Tìm hiểu
Tụi còn nhớ lúc đi học, cái gì mà dính tới chữ lèo là kể như hổng ai tin cả như dép lèo, hứa lèo, đồ lèo... Khi mà tui được tuyên án là "mày lèo quá đi" thì kể như từ nay trở đi, xin đừng hẹn hò hay hứa hẹn hoặc tuyên bố gì cả. Thế nhưng sự thực, có những chữ dính tới chữ lèo lại được ưa thích, trọng vọng và nâng niu. Tỷ như “giường lèo” có chạm trổ đẹp đẽ tinh vi ai mà không thích hoặc “bún nước lèo Sóc Trăng” ai mà không muốn ăn thử?
Nếu nói tới bún nước lèo Sóc Trăng thì hổng sao nhưng chỉ nói tới hai chữ nước lèo thì chắc ai cũng lắc đầu và trợn mắt vì nó không phải là nước lèo nấu hủ tíu mì mà chính là cái tên của một quốc gia láng giềng của Việt Nam, quốc tế gọi là nước Lào hay Laos nhưng quốc nội Việt Nam thì chơi ngay hai chữ xứ Lèo hay nước Lèo, có chút mùi vị kỳ thị trong đó.
Với tui, xin được kể về chuyện nước Lào trước khi trở thành nước cộng sản Lào năm 1975, một nơi, cha me tôi đã sinh sống và lập nghiệp trước năm 1925, một nơi tôi và 11 anh chị được sinh ra rồi lớn lên và một nơi từ khi tôi biết đất nước này và người dân này, tôi yêu thích họ vô cùng.
Tui sanh ra ở bên Lào tỉnh Vạn Tượng Vientiane, thủ đô hành chánh và chính trị của Lào. Trong khi thủ đô quân chủ của Lào là Luang Prabang nơi các vua chua hoàng gia Lào ở, thủ đô thuốc phiện của cả thế giới là Xieng Khoang, giáp vùng biên giới tam giác vàng, nơi người Hmong sinh sống, gia đình tui thường gọi họ là người Mẹo chứ không phải là Mèo, đi chân đất, đeo vòng kiềng cổ, đội khăn trên đầu năm 1950 và năm 1990 thì khác hẳn.
Nước Lào là một dân tộc và một quốc gia rất hiền lành, yêu hòa bình và chân thật. Một năm có rất nhiều hội hè ca múa và bắn pháo tre. Họ không thích làm ăn buôn bán lớn mà chỉ làm đủ ăn từng ngày một mà thôi. Cho nên, nền kinh tế trước năm 1953 đều nằm trong tay người Tầu, sau đó, đến người Việt về hành chánh.
Ông già tui làm công chức Đông Dương sang bên Lào trước năm 1925, sanh một dòng con cả chục đứa ở Lào, cho nên, con cái được đi học chung với tụi Tây con thực dân, một giai cấp thứ 2 sau Tây. Nghe nói, gia đình Đại tướng Cao Văn Viên lúc đó cũng ở Vientiane và có quen biết với ông già tui?
Sau đó, ông già tui cho gia đình về Saigon ở trước năm 1954 vì nghe nói sắp sửa chia đôi đất nước nhưng ông vẫn ở lại Vạn Tượng đi làm công chức trong chính phủ Lào cho đến gần ngày về hưu trước khi quốc gia tự do Lào trở thành Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tháng 12/1975.
Cuối cùng, ông đã trở về Saigon xum họp với gia đình.
Tui nhớ mang máng là ông nói lúc còn trẻ đi học bên Lào, ông học cùng trường với Souvanna Phouma, thủ tướng của Lào và Souphanouvong, chủ tịch đảng CS Pathet Lao. Ở bậc trung học, ông Souvanna Phouma đã theo học trường Albert Sarraut của Việt Nam ở Hanoi. Hai người này là anh em cùng cha khác mẹ trong hoàng tộc Lào nhưng lại theo hai hệ thống chính trị khác nhau.
Ông Souvanna Phouma và Souphanouvong là cháu của vua Lào Sisavang Vong, đều được coi là hoàng tử của hoàng gia Lào. Sau khi Pathet Lào do Souvanouvong lãnh đạo lên làm chủ tịch và nắm quyền tháng 12 năm 1975, ông Souvanna Phouma được cho làm cố vấn trong chính phủ cùng với Souvanouvong.
