Hôm nay,  

Nỗi Lòng Thanh Thúy

31/03/202119:08:00(Xem: 4865)
blank

 

Vào khoảng gần cuối thập niên 1960,  tôi vô tình đọc nhật báo, thấy một bài viết mang tựa đề: “Nỗi Lòng Thanh Thúy”, thật hấp dẫn. Vội vàng ngồi xuống bên ly cà phê chiều, nhâm nhi chữ và đắng.
 

Mới đầu tôi cứ tưởng đây là tâm sự buồn vui của cô ca sĩ đang nổi tiếng, một cách đặc biệt. Thời đó, các ca sĩ miền bắc vào nam chiếm ngự từ đài phát thanh đến các phòng trà với tiếng hát thanh trong, phát âm chuẩn, và có trình độ âm nhạc. Cho đến khi tiếng hát ấm áp của quái kiệt Trần Văn Trạch nổi lên, giọng miền nam mới chen chân vào sân khấu. Thanh Thúy là ca sĩ được khán thính giả khắp miền yêu chuộng mà khi hát không phát âm theo giọng bắc. Tiếng hát trầm, gợi cảm, nổi bật giữa những danh ca đương thời, phù hợp với những bản nhạc tình bolero, nhất là nhạc của Trúc Phương.
 

Thì ra “Nỗi Lòng Thanh Thúy” không phải của Thanh Thúy, mà của những người thích hát, nhất là các cô gái miền Tây, ước mơ sẽ có một ngày được cất tiếng hát trên làn sóng phát thanh và trong những vũ trường lộng lẫy.
 

Từ khi nhà văn Nguyễn Thanh Việt đoạt giải văn chương Pulitzer năm 2016, giải MacArthur Genius năm 2017, Guggenhem Fellowship năm 2017; từ khi nhà thơ Ocean Vương nhận The Pushcart Prize năm 2014, T.S.Eliot Prize năm 2017, MacArthur Fellowship năm 2019, tôi nhận thức được “Nỗi Lòng Nguyễn Thanh Việt”, “Nỗi Lòng Ocean Vương” nhen nhúm, bốc khói, bén lửa.
 

Một số lớn những nhà thơ, nhà văn, trong cũng như ngoài nước, nghĩ rằng, nếu tác phẩm của mình được dịch sang Anh ngữ, Pháp ngữ, Đức ngữ, tiếng Tây Ban Nha ... Có lẽ, cuộc đời văn chương của mình có cơ hội thăng tiến. Điều này không có gì bảo đảm nhưng ước mơ luôn luôn là hy vọng đẹp. Miễn đừng trở thành tham vọng, thì vẻ đẹp sẽ không hư hao.
 

Theo chân Thanh Thúy, rất nhiều ca sĩ nổi tiếng hát giọng miền nam như Chế Linh, Hương Lan, Trường Vũ, Phi Nhung ... Không phải ước mơ nào cũng cao. Không hát phòng trà, thì hát quán cà phê. Không hát quán cà phê, thì hát cho nhau nghe. Không ai nghe, thì hát một mình, vẫn sướng.

Đó là lý do tôi nghĩ đến, thực tập, và lập thuyết về hệ thống SLTA: Second Language Translation Aids.
 

Hầu hết các nhà văn, nhà thơ sáng tác bằng tiếng Việt, không có khả năng sinh ngữ cao, không dư thừa tài chánh, không quen biết các bậc cao nhân, lại ngại ngùng, thẹn thùng nếu phải nhờ vả những người giỏi sinh ngữ dịch giùm tác phẩm của mình. Đôi khi, có được người dịch, khi đọc bản dịch, tra từ điển, cảm thấy không an tâm, nhưng biết làm sao? Một bài thơ Việt dịch sang tiếng ngoại quốc, số mệnh gần giống một người Việt lưu vong.
 

Tác giả là người thấu hiểu tác phẩm của mình nhất, dù không hiểu toàn vẹn. Người viết là người tự dịch hoàn hảo nhất nếu họ có khả năng sinh ngữ giỏi. Tự dịch tác phẩm của mình là cách hay nhất để tự ý lưu vong, thay vì bị xuôi theo dòng thác lũ. 

