Ngoại Trưởng Rice trong chuyến công du Á Châu tuyên bố, chính Mỹ sẽ bảo vệ Thái Bình Dương. Vai trò đệ nhứt siêu cường của Mỹ khó tồn tại nếu Mỹ không đóng vai trò hải thượng trên Thái Bình Dương. An ninh Mỹ không bảo đảm nếu Mỹ không kiểm soát được Thái Bình Dương, một đại dương mà bên bờ phía Tây Bắc là nước Mỹ.
Phần Đông Nam Á của đại dương này là Đông Hải - tên gọi của CS Hà Nội - và Nam Hải - tên gọi của CS Bắc Kinh. Nhưng cả hai tên hầu như chỉ một vùng biển. Hải lộ quốc tế đi qua vùng biển này. Hải lộ đó đang trở thành trở thành hải lộ chiến lược đóng vai trò sinh tử về kinh tế và an ninh thế giới, do tình hình ngày càng căng thẳng giữa TC và Đài Loan, mối lo Eo Biển Đài Loan dậy sống của các nước Á Châu Thái Bình Dương, các cuộc tranh chấp chủ quyền về Quần Đảo Trường Sa giữa các nước chung quanh. Có 6 quốc gia trong vùng phía nam biển Trung Hoa có chung biên giới biển, nơi hải lộ có 60% tàu chở dầu và 50% tàu chở hàng hóa của thế giới thông thương. Vì vậy Mỹ không thể không theo dõi sát những động tịnh nhỏ lớn của vùng này, vì ảnh hưởng của nó rất lớn đối với các nước trong vùng và sự ổn định của Mỹ và của toàn cầu nữa. Nên theo Giáo sư David Rosenberg, của khoa chính trị tại đại học Middlebury College, mới đây cho biết ngay sau cuộc khủng bố kinh thiên động địa hai thủ đô kinh tế và chánh trị của Mỹ ở New York và WashintonDC, chánh quyền Bush Hoa Kỳ đặt thành định chế hai biện pháp an ninh chưa từng được quy định trước đây.
Biện pháp thứ nhất là CSI, chữ viết tắt cho Sáng kiến An ninh Container, được ban hành vào tháng Giêng năm 2002, làm thay đổi các luật lệ điều hành hải lộ và phương thức theo đó các luật lệ này được thi hành. Cho đến nay đã có 18 trong số 20 hải cảng nước ngoài được Cơ quan Quan Thuế Hoa Kỳ cho là cần ưu tiên thực hiện, đã tuân thủ sáng kiến này, trong số đó có hai cảng lớn nhất là Hồng Kông và Singapore. Thế thì các quốc gia ký kết vào chương trình CSI phải làm gì để tuân hành quy định đó.
Ông Rosenberg cho biết trước hết họ phải chấp thuận việc bổ nhiệm một viên chức thuế quan Hoa Kỳ giám sát và theo dõi việc kiểm soát an ninh. Rồi họ còn phải trang bị máy dò tất cả những kiện hàng.Việc kiểm soát không những dò tìm võ khí sinh hóa hay các loại võ khí qui ước mà còn cả những loại phóng xạ, các loại ma túy trái phép, các món khác cần quan tâm. Sau đó họ phải lập danh sách điện tử ghi lại những gì nằm trong các container đó cho Hoa Kỳ và tiếp tục nâng cấp các biện pháp đó theo những tiêu chuẩn sau này được loan báo.
Theo ông Rosenberg thì việc chuyển trọng tâm việc bảo vệ an ninh từ cảng đến sang cho cảng xuống hàng là "một sự thay đổi to lớn trong việc trao đổi hàng hóa, gửi hàng hóa toàn cầu". Ông Rosenberg cho hay, điều đáng kể về sự thay đổi này được áp dụng khá nhanh chóng và êm ả, ít gặp phản đối.
Biện pháp an ninh thứ nhì, được biết dưới tên gọi tắt là PSI tức Sáng kiến cấm phổ biến võ khí, được ban hành vào tháng 9 năm 2003. Biện pháp này chủ yếu là nhằm tịch thu các loại võ khí có khả năng hủy diệt lớn và các loại kỹ thuật liên quan, trên đường biển cũng như đường hàng không, trước khi chúng rơi vào tay quân khủng bố hay những xứ bảo trợ cho khủng bố.
Ông Rosenberg giải thích: "Một biện pháp nữa được chính phủ Bush đưa ra là tìm cách lấy tin tức về những chuyến hàng khả nghi rồi cho lệnh chận bắt giữ các tàu hàng khả nghi để khám xét. Ngoài ra còn khuyến khích tất cả những nước tham dự cải tiến luật lệ của họ theo hướng dẫn tổng quát về những chất liệu cần cấm phổ biến".
Vì những biện pháp đó tương đối mới và chưa áp dụng nhiều nên chưa kết luận là chúng có hữu hiệu hay không. Tuy nhiên sẽ phát sanh không ít bực bội từ những quốc gia tham dự. Nhưng Mỹ kiên quyết áp dụng hai sáng kiến CSI và PSI đồng thời làm sáng tỏ các lợi ích khác như chống hải tặc, chống ô nhiễm, chống buôn lậu.
Tuy nhiên Mỹ rất lắng nghe các quốc gia tham dự phản hồi ý kiến và mong trợ giúp chi phí tham gia và huấn luyện nhân sự. Giữ được an ninh cho hải lộ có tầm chiến lược toàn cầu trong vùng biển Trung Hoa là một công tác lớn và không dễ làm. Sau vụ khủng bố tấn công nước Mỹ ngày 9 tháng 11, việc đặt ra các biện pháp ứng phó trước các biến động có thể xảy ra, hẳn nhiên là những bước không thể tránh. Hoa Kỳ ý thức được điều này trong lúc các nước tham dự cũng cảnh giác và có sự tham gia các chương trình phòng chống đúng mức, mới có thể giúp tránh khỏi cảnh "mất bò rồi mới rào chuồng". Sẽ thiếu sót nếu không nói chính nỗi lo sợ quân khủng bố đánh phá đường biển và hải cảng, của các nước năm ven Thái Bình Dương, đã giúp cho hai biện pháp an ninh đường biển của Mỹ không bị phê bình là " bành trướng." Và phải chăng nhờ Mỹ mà Đông Hải hay Nam Hải đến nay vẫn bình yên.
Gửi ý kiến của bạn
