Vi Anh
Sự kiện và thời sự. Tin RFI của Pháp ngày 16-08-2018, “Vào hôm nay, 16/08/2018, đã có đến hơn 350 tờ báo Mỹ lớn nhỏ - kể cả tại những địa phương bầu cho ông Trump năm 2016 - đăng xã luận tố cáo điều được gọi là «cuộc chiến dơ bẩn chống nền báo chí tự do» mà tổng thống Mỹ Donald Trump đang tiến hành, đặc biệt là lập luận «fake news» được ông dùng để gán cho những bài phê phán ông, và nhận định «báo chí là kẻ thù của nhân dân» thường xuyên được ông nêu lên… Tuy nhiên, không phải là báo Mỹ nào cũng tham gia chiến dịch hôm nay. Bên cạnh những tờ bênh vực cho ông Trump, sự vắng mặt được chú ý nhiều nhất là của tờ báo lớn Wall Street Journal. Ngay khi ý tưởng về chiến dịch viết xã luận được gợi lên, nhật báo tài chánh này đã đánh giá là việc đăng «cùng những lời chỉ trích Trump vào cùng một thời điểm không phải là cách tốt nhất thuyết phục được các độc giả mới, vốn nằm trong thành phần ủng hộ ông Trump». Hôm nay, Wall Sreet Journal còn đi xa hơn khi cho rằng nỗ lực của tờ Boston Globe đi ngược lại tính độc lập mà các ban biên tập thường tôn vinh. James Freeman của tờ báo cho rằng ông Trump cũng có quyền tự do ngôn luận như các đối thủ của ông.
Một nữ phóng viên của đài CNN cũng tự hỏi về hiệu quả của việc làm này đối với những người đã mất tin tưởng vào báo chí.
Đi vào phân tích. Không có tự do tuyệt đối ở cõi trần gian tương đối, vạn vật vô thường này. Tự do nào cũng có giới hạn, tự do vô giới hạn là loạn hành. Kể cả tự do báo chí. Tự do báo chí quan trọng nên có người mặc thị xem như đệ tứ quyền trong chế độ chánh quyền tam lập. Đã là quyền thì nó có thể hủ hóa, lạm dụng nếu không có giám sát và cân bằng. Báo chí có nhiều cách, nhiều lý do để viện dẫn có quyền ăn, quyến nói, quyền gói ý kiến của người khác. Một người dân đưa ý kiến xin đăng lên báo lớn như New York Times, còn khó hơn lên cung trăng nữa. Nhưng chủ báo và chủ biên, ban biên tập báo có cả ngàn lý do để bác bỏ vào sọt rác ý của độc giả.
Nhưng báo chí không thể vượt ra ngoài vòng pháp luật, xâm hại quyền lợi quốc gia dân tộc, tổn hại danh dự, nhân quyền, dân quyền của người khác, và thiệt hại sinh mạng của quân đội ở trận tiền, đả phá chuẩn mực đạo đức của xã hội.
Không ai chấp nhận thứ tự do tạo cú sốc hô hoán có bom trên máy bay để cả phi cơ hỗn loạn, cả phi trường phải báo động, cái tự do đó nhứt định sẽ bị trừng phạt. Không ai chấp nhận thứ tự do đưa hình một thiếu nữ vị thành niên lõa thể trên tờ báo, cái tự do đó bị hạn chế tối thiểu bằng in một bóng che mờ các chỗ kín hay bị trừng phạt. Không ai chấp nhận cái thứ tự do tiết lộ bí mật đời tư, bí mật hành quân, bí mật quốc gia nguy hại cho cá nhân và tập thể; sớm muộn cũng phải bị ra tòa.
Một cách đại cương, có ba hạn chế. Giới hạn thứ nhứt là luật lệ. Không được xúc phạm nhân phẩm người khác. Không được xâm phạm đời tư người khác. Không được công xúc tu sỉ. Không được tiết lộ bí mật quốc gia, an ninh quốc phòng, v.v... Những giới hạn này được xã hội chấp nhận, thể hiện qua luật lệ mà mục đích tối thượng là để bảo đảm nhân phẩm con người, trật tự xã hội và an ninh quốc gia.
Giới hạn thứ hai là trách nhiệm và tín nhiệm của người viết báo đối với người cho tin. Không tiết lộ tin tức ghi nhận từ Phòng Hành Quân (TOC), những sáng chế, phát minh chưa phổ biến nếu được mời dự thuyết trình và có lời dặn. Không được tiết lộ nguồn tin nếu người cho tin yêu cầu dấu tên. Hai giới hạn trên nếu vi phạm có thể bị trừng phạt bằng ngục hình hay ngân hình.
