Hôm nay,  

Virus Xi

27/02/202010:44:00(Xem: 9656)

Siêu vi khuẩn gây ra dịch sưng phổi ở Vũ Hán làm chết hơn 2000 người và hơn 74 000  bị nhiễm (tin ngày 19/02/2020) có tên là Covid-19 do Tổ chức Y tế Thế giới chọn, cho ngắn gọn, dễ đọc hơn, thay thế tên gọi trước. Thật ra cũng hãy còn dài, còn khó đọc và khó nhớ, nhứt là đối với những người Trung Quốc không biết chữ Tây.

Nay nếu gọi con virus Covid-19 là «Virus Xi» thì rõ ràng là vô cùng dễ đọc cho cả thế giới, không riêng gì chỉ với những ngưởi Trung quốc không biết chữ Tây ở bên Tàu. Hơn nữa virus Xi còn làm toát lên bản chất hiểm ác của con người Xi chỉ biết lo bảo vệ tham vọng quyền lực và nuôi dưỡng giấc mơ làm bá chủ thế giới, coi nhẹ sanh mạng người dân nên dịch mới lan rộng ngăn chận không kịp. Virus Xi lại cũng là loại vi trùng cực độc gây ra thứ bệnh thâm căn cố đế: “Trung quốc bệnh phu”!

Để nói lên đặc tính của Virus Xi, tưởng không có gì rõ ràng hơn là lược lại những nạn nhơn của Virus Xi xảy ra từ cuối năm 2019 đang làm điêu đứng cà nước Tàu cho đến nay chưa biết chắc bao giờ sẽ khắc phục được.


Chống virus vừa truy lùng “thế lực thù địch”

Ông Xu Zhiyong, cựu Giáo sư Đại học, bị công an bắt hôm thứ bảy 15/02/2020, tại khu phố Panyu ở Canton, miền Nam nước Tàu. Ông lẩn trốn từ Noel năm rồi vì ông bị công an lùng bắt do ông tranh đấu chống sự phân biệc đối xử và những lời phê phán thẳng thắng của ông về chánh sách độc tài toàn trị của Xi Jinping. Hôm đầu tháng 2 vừa qua, trên mạng, ông kêu gọi Xi Jinping hảy từ chức. Thế là Xi lợi dụng chống dịch virus Corona ra lệnh đàn áp trên cả nước, bắt những ai công kích đảng nhà nước qua những tuyên bố về dịch virus. Cách nay vài hôm, Xi còn ra lệnh kiểm soát chặc chẻ hơn nữa thông tin xấu trên mạng xuyên tạc chánh phủ.

Ngoài trường hợp phản kháng của Giáo sư Xu Zhiyong, nhơn vụ dịch virus, còn xuất hiện nhiều trường hợp khác cũng làm cho đảng cộng sản bắc kinh khó chịu phải đàn áp mạnh. Hôm 6 tháng 2, ông Chen Qiushi, Luật sư Nhơn quyền vừa là chủ Blog ở Bắc kinh, đã không còn trả lời điện thoại nữa. Qua hôm sau, cha mẹ của ông được công an nhơn dân báo tin ông Chen đã được chánh phủ cô lập nhằm bảo vệ sức khỏe cho ông vì ông đã thăm viếng “nhiều bệnh viện” sợ ông bị nhiểm virus. Ông đã tới Vũ Hán sớm, trước khi chánh phủ chánh thức loan báo có dịch virus Corona và ra lệnh cô lậo Vũ Hán, đó là thái độ bị hiểu là coi thường nhà cầm quyền. 

Hôm 14/02/2020, Bác sĩ nhản khoa Li chết, Giáo sư Xu có phổ biến một thông điệp để tưởng niệm người anh hùng quá cố, trước đó một tuần đã báo động nạn dịch cho đồng nghiệp ở nhà thương trong lúc nhà cầm quyền Xi chưa cho lệnh thông tin . Đó là lời cuối cùng của ông . Theo Giáo sư Xu “cái thiên tai trên cả nước này chỉ có thể xảy ra do không có dân chủ và không có tự do diển đạt . Trong lúc quần chúng đang xúc động vì cái chết oan ức của Bs Li và hốt hoảng trước tình trạng đau thương của đất nước, đảng cộng sản lại ẩn mình để dễ nhìn theo dỏi và nghe ngóng nhơn dân phản ứng tiêu cực đối với chánh phủ . Trong lòng họ không có điều gì tốt xấu, phải trái, hay dở . Không có một ý thức nào dấy lên . Không có một giới hạn nào . Không có một nhơn cách nào cả» .

