Hôm nay,  

Vài Dòng Để Chia ‘sui’

20/07/200600:00:00(Xem: 3252)

6h30' sáng ngày 30/6/2006 khoảng 20 ông công an huyện Từ Liêm đến khám nhà Viện sĩ - Tiến sĩ Địa Vật lý Nguyễn Thanh Giang.

Khi tôi đặt bút viết những dòng này thì tính thời sự đã qua rồi. Tôi vốn không hề là một phóng viên, một nhà báo chuyên săn tin, bán tin để cho nóng hổi báo trường. Viết chỉ là để "nhấm nháp", để suy ngẫm, chứ báo quái nào cho đăng.

Đầu thiên niên kỷ III cũng là đầu thế kỷ XXI, thời đại của nền văn minh cực thịnh lại vẫn thấy toả mùi khét lẹt "Khanh thư phần nho" (Đốt sách, chôn học trò) của Tần Thuỷ Hoàng hơn 2.000 năm trước thì không còn có thể coi là chuyện bịa không có thật hoặc chuyện khôi hài mà là chuyện của liêm xỉ.

Biết tin ông TG bị khám nhà lại từ các đài nước ngoài. Tôi vội lên thăm để chia (chẳng hiểu để chia vui hay chia buồn) của mối tình "chấy rận" của những lão già thoi thóp tuổi hoàng hôn. Nghe cháu gái của bà ™ (tức bà Giang) kể lại với đôi mắt tròn xoe vẫn còn thảng thốt: "Ôi! Khiếp quá ông ạ! Cháu ở với ông bà cháu mấy năm rồi, ông cháu hiền lành làm vậy mà bỗng dưng cầm con dao to đùng đứng chắn trước cửa...!". Chuyện gì xảy ra thì chắc chỉ có chính ông TG và 20 ông "Trương tuần hiện đại thời @", áo giáp, súng lục, lựu đạn hơi cay... là người trong cuộc biết hết, chắc chẳng muốn nghe lại lời tường thuật "Tam sao thất bản" của tôi. Nghe xong chuyện của cháu, tôi ước giá tôi là một PAPARAZZI* mà chụp được một hình ảnh kịp thời của một nhà trí thức Việt Nam vốn ôn tồn, hiền lành về ngôn ngữ, lịch lãm về ứng xử mà vì sao đến nỗi buộc phải cầm dao để bảo vệ phẩm giá của mình. Viết đến dòng này, tôi bỗng bật cười to về ông bạn già lẩn thẩn của tôi. Con dao của ông liệu có to như thanh long đao của Quan Công không"...

Cứ cho là như thế, một đại đao chứ nghìn đại đao chặn sao được một triệu lưỡi lê, súng ống, đại bác và cả một bộ máy đàn áp. Cái lực lượng khổng lồ này vốn để chống một triệu quân Nguỵ (tôi thành thực xin lỗi những người lính phía bên kia cùng một thời với tôi ở Miền Nam ngày xưa khi vẫn còn dùng từ "Nguỵ" rất khốn nạn này) và 50 vạn chú SAM cùng với một mạng lưới gián điệp tình báo nước ngoài chăng như màng nhện: CIA, Intelligence Service, Deuxième Bureaux, Hoa Nam, Lam Y, Hắc Long, Mosad... bủa vây. Bây giờ "Các bạn ấy" đã "bye" ra đi cả rồi. Giờ thì cái lực lượng khổng lồ này rất rảnh rang chĩa tất cả sức mạnh vào trị "quân ta", nên mấy ông già sắp chết chẳng là cái đinh rỉ gì!

Tôi lại chợt nghĩ đến chuyện xảy ra có dễ đến chục năm đối với bác Nguyễn Hộ, nhà lão thành cách mạng, Đảng viên Đảng Cộng sản từ thời Nam Kỳ khởi nghĩa 1940 cùng thời với Nguyễn Thị Minh Khai, Võ Văn Tần... cũng từng "tử thủ" với một can xăng khi bị các ông Công an Sài Gòn (chỉ đáng loại cháu cộng sản đến đời thứ ba) đến khám nhà của một bậc công thần Hãn Mã CS.

Độc hổ nan địch quần hồ... cái lý vốn là như thế. Nhưng vì sao lại đẩy nhau đến như thế.

