Hôm nay,  

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu & Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

25/11/202321:05:00(Xem: 7014)

 

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu

Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

 

Phan Tấn Hải

 

 
blankTừ phải: GS Trần Huy Bích, GS Nguyễn Văn Sâm, và nhà văn Trần Ngọc Ánh (phu nhân của GS Sâm).
    

Giáo sư Nguyễn Văn Sâm vừa ấn hành một tác phẩm có nhan đề sách rất dài: “Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký.” Cuốn sách này là tuyển tập 2 vở tuồng được viết trong tinh thần Công Giáo của vùng đất Nam Bộ của thời kỳ cuối thế ký thứ 19 và đầu thế kỷ 20. Đây là ấn bản 2023 do GS Nguyễn  Văn Sâm giới thiệu và chú giải.

 

Chúng ta nói rằng tuyển tập tác phẩm trên là viết trong tinh thần đạo Công Giáo, thực ra vẫn có dị biệt giữa 2 vở tuồng trên. Mỗi vở tuồng vẫn có một giá trị riêng biệt. Một phần, mục đích của Linh mục Hồ Ngọc Cẩn khi soạn ra vở Tuồng Bảy Mối Tội Đầu là khác với ý định văn học của Trương Minh Ký khi soạn vở Tuồng Joseph. Ngay nơi dòng đầu tiên trong phần Tiểu Dẫn của Tuồng Bảy Mối Tội Đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn đã nêu ngay ra thẩm quyền siêu nhiên: “Hẳn như Lời Kinh Thánh dạy, vì ma quỉ ghen ghét, nên sự chết đã vào thế gian: nó đã hỏng mất thiên đàng, nó lại muốn cho loài người đồng sa hỏa ngục.” (trang 51) Do vậy, khi nói là tuồng, nghĩa là một sản phẩm nghệ thuật sân khấu để giải trí, những dòng chữ viết của LM Hồ Ngọc Cẩn có ý tuyên thuyết giáo lý Cơ Đốc hẳn hoi.

 

Phía nhà văn Trương Minh Ký lại khác. Vở Tuồng Joseph của họ Trương chỉ là “lấy sự tích đạo” chứ không phải “tuồng đạo.” Giáo sư Nguyễn Văn Sâm giải thích nơi trang 6 về Trương Minh Ký khi viết Tuồng Joseph: “Lấy tích từ sách truyện nầy kia hay từ đạo Phật, đạo Chúa, đạo Nho là chuyện bình thường. Cũng như ta nói Hàn Mặc Tử là tác giả chịu ảnh hưởng từ đạo Thiên Chúa chứ không nói đó là nhà văn Công Giáo…”

  blank              GS Nguyễn Văn Sâm ký tên lên sách.

Chúng ta có thể thấy văn phong dị biệt giữa Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký. Khởi đầu Tuồng Joseph của Trương Minh Ký là những lời nói thơ mộng của Joseph, nơi trang 8:

 

Phong điền võ thuận

Quốc thới dân an.

Trong vẻo nước sông vàng,

Lặng trang trời biển đỏ.

Joseph là tên mỗ,

Quê quán ở Chanaan.

Như tôi: Thung dung rèn tới bực tài năng,

Kềm thúc luyện theo đàng nhơn đức,

Thỉ chung một mực

Trung hiếu hai đàng.

Hà! Nghĩ cha già mừng được còn an.

Nhớ mẹ yếu thảm thương sớm mất.

Chừ cũng đà khuya rồi phải vào ma nghỉ…(hết trích)

 

Đọc những dòng thơ tự sự đầu vở tuồng, chúng ta không thấy chất đạo Công Giáo, trong khi nếu nói về hình ảnh thì duy có chữ “Chanaan” là một vùng đất Trung Đông, có tên trong Kinh Thánh. Nhưng nghĩ kỹ, chỉ qua những lời nói mở đầu này, có thể suy đoán là tác giả viết trong bầu không khí Nho giáo, khi nghĩ tới nhờ ơn đức của vua nên mới có “phong điền võ thuận, quốc thới dân an.”

 blank                        Bìa sách.

