Hôm nay,  

Song ngữ: Hiếu Niệm: Không Giết Hại Chúng Sanh / Filial piety: Don't kill, and don't harm living beings.

15/05/202323:01:00(Xem: 4951)

blank

   

Song ngữ: Hiếu Niệm: Không Giết Hại Chúng Sanh / Filial piety: Don't kill, and don't harm living beings.

 

Huệ Giáo

 

Với cái nhìn tuệ giác, Đức Phật quán chiếu trong vòng nghiệp duyên của chúng sanh, Ngài đã thấy được không có một chúng sanh nào tồn tại độc lập, mà ngược lại lưu chuyển trong vòng tương duyên với nhau. Tất cả vì vô minh, mà chúng sanh không thấy được Ngài. Trong kinh Báo Phụ Mẫu Ân diễn tả, có lần Đức Phật đi trên đường và thấy bên lề đường một đống xương khô, Ngài đã lễ lạy đống xương ấy. Hành động của Ngài đã khiến cho các vị Tỳ-kheo đệ tử đi theo sau hết sức ngạc nhiền và bạch hỏi được Ngài trả lời như sau: “Ta đã thấy trong vô lượng kiếp sống, có những đời chúng sanh đã từng làm cha mẹ con cái lẫn nhau, những đời khác làm anh em, quyến thuộc và cũng có những đời sống là kẻ thù”. Như vậy trong đống xương tàn này đã có hình sắc của phụ mẫu chúng ta trong nhiều đời. Chúng ta cần phải thương tưởng và luôn luôn kính trọng, lễ lạy. Trong Kinh Bồ-tát Giới dạy rằng: “Tất cả lục đạo chúng sanh đều là họ hàng ta, cha mẹ ta đã chết đi sống lại trong nhiều đời, nhiều kiếp”.

 

Với cái nhìn sâu sắc ấy, Đức Phật đã long trọng tuyên bố cho các đệ tử của Ngài, và trong nội dung những lời răn cấm căn bản của Người con Phật là năm giới cấm. Giới cấm thứ nhất là không nên giết hại chúng sanh.

 

Đứng ở góc độ xã hội chúng ta thấy rằng, không giết hại chúng sanh là lời khuyên đầy tính nhân văn và bình đẳng. Bởi lẽ, quyền được sống và được sống hạnh phúc thuộc những quyền căn bản, bất khả xâm phạm trong thế giới văn minh. Ai cũng muốn sống và khao khát được sống. Sự sống của con người cần phải được tôn trọng và bảo vệ. Giả sử trong một quốc gia, nếu con người sống với nhau và đối xử với nhau bằng bạo lực, mạnh lấn yếu, giàu hiếp nghèo, người có quyền lực lấn áp kẻ thấp cổ nhỏ họng, không có sự tương thân tương trợ lẫn nhau thì xã hội ấy chẳng phải là xã hội của loài người, chưa nói đến một xã hội tiến bộ. Một xã hội tiến bộ là một xã hội biết tôn trọng với nhau và phải biết hỗ trợ lẫn nhau. Vì chúng ta cần phải biết rằng, sự phát triển toàn diện của một cá thể, hoặc gia đình, dẫn đến một xã hội rộng lớn đều cần có mặt của tất cả những thành viên hiện hữu trong xã hội ấy. Bởi lẽ, tất cả đều có sự liên hệ, tương hệ lẫn nhau.

 

Không giết hại chúng sanh, đứng ở góc độ bình đẳng trong tâm thức tôn giáo mà xét, Đức Phật đã trịnh trọng tuyên bố: “Ta là Phật đã thành các con là Phật sẽ thành” hoặc “Trước Đức Phật đã có vô lượng Đức Phật đã thành”. Cái nhìn của Đức Phật về bình đẳng trong mối tương quan này dựa trên nền tảng bản thể để xem xét; nên không có cao hạ, ngược lại khảo sát trên phương diện nghiệp lực thì có cao thấp và trắng đen rõ rệt. Xét đến tận cùng nghiệp lực của chúng sanh trong sáu nẽo luân hồi, Đức Phật đã thấy chúng sanh lên xuống thường xuyên trong các cõi, lúc thì mang thân trâu bò chở nặng, lúc thì trong tâm thức có thần thánh, lúc khác mang thân người và cũng có lúc đã rên la trong chốn u đồ. Tất cả đều do sai biệt của nghiệp thức tạo tác, trong quá khứ hay trong hiện tại mà phải nhận lãnh nghiệp quả như thế.