Cái chết của Bs Li đã làm xúc động nhơn dân cả nước và họ đều hướng vế ông để tưởng niệm . Một điều như vậy chưa từng xảy ra ở đất nước này . Và đồng thời, dân chúng không hết lời chỉ trích chánh phủ, lên án đảng và nhà nước đã làm cho tình hình nghiêm trọng hơn bằng cách dấu diếm sự thật .

Giáo sư Xu Zhiyong đã bị công an truy lùng từ cuối tháng 12 năm rồi vì một vụ không liên hệ gì với dịch virus . Theo những người bạn gần gủi với ông thì tất cả những người bạn hoạt động với ông gặp nhau trong bửa ăn tối ở Xiamen, Miền Đông-Nam Trung quốc, đều đã bị bắt vào cuối năm rồi, chỉ có một mình ông thoát khỏi . Nhà cầm quyền buộc tôi ông và các bạn của ông đã thảo luận về sự «diển tiến Dân chủ ở Trung quốc», nghĩa là âm muu chống lại Nhà nước . Nhà hoạt động Nữ quyền Li Qiaochu, bạn của Giáo sư Xu, bà cũng mất tích hôm chủ nhựt. Ông Patrick Poon, chuyên viên nghiên cúu của Tổ chức Ân xá Quốc tế, được tin Giáo sư Xu và các bạn của ông đều bị bắt giam, tuyên bố trong một bản tin phát hành hôm 17/02/2020 «Ông Xu và những người cùng bị giam giử với ông, họ không làm một điều gì phạm tội hết cả». Thật ra đó chỉ là bắt nhốt người một cách ngang ngược vì lý do hoàn toàn chánh trị của một chế độ độc tài ác ôn mà thôi .

Tôi không sợ cái đảng này

«Tại sao tao phải sợ mày . Đảng cộng sản ?», nhà hoạt động Nhơn quyền Chen Quishi uất nghẹn hét lên . Những Vidéos của ông cho thấy tình trạng thật của bệnh viện và lò thiêu thành phố vô cùng thảm hại . Nó hoàn toàn không như những thông cáo chánh thức của nhà nước đưa ra . Trong một vidéo cuối cùng, ông Chen khóc ngất : «Tôi sợ. Trước mặt tôi là dịch bệnh chết người . Và ở phìa sau tôi, là đảng và nhà nước trung quốc . Nhưng ngày nào tôi còn sống là tôi sẽ nói lên điều gì tôi đã trông thấy và đã nghe được . Tôi không sợ chết đâu ! Tại sao tao phải sợ mày, đảng cộng sản ? Thứ chánh phủ khốn nạn».

Chủ Blog Xu Xiaodong, bạn của Chen, báo tin trên mạng Chen mất tích, đó không phải do nhà cầm quyến cô lập để bảo vệ ông không bị nhiểm bệnh, mà là cách «cô lập cưởng bách», nói cách khác, đó là bắt nhốt người vô tội theo kiểu ngang ngược của cộng sản vì lý do chánh trị .

Nhiếu bệnh nhơn đang nằm trong nhà thương Vũ Hán, chụp hình chính mình, đưa lên mạng kèm theo lời nói về chế độ đang cai trị «Tôi không tin tưởng gì nữa ở cái chánh phủ này» .trong một vidéo kế đó, bệnh nhơn này báo động «Ai đã cắt oxy của mình . Có lẽ để trả thù lời tuyên bố kia chăng ?». Kế đó là một sự thay đổi thái độ lạ lùng . Cũng bệnh nhơn đó kêu gọi «mọi người hảy tin tưởng nhà cầm quyền » . Đó là vidéo cuối cùng . Sau đó, không thấy bệnh nhơn đó đưa gì lên mạng nữa cả . Hay đã hết bệnh, ra về rồi !

