Hôm nay,  

Báo Chí Nên Đổi Mới Đi

28/11/200100:00:00(Xem: 4649)
LTS. Một lần nữa, nhà văn Hoàng Tiến, người đang bị công an bao vây và cắt điện thoại vì các lời kêu gọi dân chủ, lại lên tiếng mời gọi báo chí hãy tự đổi mới và ý thức về quyền tự do báo chí của mình, đừng để đảng bóp méo. Bài viết gửi từ Hà Nội như sau.

Gần đây lại rộ lên một loại bài công kích những ý kiến trái ngược với đường lối của Đảng, đăng trên báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân dân (tháng 10 và 11/2001). Những bài báo đã buộc tội họ là bọn cơ hội, bọn bất mãn, bọn diễn biến hoà bình, bọn chống đối, bọn ăn tiền của nước ngoài... vv...

Nhưng bọn cơ hội, bất mãn ấy trình bày những điều gì về đất nước, bất mãn những gì về lãnh đạo, thì không ai được biết. Những bài đăng báo chỉ trích dẫn cắt xén ý kiến của người ta (cũng không nói rõ người ấy là ai. Tên tuổi" Chức danh" Chỗ ở"), rồi quy chụp mọi thứ lên đầu người ta, kiểu nói lấy được như trước đây đã từng làm.

Thành ra gây một tâm lý không thoái mái cho người đọc ngày nay. Thấy như có điều gì khuất tất, không đàng hoàng, lại ở những tờ báo lớn như báo Nhân Dân và báo Quân Đội Nhân Dân. Thành người đọc thấy là báo chí chẳng có gì đổi mới về dân chủ cả, mặc dù trong nghị quyết mới của Đại hội Đảng IX vừa rồi ghi rành rõ hai chữ dân chủ.

Thiết nghĩ, tình hình đất nước ngày nay có nhiều điều cần được bàn bạc, được tranh luận, được cọ xát, cho sáng rõ vấn đề. Đề nghị báo chí hãy đổi mới, muốn phê bình, chê trách ai, thì cứ đăng ý kiến của người ta lên, rồi mình muốn nói gì thì nói, phê gì thì phê, và cho người ta có quyền được nói lại trên báo của mình, thực hành dân chủ, có tình, có lý. Phán xét cuối cùng là thuộc về nhân dân, về các độc giả.

Nếu cứ tiếp tục làm như trên, chẵng những là lối "cả vú lấp miệng em" kiểu bịt mồm, trói tay người ta lại đấm đá túi bụi, mà lại còn là vi phạm pháp luật nữa.

Điều 69 trong Hiến pháp ghi: "Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, có quyền được thông tin; có quyền hội họp, lập hội..."

Luật báo chí được Quốc hội thông qua ngày 28/12/1989 cũng ghi:

Điều 4, mục 3: "Công dân có quyền phát biểu ý kiến về tình hình đất nước và thế giới."

Điều 5, mục 1: "Cơ quan báo chí có trách nhiệm đăng ý kiến của công dân. Không đăng phải trả lời và nói rõ lý do."

Điều 9: "Báo chí thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân, thì phải cải chính và xin lỗi. Lời cải chính phải được đăng tương xứng với thông tin cần cải chính."

Về việc tôn trọng các quyền con người thì Hiến pháp điều 71 cũng có ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ về danh dự và nhân phẩm. Nghiêm cấm mọi hình thức xúc phạm danh dự, nhân phẩm của công dân."

Bộ luật dân sự điều 33 cũng ghi rõ: "Danh sự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân được tôn trọng và được pháp luật bảo vệ. Không ai được xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác."

Bộ luật tố tụng hình sự điều 6 cũng ghi: "Công dân có quyền được pháp luật bảo hộ danh dự và nhân phẩm. Mọi hành vi xâm phạm danh dự và nhân phẩm của công dân đều bị xử lý theo pháp luật."

Tôi không biết các vị lãnh đạo báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân có biết luật pháp không" có chịu đọc luật pháp không" (kể cả luật báo chí là lĩnh vực của các vị), mà lại cho đăng những bài kết tội xúc phạm đến danh dự và nhân phẩm của người ta như thế trên báo của mình.

