"Giai đoạn mới" là chữ HT Huyền Quang đã dùng khi tạm biệt tăng ni Phật Tử khi lên xe đi Saigòn. Chuyến đi Saigòn là bước thứ hai của giai đoạn ấy. Bước thứ nhứt là chuyền Hoà Thượng rời Hà nội về Miền Trung khỏang một tháng trước đây, sau khi được ruớc vào gặp Thủ Tướng Phan văn Khải, và được Đại diện Liên Aâu, và Đại sứ Mỹ đến thăm. Tại Saigòn, sau 21 năm bị quản thúc biệt xứ, Hoà Thượng đi thăm nhiều chùa và các chức sắc Phật giáo. Tại cả hai nơi Saigòn lẫn Huế, hàng ngàn tăng ni, Phật tử đón ruớc Ngài, không phân biệt hai cơ chế của Phật giáo , một độc lập, và một Nhà Nước dàn dựng. Phải chăng giai đoạn mới này giai đoạn đấu trí giữa những người có tín ngưỡng hết lòng vì đaọ pháp và dân tộc với một Đảng, Nhà Nước có quyết tâm một mình kiểm soát toàn diện xã hội Việt Nam" Để rộng đường dư luận, người viết bài này xin phân tích khía cạnh tâm lý chánh trị của biến cố.
Một sư thật hiển nhiên, Phật giáo là một tôn giáo đã có lâu đời nhứt trong lòng dân tộc Việt, có nhiều người theo nhứt trong dân số VN qua các triều đại cũng như hiện thời. Nhưng từ khi CS làm chủ nước VN, Phật giáo gặp một pháp nạn lớn chưa từng có trong lịch sử. Nói sao cho hết những đoạ đày, khổ ải, mất mát, đau thương của Phật giáo VN. Nhưng hơn nửa thế kỷ, có thể nói, Phật giáo bị CS giết mà không chết trong nhân dân. Trái lại CS đang chết dần chết mòn trong chủ nghĩa và xa rơiø quần chúng VN, ngay trên đất nước Việt. Nhà nước CS phải quay 180 độ, chuyển sang kinh tế thị trường, quyền tư hữu là nguyên lý. Từ đó nạn tham nhũng, chia rẽ, tranh giành quyền lực nội bộ trầm trọng gần như hết thuốc chữa. Ngoài nhân dân, còn tàu Thống Nhứt đi hàng vạn chuyến mà người dân chưa xích lại gần Đảng được một ly. Đổi chiêu thức, Đảng, Nhà Nước dàn dựng một giáo hội khác của mình để "nắm quân chúng Phật tử", một bộ phận lớn của dân tộc. Nhưng nhân dân gọi giáo hội của Đảng và Nhà Nước là giáo hội quốc doanh. Còn tăng ni của hai giáo hội cũng không mâu thuẩn kiểu địch-ta một mất một còn, ai thắng thắng ai như qui luật đấu tranh của CS. Trái lại cụ thể nhứt, từ Hà nội, đến Huế, vô Saigòn hàng ngàn tăng ni Phật tử đón ruớc HT Huyền Quang, không ai phân biệt mình thuộc giáo hội nào trước Vị Xử Lý Tăng Thống của Phật giáo VN.
