Liên bang Hoa Kỳ và tiểu bang California kình nhau thiệt sao"
Hiển nhiên, đây không phải là cuộc nội chiến. Không phải kiểu cuộc chiến một thời Nam-Bắc, Quốc-Cộng phân tranh như Việt Nam xa xưa. Cũng không phải kiểu thế giới lưỡng cực thời Chiến Tranh Lạnh. Mà cũng không phải chuyện Tổng Thống George W. Bush và Thống Đốc Gray Davis hiềm thù gì nhau. Vấn đề chỉ là lá phiếu của cử tri Hoa Kỳ và của California đã sắp xếp như thế.
Cuộc phân chia cách biệt giữa thủ đô Washington và tiểu bang California vốn dĩ đã có từ xưa. Một thời Cali được Miền Đông Hoa Kỳ, vùng có các tiểu bang hình thành đã lâu, gọi là Viễn Tây, và xem như vùng đất mới khai phá - nghĩa là Cali là đất của cao bồi và luật rừng. Bây giờ thì không nhìn kiểu như thế, nhưng Cali được biến dạng sang hình thức mới về văn hóa và dân số: nơi nhiều sắc tộc di dân vào nhất, và cũng là nơi có nền văn hóa đa dạng và cấp tiến nhất, từ một thời dân híp-pi thế giới và Zen Nhật Bản tụ về chọn San Francisco làm hang ổ, cho tới bây giờ là chiến khu Hollywood của điện ảnh toàn cầu và thung lũng Silicon, nơi đặt dàn phóng ra cái gọi là nền kinh tế tri thức.
Có một chuyện nổi bật hơn trong những ngày này, khi mùa bầu cử tới gần thêm: California ngày càng nghiêng về phe tả, còn chính phủ Bush hiển nhiên là luôn luôn nghiêng về phe hữu. Điều này đang cho thấy cuộc chiến tranh phiếu bầu tại California, tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ, có lẽ sẽ hào hứng hơn bất cứ nơi nào tại Hoa Kỳ - dấu hiệu 'khẩu súng bốc khói' đầu tiên chính là cuộc đi tìm chữ ký để truất phế Thống Đốc Gray Davis. Trên nguyên tắc, TT Bush không dính chi chuyện địa phương lắc nhắc này, nhưng bàn tay phù thủy của Đảng Cộng Hòa ai cũng thấy rõ.
Những dị biệt tả hữu giữa chính quyền Sacramento và chính phủ Washington có thể thấy vài điểm nổi bật như sau:
-- Đảng Cộng Hòa đã chiếm được Bạch Ốc, và chiếm đa số Lưỡng Viện Quốc Hội Hoa Kỳ. Tại Cali, Đảng Dân Chủ chiếm được ghế Thống Đốc, và chiếm đa số Lưỡng Viện California. Nghĩa là, khi voi chạy khắp thủ đô Washington DC, thì ở Sacramento, thủ phủ Calif., lừa đã chiếm gần hết chỗ.
-- Trong khi Tổng Thống Bush và Quốc Hội liên bang (đa số Cộng Hòa) làm hàng loạt đạo luật cắt giảm thuế, thì Thống Đốc Davis và Nghị Viện tiểu bang đã đề ra đủ thứ màn tăng thuế và lệ phí nhiều tỉ đô la - mà gần nhất là chuyện tăng thuế xe hơi gần gấp 3 lần. Nghĩa là, trong khi ông Bush chi tiền ra cho dân chúng, thì ông Davis thò tay vào túi dân để rút lại, mà còn rút nhiều hơn mức được tha thuế. Theo bản chiết tính cắt giảm thuế liên bang ông Bush mới ký, tổng cộng tha thuế 330 tỉ đô trong vòng 10 năm, thì dân California sẽ hưởng lợi 4 tỉ đô mỗi năm. Tuy nhiên, nếu Thống Đốc Davis êm xuôi kế hoạch, thì thuế tiểu bang Cali sẽ tăng khoảng 8 tỉ đô mỗi năm. Nghiã là lấy về gấp đôi mức thuế mà liên bang tha cho dân Cali.