May cũng vì không có nợ máu với nhân dân bởi chính sách trung lập của mình trước kia, cho nên ông Souvanna Phouma được cho ngồi chơi xơi nước với chức cố vấn, có chức mà không có sức.
Đây là lá cờ của nước Lào mới CS và cũ QG:
Nước Lào được tuyên bố độc lập vào năm 1953 nhưng càng ngày càng bị CS Bắc Việt tìm cách ảnh hưởng để đưa vào chế độ CS vì CSBV cần một phần đất của Lào nhằm xây dựng đường mòn HCM vận chuyện vũ khí và người đi xuống tấn công miền Nam Việt Nam. Khi Pathet Lào lên nắm quyền hành, ông Souvanna Phouma mang tiếng là cố vấn nhưng thực ra là bị giam lỏng, phải dọn về ở thủ đô lịch sử Luang Prabang, may là không bị cho đi tù cải tạo lao động và không bị bạc đãi cho đến ngày ông qua đời năm 82 tuổi ở Vientiane vì tuổi già.
Sau khi miền Nam Việt Nam bị CSBV xâm chiếm ngày 30/4/1975, ngày 2 tháng 12 năm 1975, Pathet Lào đươc sự ủng hộ của CSBV đã tuyên bố trở thành một nước theo chế độ CS.
Souvanouvong là chủ tịch của nước có tên mới là Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào, Lao People's Democratic Republic (PDR or LPDR), do đảng Pathet Lào, Quân đội giải phóng nhân dân Lào, lãnh đạo.
Giống như cuộc chiến ở Việt Nam sau 30/4/1975 và cùng một bài bản như nhau, có khoảng 10.000 tới 15,000 quân cán chính của chính quyền Souvanna Phouma bị bắt đi tù lao động học tập cải tạo. Đặc biệt, vị vua Lào, hoàng hậu, thái tử, anh của vua Lào và đa số các hoàng tộc Lào cũng bị cho vào trại lao động tù cải tạo ở vùng xa xôi hẻo lánh, phải lao động khổ sai chân tay cho đến khi chết.
Không ai biết được tin của vua và hoàng hậu Lào cũng như các hoàng tộc khác sống chết ra sao sau khi bị đẩy vào trại tù cải tạo ở Huanphanh, một quận lỵ thuộc tỉnh Sam Neua, vùng đông bắc Lào, thủ phủ của đảng CS Lào, nhưng mọi người nghe tin rằng tất cả phải đi lao động 6 ngày/1 tuần với một ngày có 2 lon gạo xấu để sống.
Cuối cùng, vào năm 1978 nghĩa là sau 3 năm kể từ 1975, thái tử Say Vonsavang ngày 2 tháng 5, 1978 đã chết vì đói, 11 ngày sau đó, vào ngày 13 tháng 5, 1978, nhà vua Savang Vatthana đã chết vì kiết lỵ trong hầm tù. Rồi đến cuối năm 1978, ngày 2 tháng 12, hoàng hậu Khambuoi ở trại giam của nữ cũng chết không rõ lý do nhưng có lẽ vì đói hay bệnh tật.
Trong cùng một năm 1978, cả gia đình hoàng gia đã chết và bị đem đi chôn ngoài rừng, xa phạm vi nhà tù và không có dấu vết tên tuôi hay bia mộ gì được ghi lại rồi trở thành vô danh, đến nay không ai tìm ra được dấu tích. Ba nấm mộ không tên tuổi này đã chấm dứt một triều đại quân vương đã kéo dài trong 600 năm của lịch sử nước Lào.
Thế nhưng câu chuyện không phải đã chấm dứt ở đây.
Sự kiện xẩy ra sau năm 2000 đã khiến cho cả thế giới ngỡ ngàng và ngạc nhiên kể cả những sử gia của Cộng Sản Việt Nam dù đang là cố vấn cho chính phủ Pathet Lao cũng kinh ngạc và không thể tưởng tượng được vì trong lịch sử của đảng Cộng Sản Việt Nam, chưa bao giớ có một chuyện tương tự như vậy xẩy ra.
Những năm sau năm 2000, chính phủ cộng sản Lào đã phá vỡ thông lệ tuyên truyền của mình bằng việc cho phép dựng lên bức tượng để vinh danh vị vua Fangum của nước Lào trong thế kỷ thứ 14. Hơn thế nữa, chủ tịch đảng đã tới đứng trước tượng cúi đầu kính cẩn chào và sau đó, cho hay, sẽ dựng thêm 12 bức tượng của các vị vua khác của Lào để tưởng niệm.
