Hôm nay,  

Vũ Điệu Ả Rập

18/12/200400:00:00(Xem: 5576)
Khi các lãnh tụ Ả Rập đi vào sinh hoạt chính trị, người ta có thể chóng mặt...
Ngày 16, bin Laden tung ra cuốn băng ghi âm; ngày 15 Chính phủ Lâm thời Iraq loan báo sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xử; cùng ngày, Thủ tướng Iyad Allawi của Chính phủ Lâm thời tuyên bố ông sẽ ra ứng cử vào cuối tháng Giêng. Khi kiến lửa chạy như vậy, người ta mới thấy là George W. Bush đã đạp vào ổ kiến. Và đi lên....
*
Bốn ngày trước khi Hoa Kỳ có bầu cử, hôm 29 tháng 10, Osama bin Laden tung ra một đoạn băng truyền hình (xin để ý - truyền hình, không phải ghi âm) với thông điệp làm giới phân tách ngạc nhiên. Bin Laden tấn công cả hai ứng cử viên George W. Bush và John Kerry mà không tỏ ý ủng hộ phe nào, chủ yếu chỉ để tự tranh cử vào vị trí lãnh đạo khối Hồi giáo (xem bài “Lá phiếu bin Laden” trên cột báo này, số ra ngày 30 tháng 10). Hôm 16 vừa qua, bin Laden tái xuất hiện, lần này dưới dạng của một băng ghi âm – dễ thực hiện và phổ biến hơn – để tấn công Hoàng gia Saudi Arabia (Hà Nội phiên âm tên xứ này theo kiểu nửa đực nửa cái là “Ả Rập Xê-Út”) tội “phạm luật Thượng Đế”.
Truyền thông Hoa Kỳ om xòm phân tách chuyện này - ở phần râu ria.
Thượng Đế nào có nói gì, mà có nói thì mấy ai hiểu" Khi ai đó kết án người khác là xúc phạm Thượng Đế, tà đạo, là mắc tội với Thượng Đế, ta biết ngay rằng kẻ đó muốn làm Thượng Đế. Osama bin Laden là người có tham vọng ngất trời cỡ đó.
Saudi Arabia là sinh quán của bin Laden, nơi có trữ lượng dầu khí lớn nhất và có hệ phái Wahhabi vẫn truyền bá đạo Hồi theo xu hướng quá khích nhất. Bin Laden muốn lật đổ Hoàng gia - bị kết án là đồi trụy thì ít nhưng mắc tội thân Mỹ thì nhiều. Hoa Kỳ của ông Bush đưa quân vào Iraq cũng với mục tiêu canh chừng để xứ này khỏi bị lật và nhằm chuyển hóa ra một chế độ Hồi giáo hiện đại hơn. Nhất là không tiếp tục chứa chấp và yểm trợ các phần tử quá khích, những tay khủng bố sẵn sàng gia nhập hàng ngũ al Qaeda. Cả hai, al Qaeda và Hoa Kỳ đều muốn có thay đổi tại xứ này, nhưng thay đổi theo chiều hướng trái ngược. Một số người Saudi cũng muốn vậy.
Tuần qua, tin từ London cho biết là “Phong trào cải cách Hồi giáo tại Arabia” dự tính tổ chức một cuộc biểu dương lực lượng ngày 16 tại hai thành phố lớn của Saudi Arabia là Riyad và Jeddah. Lãnh tụ phong trào này, viết tắt là MIRA, là Saad al-Faqih, một bác sĩ và giáo sư về phẫu thuật lưu vong tại Anh từ năm 1994. Ông muốn xứ sở bước ra khỏi thời Trung Cổ và ôn hoà tự cải cách ra một hình thái Hồi giáo hiện đại hơn. Nhìn lại đi, al-Faqih cũng giống Allawi: bác sĩ lưu vong tại Anh, muốn xứ sở bước qua hướng khác.
Osama bin Laden lật đật tung ra cuốn băng ghi âm mới nhất, tương đối dễ thực hiện hơn băng truyền hình, chính là để nhắc tới giải pháp “cách mạng” của mình, trước khi MIRA có dịp biểu dương. Trong khi đó, chính quyền Hoàng gia Saudi ra lệnh cấm biểu tình để MIRA mất dịp thi thố khả năng. Lần cuối MIRA ra quân là vào tháng 10 năm 2003. Khi đó, truyền thông Mỹ không thèm để ý, như mọi khi vì chả có người Mỹ nào mất mạng.
