Trên trái đất chúng ta đang sống, có nhiều người không đủ cơm ăn áo mặc, dinh dưỡng quá thiếu thốn. Nhưng ngược lại, cũng có nhiều người qúa mập, tìm mọi phương cách để giảm cân lượng. Tại Hoa Kỳ, có tới 25 phần trăm người bị mập, tức là cơ thể có 20 phần trăm cân lượng cao hơn mức trung bình.
. 4 phần ăn (servings) rau mỗi ngày: Mỗi phần ăn (serving) rau, tương đương nửa chén rau luộc hay đầy chén rau sống. Bạn có thể ăn đủ mọi loại rau như: đậu, rau cải, cà-rốt, broccoli, spinach, sà-lát, nấm, cà chua, hành, v...v...(bạn có thể phải ăn thêm nhiều rau hơn, trong trường hợp cần 1800 calories).
. 3 phần ăn (servings) trái cây tươi. Mỗi serving tương đương với 1 trái táo, nửa chén nước táo, 4 trái mận apricots, nửa trái chuối, nửa trái bưởi, 15 trái nho tươi, một chén dưa cantaloupe, nửa chén mãn cầu, một chén đu đủ, 3/4 chén dứa, 3/4 chén dưa hấu, v...v...
. đồ ăn chất bột thay đổi: cần 3 servings trong trường hợp 1200 calories, 4 servings cho 1600 calories, và 6 servings cho 1800 calories. Chất bột gồm có cơm, bánh mì, và nhiều thứ ngũ cốc khác. Mỗi serving chất bt (có 80 calories) tương đương với 1/3 chén cơm, 1 lát bánh mì, nửa cái hamburger hay nửa hot dog, nửa chén pasta v...v...
. Có thể uống 2 hay 3 li skim milk mỗi ngày. Có thể xào với 3-5 muỗng cà phê dầu olive hay margerine. Benecol margerine (plant sterol) tốt nhất, vì có thể giảm cholesterol trong máu.
Vài lời khuyên thêm giúp cho giảm cân lượng có hiệu quả (T. F. Kirk, Family Practice News, March 15, 2000):
. Cần phải theo chương trình cho lâu dài. Đôi khi phải kéo dài tới 40 tuần lễ hay một năm, cũng chưa đủ. Sau 6 tháng, cân lương bắt đầu xuống tốt, nhưng nếu ngưng chương trình, cân lượng cũng sẽ lên trở lại. Lời khuyên căn bản là càng ở trong chương trình lâu bao nhiêu, càng có thể giảm cân lượng nhiều bấy nhiêu.
. Cần tập có thói quen nhịn ăn, quen đói bụng.
. Cần được nhiều người trong gia đình như vợ, chồng, con cái khuyến khích, để nâng cao tinh thần.
. Cần tập luyện thể dục thường xuyên, hoạt động nhiều sẽ giữ cân lượng xuống tốt.
. Và sau hết là tự mình kiểm soát lấy mình, giữ gìn ăn uống, năng hoạt độ ng, để cho cân lượng không lên trở lại. Mỗi ngày nên tự cân để biết cân lượng của mình lên xuống ra sao, và nhất là để tự mình có thể thay đổi, cắt giảm đồ ăn, thức uống, giữ cho cơ thể được quân bình, tốt đẹp.
Vì sao bị mập "
Có người mập quá. Có người ốm quá. Có người ăn nhiều mà chẳng bao giờ lên cân được.
Khi cân lượng lên cao, có thể một phần là do ăn quá nhiều, calories vào cơ thể qúa nhiều, sẽ bị mập. Còn trường hợp nếu năng lượng giảm xuống quá thấp, là vì đồ ăn bị đốt cháy qúa lố, sẽ bị xút cân. Tuy nhiên, giảm cân lượng không phải chỉ giản dị như vậy. Vì còn tuỳ thuộc vào nhiều nguyên nhân khác như: di truyền, dinh dưỡng trong cơ thể, tình trạng xã hội, kinh tế của mỗi người, và đôi khi bởi những ảnh hưởng kỹ thuật tân tiến ngày nay.
Mập bao nhiêu thì nguy hiểm "
Nếu chỉ thêm 4 hay 5 cân(lbs), sẽ không ảnh hưởng gì tới sức khỏe của chúng ta. Nhưng nếu cân lượng lên quá 20, 30 hay 40 cân(lbs), thì coi là nguy hiểm. Những người mập, nhất là có bụng bự, thường là những người bị bệnh nặng như: tiểu đường, cao huyết áp, bệnh vữa xơ, cứng tim mạch (arteriosclerosis), dễ bị cơn đau tim (heart attack), thận hư, hay bị bệnh túi mật. Những người mập thường không sống thọ. Ngoài ra cân lượng cao còn ảnh hưởng tới xương và bắp thịt, sinh ra phong thấp, đau lưng, v...v…
Phương pháp giản dị để giảm mập:
Thực sự, có tới hàng trăm phương pháp làm giảm cân lượng, giảm mập. Nhưng bạn, nên hỏi ý kiến bác sĩ gia đình trước khi xử dụng, cho an toàn. Sau đây là lời chỉ dẫn sơ lược cách giảm cân lượng, của Hội Tim Hoa Kỳ (American Heart Association).
