Chỉ một thế hệ. Cùng một giống nòi. Chung thân phận, kẻ mất quyền công dân ngay trên đất nước của mình, người rời xa quê nhà nữa vòng trái đất. Một Saigòn từng là Hòn Ngọc Viễn Đông, thủ đô của Việt Nam Cộng Hòa trở thành Thành phố Hồ Chí Minh, thiếu điện, thiếu nước, thừa đĩ điếm, dư cảnh sát, đầy công an. Một Little Saigon từng là vùng ngoại ô vắng vẻ, rẫy đậu, nương dâu trở thành thành phố sầm uất, chuông chùa ngân ngày sóc vọng, chuông nhà thờ lanh lãnh cuối tuần, tiếng Việt nhấp nháy trên bảng hiệu, ê a trong học đường. Tại sao, chỉ cũng trong một phần tư thế kỷ ấy, cùng một lớp người chung thân phận thua cuộc ấy mà nơi thì suy sụp như Saigòn, nơi lại phồn thịnh như Little Saigon. Chế độ chính trị, chế độ chính trị đích thực là nguyên do. Chế độ Cộng Sản độc tài là vật cản của tiến bộ và phát triển. Dân chủ tự do là con đường đưa đến tiến bộ và phát triển.
Không cần tìm dẫn chứng xa xôi, sự sụp đổ của Liên bang Sô viết, toàn bộ nước Cộng sản Đông Âu như sự thất bại của chế độ Cộng sản, mà nhìn hai hình ảnh quen thuộc của mình là Saigòn cũ và Little Saigon, sau hai mươi lăm năm để so sánh thì sẽ thấy rõ hơn giá trị của hai chế độ.
Trước 30/4/75, dù Saigòn là thủ đô của một nước đang chiến tranh, bị pháo kích, tấn công không ít, cuộc sống vẫn dễ chịu hơn dưới thời Cộng sản về mọi mặt, văn hóa, xã hội, kinh tế. Sổ sách, báo xuất bản đa dạng và nhiều. Đại học có lắm khoa đã cấp bằng tiến sĩ. Xã hội ít phân chia giai cấp và nạn đĩ điếm, bịnh xã hội tuy có - ở đâu trên thế giới cũng có - nhưng không lan tràn và còn trong vòng kiểm soát dược. Kinh tế, Saigòn đóng vai trò thủ đô cho toàn Miền Nam. Kỹ nghệ sắp vượt qua thời kỳ lắp ráp.
Từ sau 30/4/75, qua mấy kỳ đổi tiền, đánh tư sản, và thu vét vật liệu chở về Miền Bắc, dân ăn độn, bịnh, chỉ thuần thuốc xuyên tâm liên. Nhà, xưởng tư lớn bị tịch thu, công thự bị tư hữu hóa, cấp riêng cho cán bộ. Đường sá, cống rãnh không tu trì. Ổ gà, nước ngập, thiếu điện, thiếu nước. Đến thời kỳ “Đổi mới” chỉ có nhà hàng, nhà ngủ, khu ăn chơi được đầu tư để phục vụ ngoại quốc và giai cấp quí tộc đỏ, kéo theo đĩ điếm, cờ bạc, số đầu, số đuôi lan tràn không thể kiểm soát được. Tại sao" Vì nhà nước, vì chánh quyền, độc quyền, bao biện, say sưa trong chiến thắng, cuồng tín trong chủ nghĩa. Kinh tế thì chỉ huy theo kế hoạch của Trung ương, rót chỉ tiêu, cấp dưới, dân chỉ có nhiệm vụ thi hành và nhất trí. Dân chủ tập trung vào tay đảng, tự xưng là giai cấp tiên phong lãnh đạo, dân chỉ là giai cấp bị trị, có miệng không lời, có óc không được nghĩ, có tay chỉ được làm theo chỉ đạo, có chân chỉ được đi theo ý công an. Nói gọn, Saigòn suy sụp mọi mặt vì Cộng sản, vì chính chế độ độc tài Cộng sản.
Trong lúc đó Little Saigon vươn lên gần như từ con số không nhờ chế độ chánh trị tự do, dân chủ của Hoa kỳ. Điểm khởi đầu gần con số không ấy biểu lộ rõ nét. Thứ nhứt, khu vực tọa lạc Little Saigon bây giờ nguyên là rẫy đậu, nương dâu. Đường Bolsa là con đường ngoại ô vắng lặng với vài cửa tiệm thưa khách. Thứ hai, lớp người Việt Nam đến quần cư, tạo nên Little Saigon, trong 3 đợt sau 75 (di tản), 80 (thuyền nhân) và 92 (HO), đại đa số là người tay trắng, tan nhà, nát cửa, bị tù đày vì CSVN. Quan yếu hơn, số người nầy tự nguyện đến Little Saigon vì tiếng gọi của hồn Việt (đến với nhau vì là đồng bào, “Chim Việt đậu cành nam.”) hơn là chính sách định cư của Mỹ vốn không muốn các sắc dân tụ tập lại thành khu lụp xụp (ghetto) hay lãnh địa riêng (enclave). Đó là chưa nói đến thái độ thiên kiến bài ngoại, kỳ thị của một số người Mỹ da trắng. Mãi đến 1989, Thị xã Westminster vẫn không cho phép người Việt diễn hành nhơn ngày Quốc hận. Và vẫn có nghị viên nói “Nếu muốn làm người Việt hãy về Việt Nam đi”.
Nhưng nhờ tự do dân chủ, con số gần không đó trong 25 năm, với bàn tay, khối óc, và trái tim của gần 300,000 người Việt đã tạo nên một kỳ tích: Little Saigon. Thành phố gợi nhớ Saigon, thủ đô VNCH xưa đang là thủ đô văn hóa, kinh tế của số gần 2 triệu người Việt hải ngoại. Nó gồm trên 2200 cơ sở thương mãi. Giá đất, giá nhà cao nhứt nhì đất Mỹ. Năm 99 ở đây gởi về giúp gia đình 1 tỷ 1 đô la, gần 4% tổng sản ngạch cả nước Việt Nam. Nhà nước CSVN không cần đầu tư gì mà cũng thấy ngoại tệ rót vào lãnh thổ. Chùa chiền, nhà thờ, miếu mạo nguy nga. Tiếng Việt được dạy ở trường tư, ở trường công như một sinh ngữ tầm cỡ Pháp, Đức.
Tự do dân chủ rõ nét hơn qua các cơ quan truyền thông (phát thanh, hình, ấn phẩm). Sáng tác văn học, nghệ thuật sung mãn. Đặc biệt các tranh luận, tranh chấp có khi gay go nhưng trong niềm tương kính sự khác biệt quan điểm. Lập trường, mẫu số chung chính trị vẫn chống độc tài Cộng sản dù chủ trương cách chống đôi khi khác nhau. Lễ hội truyền thống được mọi người lớn nhỏ ủng hộ, đúng theo tập tục sinh hoạt dân chủ tiền tiến.
Hai thành phố, một Little Saigon đang lên do bối cảnh dân chủ tự do, một Saigòn đang thụt lùi, xuống cấp vì độc tài, Cộng sản trên mọi mặt. Hai hình ảnh quen thuộc của mình, một so sánh trên thực tế sinh động, là một minh chứng hùng hồn cho người Việt. Rằng Cộng sản là một thể chế kinh tế chính trị ảo tưởng và thất bại. Rằng tự do, chỉ là điều kiện cần và đủ cho Tiến bộ và Phát triển cá nhân, xã hội và đất nước.
Gửi ý kiến của bạn
