Hỏi (bà Đoàn T.Y.T.): Con tôi học năm thứ hai, ngành kỹsư, tại trường TAFE vì cháu không đủ điểm để vào đại học, nhưng mấy tháng trước ngày cháu bị bắt cháu không còn học hành như xưa.
Vợ chồng chúng tôi thường khuyên răn cháu, nhưng dường như những lời khuyên của chúng tôi chẳng làm cho cháu chuyển tâm.
Cách đây chừng 3 tháng, cháu đã bị bắt về tội buôn bán bạch phiến. Hiện cháu đang bị giam chờ ngày xét xử.
Chúng tôi có vào thăm cháu thì được cho biết là cháu bị buộc phải chuyển giao số lượng bạch phiến đó vì nếu không, cháu sẽ bị thanh toán.
Hỏi ra chúng tôi mới biết được là cháu đã mượn tiền đánh bạc và không thể nào trả nổi, và đó là con đường duy nhất để họ có thể tha nợ cho cháu, hầu cháu có thể trở lại con người lương thiện.
Nhưng cháu không ngờ rằng đó là lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng đã đưa cháu vào vòng lao lý.
Tôi có hỏi và được cho biết là cháu đã bị đe dọa từ nhiều tháng qua. Cháu có cho tôi biết là đã nhiều lần bị đe dọa qua điện thoại, và cuối cùng chúng đã gởi Email lại đe dọa cháu.
Hiện chúng tôi đang nắm giữ các chứng cớ vừa nêu.
Xin LS cho biết là trong trường hợp cháu bị buộc phải chuyển hàng bất hợp pháp cho những băng đảng cho vay tiền cắt cổ, và cháu đã phải ở trong thế là phải giao hàng cho họ, vì không còn cách lựa chọn nào khác thì cháu có được sự khoan miễn của luật pháp hay không"
Trả lời: Theo hình luật, nguyên tắc căn bản đối với “việc bào chữa về sự ép buộc” (the defence of duress) là “những hành động bất hợp pháp của bị cáo không nên bị trừng phạt khi mà ý muốn của đương sự bị đè nén bởi những sự đe dọa về chết chóc hoặc bạo hành sắp xảy đến, mà những sự đe dọa đó một người bình thường không thể chống chõi lại những đòi hỏi được đưa ra đối với đương sự.” (the accused’s unlawful actions should not be punished when his or her will was overborne by threats of imminent death or violence, such that the ordinary person could not have resisted the demands made of him or her).
Trong vụ Hudson và Taylor [1971], Tòa Kháng Án Anh Quốc đã thừa nhận rằng sự ép buộc được áp dụng “nếu ý muốn của bị cáo đã bị đè nén bởi những đe dọa về chết chóc hoặc bị thương tật cá nhân trầm trọng đến nổi việc phạm tội được trưng dẫn không còn là hành động tự nguyện của bị cáo nữa.” (if the will of the accused has been overborne by threats of death or serious personal injury so that the commission of the alleged offence was no longer the voluntary act of the accused).
Điều này có nghĩa là “sự ép buộc phủ nhận hành động phạm pháp” (duress negates actus reus).
Quan điểm của đa số đã cho rằng sự ép buộc không bác bỏ ý định phạm tội cũng như hành động phạm pháp, nhưng được áp dụng như là một sự miễn thứ để xóa bỏ trách nhiệm hình sự trong trường hợp các yếu tố của sự phạm tội sẽ không được thiết lập nếu không có sự ép buộc.
Tuy nhiên, vấn đề vẫn còn nhiều tranh cãi khi các quyết định của tòa liên hệ đến “sự ép buộc” dường như vẫn còn trái nghịch nhau.
Trong vụ Lawrence [1980]. Trong vụ đó, 6 bị cáo đang được xét xử về tội đồng lõa về việc nhập lậu một số lượng lớn cần sa vào Úc qua ngã Papua New Guinea. Một trong các bị cáo này là “‘tài công’ [hoa tiêu] của chiếc tàu” (the navigator of a ship) dín dáng đến vụ chuyển lậu này.
