Hôm nay,  

Phỏng Vấn Rushdie

02/06/200400:00:00(Xem: 5419)
Sinh tại Bombay năm 1947, Salman Rushdie làm trong ngành quảng cáo trước khi trở thành nhà văn, và nổi tiếng: Những Đứa Con Giờ Tí (giải Booker 1981), Hãy Bước Qua Lằn Ranh Này (2003); giữa hai cuốn là Quỉ Thi (1989) Tiếng thở dài cuốicủa Maure (1996)... Ông không ngừng chọc quê những vị thần và lay động những huyền thoại. Định cư tại New York sau khi thoát khỏi sự hăm dọa của án tử hình của ông Đạo Khomeyni, ông tìm lại được niềm vui của tự do không còn bị trông chừng.

-Hạnh phúc hoàn toàn, với ông"
Nhìn tuyết vĩnh cửu, nơi Cachemire, ngay giữa nùa hè. Thật huyền diệu.
-Lần chót, ông bật cười"
Cách đây năm phút. Tôi lúc nào cũng cười.
-Lần chót, khóc"
Như nhiều người, tôi nhận thấy, thật khó khóc. Nhưng thật khó mà không nhỏ lệ, khi coi La Complainte du sentier, phim đầu của một bộ ba cuốn, của Satyajit Ray
-Tính tình chính của ông"
Tôi hơi bị bá láp (trop bavard) .
-Khuyết điểm chính"
Tôi quá mẫn cảm. Tôi cảm thấy bị thương tổn, ngay cả khi người ta không hề có ý làm cho tôi thương tổn.
-Những người hùng trong lịch sử của ông"
Chẳng có ai. Tôi không có model [mẫu người hùng].
-Còn người hùng bây giờ"
Mandela, và... chẳng còn ai. Tôi có khuynh hướng, trong đời thường cũng như trong văn chương, nghiêng mình về những tay phản anh hùng...
-Nhân vật phản anh hùng mà ông thích"
-Leopold Blum của Joyce, mặc dù tôi không có thói quen bếp núc của anh ta: Anh khoái món thịt vụn, cổ, cánh, lòng gà còn tôi thì chúa ghét mấy món ăn này. Nhưng đây là một nhân vật sâu thẳm, và thật quyến rũ của mọi văn chương. Cùng với con cá voi trắng của Melville, Moby Dick.
-Đi đâu thú nhất"
Trở lại Ấn. Bất cứ chuyến trở về nào cũng đều thú cả.
-Tính tình ở giống đực mà ông thích"
Vồn vã [la chaleur].
-Còn ở giống cái"
Idem [Cũng rứa].
-Những nhà văn ông thích"


Joyce, Proust, Kafka. Còn khoái cả Melville, Nabokov, Borges, Gogol, Boulgakov, Calvino. Đương thời thì là Saul Bellow và Philip Roth.
-Nhà soạn nhạc"
Mozart, có lẽ.
-Bài nhạc ông huýt sáo khi đang tắm, lúc nãy"
Một điệu soul khá xưa rồi, của Motown.
-Cuốn sách gối đầu giường [sách thờ, livre culte]"
Le Seigneur des anneaux, của Tolken. Tuy bây giờ, tôi nhận thấy cách viết hơi lập dị [ridicule], nhưng tôi lại càng mê, vì thế.
-Phim mê nhất"
Blade Runner của Ridley Scott. Vừa ra lò là bị báo chí phạng tơi bời, nhưng cuốn phim ngày càng lên giá. Tất cả những phim khoa học viễn tưởng đều chui ra từ nó, tôi muốn nói cái viễn ảnh tương lai: một thành phố lớn ruỗng, thúi, đa ngôn ngữ.
-Họa sĩ ông khoái"
Magritte, trong một thời gian dài. Bây giờ thì chuyển qua Goya.
-Thành công lớn lao nhất của ông, theo ông"
Trở thành nhà văn, [lẽ tất nhiên]!
-Tiếc nuối khôn nguôi"
Mất quá nhiều thời gian vì Án Trảm [Fatwa, "Lệnh Xé Xác", do giáo chủ Khomeyni - không phải Lã Phi Khanh - ban cho]. Vào năm 1989, tôi 41 tuổi, đúng là "la force de l' âge" [lúc tráng niên]. Bi giờ, tôi có một cậu con trai, 11 tuổi. Tôi mất ở nó một cái thú mà không làm sao có được: chiêm ngưỡng nó lớn lên thành một thằng bé 11 tuổi, và tất nhiên, chia sẻ với nó cuộc sống thường nhật đã mất tiêu đó.
-Tài năng nào ông mong có"
Hát
-Quí giá nhất đối với ông"
-Con cái của tôi.
-Nếu có thể thay đổi bề ngoài"
Cao thêm lên một tị.
-Thù ghét thậm tệ"
Sự độc ác
-Khi không viết, ông khoái làm gì"
Đi coi ciné.
-Ông sợ nhất, thứ chi"
Chẳng còn gì để mà viết ra. Và trở nên mù lòa.
-Khi nào ông nói dối"
Thì ngay bi giờ, với ông đây thôi!
-Một lời khuyên, từ ông"
Làm cái điều mà bạn phải làm, và làm ngay lập tức cái điều đó.
-Ông muốn chết theo kiểu nào"
Tôi đâu muốn chết, nhưng đâu có tránh được nó, phải không bạn" Thôi đành chọn: Chết trong khi đang ngủ.

