Hôm nay,  

Phỏng Vấn Rushdie

02/06/200400:00:00(Xem: 5441)
Sinh tại Bombay năm 1947, Salman Rushdie làm trong ngành quảng cáo trước khi trở thành nhà văn, và nổi tiếng: Những Đứa Con Giờ Tí (giải Booker 1981), Hãy Bước Qua Lằn Ranh Này (2003); giữa hai cuốn là Quỉ Thi (1989) Tiếng thở dài cuốicủa Maure (1996)... Ông không ngừng chọc quê những vị thần và lay động những huyền thoại. Định cư tại New York sau khi thoát khỏi sự hăm dọa của án tử hình của ông Đạo Khomeyni, ông tìm lại được niềm vui của tự do không còn bị trông chừng.

-Hạnh phúc hoàn toàn, với ông"
Nhìn tuyết vĩnh cửu, nơi Cachemire, ngay giữa nùa hè. Thật huyền diệu.
-Lần chót, ông bật cười"
Cách đây năm phút. Tôi lúc nào cũng cười.
-Lần chót, khóc"
Như nhiều người, tôi nhận thấy, thật khó khóc. Nhưng thật khó mà không nhỏ lệ, khi coi La Complainte du sentier, phim đầu của một bộ ba cuốn, của Satyajit Ray
-Tính tình chính của ông"
Tôi hơi bị bá láp (trop bavard) .
-Khuyết điểm chính"
Tôi quá mẫn cảm. Tôi cảm thấy bị thương tổn, ngay cả khi người ta không hề có ý làm cho tôi thương tổn.
-Những người hùng trong lịch sử của ông"
Chẳng có ai. Tôi không có model [mẫu người hùng].
-Còn người hùng bây giờ"
Mandela, và... chẳng còn ai. Tôi có khuynh hướng, trong đời thường cũng như trong văn chương, nghiêng mình về những tay phản anh hùng...
-Nhân vật phản anh hùng mà ông thích"
-Leopold Blum của Joyce, mặc dù tôi không có thói quen bếp núc của anh ta: Anh khoái món thịt vụn, cổ, cánh, lòng gà còn tôi thì chúa ghét mấy món ăn này. Nhưng đây là một nhân vật sâu thẳm, và thật quyến rũ của mọi văn chương. Cùng với con cá voi trắng của Melville, Moby Dick.
-Đi đâu thú nhất"
Trở lại Ấn. Bất cứ chuyến trở về nào cũng đều thú cả.
-Tính tình ở giống đực mà ông thích"
Vồn vã [la chaleur].
-Còn ở giống cái"
Idem [Cũng rứa].
-Những nhà văn ông thích"


Joyce, Proust, Kafka. Còn khoái cả Melville, Nabokov, Borges, Gogol, Boulgakov, Calvino. Đương thời thì là Saul Bellow và Philip Roth.
-Nhà soạn nhạc"
Mozart, có lẽ.
-Bài nhạc ông huýt sáo khi đang tắm, lúc nãy"
Một điệu soul khá xưa rồi, của Motown.
-Cuốn sách gối đầu giường [sách thờ, livre culte]"
Le Seigneur des anneaux, của Tolken. Tuy bây giờ, tôi nhận thấy cách viết hơi lập dị [ridicule], nhưng tôi lại càng mê, vì thế.
-Phim mê nhất"
Blade Runner của Ridley Scott. Vừa ra lò là bị báo chí phạng tơi bời, nhưng cuốn phim ngày càng lên giá. Tất cả những phim khoa học viễn tưởng đều chui ra từ nó, tôi muốn nói cái viễn ảnh tương lai: một thành phố lớn ruỗng, thúi, đa ngôn ngữ.
-Họa sĩ ông khoái"
Magritte, trong một thời gian dài. Bây giờ thì chuyển qua Goya.
-Thành công lớn lao nhất của ông, theo ông"
Trở thành nhà văn, [lẽ tất nhiên]!
-Tiếc nuối khôn nguôi"
Mất quá nhiều thời gian vì Án Trảm [Fatwa, "Lệnh Xé Xác", do giáo chủ Khomeyni - không phải Lã Phi Khanh - ban cho]. Vào năm 1989, tôi 41 tuổi, đúng là "la force de l' âge" [lúc tráng niên]. Bi giờ, tôi có một cậu con trai, 11 tuổi. Tôi mất ở nó một cái thú mà không làm sao có được: chiêm ngưỡng nó lớn lên thành một thằng bé 11 tuổi, và tất nhiên, chia sẻ với nó cuộc sống thường nhật đã mất tiêu đó.
-Tài năng nào ông mong có"
Hát
-Quí giá nhất đối với ông"
-Con cái của tôi.
-Nếu có thể thay đổi bề ngoài"
Cao thêm lên một tị.
-Thù ghét thậm tệ"
Sự độc ác
-Khi không viết, ông khoái làm gì"
Đi coi ciné.
-Ông sợ nhất, thứ chi"
Chẳng còn gì để mà viết ra. Và trở nên mù lòa.
-Khi nào ông nói dối"
Thì ngay bi giờ, với ông đây thôi!
-Một lời khuyên, từ ông"
Làm cái điều mà bạn phải làm, và làm ngay lập tức cái điều đó.
-Ông muốn chết theo kiểu nào"
Tôi đâu muốn chết, nhưng đâu có tránh được nó, phải không bạn" Thôi đành chọn: Chết trong khi đang ngủ.

