Sau ngày 11-9-01, một năm đã trôi qua bọn khủng bố bin Laden đã không đánh được một đòn nào mới vào nước Mỹ, tại sao vậy" Có thể mạng lưới khủng bố đã yếu hay hệ thống an ninh quá hữu hiệu nên chúng không giở trò gì được trên nước Mỹ. Nhưng cũng có thể chúng còn mải nhấm nháp những thành quả đã đạt được trong vụ tấn công năm ngoái. Số người chết chỉ có vậy, sự tàn phá chỉ có thế, chúng còn ăn cái gì nữa" Chúng tôi đã viết bọn khủng bố chỉ nhằm giết nền kinh tế Mỹ hơn là giết người Mỹ. Cố nhiên bọn khủng bố không có khả năng đánh Mỹ bằng quân sự, chúng đánh Mỹ bằng cách khủng bố kinh tế. Bây giờ chúng ngồi thụ hưởng hậu quả vì tình thế đang tiếp tay cho chúng.
Nền kinh tế Mỹ đang có những dấu hiệu đáng ngại vì nó xuống dốc liên tục với những đồ biểu dễ thấy hàng ngày. Người ta có thể nói nền kinh tế Mỹ đã xuống từ trước ngày 11-9 năm ngoái chớ không phải vì khủng bố đánh mà nó xuống và nếu "hận thù chưa nguôi" người ta còn nói nó đã bắt đầu xuống từ mấy tháng cuối của thời Clinton năm 2000. Điều đó cũng đúng, nhưng ngày nay chẳng cần là nhà toán học hay khoa học, người dân thường cũng biết nhìn đường cong đồ biểu, nó nhấp nhô lên xuống hàng ngày, nên tiếng Pháp gọi đó là đường "răng cưa". Vấn đề là nếu tính theo dài hạn hàng năm sự xuống nhiều hơn sự lên, rút cuộc đường răng cưa đó vẫn là đường cong đi xuống và trong hai năm đầu Tổng Thống Bush cầm quyền, nó đi xuống thê thảm.
Năm 2000, thặng dư ngân sách có cả trăm tỷ đô-la, nhưng hai năm sau, chẳng những số thặng dư đã biến mất tiêu mà ngân sách còn thâm thủng trở lại mau như ngựa phi hơn cả 10 năm trước. Ông Paul O'Neill, Bộ trưởng Tài chính của ông Bush, đã nhiều lần nói kinh tế sắp phục hồi, nhưng đến nay những con số xuống dốc còn tệ hại hơn dự tưởng. Lợi tức và đầu tư kinh doanh đã xuống mạnh hơn bất cứ lúc nào trong giai đoạn "đại khủng hoảng" vào đầu thập niên 1930. Hầu như hàng tháng đều có tin hãng xưởng xa thải nhân viên. Khi mới lên cầm quyền, Tổng Thống Bush đã đặt ưu tiên vào chính sách đối nội, còn chính sách đối ngoại là thứ yếu. Và trong việc đối nội, quan trọng nhất là ông muốn xài chỗ thặng dư ngân sách để giảm thuế thật nhiều cho những đại gia doanh nghiệp với lập luận giúp các đại gia này có thể thoải mái thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh hơn nữa. Nhưng không may, các đại gia được nâng đỡ nhiều nhất lại là những người làm hại chính sách của Tổng Thống vì một số lãnh đạo công ty đã gian tham, tạo thành một vụ xì-căng-đan lớn chưa từng có làm giới đầu tư lo ngại, trị giá cổ phiếu mất giá. Lợi tức bình quân cho mỗi gia đình Mỹ nay đã xuống liên tục đến năm thứ ba, một điều chưa từng xẩy ra kể từ Đệ nhị Thế chiến.
Về kinh tế yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển là niềm tin của giới tiêu thụ và giới đầu tư. Thế nhưng ngày nay tính lạc quan truyền thống của người dân Mỹ đã bị thay thế bằng bi quan và lo ngại. Họ nhìn tương lai không thấy gì vững chắc, bởi vì không biết chiến tranh có xẩy ra không và nếu chiến tranh xẩy ra, hậu quả sẽ như thế nào. Vấn đề đánh hay không đánh Iraq đã làm nền kinh tế Mỹ thấy bấp bênh. Những tin tức thẩm lậu ra ngoài về kế hoạch tấn công Iraq, những vụ điều quân úp mở về vùng Vịnh Ả rập, những lời cảnh cáo giương vây Mỹ sẽ đơn phương mở trận đánh là những tiếng khoa gươm loảng xoảng để làm Baghdad phải sợ mà lùi bước, nhưng đồng thời nó cũng làm kinh doanh và đầu tư kinh hoảng, thị trường chứng khoán liên tục xuống giá trong khi giá xăng nhớt lại tăng lên.