Theo chỗ tôi được biết, những người mà các báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân gọi là bọn cơ hội, bọn bất mãn ấy, là những người có ý kiến đề xuất bàn bạc về đường hướng phát triển đất nước, đó là các cụ các ông: Lê Giản, Trần Độ, Nguyễn Văn Đào, Hoàng Minh Chính, Lê Hồng Hà, Phạm Ngọc Uyển, Phạm Quế Dương, Sơn Tùng, Dương Thu Hương, Tú Sót, Phan Đình Diệu, Nguyễn Thanh Giang, Nguyễn Thụ, Vũ Cao Quận, Lê Đỗ Việt Sơn, Nguyễn Mạnh Sơn, Trần Bá, Trần Dũng Tiến, Trần Đại Sơn, Trần Nhật Độ, Vũ Minh Ngọc, Lê Chí Quang, Nguyễn Vũ Bình...; trong Nam thì có các ông Nguyễn Văn Trấn, Nguyễn Hộ, Lữ Phương, Trần Khuê, Nguyễn Thị Thanh Xuân, Nguyễn Đan Quế, Thích Huyền Quang, Thích Không Tánh, Lê Quang Liêm, Trần Quang Châu, Linh mục Chân Tín, Linh mục Nguyễn Văn Lý, Thích Quảng Độ, Đỗ Trung Hiếu...; ở Đà Lạt thì có các ông Hà Sĩ Phu, Tiêu Dao Bảo Cự, Bùi Minh Quốc, Trần Minh Thảo ... v.v...

Toàn là những con người có uy tín, rất đáng kính trọng, là những bậc tiền bối lão thành cách mạng, những cán bộ quân đội tầm cỡ, những nhà nghiên cứu lý luận có hạng, những nhà báo, nhà thơ, nhà văn tên tuổi. Họ đều là những con người bức xúc với sự nghiệp phát triển đất nước, thấy chậm rì rì, mức sống thuộc loại đói nghèo trong 13 nước nghèo đói nhất hành tinh, lại cứ hay vỗ ngực tự hát tự khen vô lối, đã đi vào văn học dân gian hiện đại:

Việt Nam hình chữ ét-xì (S)

So với thế giới cái gì cũng hơn.

Họ thấy cần phải bày tỏ chính kiến, muốn bàn bạc, muốn trao đổi, tìm con đường phát triển tối ưu cho đất nước, trong tình hình thế giới phe xã hội chủ nghĩa đã sụp đổ, nhân loại đã bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức với Internet và điều khiển từ xa, thì lại bị quàng vào tội làm tay sai cho nước ngoài, muốn quay lại con đường tư bản chủ nghĩa, phủ nhận chủ nghĩa xã hội ...v.v...

Thật không thể nào hiểu nổi. Tôi đã nhiều lần đề nghị nên có sự gặp gỡ trao đổi giữa lãnh đạo Đảng và Nhà nước với các vị dân chủ này. Bàn bạc sẽ tìm ra đồng thuận, sẽ sáng rõ vấn đề. Bây giờ chúng ta có thể ngồi được nâng cốc và bắt tay với cả kẻ thù đã đem bom đạn ném vào chúng ta, mà sao người trong một nước (đã từng là đồng chí, đồng đội, cùng chung chiến hào) lại không thể ngồi trao đổi, bàn bạc với nhau được nhỉ" Cứ đẩy nhau sang phía kẻ thù của nhân dân mà làm gì" Định giết nhau ư"

Nhân dân biết hết. Ai phải ai trái" Ai xấu ai tốt" Ai cơ hội" Ai thẳng thắn" Ai chống tham nhũng và ai chỉ nói cửa miệng" Ai vì dân vì nước, ai chỉ vì cái ghế của mình và quyền lợi của mình"

Hãy biết sợ hậu thế! Hãy biết sợ sự phán xét của lịch sử!

Vấn đề tư tưởng, tự do ngôn luận, không thể dùng bạo lực tiêu diệt được; cũng không thể đem còng số 8 ra mà giành thắng lợi được.

Muốn giải quyết vấn đề tư tưởng thì phải dùng biện pháp tư tưởng, nghĩa là phải bàn bạc, phải trao đổi, phải tranh luận, phải bút chiến. Ai lý phải thì người ấy thắng.

