Hôm nay,  

Đăng Cáo Phó

10/13/202009:03:00(View: 5869)
 
Tran Van Giang 
 
 
Tôi đã vào tuổi thất tuần, về hưu đã vài năm. Thỉnh thoảng trong giờ nhàn rỗi, vẫn giở vài trang báo Việt Ngữ ra đọc cho qua ngày tháng.  Tôi để ý đã có một sự thay đổi lớn trong sở thích của cá nhân tôi.  Đó là:  Tôi không còn quan tâm nhiều về lập trường chính trị của đảng Cộng hòa, Dân chủ, vấn đề tranh cãi “Phá Thai” hay phong trào “Black Lives Matters…”  ngay cả tình hình kinh tế thị trường chứng khoán trồi sụt (“tiền liền khúc ruột!”) mà tôi lại thích đọc, và đọc rất kỹ các trang Cáo phó của các báo Việt Ngữ (!) 
 
Nhà báo Bùi Bảo Trúc lúc còn sinh tiền đã viết đại khái là ông ta thích đọc trang Cáo phó “vì vui thấy mình còn sống (chưa chết!)…”  Riêng tôi, trang Cáo phó trên báo, nếu đọc cho kỹ, sẽ thấy rất nhiều đều thú vị có thể học hỏi được; để rồi khi hữu sự, cứ như thế mà làm theo y chang (“cóp-pi” nguyên con !?); hay cũng để tránh “không nên làm tương tự như vậy” vì  coi có vẻ “ốt dột” lắm (!)…  
 
Ngay khi có người thân qua đời, người trong gia đình gần như, không thể tránh được, phải tìm cách thông báo cho mọi người thân nhân và bằng hữu biết ngay.  Trước đây, khi còn ở Việt Nam, vấn đề thông báo này không phức tạp cho lắm; đôi khi chẳng cần phải đi đăng Cáo phó trên báo làm gì cho tốn tiền; chỉ cần cử một người trong gia đình đi vòng vòng thông báo trong một buổi là xem như tạm đủ.  Bây giờ sống ở nước ngoài, thân nhân và bạn hữu chúng ta chỉ có một số ít ở gần kề, còn phần lớn ở rải rác các thành phố khác trên nước Mỹ; đôi khi ở trên khắp năm Châu…  Việc đăng Cáo phó trên báo in hay báo “online” là cách thông báo hữu hiệu mau chóng và chính xác.  Nhiều người cũng dùng cách thông báo trên các trang mạng xã hội (Social media); tuy nhiên Cáo phó trên báo in vẫn được coi là “chính thức, đứng đắn, và long trọng” hơn. 
 
Các chi tiết cơ bản thường thấy được thông báo trên Cáo Phó của người Việt (không nhất thiết phải theo cùng 1 thứ tự) như sau : 
 
  • Tên, tên Thánh/Pháp danh (nếu có). 
  • Ngày và nơi sinh, ngày và nơi tạ thế, tuổi thọ. 
  • Liên hệ giữa người quá cố và người (hay gia đình) đứng thông báo. 
  • Các chi tiết về nhà Quàn, ngày giờ và nơi chốn chương trình phát tang, đọc kinh, thăm viếng và an táng. 
  • Một danh sách thành viên gia đình người quá cố, thường nằm ở phần cuối Cáo phó. 
 
Các chi tiết Cáo phó này, tôi đọc nhiều lần trên các báo mới chính là vấn đề tôi muốn nêu ra trong bài viết ngắn này.  
 
Văn hóa Tây phương và cổ truyền Việt Nam có nhiều khác biệt trên phương diện tang sự… Về sự chết, người Tây phương có vẻ thông thoáng hơn vì họ sống thực tế, tích cực (positive) và ít dị đoan cho nên không họ chẳng cần kiêng cử chi cả.  Trong các Cáo phó họ còn viết lên những lời bông đùa, khôi hài về người chết cũng như người sống trong gia đình.  Họ coi tang sự như một ngày “Chúc tụng sự sống (celebration of life)” thay vì là “Sự chấm dứt của một đời sống (end of one life).”   Nhiều người Tây phương còn ngang nhiên can đảm viết Cáo phó cho chính mình khi vẩn còn sống thở mạnh giỏi.  Kinh thật!!! 
 