Rốt cuộc, bin Laden và Hoàng gia Saudi đều có một mục tiêu: không cho phép sự hình thành của bất cứ giải pháp nào khác. Lãnh đạo Saudi muốn duy trì hiện trạng, bin Laden muốn lật đổ trật tự cũ, và MIRA muốn cải cách để tránh cách mạng. Osama bin Laden tung ra cuốn băng nhằm hạ hỏa cao trào MIRA và mặc nhiên tự xác định như lãnh tụ một phong trào chính trị, với một giải pháp khác. Nghĩa là lãnh tụ al Qaeda muốn tự xác định là một lãnh tụ chính trị.

Kết luận: 1) Osama bin Laden chưa chết, 2) theo dõi tình hình rất sát, và 3) tiếp tục tự cải tạo diện mạo chính trị. Trùm khủng bố đang đổi màu thành lãnh tụ của một phong trào chính trị và không muốn Saudi thay đổi. Những điều ấy có lẽ quá phức tạp đối với truyền thông Hoa Kỳ, vì đa số vẫn tưởng rằng al Qaeda chỉ có một mục tiêu là giết Mỹ...
Bây giờ ta mới phân tách chuyện Iraq.
*
Ngày 15, Chính phủ Lâm thời Iraq loan tin sẽ đem Ali Hasan al-Majid ra xét xử.
Ông ta là em họ của Saddam Hussein, có hỗn danh là “Chemical Ali”- mà nếu dịch cho đúng ta phải đọc là “Dược vương Ali”, chuyên trị đòn độc dược bằng võ khí hoá học. Thành tích của Dược vương là tung khí độc tàn sát dân Kurd và Shiite tới hàng trăm ngàn. Ông ta là nhân vật số hai, chỉ thua bạo chúa Saddam có một bậc.
Tại sao chính quyền lâm thời Iraq lại đưa ra tòa nhân vật số hai mà không phải số một – Saddam – hay tại sao không khởi sự truy tố từ dưới lên, ít ra là nhân vật thứ 55 trong danh mục tội phạm Iraq Hoa Kỳ đã đề ra" Thấp quá thì chưa đáng kể, cao quá thì bỏng tay. Khi đem Dược vương ra tòa xét xử trước tiên, Chính phủ Lâm thời và bản thân Thủ tướng Allawi có thể nhắm vào mục tiêu chính trị: thủ phạm là người làm dân Kurd và dân Shiite sôi máu. Sau đó, toà án mới lần lượt truy tố các nhân vật kia, vào đầu năm tới.
Ngày 30 tháng Giêng của đầu năm tới, Iraq sẽ có bầu cử. Phiên xử Dược vương Ali trùng hợp với cuộc tranh cử và đấy là lý do vì sao tòa sẽ nhóm, nhưng đem tay Ali Hasan al-Majid này ra xử cũng đủ nức lòng chiến sĩ. Saddam Hussein" Xin để dành làm món chính trong thực đơn 55 món. Có lẽ vì vậy mà cùng ngày, Iyad Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử.
Kết luận thế nào đây"
Xứ Iraq đang được... “bình thường hoá” trong ý nghĩa là các toan tính chính trị bắt đầu xuất hiện vì bầu cử trở thành biến cố đáng quan tâm. Quân khủng bố hay phiến loạn có thể vẫn ám sát đánh bom, chính quyền lâm thời vẫn tiếp tục vãn hồi an ninh - với sự hỗ trợ hay bảo vệ của các đơn vị Hoa Kỳ - và lãnh đạo tương lai của Iraq đang dần dần xuất hiện với những suy tính chính trị bình thường.
Allawi tuyên bố sẽ ra tranh cử tại Iraq, bin Laden tự xác định như một giải pháp sáng giá hơn cho Saudi Arabia. Dân Kurd và Shiite hả dạ vì hung thủ Chemical Ali bị ra toà, bầu cử sẽ tiến hành tại Iraq, dù trong tiếng bom và chính quyền Bush theo dõi sự hình thành của một “trật tự mới” trong những vũ điệu chóng mặt của sắc dân Ả Rập từ Saudi qua Iraq.
