Hôm nay,  

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu & Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

25/11/202321:05:00(Xem: 8041)

 

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu

Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

 

Phan Tấn Hải

 

 
blankTừ phải: GS Trần Huy Bích, GS Nguyễn Văn Sâm, và nhà văn Trần Ngọc Ánh (phu nhân của GS Sâm).
    

Giáo sư Nguyễn Văn Sâm vừa ấn hành một tác phẩm có nhan đề sách rất dài: “Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký.” Cuốn sách này là tuyển tập 2 vở tuồng được viết trong tinh thần Công Giáo của vùng đất Nam Bộ của thời kỳ cuối thế ký thứ 19 và đầu thế kỷ 20. Đây là ấn bản 2023 do GS Nguyễn  Văn Sâm giới thiệu và chú giải.

 

Chúng ta nói rằng tuyển tập tác phẩm trên là viết trong tinh thần đạo Công Giáo, thực ra vẫn có dị biệt giữa 2 vở tuồng trên. Mỗi vở tuồng vẫn có một giá trị riêng biệt. Một phần, mục đích của Linh mục Hồ Ngọc Cẩn khi soạn ra vở Tuồng Bảy Mối Tội Đầu là khác với ý định văn học của Trương Minh Ký khi soạn vở Tuồng Joseph. Ngay nơi dòng đầu tiên trong phần Tiểu Dẫn của Tuồng Bảy Mối Tội Đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn đã nêu ngay ra thẩm quyền siêu nhiên: “Hẳn như Lời Kinh Thánh dạy, vì ma quỉ ghen ghét, nên sự chết đã vào thế gian: nó đã hỏng mất thiên đàng, nó lại muốn cho loài người đồng sa hỏa ngục.” (trang 51) Do vậy, khi nói là tuồng, nghĩa là một sản phẩm nghệ thuật sân khấu để giải trí, những dòng chữ viết của LM Hồ Ngọc Cẩn có ý tuyên thuyết giáo lý Cơ Đốc hẳn hoi.

 

Phía nhà văn Trương Minh Ký lại khác. Vở Tuồng Joseph của họ Trương chỉ là “lấy sự tích đạo” chứ không phải “tuồng đạo.” Giáo sư Nguyễn Văn Sâm giải thích nơi trang 6 về Trương Minh Ký khi viết Tuồng Joseph: “Lấy tích từ sách truyện nầy kia hay từ đạo Phật, đạo Chúa, đạo Nho là chuyện bình thường. Cũng như ta nói Hàn Mặc Tử là tác giả chịu ảnh hưởng từ đạo Thiên Chúa chứ không nói đó là nhà văn Công Giáo…”

  blank              GS Nguyễn Văn Sâm ký tên lên sách.

Chúng ta có thể thấy văn phong dị biệt giữa Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký. Khởi đầu Tuồng Joseph của Trương Minh Ký là những lời nói thơ mộng của Joseph, nơi trang 8:

 

Phong điền võ thuận

Quốc thới dân an.

Trong vẻo nước sông vàng,

Lặng trang trời biển đỏ.

Joseph là tên mỗ,

Quê quán ở Chanaan.

Như tôi: Thung dung rèn tới bực tài năng,

Kềm thúc luyện theo đàng nhơn đức,

Thỉ chung một mực

Trung hiếu hai đàng.

Hà! Nghĩ cha già mừng được còn an.

Nhớ mẹ yếu thảm thương sớm mất.

Chừ cũng đà khuya rồi phải vào ma nghỉ…(hết trích)

 

Đọc những dòng thơ tự sự đầu vở tuồng, chúng ta không thấy chất đạo Công Giáo, trong khi nếu nói về hình ảnh thì duy có chữ “Chanaan” là một vùng đất Trung Đông, có tên trong Kinh Thánh. Nhưng nghĩ kỹ, chỉ qua những lời nói mở đầu này, có thể suy đoán là tác giả viết trong bầu không khí Nho giáo, khi nghĩ tới nhờ ơn đức của vua nên mới có “phong điền võ thuận, quốc thới dân an.”

 blank                        Bìa sách.

