Rời Nhà Tù Trung Quốc

Vào ngày 17 tháng Năm 2003, tôi rời nhà tù sau khi trải qua thời gian thọ án. Đúng như người Trung Hoa chúng tôi thường nói, nhất nhật tại tù thiên thu tại ngoại, khi tôi vô tù thì còn là thế kỷ cũ, khi ra, đã là một thế kỷ mới. Cử chỉ đầu tiên mà công an - những tên lính gác của một thế lực vua chúa hậu kỳ [liệu có thể nói, mạt kỳ"] - làm, là chỉ cho tôi tới đồn công an khu vực. Tại đây, người ta chỉ dẫn cho cho tôi rõ, rằng, án tù như vậy là chưa xong đâu, mày còn phải chịu thêm một năm “mất quyền lợi chính trị nữa”, và án này có hiệu lực kể từ ngày hôm nay, “đúng theo luật hiện hành”.

Thái độ và hành động của họ thật hoàn toàn tương phản những gì tôi cảm nhận từ các bạn, ở đây, phía bên này Thái Bình Dương, cũng như từ rất nhiều bạn của tôi, ở bờ bên kia, ở Trung Quốc, tất cả đều biểu lộ niềm quan tâm thực sự và bên cạnh đó là những lời chúc tốt lành nhất của các bạn dành cho tôi. Các bạn giới thiệu tôi - một công dân Trung Quốc, mà, bởi vì kẻ đó yêu tự do và dám hành sử, thực tập nó, và mất nó, thời gian khi ở tù - tới với Giải Thưởng vì Tự Do Tinh Thần của các bạn: Tôi thật quá hãnh diện.
Là con người, ai mà chẳng thích thú được ăn nói thẳng thắn, chân chật, theo đúng ý mình, và chẳng ai cảm thấy mình vẫn là một con người đầy đủ, thực sự, một khi quyền tự do nghĩ sao nói vậy này bị chối từ. Lề luật này, là chung cho tất cả các quốc gia, tất cả các nhóm dân, ở mọi thời, mọi nơi. Không ai có thể nói, người Trung Quốc khác [theo nghĩa, họ không cần tự do], rằng, một cách nào đó, họ không muốn nói sự thực, và chỉ muốn nói một phần sự thực. Ngay vào lúc này, tại đây, tôi dám nói điều này, là những đồng bào Trung Quốc của tôi đang [làm cái chuyện] nói lên sự thực - ở công trường Yuyuan Park tại Bắc Kinh, ở chân núi Mount Yu tại thành phố quê hương của tôi, và tại nhiều nơi khác không thể đếm xuể, những người Trung Quốc bình thường đã nghĩ, và đi đến quyết định, là, họ có thể nói lên những gì họ đang nghĩ ở trong đầu, và họ không cho rằng làm như thế là gây nên, là mắc vào thảm họa. Điều tôi làm, điều làm tôi vào tù, thì cũng đơn giản: Tôi nói ngay giữa thanh thiên bạch nhật, giữa chốn đông người, cái điều mà tại tất cả những nơi chốn, trên tất cả đất nước Trung Quốc, những đồng bào của tôi, cũng nói như vậy. Là một kẻ trí thức, có thể tôi đã cố gắng gọt rũa thêm một chút, làm cho cái thông điệp kể trên gọn gàng, bảnh bao, làm cho những sự kiện đến thẳng với người nghe, ngắn gọn, xác thực. Chỉ có vậy thôi.

Đóng góp của tôi, nhỏ bé, nhưng tôi hiểu rõ, sự nguy hiểm của nó. Tôi biết, những người cầm quyền Trung Quốc không thể bỏ qua. Vào ngày 18 tháng Năm, 1999, sau 10 giờ đêm một chút, tôi quyết định nói ra những quan điểm của tôi, một lần nữa, lần này, bằng điện thoại, với Đài Phát Thanh Á Châu Tự Do. Trong lần nói chuyện này, tôi nói, rằng, nếu tôi bị bỏ tù vì nói ra sự thực, thì cũng đành thôi, tù thì tù. Chừng một tiếng, hoặc tiếng rưỡi đồng hồ sau đó, cả một bầy công an tới dẫn tôi đi, và kể từ đó, bắt đầu cuộc hành trình kéo dài 1,460 ngày và đêm không thể nào quên, giữa tường cao, và hàng rào gài điện.
Cái giá mà tôi phải trả, nỗi đau khổ tôi chịu đựng thật chẳng là gì nếu phải so với những người khác - nạn nhân cuộc tàn sát ngày Bốn Tháng Sáu, và thân nhân của họ, những tội nhân mà nhà cầm quyền gọi là những kẻ gây rối (rioters) vẫn còn đang ở trong nhà tù số 2 tại Bắc Kinh, và tất cả những nhóm người chẳng có chút sung sướng, chẳng có chút đặc quyền đặc lợi, tức là những con người bất lợi vẫn tiếp tục sống trong đau đớn và chán ngắt vì sự bất công mang tính hệ thống của chế độ. So với họ, tôi được chú tâm nhiều hơn. Nếu trường hợp của riêng tôi có gì đặc biệt, thì đó là, nó khiến người ta đối diện với một sự kiện thật rất ư bực mình: ngay bây giờ, vào buổi bình minh của thế kỷ 21, một công dân Trung Quốc bị bỏ tù vì điều mà người đó nói. Một kẻ, mà, do hành sử nhu cầu rất ư bình thường, nói điều mình nghĩ, vậy mà được coi là một vị anh hùng được ban phát giải thưởng! Thật kỳ cục, bất thường, các bạn ạ. Liệu có thể coi là tuyệt vời, khi, vào một ngày nào đó, mọi con người Trung Quốc, anh hùng cũng được, mà hạ tiện cũng được, cả hai đều tha hồ nói điều cả hai nghĩ, không nhà tù, mà giải thưởng cũng không"
Một lần nữa, cám ơn tất cả các bạn.

Jennifer Tran chuyển ngữ [Từ bản tiếng Anh của Perry Link, trên NYRB số đề ngày 17 tháng Bảy, 2003]

• Cảnh Sát New York Bắt Giữ Một Người Lái Xe Scooter Xả Súng Bừa Bãi
• 13 Năm Nữa, Trai Thiếu Gái Dư: 37 Triệu Ông Hoa Lục Sẽ Ế Vợ
• Cử Tri Từ Hai Đảng Đều Đi Bỏ Phiếu Rất Đông Trong Cuộc Bầu Cử Năm 2020, Có Nơi Chờ 8 Tiếng Để Được Bỏ Phiếu
• Cộng Đồng Trao Tiền Cứu Trợ Cho Hồng Thập Tự