Cả nước Mỹ nóng lòng chờ đợi bà Mụ sinh ra cho họ một ông Tổng Thống. Bà bầu đã lên bàn đẻ từ một tháng trước đây nhưng khổ thay, dặn mãi không ra con, một chuyện hi hữu nhất trong lịch sử nước Mỹ. Trận đấu đã diễn ra, nhưng cũng như cuộc luận kiếm ở Hoa Sơn, sau khi đã so gươm bằng lá phiếu của dân bầu, không bên nào chịu nhận thua. Rút cuộc hai bên đem nhau ra tòa tranh tụng và cái đỉnh cao nhất để đấu về pháp lý là Tối Cao Pháp Viện cả nước, coi như Quang Minh đỉnh.
Bầu cử là cách dân chủ nhất để người dân biểu lộ ý nguyện của họ qua lá phiếu. Người dân đã biểu lộ rồi, nhưng cách đọc sự biểu lộ đó như thế nào là cả một vấn đề. Mọi chuyện tập trung ở tiểu bang Florida, vì tiểu bang này có 25 phiếu cử tri đoàn coi như then chốt quyết định thắng bại. Bởi vì xét tổng kết cuộc bầu cử toàn quốc hiện nay, bất luận ông Gore hay ông Bush thắng phiếu ở Florida đều được công nhận là Tổng Thống Mỹ trong 4 năm kể từ tháng 1 năm 2001. Sau những con số kết quả không chính thức gập ghềnh đưa ra từ sau ngày 7-11, đến tuần qua Florida chính thức cho biết Bush hơn Gore vỏn vẹn 573 phiếu trong số hàng triệu thăm đã bỏ vào thùng phiếu. Gore phản kháng đòi đếm lại bằng tay và hoãn việc công bố chính thức. Ngoài ra Gore cũng phản kháng lên tòa ở Florida về cách xem lại những lá phiếu bầu theo kiểu dùi lỗ.
Nhưng quyền quyết định tối hậu vẫn là Tối cao Pháp viện liên bang. Người đưa vấn đề lên Quang minh đỉnh pháp lý cao nhất nước là ông Bush. Lý do là tại Florida, Tối cao pháp viện tiểu bang gồm 7 ông bà tòa đã nhất trí cho đếm lại bằng tay, như vậy là mặc nhiên coi như phải hoãn việc tuyên bố kết quả chính thức tại tiểu bang này.
Theo Hiến pháp Tối cao Pháp viện Mỹ không làm ra luật mà chỉ là cơ quan cao nhất nước để diễn giải luật, đồng thời có nhiệm vụ phán quyết những việc thi hành luật như thế nào là vi hiến. Luật sư của ông Bush thưa kiện tòa Tối cao Florida cho tiếp tục đếm lại bằng tay là vi hiến. Nếu Tối cao Pháp viện xử theo đơn thưa của ông Bush và vô hiệu hóa quyết định của tòa Tối cao tiểu bang Florida, ông Bush sẽ thắng. Mọi việc đếm lại bằng tay sẽ coi như không có giá trị, kể cả những vụ kiện cáo của ông Gore về cách diễn tả những phiếu dùi lỗ cũng coi như không có. Lúc đó Nghị viện tiểu bang Florida sẽ họp để chính thức công nhận Bush thắng với 573 hơn Gore, và chọn cử tri đoàn 25 người.
Nhưng nếu Tối Cao pháp viện xử chấp thuận quyết định của tòa Tối cao tiểu bang Florida, việc đếm phiếu bằng tay sẽ được tiếp tục và rất có thể số phiếu trội nhỏ nhoi 573 của ông Bush sẽ tan biến, vì với cách đếm lại bằng tay số phiếu bỏ cho ông Gore sẽ gia tăng. Bởi vì còn đến 262,000 phiếu chưa được đếm lại bằng tay ở những quận người ta biết thành phần ủng hộ ông Gore rất nhiều. Đó là chưa kể có 14,000 phiếu đếm lại bằng tay rồi, nhưng kết quả còn mù mờ vì chỗ dùi lỗ không rõ. Và dù có sự phán quyết của Tối cao Pháp viện cả nước, những vụ kiện cáo khác liên quan đến việc đọc phiếu kể cả bằng tay và bằng máy vẫn còn là lý do để bất cứ ông nào bị thua ở Tối Cao Pháp viện liên bang đưa ra tòa kháng án ở cấp tiểu bang.