Jennifer Tran
[Nguồn: Báo Đọc, Lire, Tháng Tư, 2004]

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Donald Trump đã thực hiện hàng loạt chuyến công du quốc tế. Đằng sau những chuyến đi đó là các thỏa thuận trị giá hàng tỷ MK, những buổi đón tiếp hoàng gia trang trọng, xa hoa, hay “nỗ lực tìm kiếm hòa bình” giữa khủng hoảng và xung đột. Trong khi Trump công du đến các quốc gia khác, Tòa Bạch Ốc cũng liên tục mở cửa đón tiếp các lãnh đạo từ khắp thế giới. Từ Tổng thống El Salvador Nayib Bukele (thăm Washington vào tháng 4) đến Quốc vương Jordan Abdullah II (đến Hoa Kỳ vào tháng 2), và gần đây nhất là hội nghị thượng đỉnh giữa Trump và Putin diễn ra tại Alaska.
Trong hơn hai thế kỷ qua, Hiến Pháp Hoa Kỳ đã “trưởng thành” cùng đất nước thông qua các tu chính án. Những sửa đổi mang tính lịch sử như Tu Chính Án 13 (xóa bỏ chế độ nô lệ) hay Tu Chính Án 19 (mang lại quyền bầu cử cho phụ nữ) là minh chứng rõ ràng cho tinh thần ấy: Hiến Pháp không phải là những điều bất biến, mà là một công trình luôn phát triển cùng thời đại.
Năm 1978, Hồng y Karol Józef Wojtyla, Tổng Giám mục Kraków của Ba Lan, được bầu làm giáo hoàng (John Paul II, Gioan Phaolô II). Năm 1980, thi sĩ Czesław Miłosz, giáo sư gốc Ba Lan tại Đại học Berkeley, được trao giải Nobel Văn chương, là người đầu tiên của trường nhận giải Nobel không phải trong lãnh vực khoa học và ông có những quan tâm đến tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Từ đó tôi chú ý đến đất nước Ba Lan nhiều hơn, nhất là chuyến trở về quê hương lần đầu tiên của Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1979.
Ngày 11 tháng 9 năm 2001, vợ chồng sắp bay sang Ý dự đám cưới con gái vào ngày 12. Sáng ấy, ông vẫn dậy 4 giờ rưỡi, tắm, hát điệu music-hall, mặc bộ pin-stripe xanh đậm – ông bắt nhân viên an ninh mang áo cà vạt mỗi ngày; nhiều người khó, ông tự móc tiền mua cho. 8 giờ 15 như lệ, gọi cho Susan. Nửa giờ sau, Susan đang nói chuyện với con thì đầu dây khác reo: “Mở tivi lên!” Tháp phía bắc bốc khói. Bà gọi văn phòng chồng; đồng nghiệp bảo: “Rick đang ngoài hành lang, cầm loa, đưa mọi người ra.” Ở Florida, Dan Hill xem tivi thì điện thoại reo: Rick gọi từ di động. “Tôi đang sơ tán.” Hill nghe ông dùng loa, giọng bình tĩnh, rồi bật hát bài “Men of Harlech”: “Đứng vững, người Cornwall ơi… đừng bao giờ chịu khuất.” Rick nói thêm: Ban quản trị toà nhà bảo ở yên. “Tôi bảo hắn cút đi,” Rick nói. “Những tầng trên điểm trúng sẽ sập, kéo cả nhà xuống. Tôi đưa người của tôi ra.” Vài phút sau, máy bay thứ hai ngoặt trái lao vào tháp nam. Susan bấm gọi; không ai bắt máy...
Về mặt pháp lý và hình sự ở châu Âu, hiện nay không có một Tòa án Hình sự duy nhất nào có thẩm quyền chung cho toàn châu Âu như kiểu “Tòa án Tối cao Hình sự châu Âu”. Tuy nhiên, có một số cơ quan và tòa án có thẩm quyền trong một số lĩnh vực nhất định có liên quan đến hình sự chung cho châu Âu. European Union Agency for Criminal Justice Cooperation, EUROJUST không phải là tòa án mà là cơ quan hợp tác tư pháp hình sự của Liên minh châu Âu, có chức năng hỗ trợ và điều phối hợp tác điều tra và truy tố hình sự xuyên biên giới giữa các quốc gia thành viên. Các tội phạm xuyên quốc gia là khủng bố, buôn ma túy, rửa tiền, tội phạm mạng... Cơ quan này có trụ sở đặt tại The Hague, Hà Lan.