Chính sách đối ngoại của chính phủ Bush từ đầu chỉ thấy nổi bật về những vấn đề liên quan đến kỹ nghệ quốc phòng như việc lập lá chắn chống phi đạn hay quyết định rút ra khỏi hiệp ước quốc tế kiểm soát việc thả khói công nghệ làm nóng bầu khí quyển địa cầu. Nhưng sau ngày 11-9 năm ngoái, chính sách đối ngoại đã được chuyển sang mục tiêu khẩn yếu là vận động liên minh quốc tế chống khủng bố. Phải nói ngay rằng chính sách liên minh này đã "tự nhiên thành" nhờ bọn khủng bố đánh thẳng vào nước Mỹ. Cả thế giới ủng hộ Mỹ lập một liên minh đa quốc đánh thẳng vào ổ khủng bố ở Afghanistan, đồng thời nhiều nước còn hợp tác với Mỹ truy nã các tổ hoạt động của al-Qaida. Nhưng đến vụ Iraq, thế liên minh đó không còn vững chắc nữa. Iraq chưa đánh vào Mỹ, nhưng có tội chế tạo vũ khí giết người tập thể và có ý đồ xấu muốn tấn công các quyền lợi của Mỹ, vì thế Tổng Thống Bush tỏ ý rất quyết liệt, đòi phải tấn công quân sự để buộc Iraq phải giải giới. Với lập trường đó, thế liên minh của Mỹ nay chỉ còn có Thủ tướng Tony Blair, nhưng đa số dân chúng Anh phản đối và người ta e rằng chính trong đảng cầm quyền của ông Blair cũng có sự rạn nứt.
Vậy đánh hay không đánh Iraq" Điểm mấu chốt là Hội đồng Bảo an LHQ. Tuần này Tổng Thống Bush đã sẵng giọng nói LHQ phải đứng về phía Mỹ để giải giới Saddam - nếu không hãy đứng qua một bên. Điều này có nghĩa là nếu LHQ không dám đánh thì phải để cho Mỹ đánh, giản dị như vậy. Nhưng nếu LHQ không để cho Mỹ đánh thì sao" Tổng Thống Bush không thể hành động một mình, ông cần phải có sự đồng ý của Quốc hội. Nếu không có liên minh quốc tế và nếu Hội đồng Bảo an không cho phép, liệu Quốc hội có đồng ý cho ông Bush đưa một mình nước Mỹ vào một cuộc chiến tranh với Iraq hay không" Người ta thấy một loạt những chữ "nếu" còn phải chờ xem có thể hơi lâu. Sự chờ đợi càng kéo dài, tình thế càng căng thẳng trong bất trắc, kinh tế càng sợ hãi. Các ông khủng bố làm kinh tế sợ. Các ông chống khủng bố cũng làm kinh tế sợ. Thử hỏi kinh tế làm sao chịu nổi"
Nền kinh tế Mỹ đang có những dấu hiệu đáng ngại vì nó xuống dốc liên tục với những đồ biểu dễ thấy hàng ngày. Người ta có thể nói nền kinh tế Mỹ đã xuống từ trước ngày 11-9 năm ngoái chớ không phải vì khủng bố đánh mà nó xuống và nếu "hận thù chưa nguôi" người ta còn nói nó đã bắt đầu xuống từ mấy tháng cuối của thời Clinton năm 2000. Điều đó cũng đúng, nhưng ngày nay chẳng cần là nhà toán học hay khoa học, người dân thường cũng biết nhìn đường cong đồ biểu, nó nhấp nhô lên xuống hàng ngày, nên tiếng Pháp gọi đó là đường "răng cưa". Vấn đề là nếu tính theo dài hạn hàng năm sự xuống nhiều hơn sự lên, rút cuộc đường răng cưa đó vẫn là đường cong đi xuống và trong hai năm đầu Tổng Thống Bush cầm quyền, nó đi xuống thê thảm.
Năm 2000, thặng dư ngân sách có cả trăm tỷ đô-la, nhưng hai năm sau, chẳng những số thặng dư đã biến mất tiêu mà ngân sách còn thâm thủng trở lại mau như ngựa phi hơn cả 10 năm trước. Ông Paul O'Neill, Bộ trưởng Tài chính của ông Bush, đã nhiều lần nói kinh tế sắp phục hồi, nhưng đến nay những con số xuống dốc còn tệ hại hơn dự tưởng. Lợi tức và đầu tư kinh doanh đã xuống mạnh hơn bất cứ lúc nào trong giai đoạn "đại khủng hoảng" vào đầu thập niên 1930. Hầu như hàng tháng đều có tin hãng xưởng xa thải nhân viên. Khi mới lên cầm quyền, Tổng Thống Bush đã đặt ưu tiên vào chính sách đối nội, còn chính sách đối ngoại là thứ yếu. Và trong việc đối nội, quan trọng nhất là ông muốn xài chỗ thặng dư ngân sách để giảm thuế thật nhiều cho những đại gia doanh nghiệp với lập luận giúp các đại gia này có thể thoải mái thúc đẩy kinh tế phát triển mạnh hơn nữa. Nhưng không may, các đại gia được nâng đỡ nhiều nhất lại là những người làm hại chính sách của Tổng Thống vì một số lãnh đạo công ty đã gian tham, tạo thành một vụ xì-căng-đan lớn chưa từng có làm giới đầu tư lo ngại, trị giá cổ phiếu mất giá. Lợi tức bình quân cho mỗi gia đình Mỹ nay đã xuống liên tục đến năm thứ ba, một điều chưa từng xẩy ra kể từ Đệ nhị Thế chiến.
