- Hỏi (Ông Thái Văn Tình): Tôi đến Úc vào năm 1988, khi đó tôi vẫn còn độc thân. Vào năm 1996 tôi có mua một căn nhà. Hiện nay tôi vẫn còn thiếu ngân hàng một số tiền nhỏ.
Vào năm 1997, bạn tôi có dẫn tôi đến một văn phòng luật sư người Úc để làm một tờ di chúc. Hiện tôi đang cất giữ tờ di chúc đó. Năm 1999, tôi đã về Việt Nam cưới vợ. Tháng 9 năm 2000 vợ tôi đã được bảo lãnh đến Úc.
Tôi nghe người ta nói rằng tờ di chúc của tôi hiện nay không còn giá trị nữa. Xin LS giải thích cho biết điều đó có đúng không"
- Trả lời: Theo sự quy định của luật pháp, vào lúc kết hôn tờ di chúc của ông sẽ không còn hiệu lực; ngoại trừ vào lúc thiết lập di chúc đó ông đã ghi rõ rằng:
"Di chúc này được thiết lập với sự dự tính trước về việc hôn nhân của tôi với cô XYZ và với điều kiện là hôn nhân được tổ chức [trong vòng … tháng]" (This will is made in contemplation of my marriage with Ms XYZ and is conditional on the marriage taking place [within months]).
Trong một vài hệ thống tư pháp, ngay cả trong trường hợp điều khoản vừa nêu đã được ghi rõ trong di chúc, di chúc vẫn không có hiệu lực pháp lý nếu hôn nhân đã không được tổ chức theo nghi thức được quy định bởi luật pháp, ngoại trừ trong tờ di chúc đó người lập chúc đã nói rõ rằng hôn nhân không cần phải tổ chức theo nghi thức quy định như đã được nêu rõ trong điều 14(2) của "Đạo Luật về Di Chúc" (the Wills Act [WA)].
Người lập di chúc có thể không cần phải nói rõ là khi nào thì đám cưới sẽ được tổ chức nếu đương sự bỏ hàng chữ [trong vòng … tháng].
Tuy nhiên, người lập di chúc thường được cố vấn là nên ghi rõ trong di chúc rằng hôn nhân sẽ được tổ chức vào khoảng thời gian nào.
Sở dĩ người lập di chúc được cố vấn như vậy là vì trong trường hợp đương sự có làm một tờ di chúc trước đó, và trong tờ di chúc hiện tại nếu đương sự ghi rằng:
"Di chúc này được thiết lập với sự dự tính trước về việc kết hôn với cô XYZ và với điều kiện là hôn nhân được tổ chức" [mà không ghi rõ là được tổ chức trong khoảng thời gian nào], thì tờ di chúc được làm trước đó vẫn có hiệu lực cho đến lúc hôn nhân được tổ chức.
Trong trường hợp không ghi rõ thời gian kết hôn, thì tờ di chúc mới không cần phải ghi thêm "điều khoản thâu hồi" (a revocation clause) các di chúc đã được thiết lập trước đây; vì một khi hôn nhân đã được tổ chức thì tờ di chúc mới sẽ có hiệu lực, và tất các các di chúc được thiết lập trước đó sẽ trở thành vô hiệu.
Trong trường hợp "người lập di chúc" (testator [phái nam], testatrix [phái nữ]) không có dự tính trước về việc kết hôn sẽ được tổ chức trong một thời gian nào đó thì đương sự phải ghi rõ rằng:
"Di chúc này được thiết lập với sự dự tính trước về việc hôn nhân của tôi với cô XYZ nhưng không được thiết lập với điều kiện là hôn nhân phải được tổ chức" (This will is made in contemplation of my marriage with Ms XYZ but it is not conditional on the marriage taking place).
Trong trường hợp này thì điều kiện lập chúc này phải được đặt ngay trước "điều khoản thâu hồi" trong tờ di chúc.
"Điều khoản thâu hồi" (a revocation clause) thường được ghi rõ như sau:
"Tôi thâu hồi lại tất cả những sự sắp đặt về di chúc trước đây" (I revoke all former testamentary dispositions).