Đương sự cho rằng thoạt tiên đương sự hoàn toàn không hay biết gì về sự thực của chuyến hành trình này, và rằng khi đương sự biết được điều đó thì đương sự buộc phải tham dự vì bị đe dọa đến sự an toàn của đương sự, “gồm cả sự đe dọa bị bắn vào đầu gối” (including the threat of being shot in the knees).
Vị thẩm phán tọa xử đã chỉ thị cho bồi thẩm đoàn rằng: Trách nhiệm của công tố viện là phải “bác bỏ sự ép buộc mà không còn có sự nghi ngờ hợp lý nào nữa” (to negative duress beyond reasonable doubt).
Việc bào chữa về sự ép buộc đòi hỏi rằng ý muốn của bị cáo phải bị đè nén, để những gì đương sự làm không còn là hành động tự nguyện của đương sự nữa.
Bằng chứng phải rõ ràng rằng sự ép buộc thuộc “tính chất mà một người có tính kiên quyết bình thường có lẽ sẽ chịu bó tay theo cách mà bị cáo đã làm.” (a kind that a person of ordinary firmness of character would be likely to yield in the way the accused did).
Trong lúc xét xử, công tố viện đã trưng dẫn bằng chứng về một vài dịp khi bị cáo có cơ hội để trốn thoát và đi báo cho cảnh sát. Vị thẩm phán tọa xử đã tham chiếu đến các chứng cớ này trong phần đúc kết của ông ta liên hệ đến việc tái xác quyết về ý muốn của bị cáo. Cuối cùng tòa đã kết tội bị cáo. Bị cáo bèn kháng án.
Tòa kháng án cho rằng khi cơ hội đến để bị cáo có thể đi trình báo cho cảnh sát, thì đây là điều thích đáng để cho bồi thẩm đoàn cứu xét, câu hỏi được đặt ra là việc gì sẽ xảy đến cho bị cáo nếu đương sự đi trình báo cho cảnh sát. Tuy nhiên, vấn đề tối hậu mà luật pháp đặt ra vẫn là liệu có cơ hội hợp lý cho bị cáo để đương sự tái xác quyết lại ý muốn của đương sự hay không" Cũng có thể là tâm trí của bị cáo vẫn còn mang nặng sự đe dọa nên không thể tái xác quyết ý muốn của đương sự. Vì thế, vấn đề rủi ro cần phải được đặt ra.
Liệu một người bình thường sẽ phản ứng như thế nào đối với sự đe dọa đó" Bồi thẩm đoàn cần phải suy xét về những sự rủi ro có thể xảy đến cho bị cáo nếu đương sự không chịu làm theo lời yêu cầu.
Nói tóm lại, trong mọi trường hợp liên hệ đến “sự ép buộc” bồi thẩm đoàn cần phải cứu xét đến sự rủi ro mà bị cáo phải gánh chịu nếu đương sự không màng đến lời đe dọa, hoặc cự tuyệt lại sự đe dọa đó.
Tuy nhiên, nếu trong hoàn cảnh đó bị cáo có cơ hội hành động hầu tránh được sự đe dọa để khỏi bị ép buộc phải thực hiện những điều trái với ý muốn của đương sự, thì luật pháp xem đó như là cơ hội hợp lý đã đến với bị cáo để bị cáo tái xác quyết về ý muốn của đương sự.
Cuối cùng tòa đã bác đơn kháng án của bị cáo, vì cho rằng bị cáo đã có nhiều cơ hội trốn thoát để báo cho cảnh sát nhưng bị cáo đã không chịu thực hiện điều đó.
Dựa vào những nguyên tắc luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng hành động phạm pháp của con bà có được luật pháp giảm miễn hay không điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là mức độ đe dọa cũng như sự ép buộc mà con bà đã phải đương đầu, và sự ép buộc đó có mang tính chất hiểm nguy đến nổi con bà không dám đi báo cho cảnh sát về điều đó hay không" Tôi đề nghị bà nên mang các chứng cớ hiện đang nắm giữ đến gặp LS để được cố vấn tường tận hơn. Nếu bà muốn thảo luận thêm về những chi tiết vừa nêu thì bà có thể liên lạc qua điện thoại của văn phòng chúng tôi.