 

“Không giết hại chúng sanh” là lời dạy được lưu xuất từ lòng từ bi sâu thẳm của Đức Phật. Ngài đã quán thấy trong tất cả chúng ta, dù mang trong người một địa vị cao sang hay thấp hèn nào chăng nữa, cũng đều có ân tình với nhau. Không ở nơi này thì cũng ở nơi khác, không trong thế giới này thì cũng ở thế giới khác, không trong thời điểm này thì cũng ở thời điểm khác. Tất cả đều có vay mượn với nhau, nếu không có vay mượn, nhân duyên với nhau thì hôm nay chúng ta sẽ không cộng trụ để sinh tồn và tạo thành một thế giới đầy nghiệp lực. Trong thế giới này, hạnh phúc và đau khổ luôn luôn tương phùng, thiện ác luôn đáo đầu, oán tắng lại gặp nhau, thương yêu lại xa cách, đầy bệnh tật, già nua và chết chóc, để tiếp tục vay trả. Thấy được như thế, Đức Phật khuyên chúng ta không nên tiếp tục vay tra bằng cách làm hại lẫn nhau.

 

Không giết hại chúng sanh, trên tinh thần hiếu niệm là chúng ta cần phải thấy biết sâu sắc trên căn bản của lòng từ bi vô hạn. Ai cũng có nỗi khổ và ai cũng từ những nỗi khổ mà sanh biến, dù hiện đang mang tấm thân nào chăng nữa, cõi nước nào chăng nữa thì không nên giết và không nên bảo người giết, hoặc tham gia giết bằng cách này cách khác, cho đến côn trùng cỏ cây, môi trường sống cũng không nên giết hại, tàn phá. Bởi lẽ tàn phá môi trường xung quanh chính là tàn phá đời sống của mình, giết hại chúng sanh thì sẽ bị chúng sanh báo trả theo định luật nhân quả ngàn thu tồn tại và chi phối đời sống của loài người.

 

Hiếu niệm đứng ở góc độ khác chính là sự báo ân và tri ân của người con Phật trong sự hiểu biết nhân duyên nhân quả bao phủ trong nhiều thời gian đã qua. Con người sống được nuôi dưỡng, phát triển trong ân tình thì cũng được kết nối bởi sợi dây ân tình, một niềm kính trọng trong báo ân và tri ân.

 

Nguồn:

https://thuvienhoasen.org/p70a12416/2/hieu-niem-khong-giet-hai-chung-sanh-hue-giao

.

 

---- o ----

 

Filial piety: Don't kill, and don't harm living beings.

 

Author: Huệ Giáo

Translated by Nguyên Giác

 

 

The Buddha's perspective of wisdom, which reflected the karmic cycle of beings, revealed that none of the sentient beings existed on their own and instead flew in a circle of interdependence. Because of ignorance, sentient beings cannot see Him. According to the Father and Mother's Gratitude Sutra, the Buddha once bowed down to a pile of dry bones along the roadside while he was walking. The disciples who followed him were astonished by his actions and inquired. As an answer, he said, "I have seen in countless lives, there are lives of beings having been parents and children of each other, other lives as brothers, relatives, and also lives as enemies." Subsequently in this heap of dry bones, there has been the type of our parents for countless generations. We need to love, remember, honor, and bow to our past parents. "Our relatives are all sentient beings of the six paths, in which our parents have died and taken rebirth in countless lifetimes," the Bodhisattva Precepts Sutra stated.

   

As a result of that insight, the Buddha solemnly informed his followers that laypeople were required to uphold the five fundamental precepts. The first precept is to never kill or injure any living thing.