-- Về mặt kỹ thuật nghị trường, các thượng nghị sĩ Dân Chủ đang dùng kỹ thuật filibuster để chận các thẩm phán bảo thủ do ông Bush đề cử, đặt ra yêu cầu 60 phiếu mới chấp thuận được các đề cử viên đó. Cộng Hòa than phiền là con số đó là rào cản phi dân chủ... Các ông bà thẩm phán này quan trọng lắm, vì họ sẽ lèo lái tương lai Hoa Kỳ, khi gặp những vụ kiện mà phải dẫn tới Tòa Tối Cao với các phán quyết dễ gây chia rẽ, thí dụ như phá thai trong điều kiện nào, hay có cho kết hôn đồng tính không, hay quyền tiếp cận các thông tin trong thời khủng bố... Và tại Sacramento, các vị Dân Chủ lại than phiền về đòi hỏi 2/3 phiếu về các luật ngân sách và thuế, cũng nói thế là phi dân chủ và thế là cho phe Cộng Hòa thiểu số quá nhiều quyền lực. Cho nên, các công đoàn và các tổ chức thân Đảng Dân Chủ đang đề ra cuộc trưng cầu dân ý để xóa bỏ đòi hỏi về 2/3 phiếu bầu.
-- Trong khi Quốc Hội liên bang (do Cộng hòa lèo lái) hướng về phía cấm "phá thai từng phần" hồi đầu tháng 6, thì Nghị Viện Cali do Dân Chủ lèo lái lấy cớ bênh vực quyền lựa chọn của phụ nữ đã bác bỏ tu chính về "cấm phá thai" trong dự luật ngân sách.
-- Về mặt liên bang, các công đoàn, các nhóm bênh vực người tiêu thụ, các nhóm môi sinh than phiền rằng chính phủ Bush và Quốc Hội Cộng Hòa cứ bênh vực các ông chủ tư bản. Còn về mặt California, Dân Chủ lại chiều chuộng các công đoàn, các nhà môi sinh... nên các chủ công ty cứ than phiền rằng làm ăn ở California tốn kém hơn làm ở các tiểu bang khác, và rồi nhiều hãng phải dọn luôn... Cũng cần nhớ, luật về "không khí trong lành" tại Cali hiện nay là luật khó nhất trên Hoa Kỳ.
-- Trong khi Tổng Thống Bush đang được điểm cao và vẫn giữ được điểm này, thì Thống Đốc Davis lại tụt điểm, và đang bị Cộng Hòa vận động kiếm chữ ký để truất phế...
Hiển nhiên là California lúc nào cũng đi trật chìa với Hoa Kỳ, trong nhiều lĩnh vực. Thử để dân Miền Tây chúng tôi nói thẳng nói thiệt với dân Miền Đông các anh xem sao. Trong khi trước kia tiền nhân các anh mặc áo thụng để ngồi cãi nhau khệnh khạng trước tòa Washington, thì người xưa ở Viễn Tây này lấy màn bắn súng và phóng dao làm luật... trong khi các anh trịnh trọng sửa giọng để nói tiếng Huê Kỳ, thì ở đây chúng tôi thoải mái ồn ào nói tiếng Việt và tiếng Mễ... trong khi các anh ăn pizza, thì chúng tôi ăn phở và burritos... trong khi các anh việc làm ổn định, thì chúng tôi việc làm lúc nào cũng bất ổn nhất Hoa Kỳ. Có sao đâu" Khi các anh Miền Đông cà-vạt cổ cồn nghiêm túc thì chúng tôi phải Miền Tây cởi trần phóng xuống biển... và đôi khi thì cởi truồng biểu tình để chụp hình mở chiến dịch chống cuộc chiến Iraq... Hay phải chăng đây là chuyện của kiếm hiệp Kim Dung: khi các anh là Đông Tà, thì chúng tôi nhất định phải là Tây Độc"
Hoan hô các anh Cộng Hòa và hoan hô chúng tôi Dân Chủ ồn ào cãi nhau... Còn hơn là cứ độc đảng chán phèo kiểu Hà Nội, Bắc Kinh...