Phàm trong chánh trị, nếu thế lực mạnh cầm quyền diệt không nổi thế lực yếu quần chúng bi trị, hai trường hợp thường xảy ra. Thế lực yếu sẽ dần dần mạnh lên và phát triễn trên tro tàn của cái đã mạnh. Hoặc thế lực cầm quyền phải thừa nhận thế lực đã không thể diệt được. Giai đoạn mới Hoà Thượng nói trên đây, Ở một mức độ nào đó, những diễn biến gần đây liên quan đến Hoà Thượng là cuộc đấu trí để tiến đến giai đoạn mới ấy. Thói quen của CS là lì đến giờ chót mới tương nhượng. Lê đức Thọ cắn răng để Hà nội bị trải thảm bom 52 ngày mới chịu đi vào nội dung Hội đàm Paris. Nguyễn cơ Thạch nín hơi đến khi đại diện Mỹ sắp rời phòng họp vĩnh viễn ở Nữu ước, mới rút lại việc đòi bồi thường chiến tranh như điều kiện tiên quyết để tái lập bang giao dù lúc bấy giờ CS Hà nội cần bang giao với Mỹ như cần thuốc hồi sinh trong cơn sắp đột quị. Nhiều dấu chỉ cho thấy CS Hà nội còn đang "chơi xấu" nhiều hơn là thành tâm thiện ý đi đến giai đoạn mới này. Một, Thủ Tướng Khải chỉ sử dụng Hoà Thượng để làm chánh trị hiện diện để giảm áp lực quốc tế chống CS Hà nội đàn áp tôn giáo và để mà con mắt Phật tử, chứng tỏ Đảng, Nhà Nước đã làm lành, làm hoà với Phật giáo rồi. Hai, ý đồ đó đã bộc lộ rõ trong những việc sau. Không trả lại cho Giáo hội tài sản, tự do tu hành, quyền tự trị trong việc điều hành của giáo hội. Không giải tỏa lịnh quản thúc biệt xứ, ngưng việc chỉ cư trú biệt xứ đối với Hoà Thượng, và trong bất cứ chuyến đi nào cũng cho cán bộ tôn giáo, mật vụ theo tò tò Ngài, và ép buộc đi bằng phương tiện gì, ngày nào, tiếp xúc với ai.
Nhưng chánh đạo sẽ thắng tà thuật.Trước nhứt, việc đi đứng, viếng thăm của Hoà Thượng, cuộc đưa đón, cung thỉnh của quần chúng tăng ni Phật tử đã vượt ngoài vòng kiểm soát của CS và đang đi đúng đạo ở đời. Nếu CS muốn chia rẽ, gây nghi ngờ trong hàng ngũ lãnh đạo Phật giáo, rằng Hoà Thượng đã "đi đêm" với CS, thì CS đã thất bại. CS dùng xảo thuật để làm mất uy tín Hoà Thượng có khác gì người cầm gươm chém xuống biển, nước đâu có đứt lìa mà người chém ướt mình thôi. Phương chi CS không thể lay chuyển được quyết định -- chỉ nói ra vào giờ chót trước nhiều người, CS không thể cản trở-- của Hoà Thượng.Thí dụ ghé thăm Chùa Từ Đàm ở Huế, thăm Hoà Thượng Quảng Độ và bàn Phật sư cả buổi trời. Kế đến, việc tăng ni Phật tử tập họp hàng ngàn người, bất phân thuộc cơ chế giáo hội nàò để chào đón vị Quyền Tăng Thống Phật giáo có 3 tác dụng tâm lý chánh trị quần chúng. Một, quần chúng Phật giáo vượt nổi sợ khó rời, làm cái gì đông cũng phải xin phép nhà cầm quyền. Hai, Giáo Hội Phật giáo mà Hòa Thượng là người lãnh đạo, mặc nhiên đuợc cả giáo hội Nhà Nước thừa nhận vì có nhiều chức sắc của giáo hội này ra đón. Ba, quần chúng nhân dân VN, các tôn giáo bạn nói chung thấy Phật tử, Phật giáo làm được mà không sao, sẽ mạnh dạn làm. Và như vậy coi như những lịnh cấm tụ họp, làm lễ ngoài trời của CS mặc thị bị hủy. Ai cũng biết những cái lịnh hoàn toàn vi hiến theo Hiến pháp CS này tuy coi không ra gì, giá trị dưới luật rất xa, nhưng là những kềm kẹp sát sườn, trở ngại vô cùng cho quyền tự do, dân chủ đối với cá nhân, tập thể, trở ngại không thua cái lịnh về khai hộ khẩu, tám vắng, tạm trú của CS.
Giai đoạn mới bắt đầu. Đó là giai đoạn Phật giáo nói riêng và phong trào tôn giáo và nhân dân nói chung trong nước đã thành một thế lực. Thế lực CS không còn có thể xem là đối tượng có thể đàn áp, triệt hạ được như một phần tư thế kỷ đã qua nữa. Nhứt định sẽ còn nhiều diễn biến ngoạn mục khác nữa trước khi nhân dân VN thở được không khí tư do, dân chủ. Vì tôn giáo vốn thâm thâm, diệu diệu và chánh trị vốn biến chuyển từ từ, không nhanh như quân sự.