Mổi ngày nên cần khoảng bao nhiêu calories để xuống cân "
Phụ nữ cần khoảng 1200 tới 1500 calories, mỗi ngày, là có thể giảm từ một tới hai cân (lbs), mỗi tuần lễ. Phái nam cũng có thể giảm một tới hai cân (lbs), mỗi tuần, nếu chỉ ăn cho khoảng 1500 tới 1800 calories mỗi ngày. Bác sĩ gia đình có thể cho bạn biết 3 trường hợp sau đây, tùy theo mỗi người, đàn ông hay đàn bà:
+ Mỗi ngày cung cấp 1200-1800 calories cho cơ thể, đồ ăn sẽ gồm có:
. 6 oz. thịt nạc, cá hay gà; ăn 3 hột gà mỗi tuần lễ (thịt nạc, có thể là thịt bò, thịt gà, heo, thịt gà tây, ăn cá rất tốt; cũng có thể ăn cá thay cho hột gà nếu sợ cholesterol. Nên tránh những đồ ăn như salami, bacon, gan, thịt băm có nhiều cholesterol. Cũng nên tránh tôm hay cá crayfish, vì có nhiều cholesterol).
. 4 phần ăn (servings) rau mỗi ngày: Mỗi phần ăn (serving) rau, tương đương nửa chén rau luộc hay đầy chén rau sống. Bạn có thể ăn đủ mọi loại rau như: đậu, rau cải, cà-rốt, broccoli, spinach, sà-lát, nấm, cà chua, hành, v...v...(bạn có thể phải ăn thêm nhiều rau hơn, trong trường hợp cần 1800 calories).
. 3 phần ăn (servings) trái cây tươi. Mỗi serving tương đương với 1 trái táo, nửa chén nước táo, 4 trái mận apricots, nửa trái chuối, nửa trái bưởi, 15 trái nho tươi, một chén dưa cantaloupe, nửa chén mãn cầu, một chén đu đủ, 3/4 chén dứa, 3/4 chén dưa hấu, v...v...
. đồ ăn chất bột thay đổi: cần 3 servings trong trường hợp 1200 calories, 4 servings cho 1600 calories, và 6 servings cho 1800 calories. Chất bột gồm có cơm, bánh mì, và nhiều thứ ngũ cốc khác. Mỗi serving chất bt (có 80 calories) tương đương với 1/3 chén cơm, 1 lát bánh mì, nửa cái hamburger hay nửa hot dog, nửa chén pasta v...v...
. Có thể uống 2 hay 3 li skim milk mỗi ngày. Có thể xào với 3-5 muỗng cà phê dầu olive hay margerine. Benecol margerine (plant sterol) tốt nhất, vì có thể giảm cholesterol trong máu.
Vài lời khuyên thêm giúp cho giảm cân lượng có hiệu quả (T. F. Kirk, Family Practice News, March 15, 2000):
. Cần phải theo chương trình cho lâu dài. Đôi khi phải kéo dài tới 40 tuần lễ hay một năm, cũng chưa đủ. Sau 6 tháng, cân lương bắt đầu xuống tốt, nhưng nếu ngưng chương trình, cân lượng cũng sẽ lên trở lại. Lời khuyên căn bản là càng ở trong chương trình lâu bao nhiêu, càng có thể giảm cân lượng nhiều bấy nhiêu.
. Cần tập có thói quen nhịn ăn, quen đói bụng.
. Cần được nhiều người trong gia đình như vợ, chồng, con cái khuyến khích, để nâng cao tinh thần.
. Cần tập luyện thể dục thường xuyên, hoạt động nhiều sẽ giữ cân lượng xuống tốt.
. Và sau hết là tự mình kiểm soát lấy mình, giữ gìn ăn uống, năng hoạt độ ng, để cho cân lượng không lên trở lại. Mỗi ngày nên tự cân để biết cân lượng của mình lên xuống ra sao, và nhất là để tự mình có thể thay đổi, cắt giảm đồ ăn, thức uống, giữ cho cơ thể được quân bình, tốt đẹp.
Bác Sĩ Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., FAAFP; E-mail: [email protected]; Fax: (714) 547-4968; Điện thoại: (714) 547-3915.