Hiển nhiên, đây không phải là cuộc nội chiến. Không phải kiểu cuộc chiến một thời Nam-Bắc, Quốc-Cộng phân tranh như Việt Nam xa xưa. Cũng không phải kiểu thế giới lưỡng cực thời Chiến Tranh Lạnh. Mà cũng không phải chuyện Tổng Thống George W. Bush và Thống Đốc Gray Davis hiềm thù gì nhau. Vấn đề chỉ là lá phiếu của cử tri Hoa Kỳ và của California đã sắp xếp như thế.
Cuộc phân chia cách biệt giữa thủ đô Washington và tiểu bang California vốn dĩ đã có từ xưa. Một thời Cali được Miền Đông Hoa Kỳ, vùng có các tiểu bang hình thành đã lâu, gọi là Viễn Tây, và xem như vùng đất mới khai phá - nghĩa là Cali là đất của cao bồi và luật rừng. Bây giờ thì không nhìn kiểu như thế, nhưng Cali được biến dạng sang hình thức mới về văn hóa và dân số: nơi nhiều sắc tộc di dân vào nhất, và cũng là nơi có nền văn hóa đa dạng và cấp tiến nhất, từ một thời dân híp-pi thế giới và Zen Nhật Bản tụ về chọn San Francisco làm hang ổ, cho tới bây giờ là chiến khu Hollywood của điện ảnh toàn cầu và thung lũng Silicon, nơi đặt dàn phóng ra cái gọi là nền kinh tế tri thức.
Có một chuyện nổi bật hơn trong những ngày này, khi mùa bầu cử tới gần thêm: California ngày càng nghiêng về phe tả, còn chính phủ Bush hiển nhiên là luôn luôn nghiêng về phe hữu. Điều này đang cho thấy cuộc chiến tranh phiếu bầu tại California, tiểu bang đông dân nhất nước Mỹ, có lẽ sẽ hào hứng hơn bất cứ nơi nào tại Hoa Kỳ - dấu hiệu 'khẩu súng bốc khói' đầu tiên chính là cuộc đi tìm chữ ký để truất phế Thống Đốc Gray Davis. Trên nguyên tắc, TT Bush không dính chi chuyện địa phương lắc nhắc này, nhưng bàn tay phù thủy của Đảng Cộng Hòa ai cũng thấy rõ.
Những dị biệt tả hữu giữa chính quyền Sacramento và chính phủ Washington có thể thấy vài điểm nổi bật như sau:
-- Đảng Cộng Hòa đã chiếm được Bạch Ốc, và chiếm đa số Lưỡng Viện Quốc Hội Hoa Kỳ. Tại Cali, Đảng Dân Chủ chiếm được ghế Thống Đốc, và chiếm đa số Lưỡng Viện California. Nghĩa là, khi voi chạy khắp thủ đô Washington DC, thì ở Sacramento, thủ phủ Calif., lừa đã chiếm gần hết chỗ.
-- Trong khi Tổng Thống Bush và Quốc Hội liên bang (đa số Cộng Hòa) làm hàng loạt đạo luật cắt giảm thuế, thì Thống Đốc Davis và Nghị Viện tiểu bang đã đề ra đủ thứ màn tăng thuế và lệ phí nhiều tỉ đô la - mà gần nhất là chuyện tăng thuế xe hơi gần gấp 3 lần. Nghĩa là, trong khi ông Bush chi tiền ra cho dân chúng, thì ông Davis thò tay vào túi dân để rút lại, mà còn rút nhiều hơn mức được tha thuế. Theo bản chiết tính cắt giảm thuế liên bang ông Bush mới ký, tổng cộng tha thuế 330 tỉ đô trong vòng 10 năm, thì dân California sẽ hưởng lợi 4 tỉ đô mỗi năm. Tuy nhiên, nếu Thống Đốc Davis êm xuôi kế hoạch, thì thuế tiểu bang Cali sẽ tăng khoảng 8 tỉ đô mỗi năm. Nghiã là lấy về gấp đôi mức thuế mà liên bang tha cho dân Cali.