Đặc biệt, tin của đài RFI hôm thứ năm cho biết Hòa Thượng Huyền Quang hôm thứ tư đã gặp ông Lê Thanh Hải, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân TPHCM. Người ta chưa biết chi tiết về buổi gặp gỡ này. Tuy nhiên, điều này cho thấy có những bước nhượng bộ của nhà nước trước các áp lực quốc tế. Chúng ta có thể chờ xem các diễn biến này sẽ dẫn tới đâu. Có đúng là “Giai Đoạn Mới” hay chưa.
Một sư thật hiển nhiên, Phật giáo là một tôn giáo đã có lâu đời nhứt trong lòng dân tộc Việt, có nhiều người theo nhứt trong dân số VN qua các triều đại cũng như hiện thời. Nhưng từ khi CS làm chủ nước VN, Phật giáo gặp một pháp nạn lớn chưa từng có trong lịch sử. Nói sao cho hết những đoạ đày, khổ ải, mất mát, đau thương của Phật giáo VN. Nhưng hơn nửa thế kỷ, có thể nói, Phật giáo bị CS giết mà không chết trong nhân dân. Trái lại CS đang chết dần chết mòn trong chủ nghĩa và xa rơiø quần chúng VN, ngay trên đất nước Việt. Nhà nước CS phải quay 180 độ, chuyển sang kinh tế thị trường, quyền tư hữu là nguyên lý. Từ đó nạn tham nhũng, chia rẽ, tranh giành quyền lực nội bộ trầm trọng gần như hết thuốc chữa. Ngoài nhân dân, còn tàu Thống Nhứt đi hàng vạn chuyến mà người dân chưa xích lại gần Đảng được một ly. Đổi chiêu thức, Đảng, Nhà Nước dàn dựng một giáo hội khác của mình để "nắm quân chúng Phật tử", một bộ phận lớn của dân tộc. Nhưng nhân dân gọi giáo hội của Đảng và Nhà Nước là giáo hội quốc doanh. Còn tăng ni của hai giáo hội cũng không mâu thuẩn kiểu địch-ta một mất một còn, ai thắng thắng ai như qui luật đấu tranh của CS. Trái lại cụ thể nhứt, từ Hà nội, đến Huế, vô Saigòn hàng ngàn tăng ni Phật tử đón ruớc HT Huyền Quang, không ai phân biệt mình thuộc giáo hội nào trước Vị Xử Lý Tăng Thống của Phật giáo VN.
Phàm trong chánh trị, nếu thế lực mạnh cầm quyền diệt không nổi thế lực yếu quần chúng bi trị, hai trường hợp thường xảy ra. Thế lực yếu sẽ dần dần mạnh lên và phát triễn trên tro tàn của cái đã mạnh. Hoặc thế lực cầm quyền phải thừa nhận thế lực đã không thể diệt được. Giai đoạn mới Hoà Thượng nói trên đây, Ở một mức độ nào đó, những diễn biến gần đây liên quan đến Hoà Thượng là cuộc đấu trí để tiến đến giai đoạn mới ấy. Thói quen của CS là lì đến giờ chót mới tương nhượng. Lê đức Thọ cắn răng để Hà nội bị trải thảm bom 52 ngày mới chịu đi vào nội dung Hội đàm Paris. Nguyễn cơ Thạch nín hơi đến khi đại diện Mỹ sắp rời phòng họp vĩnh viễn ở Nữu ước, mới rút lại việc đòi bồi thường chiến tranh như điều kiện tiên quyết để tái lập bang giao dù lúc bấy giờ CS Hà nội cần bang giao với Mỹ như cần thuốc hồi sinh trong cơn sắp đột quị. Nhiều dấu chỉ cho thấy CS Hà nội còn đang "chơi xấu" nhiều hơn là thành tâm thiện ý đi đến giai đoạn mới này. Một, Thủ Tướng Khải chỉ sử dụng Hoà Thượng để làm chánh trị hiện diện để giảm áp lực quốc tế chống CS Hà nội đàn áp tôn giáo và để mà con mắt Phật tử, chứng tỏ Đảng, Nhà Nước đã làm lành, làm hoà với Phật giáo rồi. Hai, ý đồ đó đã bộc lộ rõ trong những việc sau. Không trả lại cho Giáo hội tài sản, tự do tu hành, quyền tự trị trong việc điều hành của giáo hội. Không giải tỏa lịnh quản thúc biệt xứ, ngưng việc chỉ cư trú biệt xứ đối với Hoà Thượng, và trong bất cứ chuyến đi nào cũng cho cán bộ tôn giáo, mật vụ theo tò tò Ngài, và ép buộc đi bằng phương tiện gì, ngày nào, tiếp xúc với ai.