Trong khi đó, ngay trang đầu của Tuổng Bảy Mối Tội Đầu, linh mục Hồ Ngọc Cẩn đưa ngay văn phong nhà thờ Ky tô vào từ dòng đầu, với nhân vật nói mở đầu cho tuồng là Thiên Thần:

 

Bạch: Trung thần hưởng phước tại thiên đình

Ngụy quỉ lưu giam chốn địa hình

Lương thiện hà giao nhơn bất nghĩa,

Thanh liêm khỉ mộ chúng khuy tình.

Nói: Hỉ hoan nơi cõi thọ

Nhàn lạc chống quang vinh.

Hằng chầu chực Chúa chí linh.

Cùng giữ gìn người dương thế

Tính linh thiêng phụng quyền Thượng đế…(hết trích)

 

Nghĩa là, ngay dòng đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn nói tới thiên đình (cõi trời), nói tới địa ngục (có quỉ, có lưu giam chốn địa hình), lại nói rằng “chầu chực Chúa chí linh” và rồi “phụng quyền Thượng đế.” Đó là những khái niệm của thiện thắng ác, của những người Ky tô hữu phụng quyền Thượng đế. Như thế, hoàn toàn mất hẳn tính nhà Nho trong những lời nói đầu vào tuồng, mà chỉ là văn phong Kinh Thánh Cơ Đốc.

 

Tuyển tập được Giáo sư Nguyễn Văn Sâm phát hành từ tuần qua trong vòng các thân hữu, và trong giới học giả thân quen. Trong đó, Giáo sư Trần Huy Bích đã theo sát để hỗ trợ, vì GS Nguyễn Văn Sâm vừa rời bệnh viện sau một kỳ nằm bệnh viện nhiều tuần lễ.

 

Hai vở tuồng trong tuyển tập có nhiều giá trị về văn học sử đối với những người nghiên cứu về thời kỳ đầu của văn học Công Giáo Nam Bộ, và đồng thời cũng có giá trị đặc biệt với những người nghiên cứu về tiến trình sơ kỳ của công cuộc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam.

 

Các độc giả quan tâm, có thể liên lạc với tác giả qua:

GS Nguyễn Văn Sâm – Email: [email protected]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước405406407408409410411Trang sauTrang cuối

Cuộc thi viết văn bằng tiếng Việt hoặc bằng tiếng Anh về ứng dụng Phật Pháp trong đời sống hàng ngày do Chùa Hương Sen tổ chức đang được tiến hành. Cho đến nay, chúng tôi nhận được 107 bài dự thi của 32 thí sinh tham dự, phần đông từ Việt Nam.

Với cái tựa đó, tôi không cốt ý bàn riêng về một tập sách của ông Giáng, viết rải rác về các nhà thơ. Thi ca và Tư tưởng, cái đó muốn được đặt ra trong cách điệu Chung và Riêng, từ một cuộc Hội thoại trong cõi Hằng thể Tịch nhiên, vang dội những âm hưởng Nguyên sơ hiện hình ra giữa dòng Lịch sử, và vang dội với một câu hỏi ngân dài bất tận

Thi hài cựu Thủ tướng Nhật được đưa về nhà riêng tại Tokyo. Sát thủ khai thương mẹ nên ám sát. Biden, Tập chia buồn. Ông Abe bị bắn hôm thứ Sáu khi đang diễn thuyết tại thành phố Nara phía Tây Nhật Bản, và đã chết tại bệnh viện. Vợ ông là bà Akie, cựu Thủ tướng Suga Yoshihide và Chánh văn phòng Nội các Matsuno Hirokazu đã có mặt tại bệnh viện. Xe chở thi hài ông Abe về tới nhà ông ở quận Shibuya vào khoảng 1 giờ 30 phút chiều thứ Bảy, theo tin NHK.

Shinzo Abe là một người liêm chính, tài năng đức độ và có một viễn kiến kinh tế nổi danh là Abenomics, một khuôn mẫu phát triển liên quan đến việc tăng cường nguồn cung tiền của quốc gia, thúc đẩy các công chi và ban hành các biện pháp cải cách để làm cho nền kinh tế Nhật Bản cạnh tranh hơn...

Cuộc tấn công của Nga ở Ukraine đã gây ra một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Cho đến nay, mức độ nghiêm trọng của vấn đề chỉ có thể được ước tính một cách tổng quát. Việc này phần lớn phụ thuộc vào cách mà các quốc gia khác nhau sẽ phản ứng như thế nào trong thời gian sắp tới.