   

Humane and equal advice is to avoid killing and causing harm to sentient beings, as we can see from a social perspective. Because in a civilized world, the right to life and the right to a happy life are fundamental, unalienable rights. Everyone wants to live and longs to live. Human life must be respected and protected. A society is not a human society, much less an advanced society, if people treat each other with violence, if the powerful oppress the weak, if the wealthy oppress the poor, if the powerful oppress the weak, and if no one respects and supports each other. People who respect and support one another make up an advanced society. Because we need to know that all of society's members must be present for an individual or family to fully develop and become a large society. Because everybody is related to each other.

  

A religious mind will recall the Buddha's words, "I am the Buddha has come to be, and you are the Buddhas in the future," or the expression, "There were immeasurable Buddhas before Shakyamuni Buddha," when viewing not killing and not harming sentient beings from an equal angle. The Buddha's view of equality in this relationship is based on the ontological basis to consider; thus there is no high or low [persons]. In contrast, when examined in terms of karma, there are high and low [persons], and there are distinct black and white [actions]. The Buddha looked at the karma of living things in the six samsara realms and saw sentient beings reincarnate frequently in all of them, sometimes as heavy-carrying cattle, occasionally as heavenly beings or human beings, and occasionally as weeping prisoners in hell. All the scenes for sentient beings have been created by variations in karmic consciousness, whether they occurred in the past or the present.

  

"Do not kill and do not harm living beings" is the teaching that comes from the deep compassion of the Buddha. He observed that all sentient beings, high or low, have a sense of gratitude and affection for one another, whether they are in this or another place, in this or another world, now or in another time period. All sentient beings have a debt and a predestined relationship with each other, otherwise, we wouldn't be in this place today to survive and form a karmic world. In this world, sentient beings keep meeting happiness and then suffering, meeting good people and then evil people, meeting people they don't like, and leaving people they love, in order to continue to repay each other's debts while enduring disease, old age, and death. Seeing this, the Buddha advised us not to continue to borrow and repay by harming each other.

   

Not killing and not harming sentient beings viewed in the spirit of filial piety urges us to see and know deeply on the basis of boundless compassion. Everyone is a product of suffering, and everyone has suffered. You should not kill, ask others to kill, or participate in killing in one way or another, no matter what body you are currently in or where you live. Furthermore, even insects, plants, and habitats should not be killed or destroyed. Considering that harming one's environment also means destroying one's life. Meanwhile, the law of cause and effect that governs human life dictates that those who harm or kill living beings will have to pay their karma.

  

Filial piety, when viewed from another angle, is the gratitude and reparation of the Buddhists in understanding the law of cause and effect through countless previous lives. Therefore, we must respect the actions of expressing gratitude and paying back debts owed to others.

 

---- o ----

 

 

 

 

 

 




Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Pháp sẽ mất thỏa thuận trị giá 100 tỉ đô la để chế tạo các tàu ngầm chạy bằng dầu diesel cho Úc theo các điều khoản của sáng kiến, mà sẽ thấy Hoa Kỳ và Anh giúp Úc chế tạo các tàu ngầm chạy bằng nguyên tử lực. Như thế, sự giận dữ của Pháp trên bình diện thương mại là điều dễ hiểu, đặc biệt bởi vì Pháp, kể từ khi Anh trao Hồng Kông lại cho TQ vào năm 1997, là nước Châu Âu duy nhất sở hữu lãnh thổ đáng kể hay hiện diện quân sự thường trực tại Thái Bình Dương. Nhưng các viên chức Pháp và Liên Âu đã đi xa hơn, nói rằng thỏa thuận nêu ra nghi vấn về nỗ lực hợp tác toàn diện để giảm ảnh hưởng đang gia tăng của TQ và nhấn mạnh sự quan trọng của việc trì hoãn các kế hoạch tăng cường các khả năng phòng thủ và an ninh của chính Châu Âu.
Bách Khoa Từ Điển Mở (Wikipedia) đã bị một “cuộc xâm nhập” nhằm tìm cách thúc đẩy các mục tiêu của Trung Quốc, theo tổ chức bất vụ lợi của Hoa Kỳ làm chủ trang mạng từ điển bách khoa biên tập tình nguyện đã cho biết, theo bản tin của BBC News tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 16 tháng 9 năm 2021. Tổ Chức Wikimedia Foundation nói với BBC News rằng một cuộc xâm nhập đã đe dọa “chính tổ chức Wikipedia.” Tổ chức này đã cấm 7 biên tập viên liên hệ với nhóm Hoa Lục.
Một chánh án liên bang hôm Thứ Năm, 16 tháng 9 năm 2021 đã ra lệnh rằng chính phủ Hoa Kỳ phải ngưng sử dụng sắc lệnh sức khỏe công cộng thời Trump để nhanh chóng trục xuất các di dân có trẻ em là những người bị bắt dọc theo biên giới Mỹ-Mễ, theo bản tin của Hãng Tin Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Năm. Chánh Án Tòa Khu Vực Hoa Kỳ Emmet Sullivan đã cho chính quyền 2 tuần để ngưng việc thực hiện mà các nhà chống đối nói là không cần thiết và không đúng để dựa vào mối đe dọa do Covid-19 để tước đi quyền tìm kiếm tị nạn tại Hoa Kỳ.
Ở Việt Nam bất cứ ai lên tiếng chỉ trích những sai lầm của cán bộ và chính quyền CSVN đều bị đội ngũ công an bịt miệng bằng cách bắt, truy tố và bỏ tù vì tội “chống nhà nước” mà cụ thể mới đây nhất là trường hợp Facebooker Nguyễn Duy Linh đã bị bắt tại Bến Tre hôm 14 tháng 9 năm 2021, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Năm, 16 tháng 9 năm 2021.
Như đã thưa, tôi rất may mắn và được hưởng cơ duyên lớn là được gần gũi, được làm việc nhiều năm ở Tòa Viện trưởng, trực tiếp nhận việc do Ôn Minh Châu giao, được đọc nhiều tác phẩm của Ôn, được nghe Ôn giảng dạy về Phật học, được Ôn làm lễ quy y Tam bảo và ban cho Pháp danh là Nguyên Tánh… Nói chung, tôi hưởng được nhiều lợi ích và phước lành không thể nói được bằng lời. Vì vậy, tôi xin phép được ghi lại vài điều mà tôi biết và cảm nhận về Ôn Minh Châu - người Thầy mà tôi thực sự ngưỡng mộ và tôn kính.
Khi các học khu trên toàn nước Mỹ tái mở cửa, một số viên chức tiểu bang đang lên tiếng quan ngại về khả tính dễ bị tổn thương của trẻ em khi biến thể Delta của vi khuẩn corona lây lan cao nhắm vào những người không chích ngừa, theo bản tin của CNN tường thuật hôm Thứ Ba. Các trường hợp lây nhiễm Covid-19 đang gia tăng trong số các trẻ em lúc niên học mới bắt đầu – nhiều học khu không có lệnh đeo khẩu trang – và đại dịch tiếp tục buộc nhiều học khu vào cách ly và làm gián đoạn những học khu khác. Số trường hợp mới lây nhiễm trong tuần mới nhất -- 243,373 – là gia tăng khoảng 240% kể từ tháng 7, theo Viện Nhi Khoa Mỹ cho biết hôm Thứ Hai.
Đức Giáo Hoàng Francis hôm Thứ Tư, 15 tháng 9 năm 2021, nói rằng các vị giám mục Công Giáo phải làm mục vụ với “tình thương và sự tử tế,” không phải sự lên án, đối với những chính trị gia là những người ủng hộ quyền phá thai và cảnh báo rằng các vị giáo sĩ không nên để chính trị chen vào vác vấn đề về việc nhận Lễ Ban Bí Tích Thánh Thể, theo Hãng Tin Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư.
