Hỏi (Bà Trần T.N.Đ): Tôi làm công nhân tại hãng đóng giày tính đến nay cũng gần được 6 năm. Trong thời gian đó, tôi cố gắng làm việc và học thêm được một số kỹ thuật tại trường TAFE nên ông chủ hãng đã cho tôi làm phụ tá supervisor.
Sau khi được đôn đốc lên làm phụ tá supervisor vào tháng 4 năm 2003 thì tôi cũng được tăng lương khá hơn so với trước đó. Thỉnh thoảng, một hai ngày trong tuần tôi buộc phải ở nán lại hãng để hoàn tất những giấy tờ cần thiết. Tôi cũng chẳng than phiền gì về việc này, vì mỗi lần ở lại để làm việc hãng đều trả thêm tiền lương phụ trội cho tôi. Tuy nhiên, vào mùa Giáng Sinh năm 2003 sự việc đã xảy ra ngoài ý muốn của tôi.
Thông thường mỗi khi tôi ở lại sở để hoàn tất các giấy tờ cần thiết thì thường có ông chủ hãng, ông manager và tôi. Họ đều đối cử với tôi rất tử tế. Tuy nhiên, một buổi tối nọ khi ở lại làm thêm giờ, vì không có chủ hãng, ông manager đã có những hành động sổ sàng với tôi. Tôi phản đối và dọa sẽ báo cáo lại với chủ hãng. Ông ta đã xin lỗi tôi và thế là mọi chuyện được xem như là chưa hề xảy ra. Tuy nhiên, sau khi nghỉ holiday, vào tháng 2 năm 2004 khi chúng tôi trở lại làm việc, ông ta lại có những hành động khiếm nhã đó đối với tôi. Sáng hôm sau, tôi đã báo với chủ hãng, mặc dầu tôi không nói hết toàn bộ sự thật, vì sợ rằng ông manager sẽ gặp khó khăn. Tuy nhiên, kể từ đó tôi bị cắt cử làm những việc của một công nhân bình thường.
Vào tháng 4 năm 2004, khi tôi được gọi ở lại làm thêm giờ thì ông manager lại có những lời lẽ tán tỉnh và hành động xàm xở mà tôi không thể nào chịu nổi, tôi bèn gọi bạn trai của tôi đến đón tôi về sớm hơn thường lệ và tôi đã nghỉ việc kể từ ngày đó.
Xin LS cho biết là trong trường hợp đó tôi có thể khiếu nại được không" Thực ra tôi rất muốn tiếp tục làm việc nhưng sợ sẽ bị ông giám đốc lợi dụng nên buộc lòng tôi phải nghỉ sở. Hiện tôi vẫn còn thất nghiệp.
Trả lời: “Sự phân biệt [đối xử trong] nhân dụng” (employment discrimination) quy định rằng một người từ bỏ công việc của họ vì những hành động phân biệt hoặc sách nhiễu đối với họ do chủ nhân hoặc những hành động mà theo đó chủ nhân phải chịu “trách nhiệm thay thế” (vicarious liability) thì người đó có thể khiếu nại là đã bị “sa thải mặc nhiên [hoặc do sự suy đoán]” (constructive dismissal).
[Ghi chú: constructive dismissal (sự sa thải mặc nhiên): Thuật từ được dùng để chỉ sự sa thải được suy đoán là đã được quyết định do sự kiện rằng hành vi của chủ nhân đã đẩy nhân viên vào tình huống làm đương sự không còn cách lựa chọn nào khác ngoại trừ từ chức. (The term used to refer to a dismissal inferred to have been decided from the fact that the employer’s conduct has driven the employee into a situation where he has no choice but to resign)].
Trong vụ Watkins v Fryer (1995) EOC. Trong vụ đó, Cô Watkins khiếu nại rằng cô đã bị “sách nhiễu tình dục” (sexual harassment) trong khoảng thời gian từ tháng Giêng đến tháng Sáu năm 1992 như sau:
“1. Ông Fryer yêu cầu được xem màu quần lót của tôi, rồi mở phéc mơ tuya quần của ông ra và cho tôi thấy màu quần lót của ông” (Mr Fryer would enquire about the colour of my underwear, unzip his trousers and show me the colour of his own underwear).