Trên bàn viết, tôi có quyển "Bộ luật tố tụng hình sự sửa đổi năm 2003" và Luật xuất bản. Vô vàn các chương và các điều khoản vừa rối rắm, vừa hai nghĩa hiểu thế nào cũng được. Đọc đến Điều 2 Chương I của Luật xuất bản có câu: "Nhà nước không kiểm duyệt tác phẩm trước khi xuất bản, trừ trường hợp cần thiết do Thủ tướng Chính phủ quyết định...!". Chả hiểu quyển sách của ông TG đã được Tân Thủ tướng đọc chưa"

Tôi miệt mài đọc tiếp thấy rất nhiều trái khoáy về Luật để dẫn chứng việc khám nhà và thu các tập sách của ông TG là vi hiến, vi pháp. Nhưng chợt... cũng lại chợt, hình ảnh ông Chánh án Toà án nhân dân tối cao năm nào phát biểu trước quốc hội: "Luật của ta xử thế nào cũng được". Thế là tôi phải loại bỏ những dòng viết "vô tích sự" theo luật của tôi trước cái kiểu pháp luật bộ ba:

Bộ binh, bộ hộ, bộ hình.

Ba bộ đồng tình...!

thì đành thôi, mọi lý sự đều "cùn" hết trước cái "bộ ba" vĩ đại này.

Bây giờ là dòng viết theo kiểu lý sự dân đen của tôi:

1- Sách của ông TG với đầu đề: Dân chủ và nhân quyền ở Việt Nam là những vấn đề quan điểm, lý luận, luận bàn góp bổ sung cho tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân quyền và dân chủ từ những năm 1945 của chính quyền Việt Nam DCCH với tư tưởng Hồ Chí Minh.

2- Tân Thủ tướng đã đọc sách của ông TG chưa" Và đã có lệnh cần thiết của Thủ tướng chưa" Vì ông TG có 15 quyển đặc biệt để kính tặng các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước đàng hoàng kia mà, chứ có phải lén lút như in bạc giả đâu"

3- Chỉ có VKSND các cấp mới được ký lệnh khám nhà. Việc khám nhà ông TG không ở trong tình trạng khẩn cấp hoặc phạm pháp quả tang, sao UBND huyện Từ Liêm lại dám lộng quyền ký giấy khám nhà.

4- Nếu sách của ông TG có nội dung đi trái với lợi ích, nguyện vọng của nhân dân thì xin thưa với các cấp lãnh đạo là trên lý thuyết in trên các báo chí: nhân dân Việt Nam đã giao chọn phần hồn tức là tin tưởng hoàn toàn dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thực hiện CNXH, tự nguyện đi theo con đường của Đảng Cộng sản Việt Nam đã hoạch định. Vậy hãy thử cho in tập sách của ông TG cho nhân dân mọi người cùng đọc. Xin đừng coi thường nhân dân vì:

"Khó vạn lần dân liệu cũng xong...".

Phải để nhân dân biết và phải được nổi giận trước những quan điểm bị coi là phản động. Chỉ mỗi một bãi nước bọt căm phẫn thực sự của hơn 80 triệu nhân dân thì bất cứ kẻ nào đi ngược lại nguyện vọng, tâm tư, suy nghĩ, của nhân dân sẽ chết chìm trong nhục nhã hãy thử cho nhân dân chúng tôi xem ông TG nói gì, viết gì"

Ngoài lưỡi lê, dùi cui, súng ống... còn có hơn 600 tờ báo của các vị kia mà, các vị sợ cái gì" Nhắc lại một lần nữa: Một tác phẩm in đàng hoàng, gửi các vị có trách nhiệm đàng hoàng chứ có phải lén lút in bạc giả đâu!

Bộ Văn hoá - Thông tin hãy thử một lần chơi trò đàng hoàng mình bạch xem nào! Nghe đâu mới đây ông Phạm Thế Duyệt - Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam sắp cho chơi trò "phản biện" kia mà!

Còn việc ông TG cầm dao "tử thủ" sẽ có kẻ nói là ông TG doạ đấy, chứ ai mà không sợ chết!

Với cái chết ai mà không sợ. Có không ít người sống tới cái tuổi trăm năm vẫn còn sợ chết, huống chi cái tuổi 70 của ông TG. Kẻ hèn thì sống đến nghìn năm cũng vẫn hèn. Còn người trượng phu nghĩa khí như: Lê Chí Quang - Phạm Hồng Sơn - Nguyễn Vũ Bình - Phương Nam - Đỗ Nam Hải - Luật sư Nguyễn Xuân Đài... chưa đến tuổi "Tri thiên mệnh" và cũng dám không sống hèn rồi. Nhưng người già đến tuổi cổ lai hy khi bị kích động dồn đến ranh giới của sự sống chết thì nhân cách và liêm sỉ người già có cái thế mạnh là bước vào cái chết coi nhẹ tựa lông hồng. Còn hơn là chết tức tưởi như: Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh, Dương Bạch Mai, Lê Mai, Hoàng Văn Thái, Lê Trọng Tấn, Lê Minh Hương... vẫn là nghi uẩn tử của cuộc đời này. Hiện nay chưa ai chứng minh được, nhưng lịch sử... không có gì qua mắt được lịch sử... Dù sao cũng là chuyện của ngày mai.