Tổng Thống Joe Biden hôm Thứ Tư, 15 tháng 9 năm 2021, đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ đang thành lập liên minh an ninh mới Ấn Độ-Thái Bình Dương với Anh và Úc mà sẽ cho phép chia xẻ các khả năng phòng thủ lớn lao hơn – gồm giúp trang bị các tàu ngầm nguyên tử lực cho Úc, theo bản tin của Hãng Tin Mỹ AP tường trình hôm Thứ Tư. Đó là một hành động có thể đào sâu thêm cái hố sâu trong các quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Người đoạt giải huy chương vàng Thế Vận Hội Simone Biles nói với Quốc Hội trong cuộc điều trần mạnh mẽ hôm Thứ Tư, 15 tháng 9 năm 2021, rằng các viên chức thực thi luật pháp liên bang và thể dục dụng cụ đã “làm ngơ” đối với việc lạm dụng tình dục cô và hàng trăm phụ nữ khác của bác sĩ của nhóm Lực Sĩ Thể Dục Dụng Cụ Hoa Kỳ là Larry Nassar, theo bản tin của Hãng Thông Tấn Mỹ AP tường thuật hôm Thứ Tư. Biles khai với Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện rằng “đã đủ rồi” khi cô và 3 nữ thể dục dụng cụ Hoa Kỳ khác đã phát biểu bằng những từ ngữ xúc động mạnh mẽ về thiệt hại kéo dài mà sự phạm tội của Nassar đã tạo ra trên cuộc đời của họ. Đáp lại, Giám Đốc FBI Christopher Wray nói rằng ông “xin lỗi một cách sâu xa” về những trì trệ trong việc truy tố Nassar và sự đau đớn do điều đó gây ra.
Năm 17 tuổi, đang khi học thi tú tài, tôi bỗng nhiên bị suyễn. Căn bệnh này – vào cuối thế kỷ trước, ở miền Nam – vẫn bị coi là loại nan y, vô phương chữa trị. Từ đó, thỉnh thoảng, tôi lại phải trải qua vài ba cơn suyễn thập tử nhất sinh. Những lúc ngồi (hay nằm) thoi thóp tôi mới ý thức được rằng sinh mệnh của chúng ta mong manh lắm, và chỉ cần được hít thở bình thường thôi cũng đã là một điều hạnh phúc lắm rồi. If you can't breathe, nothing else matters!
Một người không có trí nhớ, hoặc mất trí nhớ, cuộc đời người ấy sẽ ra sao? Giả thiết người ấy là ta, cuộc đời ta sẽ như thế nào? Ai cũng có thể tự đặt câu hỏi như vậy và tự cảm nghiệm về ý nghĩa của câu hỏi ấy. Sinh hoạt của một người, trong từng giây phút, không thể không có trí nhớ. Cho đến một sinh vật hạ đẳng mà chúng ta có thể biết, cũng không thể tồn tại nếu nó không có trí nhớ. Trí nhớ, Sanskrit nói là smṛti, Pāli nói là sati, và từ Hán tương đương là niệm, cũng gọi là ức niệm, tùy niệm. Nói theo ngôn ngữ thường dùng hiện đại, niệm là ký ức. Đó là khả năng ghi nhớ những gì đã xảy ra, thậm chí trong thời gian ngắn nhất, một sát-na, mà ý thức thô phù của ta không thể đo được.
Tăng đoàn Phổ Môn và Suối Từ (Texas) dưới sự hướng dẫn của Thiền sư Thích Thông Hội và Thiền Sư Thích Diệu Thiện đến viếng thăm, tụng kinh, ban pháp thoại và thiền hành với Ni chúng Hương Sen (Riverside, California) vào thứ hai ngày 13 tháng 09 năm 2021. Chương trình bắt đầu bằng bài kinh Bát Nhã do tăng đoàn Suối Từ và Phổ Môn tụng. Chùa Hương Sen tụng bài Kinh Tám Điều Giác Ngộ của Bậc Đại Nhân và Lục Hòa.
Mỗi năm cứ vào ngày 21 tháng 9 âl, mọi người như một, đều không quên một sự kiện lịch sử trọng đại, một con đường chính trị mà Đức Huỳnh Giáo Chủ đã cống hiến cho đất nước Việt Nam. Đó là việc Đức Huỳnh Giáo Chủ đã đề xướng thành lập: Đảng chính trị “Việt Nam Dân Chủ Xã Hội Đảng.
Sau ngày bầu cử 11/2020, Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mitch McConnell, lúc đó là lãnh đạo đa số Thượng Viện, lo ngại Trump sẽ phản ứng giận dữ nếu Tổng Thống đắc cử Joe Biden điện thoại cho Trump, nên nhắn lời tới Biden là chớ có điện thoại cho Trump, theo cuốn sách mới "Peril" của Bob Woodward và Robert Costa.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.