✱ DW News: Bắc Kinh bị cáo buộc đã gài bẫy các quốc gia thu nhập thấp vào các khoản nợ không thể trả được. ✱ The White House: Hiện nay có khoảng 100.000 quân nhân Hoa Kỳ trên khắp châu Âu sẵn sàng cung cấp khả năng phòng thủ - Thành lập Bộ chỉ huy tiền phương của Quân đoàn V trú đóng thường trực tại Ba Lan ✱ NATO: Vì chính sách cưỡng chế của Trung Quốc gây hậu quả đối với an ninh - để duy trì trật tự quốc tế, NATO sẽ đẩy mạnh hợp tác mở rộng với các đối tác Ấn Độ - Thái Bình Dương.✱ Global Times: Mỹ rất khó thành lập một NATO ở châu Á.

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Abe Shinzo, 67 tuổi, bị ám sát trên đường phố ở thành phố Nara, miền Tây Nhật Bản vào khoảng 11 giờ 30 phút sáng hôm thứ Sáu. Abe bị bắn khi đang phát biểu về chiến dịch tranh cử trước cuộc bầu cử địa phương dự kiến diễn ra vào cuối tuần này. Ông từ trần trong bệnh viện.

Một ngày cuối tháng 3, Lusya Shtein thức dậy từ sớm. Những ngày bình thường, cô sẽ mặc áo hoodie và quần ống rộng để đi công việc lặt vặt hoặc gặp gỡ bạn bè. Sáng ngày hôm đó, cô mặc bộ đồng phục màu xanh neon của Delivery Club, một công ty vận chuyển giao đồ ăn nhanh ở Moscow. Bộ đồ này được Shtein đặt mua trên mạng, có kèm cả túi giao hàng, cùng với nón len và khẩu trang của công ty. Trong phòng ngủ với bộ đồ màu xanh neon từ đầu đến chân, cô ngắm nghía mình trong gương và chụp ảnh selfie. Đây không phải là lần đầu tiên Shtein cải trang để né cảnh sát. Là một nhà hoạt động tranh đấu và chỉ trích Tổng thống Vladimir Putin, cô đã bị quản thúc tại gia trong hơn một năm. Cô gái 25 tuổi phải đeo vòng giám sát điện tử ở cổ chân và thiết bị GPS để họ theo dõi vị trí của cô. Shtein bị cấm ra khỏi nhà sau 10 giờ tối. Các nhân viên cảnh sát theo dõi lối vào tòa nhà của cô.

COVID-19 một lần nữa hoành hành khắp Hoa Kỳ, nhưng đã không còn nhuốm màu chết chóc như thuở ban đầu, một phần là do nhiều người đã có một số mức độ miễn dịch nhờ tiêm chủng hoặc đã bị nhiễm trước đó, nhưng cũng bởi vì chúng ta hiện đã có một kho công cụ để điều trị. Các kháng thể đơn dòng (Monoclonal antibodies) là kháng thể đầu tiên xuất hiện, trước đó, chúng được coi là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại COVID-19. Khi đại dịch bùng phát, Cơ Quan Kiểm Soát Thực-Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã cấp phép cho 4 kháng thể đơn dòng để điều trị COVID-19 và một kháng thể đơn dòng để giúp ngăn ngừa bệnh ở những người không thể tiêm phòng.

Bạo lực súng đạn là một vấn nạn ngày càng leo thang tại Hoa Kỳ, lấn áp mọi góc cạnh đời sống người Mỹ - ngay cả trong ngày cả nước tưng bừng đón mừng Lễ Độc Lập Hoa Kỳ khi tay súng từ trên một mái nhà nã đạn vào đám diễu hành, làm bảy người chết và trên 30 người bị thương. Theo dữ liệu của tạp ghi Mother Jones, đây là lần bắn chết người hàng loạt thứ sáu trong bảy tuần qua. Chỉ mới hơn nửa năm 2022 đã có 51 người chết vì những loạt bắn loạn xạ vào đám đông. Hoa Kỳ đã làm gì sau quá nhiều mất mát đau thương? Vào ngày Thượng viện thông qua luật cải cách kiểm soát súng, Tòa Án Tối Cao cùng thời điểm đã hủy bỏ luật kiểm soát súng của tiểu bang New York yêu cầu người dân trong tiểu bang phải có giấy phép nếu họ muốn mang súng ngắn đi ra khỏi nhà của họ. Chỉ một ngày sau khi ban hành luật bảo vệ quyền mang súng ra ngoài tại New York tòa tối cao đã lật ngược án lệ Roe, xóa bỏ quyền phá thai gần 50 tuổi theo hiến pháp. Đầu tuần sau đó, Tòa lại ban hành một phán quyết khác mở rộng quyền tự do á