Giới hạn thứ ba là lương tâm chức nghiệp của người làm báo. Vi phạm sẽ bị chế tài luân lý, phán quyết của tòa án lương tâm. Nên giới hạn này thường bị vi phạm. Tuy là chế tài luân lý những giới hạn đó là vấn đề nguyên tắc, quần chúng thường phản ứng mạnh đối với nhà báo hay tờ báo khi đã vượt qua.
Trước khi trở thành nhà báo, nhà báo là một con người, một công dân của một nước. Lương tâm Con Người không cho phép tán trợ Đức quốc xã diệt chủng, CS độc tài đảng trị toàn diện, tán trợ khủng bố Hồi giáo Cực đoan. Không có nhà báo vô quốc tịch, vô Tổ Quốc. Lương tâm công dân không cho phép ca ngợi kẻ thù của quốc gia dân tộc, không tiếp tay kẻ thù tuyên truyền, không biện minh cho tội ác của kẻ thù.
Bây giờ “khai triển Nghị Quyết 36”, CS Hà nội đang âm mưu xâm nhập, lũng đoạn cộng đồng tỵ nạn người Việt tỵ nạn CS ở hải ngoại, đặc biệt nhứt là người Việt ở Mỹ. CS Hà nội chưa có thể đương trường, công khai ra một tờ báo của Đảng Nhà Nước thứ 601 ở Mỹ vì biết sớm muộn gì cũng không thể sống còn trong một cộng đồng chống CS. Phương pháp xâm nhập vào hàng ngũ báo chí tiếng Việt của người Việt tỵ nạn CS là cách duy nhứt trong hiện tình. Dùng củi đậu nấu đậu ít bị mang tiếng hơn. Chơi và giúp một tờ báo nhiều người trẻ ít kinh nghiệm CS mà nhiều tham vọng nổi danh, muốn mau giàu hẳn ít tốn hơn thành lập một tờ báo mới. Chỉ đạo nhơn danh làm sạch cộng đồng, hề hóa những người kiên quyết chống Cộng là “chống gậy”, hạ thể cuộc đấu tranh chê nặng quá khứ nên quá khích, chê người Việt hải ngoại hủ lậu không để quá khứ ra sau hướng về tương lai phía trước, tạo hố sâu ngăn cách trẻ gìa, làm mất kiên nhẫn, làm chán nản quần chúng thầm lặng, lũng đoạn hàng ngũ đấu tranh về phương diện tư tưởng trên báo chí. Những điều đó dễ ngăn chận, chống phá phong trào đấu tranh hơn chiêu hồi, chiêu hàng người Việt tỵ nạn CS.
Có khi còn đi xa hơn, biện minh cho quân khủng bố, coi khủng bố là cái giá mà Mỹ phải trả. Dù gì Mỹ bây giờ cũng là quốc gia dân tộc cưu mang người Việt tỵ nạn CS. Chống để xây dựng đảng cầm quyền, chánh quyền là quyền của công dân, của báo chí là đối lập. Chống đối đả phá quốc gia dân tộc là phản quốc.
Trong cộng đồng tỵ nạn CS mà lấy y chang bài của cán bộ CS ở trong nước đăng trên báo để suy tôn Ô. Hồ, người đã du nhập CS vào VN làm khổ mình, khổ đồng bào không CS của mình, như chánh vì vương, Vua Nghiêu, Vua Thuấn; điều đó có khác gì treo hình Hitler diệt chủng ở khu phố Do Thái. Không thể biện minh đó là bài của người khác, lấy đăng theo kiểu nguỵ biện làm báo “đa chiều”. Vậy chớ chủ bút, chủ nhiệm của tờ báo có để làm cái gì.
Phỏng vấn và làm nổi bật Cựu Thủ Tướng CS Võ văn Kiệt đã từng ký ban hành nghị định quản chế hành chánh, không cần tòa bây giờ “phục viên” kiếm chuyện nói để thiên hạ đừng quên tên, mà không phỏng vấn người dân VN bị trị, người đối kháng đang bị quản thúc vì cái lịnh của Ông ấy là làm báo một chiều chớ không phải “đa chiều”.