Trong khi đó, ngay trang đầu của Tuổng Bảy Mối Tội Đầu, linh mục Hồ Ngọc Cẩn đưa ngay văn phong nhà thờ Ky tô vào từ dòng đầu, với nhân vật nói mở đầu cho tuồng là Thiên Thần:

 

Bạch: Trung thần hưởng phước tại thiên đình

Ngụy quỉ lưu giam chốn địa hình

Lương thiện hà giao nhơn bất nghĩa,

Thanh liêm khỉ mộ chúng khuy tình.

Nói: Hỉ hoan nơi cõi thọ

Nhàn lạc chống quang vinh.

Hằng chầu chực Chúa chí linh.

Cùng giữ gìn người dương thế

Tính linh thiêng phụng quyền Thượng đế…(hết trích)

 

Nghĩa là, ngay dòng đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn nói tới thiên đình (cõi trời), nói tới địa ngục (có quỉ, có lưu giam chốn địa hình), lại nói rằng “chầu chực Chúa chí linh” và rồi “phụng quyền Thượng đế.” Đó là những khái niệm của thiện thắng ác, của những người Ky tô hữu phụng quyền Thượng đế. Như thế, hoàn toàn mất hẳn tính nhà Nho trong những lời nói đầu vào tuồng, mà chỉ là văn phong Kinh Thánh Cơ Đốc.

 

Tuyển tập được Giáo sư Nguyễn Văn Sâm phát hành từ tuần qua trong vòng các thân hữu, và trong giới học giả thân quen. Trong đó, Giáo sư Trần Huy Bích đã theo sát để hỗ trợ, vì GS Nguyễn Văn Sâm vừa rời bệnh viện sau một kỳ nằm bệnh viện nhiều tuần lễ.

 

Hai vở tuồng trong tuyển tập có nhiều giá trị về văn học sử đối với những người nghiên cứu về thời kỳ đầu của văn học Công Giáo Nam Bộ, và đồng thời cũng có giá trị đặc biệt với những người nghiên cứu về tiến trình sơ kỳ của công cuộc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam.

 

Các độc giả quan tâm, có thể liên lạc với tác giả qua:

GS Nguyễn Văn Sâm – Email: [email protected]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước501502503504505506507Trang sauTrang cuối

Chiều thứ bảy lúc 3 giờ ngày 01 tháng 01 năm 2022, Giáo Hội Phật Giáo Liên Hữu Mỹ Việt đã cử hành Lễ cầu nguyện hòa bình thế giới, lễ tưởng niệm những nạn nhân đã qua đời do nhiễm coronasvirus tại Hoa kỳ và khắp nơi trên thế giới và cầu nguyện đại dịch covid-19 sớm tiêu trừ.

Các viên chức Quận Cam báo cáo hôm Thứ Năm 6/1/2021 rằng có thêm 1 trẻ em dưới 5 tuổi chết vì biến chứng do lây nhiễm COVID-19. Báo cáo không ghi rõ nạn nhân là bé trai hay gái, chỉ ghi bé này chết trong tháng 12/2021.

Người Mỹ, đặc biệt là những người có thu nhập thấp, đã phải chịu đựng sức ép của giá cả tăng vọt trong những tháng gần đây. Giá mà người tiêu dùng trả cho mọi thứ, từ cá đến xăng dầu đã tăng vọt, với tốc độ thay đổi cao nhất trong nhiều thập kỷ. Lạm phát là sự gia tăng tổng quát và liên tục về giá của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ trong một nền kinh tế. Lạm phát làm xói mòn sức mua sắm của người tiêu dùng và giá trị tiền mặt của họ, do đó làm giảm thu nhập thực tế của họ. Một nền kinh tế hiện đại có hàng triệu thứ hàng hóa và dịch vụ mà giá cả liên tục giao động theo các luồng gió cung và cầu. Làm thế nào để tất cả những luồng thay đổi này có thể tụ lại một tỷ số lạm phát duy nhất? Như nhiều vấn đề trong lãnh vực đo lường kinh tế, câu trả lời khá đơn giản: Giá của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ được kết hợp thành một mức giá hoặc chỉ số duy nhất, và tỷ lệ lạm phát chỉ đơn giản là thước đo sự thay đổi của chỉ số này trong một số thời kỳ. Các nhà kinh tế học có nhiều công cụ để đo l