“2. Ông Fryer đòi là chỉ một mình ông khám ngực của tôi để xem có bướu hay không vì nếu để bác sĩ khám thì bác sĩ sẽ vuốt ve mơn trớn tôi.” (Mr Fryer would insist that he and only he give me breast examinations for lumps for if the doctor was to exame me then the doctor would be fondling me).
“3. Ông Frayer ôm lấy mặt tôi và hôn một cách nồng nàn rồi ráng đẩy lưỡi của ông vào miệng của tôi.” (Mr Fryer would hold my face and try to kiss me passionately to the point of penetrating my mouth with his tongue).
“4. Ông Fryer hỏi là tình nhân của tôi có mang áo mưa trong lúc làm tình hay không và nếu không thì đương sự nên mang vì tôi không nên để cho ‘đồ dơ bẩn đó’ vào trong người tôi.” (Mr Fryer would ask whether my partner wore a condom during sexual activity and if not then he should because I should not allow ‘that dirty stuff’ inside me).
“5. Ông Fryer nói rằng nếu ông làm tình với tôi thì ông sẽ mang áo mưa.” (Mr Fryer would express that if he were to have sex with me he would wear a condom).
“6. Cứ vào buổi sáng thì Ông Fryer đến gặp tôi và yêu cầu được ôm hôn âu yếm và vuốt ve ngực trái của tôi vì ông đã cho rằng cái vú này là vú của ông.” (In the mornings Mr Fryer would approach me and demand a cuddle and a kiss and would fondle my breast as he claimed this to be his breast).
“7. Có một lần Ông Fryer tiến đến từ phía sau tôi, quỳ xuống và bắt đầu dùng tay sờ mó dọc theo đùi của tôi cho đến lúc tay của ông ta đụng lai váy của tôi, tôi đã la ông ta.” (On one occasion Mr Fryer approached me from behind, knelt down and started running his hands along my legs and as he approached the border of my skirt I yelled at him).
“8. Tôi không được phép rời sở vào lúc tan sở cho đến lúc Ông Fryer nhận được một nụ hôn và cái ôm nồng nàn của tôi. Nếu không làm điều này thì sẽ không chịu nổi sinh hoạt tại sở vào ngày hôm sau.” (I was not allowed to leave at the end of the day until Mr Fryer had received a kiss and a cuddle from me. If this did not occur life at work would be unbearable the next day).
Cô Watkins hồi đó chừng 27 tuổi, bắt đầu làm việc với câu lạc bộ này vào năm 1991 với công việc là thư ký và giữ sổ sách kế toán. Lương của cô ta lúc khởi sự vào tháng 3 năm 1991 là $24,615 và được lên $25,237 vào tháng 11 năm 1991.
Ông Fryer hồi đó là 65 tuổi, trước đây làm xếp điều hành xe lửa tại Victoria, sau khi nghỉ hưu ông đã làm việc tình nguyện cho câu lạc bộ với tư cách là quản đốc.
Cô Watkins khai rằng cô không thể khiếu nại ông Fryer vì ông ta là người trực tiếp giám sát công việc của cô. Tuy nhiên, khi cô không còn chịu đựng nổi về hành động của ông Fryer nữa thì cô đã khiếu nại việc này với chủ tịch và phó chủ tịch của câu lạc bộ, tuy nhiên cô chỉ nói khái quát về những sự kiện xảy ra mà không chịu nói rõ với đầy đủ chi tiết.
Sau đó vì không thể chịu đựng nổi những hành động đó của ông Fryer, nên cô Watkins đã bèn nghỉ việc rồi nộp đơn khiếu nại Ông Fryer và câu lạc bộ rằng cô ta đã mặc nhiên bị sa thải.
Ủy Ban Nhân Quyền và Cơ Hội Đồng Đều đã quyết định là cô Watkins đã bị sa thải một cách mặc nhiên và buộc câu lạc bộ phải bồi thường $15,000 cho cô về việc mất lợi tức trong thời gian mất việc. Ủy ban còn buộc câu lạc bộ phải bồi thường cho Cô Watkins $20,000 về những đau đớn về tinh thần mà cô ta đã phải chịu đựng.