Vợ chồng chúng tôi thường khuyên răn cháu, nhưng dường như những lời khuyên của chúng tôi chẳng làm cho cháu chuyển tâm.
Cách đây chừng 3 tháng, cháu đã bị bắt về tội buôn bán bạch phiến. Hiện cháu đang bị giam chờ ngày xét xử.
Chúng tôi có vào thăm cháu thì được cho biết là cháu bị buộc phải chuyển giao số lượng bạch phiến đó vì nếu không, cháu sẽ bị thanh toán.
Hỏi ra chúng tôi mới biết được là cháu đã mượn tiền đánh bạc và không thể nào trả nổi, và đó là con đường duy nhất để họ có thể tha nợ cho cháu, hầu cháu có thể trở lại con người lương thiện.
Nhưng cháu không ngờ rằng đó là lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng đã đưa cháu vào vòng lao lý.
Tôi có hỏi và được cho biết là cháu đã bị đe dọa từ nhiều tháng qua. Cháu có cho tôi biết là đã nhiều lần bị đe dọa qua điện thoại, và cuối cùng chúng đã gởi Email lại đe dọa cháu.
Hiện chúng tôi đang nắm giữ các chứng cớ vừa nêu.
Xin LS cho biết là trong trường hợp cháu bị buộc phải chuyển hàng bất hợp pháp cho những băng đảng cho vay tiền cắt cổ, và cháu đã phải ở trong thế là phải giao hàng cho họ, vì không còn cách lựa chọn nào khác thì cháu có được sự khoan miễn của luật pháp hay không"
Trả lời: Theo hình luật, nguyên tắc căn bản đối với “việc bào chữa về sự ép buộc” (the defence of duress) là “những hành động bất hợp pháp của bị cáo không nên bị trừng phạt khi mà ý muốn của đương sự bị đè nén bởi những sự đe dọa về chết chóc hoặc bạo hành sắp xảy đến, mà những sự đe dọa đó một người bình thường không thể chống chõi lại những đòi hỏi được đưa ra đối với đương sự.” (the accused’s unlawful actions should not be punished when his or her will was overborne by threats of imminent death or violence, such that the ordinary person could not have resisted the demands made of him or her).
Trong vụ Hudson và Taylor [1971], Tòa Kháng Án Anh Quốc đã thừa nhận rằng sự ép buộc được áp dụng “nếu ý muốn của bị cáo đã bị đè nén bởi những đe dọa về chết chóc hoặc bị thương tật cá nhân trầm trọng đến nổi việc phạm tội được trưng dẫn không còn là hành động tự nguyện của bị cáo nữa.” (if the will of the accused has been overborne by threats of death or serious personal injury so that the commission of the alleged offence was no longer the voluntary act of the accused).
Điều này có nghĩa là “sự ép buộc phủ nhận hành động phạm pháp” (duress negates actus reus).
Quan điểm của đa số đã cho rằng sự ép buộc không bác bỏ ý định phạm tội cũng như hành động phạm pháp, nhưng được áp dụng như là một sự miễn thứ để xóa bỏ trách nhiệm hình sự trong trường hợp các yếu tố của sự phạm tội sẽ không được thiết lập nếu không có sự ép buộc.
Tuy nhiên, vấn đề vẫn còn nhiều tranh cãi khi các quyết định của tòa liên hệ đến “sự ép buộc” dường như vẫn còn trái nghịch nhau.
Trong vụ Lawrence [1980]. Trong vụ đó, 6 bị cáo đang được xét xử về tội đồng lõa về việc nhập lậu một số lượng lớn cần sa vào Úc qua ngã Papua New Guinea. Một trong các bị cáo này là “‘tài công’ [hoa tiêu] của chiếc tàu” (the navigator of a ship) dín dáng đến vụ chuyển lậu này.
Đương sự cho rằng thoạt tiên đương sự hoàn toàn không hay biết gì về sự thực của chuyến hành trình này, và rằng khi đương sự biết được điều đó thì đương sự buộc phải tham dự vì bị đe dọa đến sự an toàn của đương sự, “gồm cả sự đe dọa bị bắn vào đầu gối” (including the threat of being shot in the knees).