Không ai phủ nhận tính thương mại của tờ báo, nhứt là báo Việt ở Mỹ sống phần lớn bằng quảng cáo chớ tiền bán báo chẳng được bao nhiêu. Tạo xì căn đan, kích thích hiếu kỳ thì báo chạy, quảng cáo tăng. Nhưng cái gì cũng có chừng mực, không thể vượt nguyên tắc. Vượt tinh lý luật pháp bảo đảm đời tư cá nhân, an ninh trật tự công cộng, qui chuẩn đạo lý, chánh nghĩa cộng đồng xã hội, quốc gia dân tộc, và nhứt là phản bội thân phận, căn cước, nguồn cội của mình, của đa số cộng đồng mình sống và nuôi báo mình sống là lạm dụng tự do báo chí./.(VA)
Sự kiện và thời sự. Tin RFI của Pháp ngày 16-08-2018, “Vào hôm nay, 16/08/2018, đã có đến hơn 350 tờ báo Mỹ lớn nhỏ - kể cả tại những địa phương bầu cho ông Trump năm 2016 - đăng xã luận tố cáo điều được gọi là «cuộc chiến dơ bẩn chống nền báo chí tự do» mà tổng thống Mỹ Donald Trump đang tiến hành, đặc biệt là lập luận «fake news» được ông dùng để gán cho những bài phê phán ông, và nhận định «báo chí là kẻ thù của nhân dân» thường xuyên được ông nêu lên… Tuy nhiên, không phải là báo Mỹ nào cũng tham gia chiến dịch hôm nay. Bên cạnh những tờ bênh vực cho ông Trump, sự vắng mặt được chú ý nhiều nhất là của tờ báo lớn Wall Street Journal. Ngay khi ý tưởng về chiến dịch viết xã luận được gợi lên, nhật báo tài chánh này đã đánh giá là việc đăng «cùng những lời chỉ trích Trump vào cùng một thời điểm không phải là cách tốt nhất thuyết phục được các độc giả mới, vốn nằm trong thành phần ủng hộ ông Trump». Hôm nay, Wall Sreet Journal còn đi xa hơn khi cho rằng nỗ lực của tờ Boston Globe đi ngược lại tính độc lập mà các ban biên tập thường tôn vinh. James Freeman của tờ báo cho rằng ông Trump cũng có quyền tự do ngôn luận như các đối thủ của ông.
Một nữ phóng viên của đài CNN cũng tự hỏi về hiệu quả của việc làm này đối với những người đã mất tin tưởng vào báo chí.
Đi vào phân tích. Không có tự do tuyệt đối ở cõi trần gian tương đối, vạn vật vô thường này. Tự do nào cũng có giới hạn, tự do vô giới hạn là loạn hành. Kể cả tự do báo chí. Tự do báo chí quan trọng nên có người mặc thị xem như đệ tứ quyền trong chế độ chánh quyền tam lập. Đã là quyền thì nó có thể hủ hóa, lạm dụng nếu không có giám sát và cân bằng. Báo chí có nhiều cách, nhiều lý do để viện dẫn có quyền ăn, quyến nói, quyền gói ý kiến của người khác. Một người dân đưa ý kiến xin đăng lên báo lớn như New York Times, còn khó hơn lên cung trăng nữa. Nhưng chủ báo và chủ biên, ban biên tập báo có cả ngàn lý do để bác bỏ vào sọt rác ý của độc giả.
Nhưng báo chí không thể vượt ra ngoài vòng pháp luật, xâm hại quyền lợi quốc gia dân tộc, tổn hại danh dự, nhân quyền, dân quyền của người khác, và thiệt hại sinh mạng của quân đội ở trận tiền, đả phá chuẩn mực đạo đức của xã hội.
Không ai chấp nhận thứ tự do tạo cú sốc hô hoán có bom trên máy bay để cả phi cơ hỗn loạn, cả phi trường phải báo động, cái tự do đó nhứt định sẽ bị trừng phạt. Không ai chấp nhận thứ tự do đưa hình một thiếu nữ vị thành niên lõa thể trên tờ báo, cái tự do đó bị hạn chế tối thiểu bằng in một bóng che mờ các chỗ kín hay bị trừng phạt. Không ai chấp nhận cái thứ tự do tiết lộ bí mật đời tư, bí mật hành quân, bí mật quốc gia nguy hại cho cá nhân và tập thể; sớm muộn cũng phải bị ra tòa.
Một cách đại cương, có ba hạn chế. Giới hạn thứ nhứt là luật lệ. Không được xúc phạm nhân phẩm người khác. Không được xâm phạm đời tư người khác. Không được công xúc tu sỉ. Không được tiết lộ bí mật quốc gia, an ninh quốc phòng, v.v... Những giới hạn này được xã hội chấp nhận, thể hiện qua luật lệ mà mục đích tối thượng là để bảo đảm nhân phẩm con người, trật tự xã hội và an ninh quốc gia.
Giới hạn thứ hai là trách nhiệm và tín nhiệm của người viết báo đối với người cho tin. Không tiết lộ tin tức ghi nhận từ Phòng Hành Quân (TOC), những sáng chế, phát minh chưa phổ biến nếu được mời dự thuyết trình và có lời dặn. Không được tiết lộ nguồn tin nếu người cho tin yêu cầu dấu tên. Hai giới hạn trên nếu vi phạm có thể bị trừng phạt bằng ngục hình hay ngân hình.