Năm 1969 ông Hồ qua đời, đúng vào Ngày Quốc khánh 2/9 nên lãnh đạo Hà Nội đã “cho ông sống thêm một ngày” vì thế trên các văn kiện của Đảng Lao động lúc bấy giờ, ông Hồ được xem như chính thức sinh ngày 19/5/1890, mất ngày 3/9/1969, hưởng thọ 79 tuổi.
LTS: Tuần qua, tòa soạn nhận được bản tin có tựa đề: Picnic “Mừng” Cách Mạng Tháng Tám Ngay Thủ Đô Tị Nạn của Tổ Chức VietRise. Bản tin viết: Ngày 16 tháng 8, VietRise đã tổ chức một buổi picnic mùa hè, với chủ đề về Cách Mạng Tháng Tám (CMT8) và Hồ Chí Minh (HCM), nhấn mạnh ‘thành tích’ giành lại chủ quyền dân tộc cho Việt Nam và phong trào này đã ‘thành công’ ra sao. Cùng thời điển, Nguyễn Phan Quế Mai, ngòi bút Việt nổi tiếng đã đăng trên FB (18/8): “Tập thơ mới của tôi, Màu Hòa Bình, sẽ được Black Ocean Publishing xuất bản tại Hoa Kỳ đúng vào ngày 2 tháng 9 (ngày Quốc khánh Việt Nam).” Những sự việc nối tiếp ấy đã dấy lên nhiều thư từ bài viết phản biện, khơi lại ý nghĩa của 19/8 và ngày 2/9 đối với cộng đồng tị nạn. Bài viết dưới đây của tg Minh Phương là một biên soạn công phu, góp phần vào cuộc đối thoại này.
Trong thời gian qua, dư luận chú ý nhiều đến cuộc đối đầu giữa Tòa Bạch Ốc và các đại học danh tiếng như Columbia hay Harvard. Tuy nhiên, cuộc tranh chấp này đã vô tình che lấp vấn đề sâu rộng và nghiêm trọng hơn: chính quyền Trump cùng nhiều tiểu bang đang tiến hành một chiến dịch nhắm vào hệ thống giáo dục công lập K-12
Có lẽ nếu lịch sử, nói chung, có bất kỳ một huyền thoại thuần khiết nào, thì sự vươn mình trỗi dậy của người Mỹ gốc Phi để bước ra khỏi địa ngục, chính là sự thuần khiết nhất. Bởi vì, huyền thoại của họ được viết từ chính nhận thức của lương tri và sức mạnh của trí tuệ. Huyền thoại của họ là ánh sáng phát ra từ bóng tối.
Trong thời đại của những dòng tin tức u ám và bầu không khí chính trị đầy bất an, hành động tập thể và tổ chức vận động ở cấp cơ sở vẫn lặng lẽ tỏa sáng như ánh lửa ấm giữa đêm dài, không chỉ giúp xua tan tuyệt vọng mà còn khơi lên hy vọng thay đổi và tiến bộ. Chính ánh lửa đó đã thôi thúc những người bất đồng với Tổng thống Donald Trump xuống đường. Các cuộc biểu tình trong suốt mùa xuân và mùa hè đã cho thấy sự phản đối mạnh mẽ (không chỉ riêng ở Hoa Kỳ mà còn lan ra toàn thế giới) đối với nghị trình của chính quyền Trump, đặc biệt là các nỗ lực nhằm thâu tóm quyền lực và phá hoại các cơ quan và dịch vụ công trọng yếu. Hậu quả từ các chính sách ấy chủ yếu đè nặng lên các cộng đồng vốn đã chịu nhiều thiệt thòi: di dân, người nghèo, người da màu, phụ nữ và cộng đồng LGBTQIA+.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.