Văn hóa Việt Nam (và cả Trung hoa) để ý đến nhiều điều húy kỵ; thường không dám nhìn thẳng vào sự chết; và phải nói là chúng ta gần như không có cái văn hóa viết Cáo phó.  Cáo phó của người Việt chỉ đơn thuần là loại văn chương / công thức ứng dụng (loại “điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa!”) thông thường; không dám đi vào các ngoại lệ vì sợ công chúng (người bên ngoài) cho là phạm thượng (?) dám giởn mặt người qua cố, làm mất vẻ trang nghiêm của tang lễ v..v.. 
 
Mặc dù người Việt vẫn theo công thức và thông lệ, nhưng qua sự quan sát, tôi thấy có nhiều thông lệ lại đi “quá đà” (excessive); Chẳng hạn như các chức vụ, tước vị, bằng cấp của người chết cũng như thành viên gia đình (còn sống) được liệt kê loạn xạ, một cách không cần thiết….  Danh sách số thân nhân của người quá cố đôi khi dài hơn 2 phần 3 trang Cáo phó (gồm cả vợ lớn, vợ bé, con, cháu, chắt, con dâu, con rể, con nuôi, anh chị em, chú bác, thông gia, hàng xóm…) Đôi khi các chi tiết loại “quá đà” này gây sự hiều lầm (với ác ý!?) là khoe khoang, nổ sảng quá trớn; không ai có đủ thời giờ kiểm chứng sự trung thực các đề mục được liệt kê dài dòng trong Cáo Phó (!?) 
 
Lời cuối 
 
Tóm lại, người Việt dường như thiếu hẳn một “Văn hóa Viết Cáo phó” (?).  Để phát huy sự phong phú và thông thoáng của Văn hóa Tang sự Việt Nam, tôi tiện đây đề nghị các tờ báo Việt Ngữ lớn ở hải ngoại, ngoài các cuốc thi đua đã có sẵn như  “Viết Về Văn Hóa Nước Mỹ,”  “Sự Duyên Dáng của Văn Hóa Việt Nam…”  nên thêm vào đó cuộc thi đua “Viết Cáo phó” cho trọn vẹn. 
 
Để kết thúc, tôi mạo muội dùng lời của ông Yogi Berra (1925-2015), một cầu thủ và cũng là Huấn Luyện Viên nổi tiếng của đội bóng “Baseball” New York Yankees như sau: 
 
Bạn nhớ luôn luôn phải đi dự đám tang của người khác nhé; nếu không người khác sẽ không đi dự đám tang của bạn.” 
(Always go to other people's funerals; otherwise they won't go to yours). 
 
Thân mến, 
 
 
Trần Văn Giang 
Orange County 
Ngày 12 tháng 10 năm 2020. 