Tuần lễ đầu năm 2022 đánh dấu mức tăng vọt kỷ lục đối với các trường hợp nhiễm biến thể Omicron. Số người nhập viện hàng ngày ở Hoa Kỳ tăng vọt khiến các bệnh viện và các trung tâm thử nghiệm đều bị quá tải. Số người dính dương tính COVID-19 trong tuần qua ở Hoa Kỳ tới kỷ lục mới: lên tới 1,082,549 người/ngày, theo số liệu của Johns Hopkins University đưa ra hôm Thứ Ba 4/1/2022. Đại dịch Covid tưởng chừng đã bước vào hồi cuối bỗng trở lại thời cao điểm, khiến tình hình kinh tế, đời sống, sức khỏe, việc làm và sinh hoạt năm 2022 một lần nữa lại tối tăm.

HOA KỲ – Bộ Nội An Hoa Kỳ (DHS) đã đưa ra cảnh báo cho các cộng sự viên rằng họ nhận thấy gần đây có sự gia tăng trao đổi trên các hệ thống trực tuyến cực đoan, theo trang The Hill đưa tin ngày Thứ Năm, 6 tháng 1 năm 2022.

HOA KỲ – Các quan chức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết biến thể Omicron của COVID-19 dù dễ lây lan nhưng ít nghiêm trọng hơn so với biến thể Delta; tuy nhiên, Omicron vẫn không nên được phân loại là “nhẹ,” theo trang Reuters đưa tin ngày Thứ Năm, 6 tháng 1 năm 2022.

Là một người Việt ly hương, hình như ai cũng có đôi lúc nhớ quê, hình dung lại nơi mình từng sinh ra, quay quắt thương cái chốn mình đã đi về trong tháng ngày quá khứ. Chỉ cần một hình ảnh, một cơn mưa, một vạt nắng, một nhành hoa thơm ngái hương vị quê nhà là lòng người lại bồi hồi tưởng tiếc. Nhất là khi đọc một bài thơ, nghe một khúc nhạc, hát lên một ca từ sóng sánh những âm vang kỷ niệm xưa, ai mà không tự dưng nhè nhẹ mở toang cánh cửa ký ức của lòng mình. Tôi đã làm điều đó khi đọc các bài thơ trong tuyển tập "Thơ và ca từ" của tác giả Nguyễn Đình Toàn.

WASHINGTON - Tổng thống Joe Biden hôm nay đã mạnh mẽ lên án Donald Trump và những người ủng hộ ông ta đã "găm dao vào cổ họng của nền dân chủ" trong một bài phát biểu hùng hồn hôm thứ Năm đánh dấu tưởng niệm một năm cuộc nổi dậy với lời tuyên bố sẽ sát cánh và chiến đấu vì "linh hồn của nước Mỹ." Ông cảnh báo rằng mặc dù không thành công, cuộc nổi dậy vẫn là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với hệ thống chính quyền của Hoa Kỳ. Biden đã gay gắt chỉ trích gọi Trump là "tổng thống bị đánh bại", người mà Ông quy lỗi trong cuộc tấn công đã thay đổi căn bản Quốc hội và làm dấy lên lo ngại toàn cầu về tương lai của nền dân chủ Mỹ. "Lần đầu tiên trong lịch sử của chúng ta, một tổng thống không chỉ thua trong một cuộc bầu cử mà còn cố gắng ngăn chặn việc chuyển giao quyền lực một cách hòa bình khi một đám đông bạo lực tấn công Điện Capitol", Biden nói. "Nhưng họ đã thất bại."