Jennifer Tran
[Nguồn: Báo Đọc, Lire, Tháng Tư, 2004]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Đôi khi, nhiều người sẽ cảm thấy áp lực vì bị ép buộc phải chọn một căn tính, một bản dạng (identity) thay vì được sống với tất cả các bản sắc thuộc về bản thân. Kamala Harris là một thí dụ dễ hiểu cho tình cảnh phức tạp của những người mang dòng máu đa sắc tộc.
Tháng Năm 2021, trên chiếc chuyên cơ Air Force One đến Atlanta, một nhân vật trở thành trung tâm của truyền thông với hàng loạt máy quay, máy ghi âm chung quanh cô. Đó là Karine Jean-Pierre, người phá vỡ trần kính, vượt qua rào cản màu da, sắc tộc, giới tính trong chính trường Mỹ, trở thành phụ nữ da đen LGBTQ+ đầu tiên tổ chức buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc
Năm 1868, nhà khảo cổ người Đức Heinrich Schliemann đến Ithaca, Hy Lạp với mong muốn tìm ra thành Troy, dựa trên những mô tả trong thi tập hùng sử ca Iliad của thi hào Homer. Nhiều nhà sử học thời đó cho rằng Iliad chỉ là câu chuyện huyền thoại, nhưng Schliemann tin rằng bản trường ca có thể dẫn dắt ông đến với những thành phố cổ đại đã biến mất trong lịch sử.
Kể từ khi quay lại cầm quyền vào ba năm trước, Taliban đã áp đặt nhiều luật lệ hà khắc, xâm phạm nghiêm trọng quyền tự do và nhân quyền, đặc biệt nhắm vào phụ nữ và trẻ em gái. Tuy nhiên, luật “suy đồi và đức hạnh” (vice and virtue) mới được ban hành còn quá đáng hơn, đưa sự đàn áp này lên đỉnh cao. Đây là một trong những quy định khắc nghiệt nhất mà Taliban từng ban hành, nhằm kiểm soát và đàn áp hoàn toàn quyền của phụ nữ.
Nhiều tác phẩm văn học nổi tiếng, kể cả của những tác giả lừng danh như Mark Twain, Harriet Beecher Stowe, và William Shakespeare, đều đã từng bị cấm trong các trường học ở Hoa Kỳ vì bị các nhà hữu trách cho là có nội dung gây tranh cãi, tục tĩu, khiêu dâm hoặc không phù hợp. Một trong những cái tên đáng chú ý là Judy Blume, nữ tác giả của cuốn sách “Are You There God? It's Me, Margaret” (Chúa ơi Người có đó không? Là con, Margaret) năm 1970, từng bị phản đối và bị cấm ở nhiều trường học trên toàn Hoa Kỳ vì nói về tuổi dậy thì của phái nữ và các vấn đề tôn giáo.
Bầu không khí chính trị trên thế giới hiện nay đang nóng bỏng vì khuynh hướng độc tài, cực đoan, chia rẽ, hận thù và cuồng vọng không thua kém gì bầu khí quyển của địa cầu đang nóng dần lên do khí thải nhà kính gây ra. Cả hai đều do con người tạo ra và đều là thảm họa cho nhân loại! Nhưng thảm họa này không phải là điều không thể giải quyết được, bởi lẽ những gì do con người gây ra cũng đều có thể do con người ngăn chận và hóa giải được. Cụ thể là hàng chục năm qua, Liên Hiệp Quốc đã nỗ lực kêu gọi, bằng các nghị quyết, các quốc gia cố gắng thực hiện các biện pháp giảm khí thải nhà kính, với các chính sách cắt giảm lượng tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch, gia tăng sản lượng xe chạy bằng điện năng, v.v… Dù kết quả chưa đạt được mức yêu cầu, nhưng cũng đã gây được ý thức và thể hiện quyết tâm của cộng đồng thế giới trong việc giải quyết thảm họa của khí thải nhà kính.