Báo Nhân Dân và Quân Đội Nhân Dân nên mở ra một bước ngoặt mới là đăng những bài khác ý kiến, cho trao đổi, tranh luận trên báo của mình, làm gương cho sự nghiệp đổi mới báo chí ở nước ta.

Như thế đất nước mới phát triển được.

Như thế mới tập hợp được trí tuệ Việt Nam lại. Và chỉ có trí tuệ Việt Nam mới giải quyết được những khó khăn của Việt Nam.

Nên chấm dứt lối phê phán một chiều, quy chụp bừa bãi, không có dân chủ, như trước đây đã làm và nay vẫn đang làm.

Báo chí nên đổi mới đi.

Hà nội, ngày 19 tháng 11 năm 2001.

Hoàng Tiến, nhà văn.
Địa chỉ: Nhà A11 Phòng 420
Thanh Xuân Bắc-Hà Nội
Điện thoại: 5530377 (bị cắt)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ở Hy Lạp thời cổ đại, Thế vận hội Olympics không chỉ là sự kiện để các vận động viên thể hiện sức mạnh và tài năng, mà còn là dịp để những tâm hồn thi ca tỏa sáng – họ sẽ mang những vầng thơ của mình xướng lên trước đám đông khán giả đang háo hức. Và thời đó, các vận động viên cũng thường cậy nhờ những thi sĩ nổi tiếng sáng tác những bài thơ ca ngợi chiến thắng vinh quang của mình. Sau đó, những bài thơ này sẽ được các dàn hợp xướng biểu diễn trong các buổi lễ long trọng. Có một thời văn-võ đã song hành với nhau như thế.
Kể từ khi thượng nghị sĩ JD Vance được chỉ định làm ứng viên phó tổng thống của Donald Trump, các nhà bình luận đã xem xét lại cuốn hồi ký “Hillbilly Elegy” năm 2016 của Vance để tìm hiểu về bối cảnh chính trị hiện nay của Hoa Kỳ. Tám năm trước, Vance là người không bao giờ chấp nhận Trump (Never-Trumper), từng so sánh chủ nghĩa Trump (Trumpism) với “heroin văn hóa,” trong một bài viết trên tạp chí The Atlantic. Tuy nhiên, cuốn hồi ký của Vance là một tài liệu quan trọng để giải thích tại sao chính trị Hoa Kỳ ngày nay lại chuyển hướng ủng hộ Trump.
Từ khi Julius Caesar lìa đời với câu “Et tu, Brute?” (xin tạm dịch: “Cả ngươi nữa sao, Brutus?”), các vụ ám sát chính trị đã không phải là chuyện gì hiếm có. Nhưng liệu với sự phát triển của xã hội thời hiện đại, số lượng các vụ ám sát chính trị có giảm bớt hay không? Liệu vụ ám sát bất thành cựu Tổng thống Donald Trump có phải là một sự kiện ngoại lệ trong các nền dân chủ hiện đại?
Hình ảnh của súng trường bán tự động AR-15 xuất hiện khắp nơi trong đời sống công cộng của nước Mỹ: các nghị sĩ Cộng hòa đeo những chiếc huy hiệu hình AR-15. Cờ Liên minh bay với hình bóng của một khẩu AR-15 và dòng chữ "come and take it" bên ngoài Điện Capitol trong cuộc bạo loạn ngày 6 tháng 1. Chúng cũng được sử dụng để kêu gọi các biện pháp an toàn súng nghiêm ngặt hơn.Vào thứ Bảy vừa qua, khẩu AR-15 xuất hiện trên chính trường Mỹ theo một cách khác – là vũ khí được sử dụng trong vụ ám sát cựu tổng thống Donald Trump.
Campuchia có kế hoạch xây dựng kênh đào Funan Techo Canal (FTC) dài 180 km (110 dặm) từ thủ đô đến bờ biển trên Vịnh Thái Lan, một dự án trị giá 1,7 tỷ USD nhằm giảm sự phụ thuộc vào việc vận chuyển hàng hóa qua các cảng ở Việt Nam. Nhưng bài phân tích này kết luận rằng kế hoạch FTC không khả thi về mặt tài chính, sẽ có tác động môi trường nghiêm trọng và sẽ làm tình trạng khan hiếm nước ở hai nước hạ lưu thêm khắc nghiệt khi mực nước sông Mekong đã hạ xuống cực kỳ thấp dưới kỷ lục thấp nhiều năm liền rồi. Lập luận của chính phủ Campuchia rằng kênh đào sẽ làm cho vận tải hàng hóa rẻ hơn là điều không thế có, tính toán sơ bộ của tác giả cho thấy cước phí vận chuyển hàng hóa qua kênh này sẽ cao hơn so với qua các cảng ở Việt Nam để đến các nước có Mậu dịch nhiều nhất với Campuchia.