Một người đàn ông chụp hình cảnh thành phố bị cô lập, với lời phê bình «Dịch virus xảy ra vì chúng nó che dấu dự thật!» . Người ta thấy tài khoảng của ông ấy trên Weibo bị xóa và chính ông bị ngất xỉu ngoài đường ngày 9/2/2020 . Sau cùng, một giới chức Đại học ký tên một bản kêu gọi cho Tự do diển tả thì bị chỉ định cư trú và bị cấm dùng internet . (Theo  Jérémy André đặc phái viên của Tuần báo Le Point ở Hồng kông, 18/2/2020) 


Đảng cộng sản trung quốc lợi dụng dịch bệnh tăng cường kiểm soát 

Hôm 16/02/2020, Tập Cận-bình ra lệnh cơ quan an ninh từ nay phải siết chặc hơn nữa việc kiểm soát thông tin, nhứt là trên mạng, không để  chỉ trích chánh phủ, xuyên tạc sự thật, gây hoang mang trong nhơn dân làm xáo trộn đời sống xã hôi trong lúc đang có bệnh dịch .

Ông Nicolas Bequelin, Giám đốc Ân xá Quốc tế Á châu, lấy làm tiếc nói «Bệnh dịch, trước tiên, thấy như nó là một hiểm họa cho sự ổn định xã hội và kinh tế . Những tự do căn bản có thể bị giới hạn khi bị dịch, nhưng những giới hạn này nên chừng mực và chánh đáng» . Ông nói tiếp «Tất cả những người hoạt động mà ông gặp và thảo luận, sau đó, họ đều bị công an mời làm việc . Thế mới biết dịch virus này là một đề tài vô cùng nhại cảm» . 

Theo Tổ chức Nhơn quyền nhận xét, đảng cộng sản lợi dụng vụ bệnh dịch để siết chặc thêm sự kiểm soát xã hội và tăng cường sự đàn áp . Nhơn có dịch virus, đảng và nhà nước của Tập tăng cường kiểm soát và thanh lọc dân chúng . Mỗi gia đình gắn liền với một văn phòng của đảng để được xếp theo thành phần «nguy hiểm» hay «nhơn dân tốt» . Nhơn vụ bệnh dịch, công an theo dỏi phản ứng của thân nhơn bệnh nhơn vì những người này có thái độ khi nhìn thấy cảnh người thân bịnh và điều kiện chửa trị ở nhà thương .

Thông thường một nhà nước độc tài, khi xảy ra một tình trạng nghiêm trọng, như  khủng bố, thiên tai, bệnh dịch, thì họ luôn luôn tìm cách khai thác cho có lợi tối đa về phía họ . Dân chúng có sao là chuyện khác . Trong lúc đó, chuyện buồn cười là giới Y tế Thế giới lại nhiều lần giới thiệu Trung quốc như là một nhà nước mẫu mực . Không ai thắc mắc hỏi quyền của bệnh nhơn ở đâu ? Tại sao Tập Cận-bình không cho chương trình hợp tác ngoại quốc hay huê kỳ tới ? Và cũng không ai hỏi về số phận của hằng triêu người, nhứt là công nhơn từ các nơi khác tới làm việc, nay thành phố bị cô lập .


Lịch sử nước Tàu là lịch sử các đế chế thay phiên nhau cai trị độc tài . Tàu không có văn hóa chánh trị dân chủ nên trong ngôn ngữ tàu không có chữ Tự do . Từ Nhà Châu, tức từ khi Trung hoa có nhà cầm quyền cho tới năm 1949, Trung hoa vẫn là nước quân chủ chuyên chế . Năm 1949, cách mạng vô sản kết thúc đế chế, Mao lên nắm quyền, lập chế độ nhơn dân nhưng Mao là Hoàng đế đỏ . Nước Tàu vẫn chia thành hai từng lớp : lớp trên là lớp cai trị và lớp dưới gồm thứ dân là lớp bị trị . Lớp bị trị biết vâng lời ngoan ngoản thì sống yên ổn . Có thái độ bất mản, chống đối chế độ thì bị trừng phạt không nương tay. 