Trong tinh thần đó, SLTA ra đời, thô sơ và đơn giản. Lấy thực tập bổ túc và tái tạo lý thuyết. Như một đứa trẻ cần thời gian để trưởng thành, SLTA cần sự tiến bộ của lập trình điện tử, khoa học kỹ thuật để bồi dưỡng và mở rộng.
 

Quái kiệt Trần Văn Trạch là người đầu tiên tổ chức đại nhạc hội ở Việt Nam. Theo chân ông, tôi tổ chức đại nhạc hội: “Tình Anh Lính Chiến” ở Houston, Texas. Mời ca sĩ Thanh Thúy  và một số các nghệ sĩ khác trình diễn cùng vở nhạc kịch “Chiếm Lại Cổ Thành Quảng Trị.” Ngồi trên dàn điều khiển, Trong một khung cảnh tối đen, đèn mờ, sân khấu lảng đảng sương mù, nghe Thanh Thúy hát lại những bản nhạc lính ngày xưa. Bạn đọc, bạn tưởng tượng ra sao? Thú thật, nghe Thanh Thúy hát, tôi cũng dấy lên “Nỗi Lòng Thanh Thúy.”

 

Nếu bạn đọc là người như tôi, muốn dịch tác phẩm của mình sang ngoại ngữ nhưng không đủ sở học, lại thẹn thùng khi phải nhờ vả những cao nhân dịch giùm, lại không đủ tài lực để mời dịch giả, đành phải mày mò tự dịch. Cuốn sách này xin dành cho chúng ta. Xin thực hành như những trải nghiệm.

Hành trình dịch là hành trình tự học. Tự học là cơ bản của sáng tác. Nếu “Thiên tài chỉ là sự kiên nhẫn lâu dài” (*), thì sáng tạo phải có một phần từ hiệu quả của sự kiên trì học tập.

 

Tặng phẩm

Bạn đọc có thể download cuốn sách mỏng SLTA (Second Language Translation Aids) miễn phí tại link:

https://www.academia.edu/45629061/SLTA_Second_Language_Translation_Aids 

Dịch thơ, truyện, văn bản tiếng Việt sang Anh ngữ.

  

Thân ái và chúc may mắn.

Ngu Yên.

