Là tiểu bang giàu nhất và đông dân nhất Hoa Kỳ, California cũng có nhiều nan đề nhức nhối riêng.
Nói về dân số, California có gần 39.6 triệu dân, theo thống kê năm 2018, và và đông dân nhất Hoa Kỳ. Nói về kinh tế, California có tổng sản lượng quốc dân GDP là 3 ngàn tỷ đôla, giàu hơn bất kỳ tiểu bang nào khác tại Hoa Kỳ, và như thế khi tính riêng như một quốc gia, tiểu bang này là nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới.
Tỷ lệ thất nghiệp California giữ đều đặn ở mức 4.1% trong tháng 8/2019. Như thế là thất nghiệp thấp kỷ lục, và cho thấy mức tăng việc làm của California liên tục tới 114 tháng, vượt hơn thời kỳ tăng việc của thập niên 1960s.
Tính riêng trong tháng 8/2019, các công ty tại California tăng thêm 34,500 việc làm ngoài nông nghiệp.
Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 7/2019 cũng là 4.1%, khi California đạt thời khoảng tăng việc làm kỷ lục 113 tháng. Kỷ lục thấp ban đầu đạt được là thời kỳ kỳ tháng 7/2018 tới tháng 12/2018.
Tiểu bang California cũng là nơi thị trường nhà cửa nhiều cơ nguy nhất, nếu xảy ra một cú suy thoái kinh tế. Công ty dữ kiện địa ốc Redfin nghiên cứu về 50 thị trường nhà đất lớn nhất tại Hoa Kỳ, xếp loại từ ít rủi ro nhất cho tới nhiều rủi ro nhất dựa vào 7 yếu tố, kể cả tình hình giá nhà đất dao động, tính đa dạng nhân dụng địa phương… Thống kê cho thấy khá bi quan với vùng Nam California.
Daryl Fairweather, kinh tế trưởng của Redfin, nói rằng Riverside là thị trường mong manh nhất, một phần vì người ta không có nhiều trị giá thị trường (house equity) trong nhà của họ. Nghĩa là, Riverside là thị trường mong manh nhất, ở thứ hạng 50, tức là cuối sổ.
Mấp mé gần đó là thị trường nhà đất San Diego, hạng 47, và Los Angeles hạng 43.
Trong khi đó tại Bắc California, Sacramento là thành phố mong manh nhất, thứ 40 trên danh sách.
Thị trường nhà đất vững nhất tại California là San Francisco, ở thứ hạng 15 trên toàn quốc. Bởi vì chủ nhà vùng San Francisco có nhiều equity hơn các nơi khác, tức là trị giá nhà cao hơn các nơi ở California, hễ hô bán là có giá liền.
Dù vậy, California không lo ngại về suy thoái kinh tế, và ngay cả khi kinh tế Mỹ gặp suy thoái, thị trường nhà tiểu bang California sẽ không bị sụp đổ.
Tuy nhiên, cái gì cũng có cái giá phải trả… Giá thuê nhà ở California cao mấp mé mây trời, không bao nhiêu người với tới nổi.
Thống kê cho thấy trong năm 2016, có tới 29% trên toàn bộ các hộ dân cư thuê nhà tại California đã xài hơn phân nửa mức lương của họ cho tiền thuê nhà (hay chung cư), theo nghi6en cứu của Harvard Joint Center for Housing Studies.
Con số đó tăng tới 35% trên tổng số người thuê ở tuổi 65 tới 79, và tối 42% người thuê ở tuổi 80 hay già hơn.
Mức độ tăng tiền thuê đã chậm trong hai năm qua. Nhưng giá trung bình cho một căn chung cư trống ở quận Los Angeles thì gần 40% cao hơn con số đó trong năm 2012, tức là khoảng 2,329 đôla/tháng, theo thống kê của Zillow. Nghĩa là, thuê đắt kinh khủng.
Mức tăng chi phí gia cư nhanh như thế là lý do làm cho tăng vọt nan đề vô gia cư. Và sống trên đường phố ngày đêm tất nhiên là làm tăng nan đề sức khỏe, đặc biệt là gây chấn thương cả thể chất và tâm lý cho người già.
Hồi năm 2018, khi tổng lượng người vô gia cư giảm, thì con số người vô gia cư 62 tuổi trở lên trong khu vực Los Angeles và phụ cận tăng 22%, để tới gần 5,000 người. Theo con số mới của cơ quan Los Angeles Homeless Services Authority (LAHSA), con số đó đã tăng tới 5,231 người. Đó là mới nói người cao niên tại thành phố Los Angeles. Nếu nói tới cấp Quận Los Angeles là phải nhân thêm nhiều lần nữa.