Nhưng chánh đạo sẽ thắng tà thuật.Trước nhứt, việc đi đứng, viếng thăm của Hoà Thượng, cuộc đưa đón, cung thỉnh của quần chúng tăng ni Phật tử đã vượt ngoài vòng kiểm soát của CS và đang đi đúng đạo ở đời. Nếu CS muốn chia rẽ, gây nghi ngờ trong hàng ngũ lãnh đạo Phật giáo, rằng Hoà Thượng đã "đi đêm" với CS, thì CS đã thất bại. CS dùng xảo thuật để làm mất uy tín Hoà Thượng có khác gì người cầm gươm chém xuống biển, nước đâu có đứt lìa mà người chém ướt mình thôi. Phương chi CS không thể lay chuyển được quyết định -- chỉ nói ra vào giờ chót trước nhiều người, CS không thể cản trở-- của Hoà Thượng.Thí dụ ghé thăm Chùa Từ Đàm ở Huế, thăm Hoà Thượng Quảng Độ và bàn Phật sư cả buổi trời. Kế đến, việc tăng ni Phật tử tập họp hàng ngàn người, bất phân thuộc cơ chế giáo hội nàò để chào đón vị Quyền Tăng Thống Phật giáo có 3 tác dụng tâm lý chánh trị quần chúng. Một, quần chúng Phật giáo vượt nổi sợ khó rời, làm cái gì đông cũng phải xin phép nhà cầm quyền. Hai, Giáo Hội Phật giáo mà Hòa Thượng là người lãnh đạo, mặc nhiên đuợc cả giáo hội Nhà Nước thừa nhận vì có nhiều chức sắc của giáo hội này ra đón. Ba, quần chúng nhân dân VN, các tôn giáo bạn nói chung thấy Phật tử, Phật giáo làm được mà không sao, sẽ mạnh dạn làm. Và như vậy coi như những lịnh cấm tụ họp, làm lễ ngoài trời của CS mặc thị bị hủy. Ai cũng biết những cái lịnh hoàn toàn vi hiến theo Hiến pháp CS này tuy coi không ra gì, giá trị dưới luật rất xa, nhưng là những kềm kẹp sát sườn, trở ngại vô cùng cho quyền tự do, dân chủ đối với cá nhân, tập thể, trở ngại không thua cái lịnh về khai hộ khẩu, tám vắng, tạm trú của CS.
Giai đoạn mới bắt đầu. Đó là giai đoạn Phật giáo nói riêng và phong trào tôn giáo và nhân dân nói chung trong nước đã thành một thế lực. Thế lực CS không còn có thể xem là đối tượng có thể đàn áp, triệt hạ được như một phần tư thế kỷ đã qua nữa. Nhứt định sẽ còn nhiều diễn biến ngoạn mục khác nữa trước khi nhân dân VN thở được không khí tư do, dân chủ. Vì tôn giáo vốn thâm thâm, diệu diệu và chánh trị vốn biến chuyển từ từ, không nhanh như quân sự.
Đặc biệt, tin của đài RFI hôm thứ năm cho biết Hòa Thượng Huyền Quang hôm thứ tư đã gặp ông Lê Thanh Hải, chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân TPHCM. Người ta chưa biết chi tiết về buổi gặp gỡ này. Tuy nhiên, điều này cho thấy có những bước nhượng bộ của nhà nước trước các áp lực quốc tế. Chúng ta có thể chờ xem các diễn biến này sẽ dẫn tới đâu. Có đúng là “Giai Đoạn Mới” hay chưa.
Gửi ý kiến của bạn