Như trên đã trình bày, ông có thể thấy được rằng tờ di chúc mà ông đã thiết lập trước ngày kết hôn hiện nay không còn hiệu lực pháp lý nữa. Vì thế, tôi đề nghị ông nên thiết lập một tờ di chúc khác để tránh các rắc rối có thể xảy ra cho thân nhân của ông trong tương lai.
*
- Hỏi (bà Huỳnh T.H.N): Tôi lập gia đình tính đến nay đã được 5 năm. Chúng tôi vẫn chưa có con chung với nhau. Chúng tôi đã sống ly thân được hơn 13 tháng, và nay chúng tôi muốn ly dị.
Xin LS cho biết là trong lúc chờ tòa quyết định đơn xin ly dị, tôi đi chơi với bạn trai của tôi thì có bị rắc rối gì không" Chúng tôi có cần đến hầu tòa khi tòa quyết định đơn xin hay không"
- Trả lời: Tòa án không bao giờ lưu tâm đến chuyện bà có quan hệ tình cảm, hoặc tình dục với ai trong lúc duyệt xét đơn xin ly dị.
Lý do độc nhất mà tòa cần xem xét trước khi quyết định cho bà ly dị là "liệu hôn nhân đã bị đổ vỡ một cách không thể nào hàn gắn được nữa hay không" (whether the marriage has broken down irretrievably).
Điều này có thể được thiết định nếu bà và chồng của bà đã ly thân trên 12 tháng và không có viễn ảnh nào trong việc trở lại chung sống với nhau.
Vì thế, việc bà đi chơi với bạn trai trong lúc chờ đợi tòa xét đơn xin ly dị hoàn toàn không có liên hệ gì với nhau cả.
Trong một vài trường hợp đặc biệt, việc bà sống chung với bạn trai của bà có thể là lý do để tòa cứu xét đơn xin nuôi dưỡng con cái của chồng bà nếu việc bà sống chung với bạn trai của bà ảnh hưởng đến phúc lợi của các đứa trẻ, chẳng hạn việc bà và bạn trai của bà đã không lưu tâm đến các đứa bé, bỏ bê, đánh đập hoặc hành hạ chúng. Ví dụ; bỏ bê chúng trong xe ở bãi đậu xe rồi vào sòng bài đánh bạc.
Riêng câu hỏi về việc bà có cần đến tòa để nghe tòa đưa phán quyết về đơn xin ly dị của bà hay không, tôi xin trả lời cho bà biết là trong một vài trường hợp đặc biệt đơn xin ly dị của bà sẽ được tòa quyết định mà không cần sự có mặt của bà tại tòa án vào lúc tòa đưa ra quyết định đó.
Nếu không có con cái dưới 18 tuổi, hoặc không có sự tranh chấp về tài sản và đặc biệt là tòa không muốn hỏi bất cứ câu hỏi nào thì đơn xin ly dị có thể được cứu xét mà không cần có sự hiện diện của đương đơn.
Tuy nhiên, nếu quan tòa thấy là cần phải hỏi một vài câu hỏi liên hệ đến các vấn đề được nêu ra trong đơn xin ly dị, chẳng hạn như khi tòa xét thấy rằng sự sắp xếp về phương diện tài chánh là không được công bằng cho một trong hai bên đương sự thì tòa có thể yêu triển hoãn quyết định lại một ngày khác và yêu cầu các bên đương sự phải hầu tòa trước khi tòa đưa ra phán quyết.
Nếu người đứng đơn xin ly dị có con dưới 18 tuổi, thì đương sự phải đến hầu tòa trước khi tòa đưa ra quyết định. Hoặc nếu có sự tranh chấp về tìn cấp dưỡng thì tòa sẽ yêu cầu cả hai bên đương sự ra hầu tòa và cố gắng giải quyết các tranh chấp trước khi tòa đưa ra quyết định ly dị.
Như đã trình bày ở trên, vì bà không có con cái cũng như không có sự tranh chấp về tiền bạc, của cải nên LS của bà có thể thay mặt cho bà ra hầu tòa khi tòa cứu xét đơn xin ly dị của bà.