Hôm nay, ngày 6/1/2022 là tròn một năm ngày bạo loạn 6/1/2021 bùng nổ, khi người ủng hộ Trump tràn ngập tòa nhà Quốc Hội, đập phá, truy lùng các dân cử, với lời hăm dọa treo cổ Phó Tổng Thống Mike Pence vì vị này làm nghi thức xác nhận phiếu đại cử tri để công nhận chính thức Joe Biden thắng cử Tổng Thống trong bầu cử tháng 11/2020. Nhiều sự kiện sẽ thực hiện tại thủ đô Washington DC. Độc giả có thể mở TV ra xem các bản tin trực tiếp truyền hình. Nếu trễ, có thể xem lại trên YouTube.

Trong vài năm gần đây, theo báo chí viện nghiên cứu ở Trung Quốc đã phát triển các loại vũ khí để có thể làm “tê liệt” kẻ thù hơn là tiêu diệt, và rằng những tài liệu này “làm sáng tỏ chiều sâu nghiên cứu chiến tranh não bộ của Trung Quốc và đã được tiến hành trong vài năm gần đây. Cuộc chiến đã bắt đầu chuyển từ phá hủy sang làm tê liệt và kiểm soát não bộ đối thủ"... Đó là câu mở đầu bài chính luận nhận định và bình luận về những mưu toan của Trung Quốc nhằm thực hiện tham vọng bá quyền, của tác giả Đào Văn. Việt Báo trân trọng giới thiệu.

Giám đốc Cơ Quan Kiểm Soát và Phòng Bệnh (CDC) Rochelle Walensky cho biết: “Một người được coi là đã tiêm phòng COVID-19 đầy đủ nếu đã được tiêm loạt mũi chính (2 mũi). Định nghĩa đó sẽ không thay đổi.” Bà cho biết CDC sẽ sử dụng từ “cập nhật” (up to date) để khuyến khích mọi người tiêm mũi vắc xin thứ 3. Định nghĩa này rất quan trọng đối với một loạt các yêu cầu về vắc xin mà Cơ quan đã đưa ra. Có nghĩa là hai mũi vắc xin Pfizer hoặc Moderna sẽ vẫn đủ để đáp ứng các nhiệm vụ của Sở Vệ Sinh và An toàn Nghề Nghiệp (Occupational Safety and Health Administration – OSHA) và Trung tâm Centers for Medicare and Medicaid Services (CMS) đối với các công ty, cơ sở lớn và các nhân viên y tế.

(Trích phát biểu Bộ trưởng Tư Pháp Merrick Garland ngày 05 tháng 1 năm 2022) Trong ngày đầu tiên trở thành Bộ Trưởng, tôi đã nói chuyện với tất cả các bạn, với hơn 115,000 nhân viên Bộ Tư Pháp lần đầu. Hôm nay, tôi mang tất cả chúng ta lại một lần nữa với hai lý do.

HOA KỲ – Các quan chức cho biết 12 người, trong đó có 8 trẻ em, đã thiệt mạng trong một vụ hỏa hoạn kinh hoàng xảy ra tại một dãy nhà ở Philadelphia, theo trang NBC News đưa tin ngày Thứ Tư, 5 tháng 1 năm 2022.

Dẫn nhập – Chiến tranh, không phải là chấp nhận hiểm nguy, không phải là chấp nhận giao tranh. Ở một thời khắc nào đó, với người chiến binh, là sự chấp nhận thuần túy và giản đơn cái chết. La guerre, ce n’est pas l’acceptation du risque, ce n’est pas l’acceptation du combat. C’est, à certaines heures, pour le combattant, l’acceptation pure et simple de la mort. A. de Saint-Exupéry (Pilote de guerre)

Hôm nay là ngày 5/1/2022. Ngày mai là tròn 1 năm tính từ ngày Trump kích động cả ngàn người bạo loạn 6/1/2021 tấn công tòa nhà Quốc Hội Mỹ. Tổ chức những người cựu Cộng Hòa The Lincoln Project bắt đầu đưa ra một chuỗi quảng cáo nhan đề "Closer Than You Think" (Gần Hơn Là Bạn Nghĩ) mô tả về Hoa Kỳ năm 2025, nếu Cộng Hòa thành công trong việc đưa Hoa Kỳ vào chế độ độc tài.
Trang đầuTrang trước501502503504505506507Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.