thấy vụ con chó bị xe cán trở thành tin tức rùm beng, bỗng cảm thấy u hoài nhớ chuyện cũ vô cùng.
Các sinh viên học môn báo chí lần đầu đến lớp chắc hẳn phải nghe các ông thầy giảng thế nào là tin tức. Ở bên Pháp thời trước vẫn có câu: “Xe cán chó không phải là tin, bao giờ anh thấy chó cán xe, đó mới thực là tin”. Câu nói đùa nhưng nó đã tóm gọn bài giảng thế nào là tin tức. Vậy mà thời nay, xe cán chó đã trở thành tin tức nóng hổi và hấp dẫn. Tôi thở dài, ngán ngẩm thời đại này quả thật đã đảo ngược nhiều thứ lắm rồi.
Tôi nghĩ nếu chúng ta cảm thương thân phận con chó bị lẳng xuống đường cho xe cán thì chúng ta cũng nên cảm thương cho thân phận con người bị vùi dập trong biết bao cảnh bạo tàn. Tôi cũng như nhiều anh em khác bị tù đầy cải tạo ở Việt Nam đã thấy sự vùi dập đó như thế nào để nhiều lần phải nghĩ mình còn khổ hơn cả một con chó. Có biết thương thân phận con chó thì mới biết thương thân phận con người. Chân lý này không chỉ đúng ở Mỹ, ở Việt Nam mà còn đúng ở tất cả mọi nơi trên Trái Đất. Ở bên Mỹ đang trong nùa tranh cử, nếu có một sự nhìn rõ thêm nữa về thân phận con người cũng là điều hợp thời. Chỉ sợ ở những nơi tụt hậu với thời đại mới, người ta còn bị mù chưa nhìn thấy.