Câu hỏi được đặt ra:
Lý do gì CS Lào đã cho dựng lại tượng của các vị vua Lào trong khi vị vua cuối cùng cùng hoàng hậu, thái tử và các hoàng gia khác sau năm 1975 đã bị tống vào tù cải tạo lao động khổ sai cho đến chết vì đói, bệnh tật không có thăm nuôi và được chôn ngoài rừng không mộ bia để trở thành vô danh?
Người Lào nghĩ gì về chế độ Cộng Sản Lào khi họ lên nắm quyền sau 1975?
Nước Lào ở trong đất liền không giáp biển, chung quanh là rừng núi và sông ngòi. Sông Mekong rất rộng lớn là biên giới thiên nhiên giữa Lào và Thái Lan dài khoảng 1,000km, còn lại là biên giới đồi núi dài khoảng 845km giữa hai nước. Vượt qua sông Mekong từ Lào sang Thái Lan là chuyện nhỏ như đi chợ. Mùa nước khô cạn từ tháng 12 tới tháng 5, dòng sông chỉ thu lại từ rộng cả hàng trăm mét còn chừng rộng dưới 50 m và trở thành như một con kênh nhỏ, phần không có nước nổi lên là đáy sông cát trắng trồi nhô ra như cồn cát làm người dân rủ nhau đi xuống bãi cát lòng sông để làm rẫy trồng dưa hấu, bắp, đậu phộng hay thả bộ đi chơi.
Bên cạnh đó, có những vũng nước ấm như lỗ bom nằm rải rác không dính gì tới dòng sông trên mặt đất nhưng thực ra là dính nhau ở mạch nước ngầm, không ai thấy.
Thế cho nên, vào năm 1975 và sau đó, trong tháng 12 mùa nước cạn, đã có môt cuộc di tản chạy trốn cộng sản khổng lồ của khoảng 300,000 người trong tổng số 3 triệu dân Lào gồm đa số là người có học, có nghề nghiệp chuyên môn và có trình độ học vấn cao, đã bỏ xứ Lào vượt sông Mekong sang Thái Lan tỵ nạn bằng đủ các kiểu nào ô đi ghe, ô đi xuồng, ô đi bơi, ô đi thùng, ô đi kéo và ô đi tùm lum chỉ trong vòng 15-30 phút là tới bến bờ tự do rồi.
Chúng ta thử so sánh với con số vượt biên tỵ nạn CS của người Việt từ năm 1975 và về sau với con số tỵ nạn của người Lào năm 1975 trên tổng số dân số thì xem ai nhiều ai ít:
Việt Nam: 1,000,000/20,000,000 năm 1974 = 1/20 = 0.5/10 = 5%.
Lào: 300,000/3.000.000 = 10%
Vậy thì người Lào ghét CS nhiều hơn người Việt mình bởi vì tỷ lệ họ vượt biên nhiều hơn.
Lý do thử coi tại sao:
– Tại vượt sông dễ hơn và nhanh hơn vượt biển?
– Vượt sông ít tốn tiền hơn vượt biển?
– Hay là tại CS Lào hiền hơn CS VN?
– CS Lào không biết làm tiền vượt biên như CSVN?
– CS Lào không đủ người kiểm soát?
– CS Lào không có thâm thù và khát máu như CSVN?
– CS Lào không đánh cho Liên Xô và Trung Quốc như VN?
– CS Lào không có chiến tranh Nam Bắc như VN?
Nhưng khi 300,000 chất xám đó đã ra đi, họ đã để lại cho CS Lào nhiều vấn đề nhức đầu. Lợi dụng điểm đó, CSBV đã buộc chủ tịch Souphanouvong Lào phải bằng lòng để cho quân đội BV ở lại Lào và trở thành các cố vấn trong chính phủ Lào và cố vấn cho nền kinh tế của Lào.
Ngày CS Lào lên nắm quyền là ngày chấm dứt hệ thống quân chủ 600 năm trên đất Lào nhưng cũng lại là ngày CS Việt Nam lên ngôi địa chủ ở xứ Vạn Tượng.
– Nguyễn Ngọc Phúc
Gửi ý kiến của bạn