Nay Tập Cận-bình tiếp nối vẫn giử văn hóa chành trị độc tài đó nhưng ác ôn hơn . Do lo sợ bị dân đứng lên cướp lại chánh quyền . Sự lo sợ chiếm nảo trạng của Tập và của cả bộ máy cầm quyền . Nó trở thành cái bệnh, có thể gọi là «Trung quốc bệnh phu», căn bệnh chánh trị chuyên chế xuyên suốt từ thời Nhà Châu . Người mang bệnh như đảng cộng sản tàu hiện nay luôn luôn coi nhơn dân là kẻ thù, luôn luôn theo dỏi kiểm soát . Nên Tập cho thiết lạp hệ thống AI nhận diện dân chúng để kịp phản ứng và can thiệp . Giáo sư Xu bị bắt ở tận miền nam là truuờng hợp điển hình .

«Trung quốc bệnh phu» là muốn dựa theo lời người phương tây nói Nhà Thanh «Đông Á bệnh phu» nhưng không nhằm phê phán con người hay văn hóa trung hoa mà là nói hệ thống tập quyền Nhà Thanh thối nát . Người trung quốc từ đó, cả thế kỷ trôi qua, vẫn chưa cải thiện được để có một chế độ thật sự do dân và vì dân như các nước tây phương nên cơ chế công quyền yêu kém bất lực khi phải quản lý một khủng hoảng xảy ra . Dịch Corona cho thấy rỏ thực tế đó .

Tập có siết chặc bộ máy kiểm soát dân chúng và thông tin trên mạng thì chỉ làm cho dân chúng bất mản thêm, càng oán hận chế độ hơn nữa mà không giúp chánh quyền sớm khắc phục bệnh dịch .

Hậu quả của virus Corona sẽ vô cùng thảm hại không riêng cho nước Tàu mà còn cả thế giới . Về mặt kinh tế xã hội dễ thấy rỏ . Còn về vận mệnh cầm quyền của Tập ?

Lòng dân, cả những người phụ nữ bình thường, cũng đều muốn Tập đi chổ khác chơi .