Theo thống kê của LAHSA, trong năm 2019, có khoảng từ 50,000 người tới 60,000 người vô gia cư trong bất kỳ đêm nào (any given night) trong quận Los Angeles, với hơn 44,000 người trong số đó ngủ trên đường phố. Nói là trong bất kỳ đêm nào, có nghĩa là trong một đêm có khoảng số người vô gia cư như thế, và hôm sau hay hôm sau nữa họ lại có nơi ở. Nghĩa là, số người thỉnh thoảng vô gia cư phải nhiều hơn con số nằm trên đường phố, nếu tính theo tuần lễ hay tháng.
Thống kê ghi rằng giới trẻ, từ vị thành niên cho tới 24 tuổi, là khoảng 8,915 em trong khối dân số vô gia cư của quận trong năm 2019 (con số này là 8,072 em trong năm 2018).
Ghi nhận rằng có 7% người vô gia cư ở quận L.A. là cựu chiến binh Hoa Kỳ, trong khi 8% là người gốc Phi Châu (tức da đen).
Thống kê 2019 về dân số vô gia cư tại Quận Los Angeles County là:
--- 9% dưới 18 tuổi.
--- 31% là nữ giới.
--- 15% là trong các đơn vị gia đình (thường chủ hộ gia đình là mẹ đơn thân).
--- 16% là khuyết tật về cơ thể.
--- 28% là vô gia cư kinh niên.
--- 15% dân số vô gia cư bị rối loạn lạm dụng chất nghiện.
--- 25% dân số vô gia cư có bệnh thần kinh nghiêm trọng.
--- 7% người vô gia cư là nạn nhân của bạo lực gia đình (vợ/chồng, bạn tình)…
Nằm giáp biên Quận Los Angeles là Quận Cam, thủ đô người Việt tỵ nạn, nơi may mắn có số lượng dân vô gia cư thấp hơn nhiều.
Thống kê phổ biến hồi tháng 7/2019, cho thấy cuộc kiểm kê đầu năm 2019 trên đường phố và trong các nhà tạm cư Quận Cam là 6,860 người vô gia cư, như thế là tăng 43% so với hai năm trước.
Susan Price, điều hợp viên cơ quan lo cho người vô gia cư Quận Cam, nói rằng không riêng ơ Quận cam mà chung cho cả tiểu bang California, đều không có nơi ở giá rẻ nhằm đáp ứng nhu cầu dân số.
Bà nói trong mấy năm gần đây, có thêm khoảng 600 giường trong nhà tạm trú tại Quận Cam, và có thêm khoảng 600 hay 700 giường sắp cung ứng nữa.
Nhiều nhà hoạt động nói rằng nhà tạm trú qua đêm không thực sự là nhà, vì người vô gia cư rồi sẽ suy kiệt sức khỏe và nhiều người sẽ chết trên đường phố nếu tình hình gia cư không cải thiện.
Thống kê kiểm kê trong tháng 1/2019 tại Quận Cam cho thấy có 2,899 người vô gia cư tại các nhà tạm trú cho người vô gia cư qua đêm, và 3,961 người không nơi tạm trú và phải ngủ trên đường phố, trong xe hơi và nơi khác.
Thống kê này cho thấy tại Quận Cam:
--- Khoảng ¼ người vô gia cư ở Quận Cam, tổng cộng là 1,654 người, có vấn đề sức khỏe tâm thần.
--- Có 311 người vô gia cư là cựu chiến binh tại Quận Cam.
Trong khi đó, một thành phố có tỷ lệ đông người Việt là San Jose ở Bắc California cũng có mức tăng vọt số người nằm ngủ ngoài đường phố.
San Jose cũng là thành phố lớn thứ 10 Hoa Kỳ, và là nơi có nhiều bản doanh các công ty kỹ thuật cao.
Một bản tin hồi tháng 7/2019 trên báo Mercury News cho thấy số người vô gia cư ở San Jose tăng 42% trong vòng 2 năm.
Theo thống kê sau khi kiểm kê số người vô gia cư đầu năm 2019, San Jose có số người vô gia cư tăng từ 4,350 người trong năm 2017 lên tới 6,172 người trong năm 2019.
Khi tính chung Quận Santa Clara County thì là mức tăng 31%, từ 7,394 người lên tới 9,706 người vô gia cư.
Thống kê cũng cho thấy ¾ người vô gia cư không nơi tạm trú qua đêm trong năm 2017 tại cả ở mức thành phố (San Jose) và cả mức quận (Quận Santa Clara). Thống kê 2019 cho thấy tỷ lệ số người không nơi tạm trú qua đêm là 83% tại thành phố San Jose và là 82% tại Quận Santa Clara.
Nghĩa là, California là tiểu bang giàu, có nền kinh tế lớn thứ 5 toàn cầu, nhưng nạn vô gia cư cứ tăng đều mỗi năm, vì giá thuê nhà cửa quá đắt trong khi lương thấp là phần lớn.
Nhức nhối là thế…
Gửi ý kiến của bạn