-- Về mặt kỹ thuật nghị trường, các thượng nghị sĩ Dân Chủ đang dùng kỹ thuật filibuster để chận các thẩm phán bảo thủ do ông Bush đề cử, đặt ra yêu cầu 60 phiếu mới chấp thuận được các đề cử viên đó. Cộng Hòa than phiền là con số đó là rào cản phi dân chủ... Các ông bà thẩm phán này quan trọng lắm, vì họ sẽ lèo lái tương lai Hoa Kỳ, khi gặp những vụ kiện mà phải dẫn tới Tòa Tối Cao với các phán quyết dễ gây chia rẽ, thí dụ như phá thai trong điều kiện nào, hay có cho kết hôn đồng tính không, hay quyền tiếp cận các thông tin trong thời khủng bố... Và tại Sacramento, các vị Dân Chủ lại than phiền về đòi hỏi 2/3 phiếu về các luật ngân sách và thuế, cũng nói thế là phi dân chủ và thế là cho phe Cộng Hòa thiểu số quá nhiều quyền lực. Cho nên, các công đoàn và các tổ chức thân Đảng Dân Chủ đang đề ra cuộc trưng cầu dân ý để xóa bỏ đòi hỏi về 2/3 phiếu bầu.
-- Trong khi Quốc Hội liên bang (do Cộng hòa lèo lái) hướng về phía cấm "phá thai từng phần" hồi đầu tháng 6, thì Nghị Viện Cali do Dân Chủ lèo lái lấy cớ bênh vực quyền lựa chọn của phụ nữ đã bác bỏ tu chính về "cấm phá thai" trong dự luật ngân sách.
-- Về mặt liên bang, các công đoàn, các nhóm bênh vực người tiêu thụ, các nhóm môi sinh than phiền rằng chính phủ Bush và Quốc Hội Cộng Hòa cứ bênh vực các ông chủ tư bản. Còn về mặt California, Dân Chủ lại chiều chuộng các công đoàn, các nhà môi sinh... nên các chủ công ty cứ than phiền rằng làm ăn ở California tốn kém hơn làm ở các tiểu bang khác, và rồi nhiều hãng phải dọn luôn... Cũng cần nhớ, luật về "không khí trong lành" tại Cali hiện nay là luật khó nhất trên Hoa Kỳ.
-- Trong khi Tổng Thống Bush đang được điểm cao và vẫn giữ được điểm này, thì Thống Đốc Davis lại tụt điểm, và đang bị Cộng Hòa vận động kiếm chữ ký để truất phế...
Hiển nhiên là California lúc nào cũng đi trật chìa với Hoa Kỳ, trong nhiều lĩnh vực. Thử để dân Miền Tây chúng tôi nói thẳng nói thiệt với dân Miền Đông các anh xem sao. Trong khi trước kia tiền nhân các anh mặc áo thụng để ngồi cãi nhau khệnh khạng trước tòa Washington, thì người xưa ở Viễn Tây này lấy màn bắn súng và phóng dao làm luật... trong khi các anh trịnh trọng sửa giọng để nói tiếng Huê Kỳ, thì ở đây chúng tôi thoải mái ồn ào nói tiếng Việt và tiếng Mễ... trong khi các anh ăn pizza, thì chúng tôi ăn phở và burritos... trong khi các anh việc làm ổn định, thì chúng tôi việc làm lúc nào cũng bất ổn nhất Hoa Kỳ. Có sao đâu" Khi các anh Miền Đông cà-vạt cổ cồn nghiêm túc thì chúng tôi phải Miền Tây cởi trần phóng xuống biển... và đôi khi thì cởi truồng biểu tình để chụp hình mở chiến dịch chống cuộc chiến Iraq... Hay phải chăng đây là chuyện của kiếm hiệp Kim Dung: khi các anh là Đông Tà, thì chúng tôi nhất định phải là Tây Độc"
Hoan hô các anh Cộng Hòa và hoan hô chúng tôi Dân Chủ ồn ào cãi nhau... Còn hơn là cứ độc đảng chán phèo kiểu Hà Nội, Bắc Kinh...
Gửi ý kiến của bạn