Vậy Tối Cao Pháp Viện quyết định như thế nào" Các ông bà Tòa cao nhất nước đã thụ lý đơn của ông Bush và mở một phiên họp thứ sáu tuần qua để nghe lý đoán của cả hai bên nguyên và bị. Dĩ nhiên chưa có quyết định ngay. Đến thứ bẩy Tối Cao Pháp Viện có một phiên họp hiếm có trong ngày nghỉ là tiếp tục cứu xét vấn đề liệu tòa Tối Cao ở tiểu bang Florida có vi phạm luật liên bang và Hiến pháp khi gia hạn công bố kết quả đếm phiếu ở tiểu bang này hay không.
Đến thứ hai 4-12 Tối Cao Pháp Viện trở lại làm việc như thường lệ, và đã ra một phán quyết coi như một sự thắng lợi tạm thời của Bush. Tòa gửi trả lại quyết định cho tòa Tối cao tiểu bang Florida và ghi nhận một câu như sau: "Sau khi xét ý kiến của Tòa Tối cao Florida, chúng tôi nhận thấy có khá nhiều sự không vững chắc trong căn bản rõ rệt của quyết định đó". Phán quyết này cũng không ra lệnh cho Tòa Tối Cao Florida phải rút lại quyết định, nhưng hiển nhiên ông Bush được lợi là giữ được nguyện trạng đã hơn số phiếu và sẵn sàng được tuyên bố thắng ở Florida. Tuy nhiên quyết định của tòa Tối cao Florida còn đó, nên một sự tranh tụng có thể sẽ trở lại trước tòa này. Người ta hiểu Tối cao Pháp viện cũng không muốn dính líu trực tiếp vào việc xác định kết quả cuộc đầu phiếu ở một tiểu bang vì đã có những luật lệ quy định rõ ràng. Đây là một vấn đề rất tế nhị, những quyết định đều có tính cách lịch sử và có thể vạch ra một đường hướng mới trong chế độ bầu cử của cả nước Mỹ vào đầu thế kỷ.
Theo những poll sơ khởi do Reuters loan báo, đa số dân Mỹ muốn sự tranh chấp về lá phiếu ở Florida được giải quyết bằng cách đếm tay và dân chúng toàn quốc Mỹ cũng muốn các tòa án từ cấp tiểu bang đến cấp Tối Cao Pháp viện giải quyết tranh chấp bầu cử, thay vì để cho các ông bà dân biểu và nghị sĩ thuộc Nghị viện tiểu bang Florida - mà Cộng Hòa nắm đa số - phán quyết ai thắng ai bại trong cuộc tranh cử Tổng Thống lần này. Tóm lại, không ai muốn có chuyện rắc rối, nhưng khi đã xẩy ra tranh chấp khó giải quyết, nên để pháp lý tức là các tòa án giải quyết thay vì để cho các dân biểu nghị sĩ giải quyết.
Cuộc đẻ đau, nhưng bất luận cách nào "hài nhi" Tổng Thống cũng phải ra đời. Theo luật định đến ngày 18-12, cử tri đoàn toàn quốc sẽ họp để xác quyết người thắng cử và ngày 6-1-2001, Quốc hội Mỹ lưỡng viện họp để công nhận sự biểu quyết của cử tri đoàn. Đến ngày 20-1 Tổng Thống mới sẽ tuyên thệ tựu chức.
Gửi ý kiến của bạn