Hành động của ông TG người thán phục, kẻ chê bai. Thậm chí coi là diễn tuồng "Khổ nhục kế" tạo vỏ bọc cho ông TG chui sâu vào phong trào dân chủ. Những suy nghĩ ngu xuẩn nực cười này còn có ích cho khối cái đầu bã đậu. Riêng với tôi, hành động của ông TG làm cái hèn trong tôi nhỏ đi một chút và cái dũng cảm trong tôi lớn lên một chút.

Cơn hoạn nạn đã qua rồi, phía trước của cuộc đời này còn nhiều tốt đẹp. Xin cầu chúc cho 80 triệu nhân dân Việt Nam được hưởng dân chủ và quyền được làm một con người mà tác phẩm của ông TG đề cập.

Cuối cùng vài lời nhắn tới mấy ông Trương Tuần hiện đại thời @, vết xe đổ đã có vệt mòn trên chặng đường lịch sử đàn áp của Việt Nam rồi đấy. Mong các ông đừng để đến lúc 70 tuổi về hưu như tôi rồi mới hối hận muộn mằn về việc mình đã làm với những người đi trước./.

Hải Phòng, ngày 17 tháng 7 năm 2006

Người lính già

Vũ Cao Quận

Chú thích:

- PAPARAZZI = Người chụp ảnh lén.

- Kết hợp từ hai từ: + Papatacci (loại muỗi nhỏ nhưng hung dữ) + Razzi (có nghĩa là ánh chớp).

Vài lời:

Khi tôi viết bài này, tôi không có tủ sách để "tầm chương trích cú" mà viết bằng trí nhớ hơi lẩn thẩn của tuổi già. Nếu có gì sai sót mong ông TG bỏ lỗi cho tôi nhé!

In Trang
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
1234567Trang sauTrang cuối

Khi nhiều nơi trên thế giới sửa soạn đón năm mới vào đầu tháng Giêng, thì ở không ít quốc gia và nền văn hóa khác, năm mới lại đến vào những thời điểm hoàn toàn khác. Dù là lịch Gregory, lịch âm, lịch dương–âm hay các hệ lịch cổ gắn với tôn giáo và thiên nhiên, việc đánh dấu một năm mới vẫn là tập tục lâu đời. Ăn uống, lễ nghi, sum họp gia đình và suy ngẫm về năm cũ là những điểm chung; khác biệt nằm ở nhịp thời gian và ý nghĩa tinh thần mà mỗi nền văn hóa gửi gắm vào khoảnh khắc ấy.

Năm 2025 là một năm sôi động của khoa học, khi những bước tiến lớn đã được thực hiện trong nhiều lĩnh vực, từ y học, thiên văn, khảo cổ đến công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo. Những phát hiện và sự kiện này không chỉ mở rộng hiểu biết của con người về thế giới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới, thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ trong tương lai.

Ở Hoa Kỳ, khoa học xưa nay hiếm khi giành hàng tít lớn trên báo, cho dù ngân sách nghiên cứu suốt nhiều thập niên vẫn vững vàng qua mọi triều tổng thống như một thứ “quốc ước bất thành văn” về tri thức thuần túy. Năm 2025, khúc quân hành êm ả đó bỗng khựng lại: chính quyền Donald Trump, trở lại Nhà Trắng với nghị trình cải tổ khoa học và kỹ nghệ theo hướng ý thức hệ, đã kéo chính sách khoa học từ trang trong ra thẳng trang nhất.

Thuế quan — thứ từng vắng bóng trên mặt báo suốt nhiều thập niên — nay trở lại trung tâm chính sách kinh tế Hoa Kỳ, trong lúc Tối Cao Pháp Viện đang xét tính hợp hiến của các mức thuế toàn cầu do Tổng thống Donald Trump ban hành. Bài viết dưới đây, theo phân tích của Kent Jones, giáo sư kinh tế danh dự Đại học Babson, đăng trên The Conversation ngày 11 tháng 12 năm 2025, nhằm giải thích cặn kẽ thuế quan là gì, ai thực sự gánh chịu, và vì sao vấn đề này đang tác động trực tiếp đến túi tiền và tương lai kinh tế nước Mỹ. Thuế quan, nói gọn, là thuế đánh lên hàng hóa nhập cảng. Khi một công ty Hoa Kỳ nhập hàng từ nước ngoài, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ sẽ gửi hóa đơn thuế; doanh nghiệp phải nộp đủ thì hàng mới được thông quan. Trên giấy tờ, người trả thuế là nhà nhập cảng. Nhưng trên thực tế, phần lớn chi phí ấy được chuyển thẳng sang người tiêu dùng qua giá bán cao hơn — từ thực phẩm, xe cộ cho đến quà tặng cuối năm.