Năm 1991, dân Shiite đã kêu gọi Hoa Kỳ yểm trợ để lật đổ chế độ Saddam Hussein. Chính quyền George H. Bush (cha) nhìn vào cục diện cục bộ khi đó mà kết luận là dân Shiite thắng thế tại Iraq thì Iran thắng thế tại Trung Đông. Kết cuộc, như nhiều lần trong lịch sử, Hoa Kỳ bỏ rơi đồng minh, để cả trăm ngàn dân Shiite chết vì võ khí hóa học của Dược vương Ali. Ngày nay, Dược vương đối diện với Diêm vương trong sự hả hê của dân Shiite, ngay trước mùa bầu cử. Và trùm khủng bố Osama bin Laden phải lật đật nhảy vào cuộc để khỏi bị đời quên. Chính quyền của Bush con có lẽ tinh quái hơn Bush cha.
Hay Hoa Kỳ đã trưởng thành dần dần"

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Khi ngày kỷ niệm 250 năm Tuyên Dương Độc Lập đang đến gần, Hoa Kỳ đứng trước một câu hỏi quan trọng: Liệu một trong những giá trị cốt lõi nhất của bản Tuyên Dương – rằng chính phủ phải hoạt động minh bạch, có trách nhiệm trước nhân dân và tuân thủ pháp luật – có còn được giữ vững? Trước khi bản Tuyên Dương Độc Lập ra đời, các nhà lập quốc đã lên án việc chính quyền Vua George III chà đạp nhân quyền của các thuộc địa. Không chỉ vậy, họ còn đưa nguyên tắc bảo vệ vào Hiến pháp sau này, thông qua khái niệm gọi là “quyền được xét xử công bằng” (due process).
Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, Donald Trump đã khiến nhiều người sửng sốt vì tốc độ thay đổi chóng mặt trong hàng ngũ các viên chức nội các và cố vấn thân cận. Nhưng khi bước vào nhiệm kỳ hai, hiện tượng ấy gần như biến mất; chỉ còn một vài người rút lui. Nhưng theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa với sự hòa hợp. Thay vào đó, sự “ổn định” ấy đến từ việc Trump chỉ chọn những người không dám làm trái ý mình. Những người sẵn sàng nghe và vâng lời ông, bất kể đúng sai.
Ở Hoa Kỳ, khi nghe đến cụm từ “giáo dục tổng quát,” người ta thường hình dung về những khóa học nhập môn trong các lĩnh vực nghệ thuật, nhân văn, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và toán học. Tùy vào mỗi trường, chương trình này có thể mang những cái tên khác nhau như “chương trình căn bản” (core curriculum) hay “các môn học bắt buộc” (distribution requirements). Ngoài ra, chương trình này đôi khi còn có một tên gọi khác là “giáo dục khai phóng” (liberal education). Hội các trường Cao đẳng và Đại học Hoa Kỳ (American Association of Colleges and Universities, AACU) mô tả đây là chương trình giúp bồi dưỡng “tinh thần trách nhiệm xã hội, cùng với các kỹ năng trí tuệ và thực tiễn vững vàng có thể vận dụng linh hoạt.”
Trong nhiều năm kể từ khi Jeffrey Epstein được phát hiện chết trong phòng giam tại Metropolitan Correctional Center (MCC), New York, giới chức liên bang luôn khẳng định rằng cái chết này là một vụ tự sát. Tuy nhiên, một cuộc điều tra độc lập do CBS News thực hiện đã phơi bày hàng loạt mâu thuẫn giữa các tuyên bố của chính phủ và những gì thực sự hiện ra trong đoạn phim giám sát vừa được công bố.
Cuối mùa Hè năm 1955, Till-Mobley tiễn con trai của bà, Emmett Till 14 tuổi lên một chuyến tàu từ Chicago đến thăm chú và các anh em họ của Emmett ở quê hương Mississippi của bà. Giống như những phụ nữ và đàn ông da đen nói với con cái họ về việc chú ý các điểm dừng giao thông và các cuộc chạm trán khác với cảnh sát, Till-Mobley đã căn dặn Emmett rất kỹ. Bà cho cậu biết cậu đang đi đến một nơi mà an toàn phụ thuộc vào khả năng kiềm chế sự bốc đồng, tính cách không khuất phục của cậu với người da trắng. Linh cảm của người mẹ mang đến trong lòng bà nỗi bất an không giải thích được. Bà đưa cho Emmett chiếc nhẫn bạc của ông Louis Till, cha của cậu. Chiếc nhẫn khắc chữ L.T.