Nguyễn thị Cỏ May

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
“Dân số đa dạng là nguồn sức mạnh của California. Chúng ta được lợi nhiều khi có dân số đa chủng tộc. Cùng lúc, những yếu tố này cũng làm khó khăn hơn để đếm họ,” ông Ramakrishnan nói. Ông là viện phó Đại Học UC Riverside ngành Chính Sách Công và là giáo sư khoa chính sách công và khoa học chính trị.
-AFP ngày 1/7/2020: Trung Quốc ra lệnh cho chi nhánh của các hãng thông tấn như AP, UPI, CBS và NPR phải khai báo số lượng nhân viên, hoạt động tài chính cũng như tài sản mà họ có ở Trung Hoa. Đây là hảnh động trả đũa vì Hoa Thịnh Đốn đã ngăn cấm bốn cơ sở thông tin của họ tại Hoa Kỳ. -AP ngày 1/7/2020: Pháp loan báo họ sẽ không tham dự vào một chiến dịch hải quân của Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Địa Trung Hải sau khi có sự căng thẳng về quân sự với Thổ Nhĩ Kỳ vì cuộc xung đột tại Libya. Tổng Thống Pháp tuyên bố sẽ không tha thứ hành động can thiệp quân sự của Thổ vào đây và gọi sự can thiệp của Thổ là “tội phạm” còn Nga là mâu thuẫn. Hiện nay Thổ trợ giúp phe Tripoli không quân, vũ khí và đồng minh tham chiến đến từ Syria. Theo AFP ngày 8/7/2020, Tổng Thư Ký LHQ Antonio Guterres nói rằng sự tham gia của quân ngoại bang với lính đánh thuê và vũ khí phức tạp là điều chưa từng thấy ở Libya.
Cá tôm và đồ biển là nguồn thực phẩm rất quý báu của con người. Ngoài chất đạm ra, thủy sản còn cung cấp cho chúng ta các chất khoáng (calcium, phosphorus) và vitamins (vitamin A và D). Chất béo oméga-3 rất tốt cho sức khỏe, thấy hiện diện trong mỡ cá đặc biệt là trong các loại cá vùng nước lạnh, chẳng hạn như mackerel, salmon, herring, tuna… Thông thường cá chỉ được ăn chín mà thôi, tuy vậy cũng có người thích dùng cá sống, thí dụ như hai món Sushi và Sashimi của Nhật Bản.
Có năm lý do tại sao trẻ em và giáo viên không nên trở lại lớp học trước nguy hiểm của sự truyền nhiễm từ người bệnh nhưng không có dấu hiệu triệu chứng
7 Dân Biểu Liên Bang bao gồm Harley Rouda (CA-48), Cisneros (CA-39), Correa (CA-46), Levin (CA-49), Lowenthal (CA-47), Porter (CA-45), và Sánchez (CA-38), đã gởi một lá thư đến Hội Đồng Giám Sát Quận Cam, bày tỏ sự quan tâm mạnh mẽ đến việc quận hạt sử dụng ngân sách liên bang để phòng ngừa, làm xét nghiệm, theo dõi, chữa trị và giới hạn COVID-19
Thuốc chích ngừa Covid-19 được phát triển bởi công ty kỹ thuật sinh học Moderna trong hợp tác với các Viện Sức Khỏe Quốc Gia đã được phát hiện gây ra phản ứng miễn dịch trong tất cả những người tình nguyện nhận thử nghiệm trong nghiên cứu giai đoạn 1, theo bản tin của CNN cho biết hôm Thứ Ba, 14 tháng 7 năm 2020. Các kết quả sớm sủa này, được đăng trong Tạp Chí New England Journal of Medicine hôm Thứ Ba, đã cho thấy rằng thuốc chích ngừa có tác dụng khởi động phản ứng miễn nhiễm với các phản ứng phụ nhẹ -- mỏi mệt, ớn lạnh, nhức đầu, đau bắp thịt, đau nơi chích thuốc -- trở thành ứng viên thuốc chích ngừa đầu tiên của Hoa Kỳ để phổ biến các kết quả trong một tạp chỉ y khoa.
Sau khi Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ tuyên bố rằng tuyên bố chủ quyền biển của Bắc Kinh tại Biển đông và những nỗ lực để khẳng quyết sự chiếm cứ bất hợp pháp, khu trục hạm Hải Quân Hoa Kỳ USS Ralph Johnson đã thách thức TQ thêm nữa với chiến dịch đi lại, theo bản tin hôm 14 tháng 7 năm 2020 của báo Business Insider cho biết. Hải Quân đã công bố nhiều hình hôm Thứ Ba, 14 tháng 7 năm 2020 của khu trục hạm đi qua gần Quần Đảo Trường Sa có tranh chấp, và phát ngôn viên Hải Quân Mỹ xác nhận tàu chiến này đã thực hiện một chiến dịch tự do hàng hải trong khu vực.