Vào những ngày cuối tháng Tám của năm 2025, tôi cùng hai đồng nghiệp đã quyết định từ bỏ chức vụ tại Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC). Chúng tôi ra đi vì không thể tiếp tục im lặng khi chứng kiến tính liêm chính khoa học ngày một xói mòn, còn cơ sở hạ tầng y tế công cộng của quốc gia cứ dần rệu rã dưới sự lãnh đạo của Robert F. Kennedy Jr., Bộ trưởng Bộ Y tế và Nhân sinh (HHS). Khi đó, chúng tôi đã khẩn thiết kêu gọi Quốc Hội, các tổ chức chuyên ngành và các bên liên quan trong lĩnh vực y tế công cộng hãy can thiệp trước khi xảy ra những thiệt hại không thể cứu vãn. Tôi rời đi với niềm tin mọi thứ rồi sẽ được chấn chỉnh.

Khi nhìn bản đồ thế giới và duyệt xét lịch sử hình thành, chúng ta nhận thấy có rất nhiều điểm tương đồng giữa Canada và Úc Đại Lợi.

Người Việt miền Nam từng trải qua một bài học cay đắng: sau 1975, những lời nói về “thống nhất” và “hàn gắn” không bao giờ đi cùng sự nhìn nhận. Không một lời chính thức nào nhắc đến các trại cải tạo, những cuộc tước đoạt, hay những đời sống bị đảo lộn dưới tay những người nhân danh chiến thắng. Không có sự thật, hòa giải chỉ là chiếc khẩu hiệu rỗng. Câu chuyện nước Mỹ hôm nay, khi chính quyền muốn làm mờ các chứng tích về chế độ nô lệ, cho thấy một điều quen thuộc: không quốc gia nào trưởng thành bằng cách giấu đi phần tối. Sự thật không tự biến mất chỉ vì người ta muốn quên.

Hai mươi năm trước, Thống đốc Jeb Bush ký đạo luật “stand your ground” (đứng vững tại chỗ), được giới ủng hộ xem là một biện pháp chống tội phạm dựa trên “lý lẽ thường tình”. Lời hứa khi ấy: bảo vệ người dân tuân thủ pháp luật khi họ dùng vũ lực để tự vệ. Sau vụ George Zimmerman được tha trong cái chết của Trayvon Martin, đồng bảo trợ dự luật, dân biểu Dennis Baxley, vẫn bảo rằng “trao quyền” cho người dân sẽ giúp chặn bạo lực.

“Di sản, còn có thể mang hình thức phi vật thể của lối nghĩ, lối sống, lối hành động, mà con người miền Nam khi xưa đã được trau dồi, hun đúc qua tinh thần của thể chế, của một nền dân chủ hiến định. Chính con người, chính cộng đồng xã hội mới là trung tâm và cũng là cội nguồn lẫn mục đích của mọi bản hiến pháp.” – Hải Sa, “Ngót 60 năm từ một khế ước nhân quyền dang dở,” trang 56 Cùng với tin tạp chí Luật Khoa vừa được đề cử giải thưởng Tự Do Báo Chí năm 2025 của Tổ chức Phóng viên Không Biên giới, ban chủ trương trong một thư tới độc giả vào cuối tháng 10 đồng thời thông báo việc phát hành ấn bản đặc biệt với chủ đề “70 Năm Việt Nam Cộng Hòa – Chân Dung & Di Sản” gồm 86 trang, với 14 bài vẽ lại hành trình từ ra đời tới bị bức tử của nền dân chủ duy nhất của Việt Nam và di sản của thể chế yểu mệnh này để lại. Bài này nhằm điểm qua nội dung của ấn bản đặc biệt này, và sẽ chú trọng vào một bài đã gợi nơi người viết một suy tư sâu sắc.

Một nhóm sử gia, thủ thư và tình nguyện viên đang gấp rút chạy đua với thời gian – và với chính quyền Trump – để giữ lại những mảnh ký ức của nước Mỹ.Từ hình ảnh người nô lệ bị đánh đập, các trại giam người Mỹ gốc Nhật trong Thế Chiến II, đến những bảng chỉ dẫn về biến đổi khí hậu ở công viên quốc gia, tất cả đều có thể sớm biến mất khỏi tầm mắt công chúng. Trong vài tháng gần đây, hơn một ngàn sáu trăm người – giáo sư, sinh viên, nhà khoa học, thủ thư – đã âm thầm chụp lại từng góc trưng bày, từng bảng giải thích, để lập ra một kho lưu trữ riêng tư. Họ gọi đó là “bản ghi của công dân” – một bộ sưu tập độc lập nhằm bảo tồn những gì đang tồn tại, trước khi bị xoá bỏ bởi lệnh mới của chính quyền.
1234567Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.