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Chính phủ Anh quốc làm được một điều chưa nước nào khác dám làm: hiệp ước quốc phòng hỗ tương với Ukraine. Chủ tịch Ủy ban các vấn đề quốc tế Duma Quốc gia Nga Leonid Slutsky đã bình luận về hiệp ước an ninh vừa được ký kết giữa Ukraine và Anh vào Chủ nhật, cho rằng một thỏa thuận như vậy trên thực tế thể hiện "sự kiểm soát hoàn toàn từ bên ngoài" và "sự phụ thuộc" của Ukraine đối với Anh.
Đảng Dân tiến cầm quyền của Đài Loan đã giành được chiến thắng lịch sử thứ ba liên tiếp cho tổng thống vào thứ Bảy khi các cử tri bỏ mặc những cảnh báo của Trung Quốc rằng việc tái bầu cử của họ sẽ làm tăng nguy cơ xung đột. Lai Ching-te, phó tổng thống hiện tại của Đài Loan, đã tuyên bố chiến thắng vào tối thứ Bảy trong khi hai đối thủ đối lập chính của ông đều thừa nhận thất bại.
Trên các mạng xã hội, đang có nhiều tin đồn rằng Tổng Bí Thư Đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng đã lâm bệnh nặng, nhập viện, và cũng có tin nghi ngờ rằng Trọng có thể đã tắt thở trong khi nội bộ các cấp cao nhất đang dàn xếp thế lực và chia ghế trước khi công bố tin qua đời. Thực tế, có 2 bản tin quốc tế -- Bloomberg và Reuters -- cho biết Trọng đang nhập viện.
Năm 2024 được dự đoán là sẽ có nhiều sự kiện gây biến chuyển quan trọng đến chính trường quốc tế, chiến tranh và hòa bình, hành động về khí hậu và các nền dân chủ. Nhưng cuộc bầu cử tổng thống Mỹ vào tháng 11 chắc chắn sẽ là một sự kiện ảnh hường nổi bật nhất trong năm vì sức mạnh quân sự, chính trị và kinh tế trong toàn cầu của Mỹ. Sau đây là các dự báo chính:
Cách đâu 30-40 năm, lúc người tỵ nạn Việt mới định cư ở Mỹ và bắt đầu làm quen với các tập tục kể những tập quán về y tế ở Mỹ, trong y giới Mỹ cũng như các nước tây phương khác đang tranh cãi rất nhiều về chỉ định có nên cắt bao quy đầu theo thông lệ (routine circumcision) cho trẻ em sơ sinh hay không. Thuật ngữ “circumcision”, gốc latinh “circumcisio”. Từ "cắt bao quy đầu" xuất phát từ các từ Latin circum và caedo (circum: “xung quanh”; caedo: “tôi cắt”), có nghĩa đen là "cắt xung quanh". Từ epitome trong tiếng Hy Lạp cũng có nguồn gốc từ gốc có nghĩa là "cắt" hoặc "vết mổ". Trong tiếng Hebrew (Do Thái), phép cắt bao quy đầu được gọi là “peritomy”, xuất phát từ tiếng Hy Lạp peritomy.
Phong trào chống vắc-xin toàn cầu và sự chần chừ do dự trước việc tiêm phòng đã tăng cao trong đại dịch COVID-19 và vẫn chưa có dấu hiệu giảm bớt. Theo một cuộc khảo sát ở Hoa Kỳ, trong tháng 10 năm 2023, dân Mỹ ít tin vào sự an toàn của các loại vắc xin đã được chuẩn thuận hơn so với hồi tháng 4 năm 2021. Khi niềm tin vào vắc xin giảm sút, các thông tin sai lạc về y tế được đà lan truyền mạnh mẽ hơn trên mạng xã hội và trong đời sống hàng ngày.
Người ta vẫn thường nói “You are what you eat” (Những gì bạn ăn thể hiện bạn là ai). Nhưng có lẽ sẽ đúng hơn khi nói rằng những gì chúng ta ăn sẽ khiến chúng ta có những cảm xúc gì, bởi vì những tiến bộ trong lĩnh vực dinh dưỡng tâm thần học cho thấy chế độ dinh dưỡng đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe tâm thần của chúng ta.
Răng khôn là những chiếc răng hàm thứ ba nằm ở phía sau cùng trong miệng. Chúng trông giống như răng hàm thứ nhất và thứ hai, nhưng đôi khi có thể nhỏ hơn một chút. Chúng thường được gọi là răng khôn vì chúng là những chiếc răng mọc cuối cùng trong số 32 chiếc răng cố định, xuất hiện từ 17 đến 25 tuổi, khi quý vị đã trưởng thành và chững chạc hơn.
Theo tin Reuter, quốc hội Nam Hàn hôm thứ Ba đã thông qua luật cấm tập tục ăn thịt chó lâu đời, có hiệu lực tuyệt đối vào năm 2027, đánh dấu sự kết thúc của một ngành công nghiệp đã không còn được ưa chuộng ở nước này. Luật mới, được thông qua với sự ủng hộ áp đảo của lưỡng đảng trong Quốc hội, quy định việc nuôi, giết mổ và bán chó cho con người là bất hợp pháp.
Năm nay nước Mỹ có tổng tuyển cử vào ngày 5 tháng 11. Quan trọng nhất là bầu chọn tổng thống, toàn thể 435 dân biểu Hạ viện và 33 nghị sĩ, tức một phần ba của số 100 dân cử tại Thượng viện. Kết quả sẽ định hình cho chính sách đối nội và đối ngoại của Hoa Kỳ trong bốn năm từ 2025 đến 2029...


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.