Hội Đồng Giáo Dục Quận Cam đã chấp thuận các đề nghị hôm Thứ Hai đối với việc tái mở cửa các trường học vào mùa thu này, theo bản tin hôm 14 tháng 7 của CNN cho biết. Hội Đồng bỏ phiếu với tỉ lệ 4 trên 1 chấp thuận một loạt hướng dẫn, gồm những kiểm tra nhiệt độ thường xuyên, rửa tay thường xuyên và làm sạch các lớp học, các văn phòng và xe buýt. Tuy nhiên, hội đồng đã không yêu cầu sử dụng khẩu trang hay giữ khoảng cách xã hội. Thực tế, họ đã khuyên chống lại các biện pháp. “Các trẻ em từ Mẫu Giáo đến lớp 12 đại diện cho đội ngũ có nguy cơ thấp nhất đối với Covid-19. Bởi vì điều đó, việc giữ khoảng cách xã hội của trẻ em và giảm số lượng học sinh trong lớp là không cần thiết và do đó không được khuyến nghị,” theo các đề nghị cho biết.
Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 14 tháng 7 năm 2020 đã ký luật để đưa ra các trừng phạt Trung Quốc trong đối phó với sự can thiệp của họ vào quyền tự trị của Hong Kong, theo bản tin CNBC cho biết. Trump cũng nói rằng ông đã ký sắc lệnh hành pháp chấm dứt việc đối xử ưu đãi mà Hong Kong đã được hưởng từ lâu nay. “Hong Kong hiện sẽ được đối xử giống như Hoa Lục,” theo ông Trump cho biết trong phát biểu dài tại Vườn Hồng của Bạch Ốc mà đã nhanh chóng chuyển từ việc thông tin về đạo luật sang nhiều vấn đề vận động tranh cử.
Chính phủ Trump hôm Thứ Ba, 14 tháng 7 năm 2020 đã hủy bỏ chính sách sẽ không cấp visa cho những sinh viên quốc tế tham dự các lớp học trên mạng giữa thời đại dịch. Sự thay đổi này đến sau khi chính sách được công bố hồi tuần trước gây ra kiện tụng, bắt đầu với hồ sơ kiện bởi Đại Học Harvard và Đại Học MIT, theo sau là các trường công lập của California và sau đó là liên minh 17 tiểu bang, nằm trong số những thách thức khác.
Nhiều người hỏi tôi: - Sao bà gan quá, làm phóng viên chiến trường chết sống bất cứ lúc nào? Bà không sợ sao ? Tôi thường trả lời: - Đâu có sợ, có máu điên trong người cho nên đâu có sợ, và bây giờ có người hỏi sao bà tình nguyện làm Chief Forum. Một ngày đẹp trời tôi được Cảnh Sát trưởng thành phố Garden Grove mời làm một trong Chief Forum của thành phố, mỗi một sắc tộc được mời một người, cố vấn Đại Tá Cảnh sát trưởng trong vấn đề an ninh của thành phố, cố vấn có nghĩa là mình cho ý kiến về vấn đề an ninh, ông Cảnh Sát trưởng có lắng nghe hay không còn tùy vấn đề Chief Forum này 15 người, buổi họp đầu tiên bàn về nhiều vấn đề, nhất là vấn đề an ninh, ăn cướp, ăn trộm, đánh nhau, ẩu đã, nhiều vấn đề về con người nhưng không có vấn đề nào vui, toàn là chuyện không ai thích nghe, nhưng cũng có người tình nguyện làm việc với Cảnh Sát, là thương gia mà tham gia vấn đề này thì quý đồng hương cũng biết có màu bất thường rồi ?
Tuân thủ theo những điều lệ cập nhật của tiểu bang, được ban hành bởi Bộ y tế California và Thống đốc tiểu bang California Gavin Newsom, Quỹ cộng đồng Garden Grove (Garden Grove Community Foundation) quyết định huỷ bỏ những buổi nghe nhạc ngoài trời miễn phí năm nay, dự kiến diễn ra vào tháng Bảy và tháng Tám, 2020.
Phần lớn nhân loại đều chưa đến Rome, và chắc cũng chả mấy ai rành rẽ về phong tục tập quán của xứ sở này. Tuy thế, nếu có dịp bước chân tới đây thì chắc tất cả chúng ta đều sẽ nhớ đến lời dậy của cổ nhân (“nhập gia tùy tục/đáo giang tùy khúc”) để ứng xử thích nghi, và hoà nhã với dân bản xứ.
Mùa hè, bà con mình tại hải ngoại thường có thói quen hay tổ chức nướng thịt ngoài trời, ngoài sân để ăn nhậu vui vẻ với gia đình hoặc với bạn bè. Tây Mỹ gọi là tiệc Barbecue hay BBQ. Ngộ độc thực phẩm đôi khi cũng có thể xảy ra sau buổi tiệc. Nhẹ thì ói mửa, đau bụng, bị tào tháo rượt chạy có cờ, còn nặng thì tiêu chảy có máu, có thể kéo theo suy thận sau đó và nếu trị không kịp và không đúng cách thì sẽ đi luôn. Khoa học gọi đây là bệnh Hamburger.
Vào lúc 6 giờ chiều ngày 12/07/2020, Linh mục Giuse Phạm Văn Diệm, Dòng Thánh Vinh Sơn, đã chủ tế thánh lễ tạ ơn và làm phép tượng đài Thánh Vinh Sơn cho gia đình anh Nguyễn Duy Đoan -- là Ca Đoàn Trưởng Nghĩa Sinh Chicago trong hơn 25 năm qua (1993-2020). Ban Thánh ca Nghĩa Sinh đảm trách phụng vụ thánh nhạc trong các thánh lễ nhân Lễ Tạ Ơn – Thanksgiving thường niên tại Hoa Kỳ.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.