Giới hạn thứ ba là lương tâm chức nghiệp của người làm báo. Vi phạm sẽ bị chế tài luân lý, phán quyết của tòa án lương tâm. Nên giới hạn này thường bị vi phạm. Tuy là chế tài luân lý những giới hạn đó là vấn đề nguyên tắc, quần chúng thường phản ứng mạnh đối với nhà báo hay tờ báo khi đã vượt qua.
Trước khi trở thành nhà báo, nhà báo là một con người, một công dân của một nước. Lương tâm Con Người không cho phép tán trợ Đức quốc xã diệt chủng, CS độc tài đảng trị toàn diện, tán trợ khủng bố Hồi giáo Cực đoan. Không có nhà báo vô quốc tịch, vô Tổ Quốc. Lương tâm công dân không cho phép ca ngợi kẻ thù của quốc gia dân tộc, không tiếp tay kẻ thù tuyên truyền, không biện minh cho tội ác của kẻ thù.
Bây giờ “khai triển Nghị Quyết 36”, CS Hà nội đang âm mưu xâm nhập, lũng đoạn cộng đồng tỵ nạn người Việt tỵ nạn CS ở hải ngoại, đặc biệt nhứt là người Việt ở Mỹ. CS Hà nội chưa có thể đương trường, công khai ra một tờ báo của Đảng Nhà Nước thứ 601 ở Mỹ vì biết sớm muộn gì cũng không thể sống còn trong một cộng đồng chống CS. Phương pháp xâm nhập vào hàng ngũ báo chí tiếng Việt của người Việt tỵ nạn CS là cách duy nhứt trong hiện tình. Dùng củi đậu nấu đậu ít bị mang tiếng hơn. Chơi và giúp một tờ báo nhiều người trẻ ít kinh nghiệm CS mà nhiều tham vọng nổi danh, muốn mau giàu hẳn ít tốn hơn thành lập một tờ báo mới. Chỉ đạo nhơn danh làm sạch cộng đồng, hề hóa những người kiên quyết chống Cộng là “chống gậy”, hạ thể cuộc đấu tranh chê nặng quá khứ nên quá khích, chê người Việt hải ngoại hủ lậu không để quá khứ ra sau hướng về tương lai phía trước, tạo hố sâu ngăn cách trẻ gìa, làm mất kiên nhẫn, làm chán nản quần chúng thầm lặng, lũng đoạn hàng ngũ đấu tranh về phương diện tư tưởng trên báo chí. Những điều đó dễ ngăn chận, chống phá phong trào đấu tranh hơn chiêu hồi, chiêu hàng người Việt tỵ nạn CS.
Có khi còn đi xa hơn, biện minh cho quân khủng bố, coi khủng bố là cái giá mà Mỹ phải trả. Dù gì Mỹ bây giờ cũng là quốc gia dân tộc cưu mang người Việt tỵ nạn CS. Chống để xây dựng đảng cầm quyền, chánh quyền là quyền của công dân, của báo chí là đối lập. Chống đối đả phá quốc gia dân tộc là phản quốc.
Trong cộng đồng tỵ nạn CS mà lấy y chang bài của cán bộ CS ở trong nước đăng trên báo để suy tôn Ô. Hồ, người đã du nhập CS vào VN làm khổ mình, khổ đồng bào không CS của mình, như chánh vì vương, Vua Nghiêu, Vua Thuấn; điều đó có khác gì treo hình Hitler diệt chủng ở khu phố Do Thái. Không thể biện minh đó là bài của người khác, lấy đăng theo kiểu nguỵ biện làm báo “đa chiều”. Vậy chớ chủ bút, chủ nhiệm của tờ báo có để làm cái gì.
Phỏng vấn và làm nổi bật Cựu Thủ Tướng CS Võ văn Kiệt đã từng ký ban hành nghị định quản chế hành chánh, không cần tòa bây giờ “phục viên” kiếm chuyện nói để thiên hạ đừng quên tên, mà không phỏng vấn người dân VN bị trị, người đối kháng đang bị quản thúc vì cái lịnh của Ông ấy là làm báo một chiều chớ không phải “đa chiều”.
Không ai phủ nhận tính thương mại của tờ báo, nhứt là báo Việt ở Mỹ sống phần lớn bằng quảng cáo chớ tiền bán báo chẳng được bao nhiêu. Tạo xì căn đan, kích thích hiếu kỳ thì báo chạy, quảng cáo tăng. Nhưng cái gì cũng có chừng mực, không thể vượt nguyên tắc. Vượt tinh lý luật pháp bảo đảm đời tư cá nhân, an ninh trật tự công cộng, qui chuẩn đạo lý, chánh nghĩa cộng đồng xã hội, quốc gia dân tộc, và nhứt là phản bội thân phận, căn cước, nguồn cội của mình, của đa số cộng đồng mình sống và nuôi báo mình sống là lạm dụng tự do báo chí./.(VA)