Vị thẩm phán tọa xử đã chỉ thị cho bồi thẩm đoàn rằng: Trách nhiệm của công tố viện là phải “bác bỏ sự ép buộc mà không còn có sự nghi ngờ hợp lý nào nữa” (to negative duress beyond reasonable doubt).
Việc bào chữa về sự ép buộc đòi hỏi rằng ý muốn của bị cáo phải bị đè nén, để những gì đương sự làm không còn là hành động tự nguyện của đương sự nữa.
Bằng chứng phải rõ ràng rằng sự ép buộc thuộc “tính chất mà một người có tính kiên quyết bình thường có lẽ sẽ chịu bó tay theo cách mà bị cáo đã làm.” (a kind that a person of ordinary firmness of character would be likely to yield in the way the accused did).
Trong lúc xét xử, công tố viện đã trưng dẫn bằng chứng về một vài dịp khi bị cáo có cơ hội để trốn thoát và đi báo cho cảnh sát. Vị thẩm phán tọa xử đã tham chiếu đến các chứng cớ này trong phần đúc kết của ông ta liên hệ đến việc tái xác quyết về ý muốn của bị cáo. Cuối cùng tòa đã kết tội bị cáo. Bị cáo bèn kháng án.
Tòa kháng án cho rằng khi cơ hội đến để bị cáo có thể đi trình báo cho cảnh sát, thì đây là điều thích đáng để cho bồi thẩm đoàn cứu xét, câu hỏi được đặt ra là việc gì sẽ xảy đến cho bị cáo nếu đương sự đi trình báo cho cảnh sát. Tuy nhiên, vấn đề tối hậu mà luật pháp đặt ra vẫn là liệu có cơ hội hợp lý cho bị cáo để đương sự tái xác quyết lại ý muốn của đương sự hay không" Cũng có thể là tâm trí của bị cáo vẫn còn mang nặng sự đe dọa nên không thể tái xác quyết ý muốn của đương sự. Vì thế, vấn đề rủi ro cần phải được đặt ra.
Liệu một người bình thường sẽ phản ứng như thế nào đối với sự đe dọa đó" Bồi thẩm đoàn cần phải suy xét về những sự rủi ro có thể xảy đến cho bị cáo nếu đương sự không chịu làm theo lời yêu cầu.
Nói tóm lại, trong mọi trường hợp liên hệ đến “sự ép buộc” bồi thẩm đoàn cần phải cứu xét đến sự rủi ro mà bị cáo phải gánh chịu nếu đương sự không màng đến lời đe dọa, hoặc cự tuyệt lại sự đe dọa đó.
Tuy nhiên, nếu trong hoàn cảnh đó bị cáo có cơ hội hành động hầu tránh được sự đe dọa để khỏi bị ép buộc phải thực hiện những điều trái với ý muốn của đương sự, thì luật pháp xem đó như là cơ hội hợp lý đã đến với bị cáo để bị cáo tái xác quyết về ý muốn của đương sự.
Cuối cùng tòa đã bác đơn kháng án của bị cáo, vì cho rằng bị cáo đã có nhiều cơ hội trốn thoát để báo cho cảnh sát nhưng bị cáo đã không chịu thực hiện điều đó.
Dựa vào những nguyên tắc luật pháp cũng như các phán quyết vừa trưng dẫn bà có thể thấy được rằng hành động phạm pháp của con bà có được luật pháp giảm miễn hay không điều đó còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là mức độ đe dọa cũng như sự ép buộc mà con bà đã phải đương đầu, và sự ép buộc đó có mang tính chất hiểm nguy đến nổi con bà không dám đi báo cho cảnh sát về điều đó hay không" Tôi đề nghị bà nên mang các chứng cớ hiện đang nắm giữ đến gặp LS để được cố vấn tường tận hơn. Nếu bà muốn thảo luận thêm về những chi tiết vừa nêu thì bà có thể liên lạc qua điện thoại của văn phòng chúng tôi.