Về kinh tế yếu tố quan trọng nhất cho sự phát triển là niềm tin của giới tiêu thụ và giới đầu tư. Thế nhưng ngày nay tính lạc quan truyền thống của người dân Mỹ đã bị thay thế bằng bi quan và lo ngại. Họ nhìn tương lai không thấy gì vững chắc, bởi vì không biết chiến tranh có xẩy ra không và nếu chiến tranh xẩy ra, hậu quả sẽ như thế nào. Vấn đề đánh hay không đánh Iraq đã làm nền kinh tế Mỹ thấy bấp bênh. Những tin tức thẩm lậu ra ngoài về kế hoạch tấn công Iraq, những vụ điều quân úp mở về vùng Vịnh Ả rập, những lời cảnh cáo giương vây Mỹ sẽ đơn phương mở trận đánh là những tiếng khoa gươm loảng xoảng để làm Baghdad phải sợ mà lùi bước, nhưng đồng thời nó cũng làm kinh doanh và đầu tư kinh hoảng, thị trường chứng khoán liên tục xuống giá trong khi giá xăng nhớt lại tăng lên.
Chính sách đối ngoại của chính phủ Bush từ đầu chỉ thấy nổi bật về những vấn đề liên quan đến kỹ nghệ quốc phòng như việc lập lá chắn chống phi đạn hay quyết định rút ra khỏi hiệp ước quốc tế kiểm soát việc thả khói công nghệ làm nóng bầu khí quyển địa cầu. Nhưng sau ngày 11-9 năm ngoái, chính sách đối ngoại đã được chuyển sang mục tiêu khẩn yếu là vận động liên minh quốc tế chống khủng bố. Phải nói ngay rằng chính sách liên minh này đã "tự nhiên thành" nhờ bọn khủng bố đánh thẳng vào nước Mỹ. Cả thế giới ủng hộ Mỹ lập một liên minh đa quốc đánh thẳng vào ổ khủng bố ở Afghanistan, đồng thời nhiều nước còn hợp tác với Mỹ truy nã các tổ hoạt động của al-Qaida. Nhưng đến vụ Iraq, thế liên minh đó không còn vững chắc nữa. Iraq chưa đánh vào Mỹ, nhưng có tội chế tạo vũ khí giết người tập thể và có ý đồ xấu muốn tấn công các quyền lợi của Mỹ, vì thế Tổng Thống Bush tỏ ý rất quyết liệt, đòi phải tấn công quân sự để buộc Iraq phải giải giới. Với lập trường đó, thế liên minh của Mỹ nay chỉ còn có Thủ tướng Tony Blair, nhưng đa số dân chúng Anh phản đối và người ta e rằng chính trong đảng cầm quyền của ông Blair cũng có sự rạn nứt.
Vậy đánh hay không đánh Iraq" Điểm mấu chốt là Hội đồng Bảo an LHQ. Tuần này Tổng Thống Bush đã sẵng giọng nói LHQ phải đứng về phía Mỹ để giải giới Saddam - nếu không hãy đứng qua một bên. Điều này có nghĩa là nếu LHQ không dám đánh thì phải để cho Mỹ đánh, giản dị như vậy. Nhưng nếu LHQ không để cho Mỹ đánh thì sao" Tổng Thống Bush không thể hành động một mình, ông cần phải có sự đồng ý của Quốc hội. Nếu không có liên minh quốc tế và nếu Hội đồng Bảo an không cho phép, liệu Quốc hội có đồng ý cho ông Bush đưa một mình nước Mỹ vào một cuộc chiến tranh với Iraq hay không" Người ta thấy một loạt những chữ "nếu" còn phải chờ xem có thể hơi lâu. Sự chờ đợi càng kéo dài, tình thế càng căng thẳng trong bất trắc, kinh tế càng sợ hãi. Các ông khủng bố làm kinh tế sợ. Các ông chống khủng bố cũng làm kinh tế sợ. Thử hỏi kinh tế làm sao chịu nổi"
Gửi ý kiến của bạn