Tin vui cho người dân California và người Mỹ trên khắp đất nước — trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên hiện có thể nhận vắc-xin COVID-19 và được bảo vệ. Thông báo rất được mong đợi này không thể đến vào thời điểm nào tốt hơn thời điểm này, khi mùa hè đang diễn ra với các chuyến du lịch, tụ họp, cùng với các buổi lễ kỷ niệm sắp tới, vậy nên tiêm chủng là cách chắc chắn để bảo vệ cả gia đình.

Sky River Casino hoạch định sẽ tưng bừng khai trương vào Mùa Thu này! Thêm vào việc mang lại một chốn đến đánh bài mới cho Miền Bắc Cali, cơ sở cũng còn cống hiến 17 nhà hàng nổi tiếng thế giới, mang quý vị tới một Cảnh Giới Mới Lạ Khó Tả của Đệ Nhất Khoái.

Cuộc sống bên bể bơi có thể rất thú vị, nhưng sẽ tốt hơn nữa khi có an toàn trong và quanh bể bơi.Sự an toàn đó bắt đầu bằng cuộc kiểm tra điện hàng năm cho bể bơi, bồn nước nóng hay spa của quý vị, và tất cả các bộ phận hoạt động của chúng để đảm bảo rằng các thiết bị quan trọng cứu mạng như bộ ngắt mạch tiếp đất (GFCIs), tất cả các hệ thống tiếp đất và kết nối hoạt động đúng cách để ngăn các nguy cơ tiềm ẩn về điện.

Các loại chiếu khán tôn giáo R-1 có thể xin được bằng cách nộp đơn xin chiếu khán phi di dân theo cách thông thường ở Tòa Lãnh sự Hoa Kỳ ở Sài Gòn. Loại chiếu khán dành cho người di dân đặc biệt phục vụ tôn giáo cần phải nộp mẫu đơn I-360 và phải được cơ quan di trú tại Hoa Kỳ phê chuẩn. Sau khi được chấp thuận, người phục vụ tôn giáo này có thể xin ở lại Hoa Kỳ làm việc tôn giáo với quy chế thường trú nhân

Vào chiều ngày thứ Sáu, mồng 1 tháng Bảy, 2022, hàng ngàn giáo dân đã tề tựu và nô nức khai mạc Đại Hội Thánh Mẫu La Vang đầu tiên tại Giáo phận Orange, California với chủ đề “Cùng Mẹ, Tạ Ơn Chúa.” Đúng 6 giờ chiều, ngay tại Linh Đài Đức Mẹ La Vang trong khuôn viên Christ Cathedral, Cha Vincente Phạm Ngọc Hùng, Giám đốc Trung Tâm Công Giáo (TTCG), đã long trọng và hân hoan chính thức tuyên bố khai mạc Đại Hội với lá thư chúc mừng của Đức Sứ Thần Toà Thánh tại Hoa Kỳ. Đại Hội được mở đầu với phần vũ phụng vụ và trình diễn trống, ôn lại lịch sử hào hùng của tiền nhân và những nỗi đau mà dân tộc còn đang phải gánh chịu hôm nay. Tiếp theo là phần Thánh ca hợp xướng với Liên Ca Đoàn Trẻ của Giáo phận với gần 250 ca viên và dàn nhạc 45 nhạc công. Đức Cha Timothy Freyer, giám mục phụ tá giáo phận, đã chủ tế Thánh Lễ khai mạc. Tiếp theo sau đó là những buổi sinh hoạt dành cho thanh thiếu niên tại nhiều địa điểm trong khuôn viên nhà thờ. Lúc 9 giờ đêm, sinh hoạt giới trẻ được bắt đầu với đêm th
Trang đầuTrang trước405406407408409410411Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.