Vượt biên là một thành ngữ Việt hết sức quen thuộc với chúng ta dù mới có từ sau 1975, để chỉ hành động bỏ nước ra đi, tỵ nạn CS. Có thể đi bằng thuyền nhỏ vượt đại dương; cách này nhiều nhứt nên tiếng Anh gọi là Thuyền nhân (boat people). Có thể đi đường bộ, băng rừng vượt suối như Ô. Lý Tống và một số người dùng đường Miên sang Thái lan, miễn làm sao trốn chạy khỏi CS là được. Chính cuộc vượt biên này đã đánh động lương tâm Nhân loại, tạo điều kiện cho việc định cư người việt khắp nơi trên Thế giới. Riêng tại Mỹ nó là động cơ thúc đẩy Quốc hội Mỹ thông qua các Chương trình HO, ODP, ROVR về sau. Hiện tại Đồng bào Thượng ( ĐBT) của chúng ta ở Cao nguyên VN cũng đang vượt biên. Vấn đề vượt biên của ĐBT trở thành quốc tế hay không, là một hàm số có 3 biến số: ĐBT, CS Hà nội và Campuchia, Mỹ và Cao ủy Người Tỵ nạn Liên hiệp quốc.
Biến số thứ nhứt là ĐBT. Đất lành chim đậu; đất dữ chim đi. Cao nguyên không còn là đất sống của ĐBT nữa. Mảnh đất đỏ mầu mỡ, tiền rừng bạc núi của tổ tiên ĐBT đã trở thành đất chết khi cuộc nổi dậy của ĐBT bị CS Hà nội điều chủ lực quân vào trấn áp. Và tiếp sau đó là truy lùng, bắt bớ, phản tuyên truyền đổ cho Mỹ và Tin lành Tại gia . Nhưng quan trọng nhứt là việc Hà nội lợi dụng thời cơ, tăng cường nhiều đơn vị quân sự, thanh niên tuyên truyền, và rất nhiều thường dân được các chi bộ Đảng chính gốc Miền Bắc lãnh đạo đến. Nói là để tam cùng với ĐBT, thực chất là cưỡng chiếm thêm đất đai làm kinh tế quốc phòng và thực hiện kế hoạch trộn dân cố hữu của Đảng CS. Việc đưa một người gọi là gốc Tày lên chức Tổng Bí thư CS chẳng có tác dụng gì ngoài vai trò làm cây kiểng cho Đảng.
Tam thập lục kế, dĩ đào vi thượng. Trốn trong nước làm sao được với hàng trăm ngàn Bộ đội, hàng trăm ngàn dân quân do Hà nội đưa vào, đang đói đất muốn sớm đuổi ĐBT để chiếm hữu đất đai. Đành phải trốn sang nước giáp ranh là Campuchia, như khi xưa dân Việt chọn Biển Nam hải vậy. Cho đến bây giờ tổng hợp tin của những cơ quan truyền thông quốc tế, số người vượt biên ghi nhận được đã lên mấy trăm. 38 người đã được Mỹ cho nhập cư. 49 người đang bị Campuchia cầm giữ. 300 người đang lẩn trốn trong rừng của các thuộc các tỉnhCampuchia giáp ranh Cao nguyên_ tức là đã vượt biên rồi. Con số chưa ghi nhận được phải cao hơn nhiều vì còn rất nhiều chưa dám ra mặt.