Dựa vào luật lệ cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng bà có quyền nộp đơn khiếu nại đòi công ty bồi thường về việc mất mát lợi tức cũng như sự đau đớn về tinh thần mà bà đã phải chịu đựng vì sự sa thải mặc nhiên do tình huống gây ra. Tuy nhiên, đơn khiếu nại của bà có thành công hay không điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Nếu bà còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
Sau khi được đôn đốc lên làm phụ tá supervisor vào tháng 4 năm 2003 thì tôi cũng được tăng lương khá hơn so với trước đó. Thỉnh thoảng, một hai ngày trong tuần tôi buộc phải ở nán lại hãng để hoàn tất những giấy tờ cần thiết. Tôi cũng chẳng than phiền gì về việc này, vì mỗi lần ở lại để làm việc hãng đều trả thêm tiền lương phụ trội cho tôi. Tuy nhiên, vào mùa Giáng Sinh năm 2003 sự việc đã xảy ra ngoài ý muốn của tôi.
Thông thường mỗi khi tôi ở lại sở để hoàn tất các giấy tờ cần thiết thì thường có ông chủ hãng, ông manager và tôi. Họ đều đối cử với tôi rất tử tế. Tuy nhiên, một buổi tối nọ khi ở lại làm thêm giờ, vì không có chủ hãng, ông manager đã có những hành động sổ sàng với tôi. Tôi phản đối và dọa sẽ báo cáo lại với chủ hãng. Ông ta đã xin lỗi tôi và thế là mọi chuyện được xem như là chưa hề xảy ra. Tuy nhiên, sau khi nghỉ holiday, vào tháng 2 năm 2004 khi chúng tôi trở lại làm việc, ông ta lại có những hành động khiếm nhã đó đối với tôi. Sáng hôm sau, tôi đã báo với chủ hãng, mặc dầu tôi không nói hết toàn bộ sự thật, vì sợ rằng ông manager sẽ gặp khó khăn. Tuy nhiên, kể từ đó tôi bị cắt cử làm những việc của một công nhân bình thường.
Vào tháng 4 năm 2004, khi tôi được gọi ở lại làm thêm giờ thì ông manager lại có những lời lẽ tán tỉnh và hành động xàm xở mà tôi không thể nào chịu nổi, tôi bèn gọi bạn trai của tôi đến đón tôi về sớm hơn thường lệ và tôi đã nghỉ việc kể từ ngày đó.
Xin LS cho biết là trong trường hợp đó tôi có thể khiếu nại được không" Thực ra tôi rất muốn tiếp tục làm việc nhưng sợ sẽ bị ông giám đốc lợi dụng nên buộc lòng tôi phải nghỉ sở. Hiện tôi vẫn còn thất nghiệp.
Trả lời: “Sự phân biệt [đối xử trong] nhân dụng” (employment discrimination) quy định rằng một người từ bỏ công việc của họ vì những hành động phân biệt hoặc sách nhiễu đối với họ do chủ nhân hoặc những hành động mà theo đó chủ nhân phải chịu “trách nhiệm thay thế” (vicarious liability) thì người đó có thể khiếu nại là đã bị “sa thải mặc nhiên [hoặc do sự suy đoán]” (constructive dismissal).
[Ghi chú: constructive dismissal (sự sa thải mặc nhiên): Thuật từ được dùng để chỉ sự sa thải được suy đoán là đã được quyết định do sự kiện rằng hành vi của chủ nhân đã đẩy nhân viên vào tình huống làm đương sự không còn cách lựa chọn nào khác ngoại trừ từ chức. (The term used to refer to a dismissal inferred to have been decided from the fact that the employer’s conduct has driven the employee into a situation where he has no choice but to resign)].
Trong vụ Watkins v Fryer (1995) EOC. Trong vụ đó, Cô Watkins khiếu nại rằng cô đã bị “sách nhiễu tình dục” (sexual harassment) trong khoảng thời gian từ tháng Giêng đến tháng Sáu năm 1992 như sau:
“1. Ông Fryer yêu cầu được xem màu quần lót của tôi, rồi mở phéc mơ tuya quần của ông ra và cho tôi thấy màu quần lót của ông” (Mr Fryer would enquire about the colour of my underwear, unzip his trousers and show me the colour of his own underwear).
“2. Ông Fryer đòi là chỉ một mình ông khám ngực của tôi để xem có bướu hay không vì nếu để bác sĩ khám thì bác sĩ sẽ vuốt ve mơn trớn tôi.” (Mr Fryer would insist that he and only he give me breast examinations for lumps for if the doctor was to exame me then the doctor would be fondling me).