Vào ngày 4 tháng 2 năm 2022, ngay trước khi xâm chiếm Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Bắc Kinh, nơi ông và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình đã ký một văn bản ca ngợi mối quan hệ đối tác “không giới hạn”. Hơn hai năm kể từ ngày đó, Trung Quốc đã từ chối lên án cuộc xâm lược và giúp Nga nhận được trang thiết bị, từ các động cơ máy cho đến máy bay không người lái, những thứ rất quan trọng cho nỗ lực chiến tranh.
Khi đọc truyện cổ thế giới, chúng ta thường gặp một số cổ tích, trong đó chim quạ cũng biết nói, cũng giao tiếp với người. Những chuyện như thế rất là bình thường trong quan điểm Phật giáo, đặc biệt là trong các truyện Bản sinh (Jātaka) ghi lại các kiếp tiền thân của Đức Phật. Tất cả chúng sanh được tin là những vị Phật và Bồ-tát sẽ thành. Nơi đó, chữ “chúng sinh” có nghĩa là người và thú, là chim, khỉ, ngựa, cá, voi, cọp… Quan niệm đó cũng là cội nguồn của hạnh ăn chay, tránh ăn thịt. Thực tế, Đức Phật cho ăn thịt với điều kiện là Tam tịnh nhục: Kinh Jivaka Sutta ghi rằng, “Thịt có ba trường hợp không nên dùng, khi nhìn thấy, nghe thấy hoặc khi nghi ngờ (có một con vật đã bị giết cho mình ăn)…” Về sau, Phật giáo Đại thừa đưa ra quan điểm ăn chay tuyệt đối. Nghĩa là, loài vật với người là bình đẳng, như là chúng sinh.
Vòm nhiệt (heat dome) là hiện tượng thời tiết khi có một vùng áp suất cao trong khí quyển giữ chặt nhiệt lại trong một khu vực. Để dễ hiểu hơn, quý vị có thể hình dung Vòm nhiệt giống như một cái nắp vung khổng lồ đậy kín cả một khu vực, không cho không khí nóng thoát ra. Không khí nóng bị ứ đọng lại một chỗ (trời đứng gió), không thể thoát ra ngoài, sẽ làm cho khu vực đó trở nên nóng hầm hập.
Các quý cô quý bà đang mong muốn ‘sưu tầm’ thêm vài con dấu cho Thẻ thông hành (Passport) của mình? Quý vị có thể sẽ phải gạch bỏ 5 điểm sau đây trong danh sách du lịch của mình. Những chỗ này không chỉ nổi tiếng với cảnh đẹp tuyệt vời hay giá trị lịch sử thiêng liêng, mà còn vì họ cấm nữ du khách lui đến.
Cứ nói đến thuyết Galileo là có ngay lông chim và một cái gì đó như cái kìm, cái búa đứng cạnh để chứng tỏ “không khí đã gây cản trở”. Bên nặng bên nhẹ quá khác biệt. Đáng lẽ các nhà nghiên cứu phải tiến xa hơn, không thể ngừng ở kết luận lười biếng ấy. Chỉ cần loại bỏ lông chim (thiếu yếu tố sức cản không khí), rồi cho hai cái búa một 5 ký, một 4 ký, chẳng hạn, cùng rơi trên mặt trăng, mặt đất – xem chúng có rơi cùng tốc độ hay không… là biết liền. Năm ký, bốn ký hay một ký v.v… đều “rơi” cùng tốc độ dù có hay không có vacuum. Vì thực sự, chúng… không rơi! Chính chất đen, khi tạo ra quán tính cho muôn vật, đã gây ra hiện tượng ấy.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.