Biến số thứ hai, CS Hà nội và Campuchia. Bên ngoài Hà nội áp lực Nam vang phải bắt và giải giao ĐBT vượt biên về cho VNCS. CS Hà nội còn gợi lòng tham của Campuchia bằng tiền thưởng như đối với tội đồ đại hình. Bên ngoài tệ như vậy nhưng bên trong còn tệ hơn vậy nữa. Ở một góc nhìn nào đó của Hà nội, ĐBT có đất Cao nguyên, có đạo Tin Lành, có tình đồng đội với Mỹ cũng giống như Người Việt gốc Hoa ( NVGH) có tài sản ở Chợ lớn, có cố hương Trung quốc, là kẻ thù của CS Hà nội. Ở chỉ thêm " phức tạp."; tống khứ đi cho khuất mắt. Vài năm sau họ sẽ trở thành Thượng Kiều "yêu nước" nếu có đủ đô la trở lại thăm Cao nguyên đất đỏ bị nhuộm đỏ hết nhìn ra rồi. Vậy thì cứ để cho ĐBTđi và làm tiền. Trong vụ "Nạn kiều" Trung quốc, số vàng đích thân người của Cục Bảo vệ Chánh trị thuộc Bộ Nội vụ thâu trên mỗi đầu người là 9 lượng và thêm 4 lượng nếu lý lịch Hoa không rõ ràng. Số vàng ấy được ép lại thành khối đem bán ở Thị trường Vàng Aâu châu, Zurich, khiến quốc tế bàng hoàng vì số lượng quá lớn và vì cạy ra thấy toàn là tên của các hảng vàng VNCH cũ. Nói khác, thử suy luận, nếu ĐBT chịu ký hiến đất, Mỹ chịu chi một mớ thì sẽ có Chươngtrình Ra Đi Trong Vòng Trật Tự ngay. Còn Campuchia, nếu được Cao ủy và Mỹ giúp quỹ lập trại tạm cư cho ĐBT, thì những lời hăm he của Hà nội cũng có cách làm êm thôi.
Biến số thứ ba là Cao ủy Người Tỵ nạn của Liên hiệp Quốc và Mỹ. Cho đến bây giờ thấy có nhiều cố gắng. Can thiệp với nhà cầm quyền Campuchia, không cho giải giao số ĐBT vượt biên bi bắt cho Hà nội. Viên chức ngoại giao của Mỹ đến Nam vang nhiều lần. 38 ĐBT vượt biên được Mỹ chấp nhận sang định cư ở Mỹ. Cả hai bám sát vấn đề. Nhưng những cố gắng chỉ còn ở mức từng vụ việc, chưa thành kế hoạch tổng hợp. Vấn đề còn ở cấp chuyên môn, chưa được đem ra thảo luận ở cấp chánh trị cao của LHQ hay liên bang Mỹ. Dù vấn đề vượt biên cuả ĐBT chưa được quốc tế hoá, nhưng nhịp tiến của nó ở cấp chuyên môn rất khả quan. Chắc chắn nó không thể bị CS Ha nội nhận chìm với lý do sáo mòn, xen vào nội bộ nước khác.
So vấn đề người Kurdes ở Iraq, vấn đề người Serbes ở Kosovo, cuộc vượt biên của ĐBT qua Campuchia, thời gian còn quá ngăn để quốc tế có thái độ mạnh. Nhưng so mức độ tính theo tỷ lệ thì khá lớn. Năm 1975, CS Hà nội chiếm Miền Nam, ĐBT có 2 triệu tư người. Đó là lời của Chủ tịch Hội người Sơn cước nói trong cuộc biểu tình của Người Mỹ gốc Thượng trước côn gtrường Quốc hội Mỹ. Đến năm 2001, ĐBT chỉ còn 2 triệu. Một phần tư thế kỷ, dân số không tăng mà còn sụt. Tỷ số phát triễn âm là dấu hiệu của sự tuyệt chũng. Các sắc dân thiểu số đang chết dần dưới ách độc tái đảng trị CS Hà nội.
Để kết luận, xin tóm lượt tiếng kêu thống thiết của các sắc tộc thiểu số ở VNCS, qua lời nói bi thương của người thay mặt ĐBT ở Mỹ. Quốc tế sợ các thú hoang dãù quí hiếm tuyệt chủng nên ban hành sách đỏ cấm săn bắt. Các sắc dân thiểu số đang bị CSVN diệt chủng, lươngtâm nhân loại, tình thương đồng loại ở đâu và Nhân loại nghĩ gì"