“3. Ông Frayer ôm lấy mặt tôi và hôn một cách nồng nàn rồi ráng đẩy lưỡi của ông vào miệng của tôi.” (Mr Fryer would hold my face and try to kiss me passionately to the point of penetrating my mouth with his tongue).
“4. Ông Fryer hỏi là tình nhân của tôi có mang áo mưa trong lúc làm tình hay không và nếu không thì đương sự nên mang vì tôi không nên để cho ‘đồ dơ bẩn đó’ vào trong người tôi.” (Mr Fryer would ask whether my partner wore a condom during sexual activity and if not then he should because I should not allow ‘that dirty stuff’ inside me).
“5. Ông Fryer nói rằng nếu ông làm tình với tôi thì ông sẽ mang áo mưa.” (Mr Fryer would express that if he were to have sex with me he would wear a condom).
“6. Cứ vào buổi sáng thì Ông Fryer đến gặp tôi và yêu cầu được ôm hôn âu yếm và vuốt ve ngực trái của tôi vì ông đã cho rằng cái vú này là vú của ông.” (In the mornings Mr Fryer would approach me and demand a cuddle and a kiss and would fondle my breast as he claimed this to be his breast).
“7. Có một lần Ông Fryer tiến đến từ phía sau tôi, quỳ xuống và bắt đầu dùng tay sờ mó dọc theo đùi của tôi cho đến lúc tay của ông ta đụng lai váy của tôi, tôi đã la ông ta.” (On one occasion Mr Fryer approached me from behind, knelt down and started running his hands along my legs and as he approached the border of my skirt I yelled at him).
“8. Tôi không được phép rời sở vào lúc tan sở cho đến lúc Ông Fryer nhận được một nụ hôn và cái ôm nồng nàn của tôi. Nếu không làm điều này thì sẽ không chịu nổi sinh hoạt tại sở vào ngày hôm sau.” (I was not allowed to leave at the end of the day until Mr Fryer had received a kiss and a cuddle from me. If this did not occur life at work would be unbearable the next day).
Cô Watkins hồi đó chừng 27 tuổi, bắt đầu làm việc với câu lạc bộ này vào năm 1991 với công việc là thư ký và giữ sổ sách kế toán. Lương của cô ta lúc khởi sự vào tháng 3 năm 1991 là $24,615 và được lên $25,237 vào tháng 11 năm 1991.
Ông Fryer hồi đó là 65 tuổi, trước đây làm xếp điều hành xe lửa tại Victoria, sau khi nghỉ hưu ông đã làm việc tình nguyện cho câu lạc bộ với tư cách là quản đốc.
Cô Watkins khai rằng cô không thể khiếu nại ông Fryer vì ông ta là người trực tiếp giám sát công việc của cô. Tuy nhiên, khi cô không còn chịu đựng nổi về hành động của ông Fryer nữa thì cô đã khiếu nại việc này với chủ tịch và phó chủ tịch của câu lạc bộ, tuy nhiên cô chỉ nói khái quát về những sự kiện xảy ra mà không chịu nói rõ với đầy đủ chi tiết.
Sau đó vì không thể chịu đựng nổi những hành động đó của ông Fryer, nên cô Watkins đã bèn nghỉ việc rồi nộp đơn khiếu nại Ông Fryer và câu lạc bộ rằng cô ta đã mặc nhiên bị sa thải.
Ủy Ban Nhân Quyền và Cơ Hội Đồng Đều đã quyết định là cô Watkins đã bị sa thải một cách mặc nhiên và buộc câu lạc bộ phải bồi thường $15,000 cho cô về việc mất lợi tức trong thời gian mất việc. Ủy ban còn buộc câu lạc bộ phải bồi thường cho Cô Watkins $20,000 về những đau đớn về tinh thần mà cô ta đã phải chịu đựng.
Dựa vào luật lệ cũng như phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng bà có quyền nộp đơn khiếu nại đòi công ty bồi thường về việc mất mát lợi tức cũng như sự đau đớn về tinh thần mà bà đã phải chịu đựng vì sự sa thải mặc nhiên do tình huống gây ra. Tuy nhiên, đơn khiếu nại của bà có thành công hay không điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Nếu bà còn thắc mắc xin điện thoại cho chúng tôi để được giải đáp.