Reader's Comment
10/13/202023:09:24
Guest
Hoàn toàn đồng ý với nhận xét của tác giả về việc liệt kê chức vụ, bằng cấp của những người trong gia đình. Theo tôi việc này không sao đối với người quá vãng nhưng quá vô duyên cho người còn sống. Không nên phô trương như vậy
Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
Các nhà khoa học đã tả và đặt tên cho hơn hai chục ngàn loại cá. Phần mềm của các động vật này được dùng làm thực phẩm, mà ta thường gọi chung là cá. Nhưng xương và đầu cá ninh cũng cho nước dùng rất ngọt và có nhiều chất bổ dưỡng.
Khoảng cách giàu nghèo ở Tây Phương hiện gây ra những cơn chấn động về chính trị nhưng thiết tưởng cần nhận biết chính xác triệu chứng nằm ở đâu rồi sau đó mới đi tìm nguyên do và phương thuốc giải quyết.
Tháng 12 là tháng của đầu đông, của tận cùng một năm và của những tưng bừng lễ hội. Với mục đích ghi lại thành quả của các học viên vừa gặt hái, và để trưng bày các tác phẩm nhiếp ảnh của những hội viên hay cựu học viên.
Hướng dẫn từng bước để tham dự giai đoạn 1 của cuộc thi Ước Mơ Việt
Tình trạng ô nhiễm không khí tại Việt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng đã lên tới mức báo động làm cho trẻ em bệnh ngày càng nhiều, theo bản tin của trang mạng Zing.vn cho biết hôm 16 tháng 12. Bản tin Zing.vn viết như sau.
6 nhân viên văn phòng cho biết hôm Chủ Nhật rằng họ sẽ thôi việc từ văn phòng của Dân Biểu Jeff Van Drew, Dân Chủ-New Jersey, vì các báo cáo rằng ông có kế hoạch đổi đảng bởi vì ông chống lại việc luận tội Tổng Thống Donald Trump.
Tại Chánh Điện Chùa Huệ Quang vào lúc 11 giờ trưa Thứ Bảy ngày 14 tháng 12 năm 2019, một buổi lễ cầu siêu cho Thuyền Trưởng Jeon Je Young do ông Nguyễn Hùng Cường một trong 96 thuyền nhân đã được Thuyền Trưởng Jeon Je Young cứu vớt trên chiếc thuyền vượt biển với 96 thuyền nhân đang trôi lênh đênh giữa biển Đông ngày 14 tháng 11 năm 1985.
Ban Điều Hành Diễn Hành Tết tại Little Saigon xin trân trọng loan báo là Luật Sư Nguyễn Quốc Lân và anh David Võ đã được bổ nhiệm làm Đồng Chủ Tịch Ban Tổ Chức Diễn Hành Tết thay thế anh Nguyễn Duy bắt đầu từ ngày ra thông cáo này.
Chúng tôi sẽ in và gửi đến các bạn cuốn lịch Hồn Việt của năm 2020. Bằng hữu hỏi rằng thiên hạ gửi biếu lịch từ tháng 7, lịch của tiên sinh gửi bây giờ quá muộn chăng. Không đâu ông ơi.
Khi em đưa cái Thẻ Kiểm Tra, mình chưa đọc tên đã biết ngay là em. Nhưng mình cứ làm tỉnh ngồi ôn lại những kỷ niệm ngày xưa. Em thì tình thiệt không biết mình. Nhớ hồi nhỏ hai đứa cũng quyến luyến nhau, dầu chưa tới mười tuổi.
Buổi lễ mừng 30 năm thành lập Thiền Viện Sùng Nghiêm đã được Ni sư Chân Diệu, Ni sư Chân Minh và các thành viên khác trong Thiền viện thực hiện, kết hợp với Lễ Tạ Ơn Sư Phụ, và đã hoàn tất viên mãn hôm Chủ Nhật 15/12/2019 tại Anaheim, Calif.
Chủ nhân của một nhà hàng tại Northgate nói rằng một người đàn ông đã đột nhập vào quán cà phê của ông, tự nấu một bữa ăn ngon, rồi dọn dẹp sạch sẽ và lấy đi tiền mặt và nhiều thứ khác.
thơ Du Tử Lê được phổ nhạc bởi Phạm Duy, Phạm Đình Chương, Từ Công Phụng, Đăng Khánh, Trần Duy Đức, Hoàng Quốc Bảo… với các giọng ca Nguyên Khang, Thu Vàng, Nam Trân, Thái Hoàng, Thúy An, Nguyễn Hoan
Những sai lầm liên tiếp và cực kì nguy hiểm của đảng này qua nhiều giai đoạn đã xô đẩy VN rơi vào hoàn cảnh cực kì nguy hiểm: Kinh tế kiệt quệ và lệ thuộc bên ngoài; những kẻ cầm quyền tham nhũng và tha hóa cùng cực, thẳng tay đàn áp nhân dân
Nhìn từng cuộn khói lam mong manh lan tỏa từ lư hương, bà Nắng tưởng như thấy lại được hình ảnh vật vả, khổ đau của chính Bà khi được Bộ Tư Lệnh Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) báo tin Hải Quân đại úy Tạ Quang Nắng đã mất tích trong trận hải chiến với Trung cộng tại Hoàng Sa, ngày 19 tháng 01 năm 1974!


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.