Hãng giày Nike từng dự định ra mắt mẫu giày thể thao đặc biệt với tên gọi Air Max 1 Quick Strike Fourth of July nhân dịp kỷ niệm Ngày Độc Lập. Trên mẫu giày này có in biểu tượng quốc kỳ ban đầu của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ với 13 ngôi sao xếp thành vòng tròn – còn gọi là cờ Betsy Ross. Tuy nhiên, bất ngờ thay, trước khi sản phẩm được bày bán, Nike đã rút mẫu giày này khỏi thị trường sau khi nhận được lời khuyên từ đại sứ thương hiệu và cầu thủ NFL Colin Kaepernick, cho rằng biểu tượng này mang tính xúc phạm vì có liên quan đến thời kỳ đen tối của Hoa Kỳ. Sự việc này đã làm dấy lên cuộc tranh cãi nảy lửa với nhiều ý kiến trái chiều.
Chuyện lẽ ra chẳng có gì. Cho đến khi bị chính trị xâm đoạt. Vào một ngày mùa hè, Erika Lee, 35 tuổi và là một cư dân của thành phố Springfield, tức Cánh Đồng Xuân, thuộc tiểu bang Ohio, đưa lên trên trang Facebook của cô một tin đồn bâng quơ cô mới nghe được. Điều cô nghe được là con mèo của một người hàng xóm đã biến mất, và rằng có thể một trong những người nhập cư Haiti hàng xóm của cô đã bắt con mèo đó. Cô đưa tin đồn đó lên trang Facebook của mình.
Tự cổ chí kim, những hiểu biết và phát triển mới trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật thường khiến chúng ta vừa thấy thú vị và ấn tượng, vừa thấy lo lắng, sợ hãi. Mới đây, OpenAI đã dự đoán rằng trong vòng 10 năm tới sẽ xuất hiện “siêu trí tuệ nhân tạo” (Artificial superintelligence). Để chuẩn bị, hãng này đang tập trung xây dựng một đội ngũ chuyên gia mới, và dành 20% tài nguyên điện toán của mình để đảm bảo rằng các hệ thống AI sẽ hoạt động phù hợp và tôn trọng các tiêu chuẩn và nguyên tắc đạo đức của con người.
Tháng 9 là tháng có nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Sau đây là một số ngày đáng chú ý. 16 tháng 9. - 1994 - Ngày Ozone thế giới, nâng cao nhận thức về tầng ozone3. - 1970 - Jimi Hendrix qua đời vì dùng thuốc quá liều. - 1620 - Mayflower khởi hành đến Tân Thế giới. Con tàu Anh được gọi là Mayflower khởi hành từ Plymouth trong chuyến hành trình đến Châu Mỹ. Trên tàu có 102 hành khách đang tìm kiếm cuộc sống mới ở Tân Thế giới. Con tàu mất 10 tuần để băng qua Đại Tây Dương trước khi thả neo gần Cape Cod, Massachusetts.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.