“Đi về Miền Nam, miền hương thơm bông lúa tràn ngập đầy đồng; Đi về Miền Nam, miền xinh tươi đất rộng cùng chung nguồn sống” Và cứ như thế, với tiếng hát trong tâm tưởng, từng đoàn người gồng gánh ra đi. Họ đi về hướng Nam giống như cha ông của mình từ bao nhiêu thế kỷ trước. Bây giờ lại còn một động lực mới và mãnh liệt khác, đó là đi tìm tự do: ‘chúng tôi muốn sống!’, như tên gọi một cuốn phim nổi tiếng của đồng bào di cư sau này. Cuối tháng 6, dù hiệp định đình chiến chưa ký kết nhưng quân đội Pháp và Quốc gia đã rút lui khỏi nhiều địa điểm ở đồng bằng Bắc Việt nên nhiều người bắt đầu di tản về các đô thị, đặc biệt là Hải phòng.
Cõi này ngày càng bất an! Tình trạng hâm nóng toàn cầu đã dẫn tới nhiều thảm họa như bão lụt, hạn hán, mực nước biển dâng cao, dịch bệnh, mất mùa, đói khát lầm than. Chiến tranh thù hận ngày càng hung bạo đã làm cho hàng triệu người thương vong, nhà cửa ruộng vườn bị phá hoại. Các chế độ độc tài, quân phiệt, và nạn kỳ thị sắc tộc đã thẳng tay đàn áp dân lành. Tất cả những điều trên đã dẫn đến thảm trạng bỏ nước đi của hàng triệu người trên thế giới! Theo Population Division of the United Nations Department of Economic and Social Affairs (UNDESA), năm 2024 có tới 304 triệu di dân trên toàn cầu, là một con số tăng gần gấp đôi kể từ năm 1990, khi lúc đó có 154 triệu di dân trên thế giới. Đó là 3.7% tổng dân số địa cầu. Theo Cơ Quan Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, tính tới cuối năm 2024, có 43.7 triệu người tị nạn, gồm 6 triệu người tị nạn từ Palestine và 8 triệu người xin được nhận vào quy chế tị nạn trên toàn cầu.
Trong số người Việt, thế hệ thứ nhất có 29% học xong cử nhân hay cao hơn. Thế hệ sinh ra lớn lên tại Hoa Kỳ con số này là 59%. Như thế có thể lý giải là phụ huynh không có cơ hội học cao nhưng khuyến khích con theo đuổi đường học vấn cho tương lai.
Khi các chuyên gia quan ngại về mối quan hệ của giới trẻ với thông tin trực tuyến, họ thường cho rằng giới trẻ tuổi không hiểu biết về phương tiện truyền thông như những người lớn tuổi hơn. Nhưng công trình nghiên cứu dân tộc học do Jigsaw – cơ sở công nghệ của Google - thực hiện lại tiết lộ một thực tế phức tạp và tinh tế hơn: Thế hệ Z, thường được hiểu là những người sinh sau năm 1997 và trước năm 2012, đã phát triển các chiến lược khác biệt rõ rệt để đánh giá thông tin trực tuyến, những chiến lược sẽ khiến bất kỳ ai trên 30 tuổi trở nên bối rối. Họ không tiếp thu thông tin như những người lớn tuổi hơn bằng cách đầu tiên đọc tiêu đề và sau đó là nội dung.
Người Việt Nam không ai xa lạ với từ ‘Gulag’ - trại tù lao động khổ sai khét tiếng của Liên Bang Xô Viết. Ước tính trong khoảng hai thập niên từ 1930-1953, nơi đây giam giữ khoảng 4 triệu tù nhân; 1.5 triệu đã chết trong tù hay sau khi được thả một thời gian ngắn. Gulag từng được xem là địa ngục trần gian, là biểu tượng cho sự tàn bạo của nhà tù cộng sản. Trong những ngày cuối tháng 6, khi mà người dân Mỹ chuẩn bị pháo hoa đón mừng Lễ Độc Lập, cái tên Gulag được sử dụng khi nói đến một nhà tù mới được hình thành ở Florida. Nhà tù này có tên gọi là Alligator Alcatraz. Trong một bài viết được đăng trên trang mạng Amrican Community Media ngày 30/06/2025, nhà báo Laszlo Bartus đã cảnh báo rằng nó sẽ là nhà tù vô nhân đạo nhất thế giới.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.