Hôm nay,  

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu & Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

25/11/202321:05:00(Xem: 8545)

 

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu

Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

 

Phan Tấn Hải

 

 
blankTừ phải: GS Trần Huy Bích, GS Nguyễn Văn Sâm, và nhà văn Trần Ngọc Ánh (phu nhân của GS Sâm).
    

Giáo sư Nguyễn Văn Sâm vừa ấn hành một tác phẩm có nhan đề sách rất dài: “Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký.” Cuốn sách này là tuyển tập 2 vở tuồng được viết trong tinh thần Công Giáo của vùng đất Nam Bộ của thời kỳ cuối thế ký thứ 19 và đầu thế kỷ 20. Đây là ấn bản 2023 do GS Nguyễn  Văn Sâm giới thiệu và chú giải.

 

Chúng ta nói rằng tuyển tập tác phẩm trên là viết trong tinh thần đạo Công Giáo, thực ra vẫn có dị biệt giữa 2 vở tuồng trên. Mỗi vở tuồng vẫn có một giá trị riêng biệt. Một phần, mục đích của Linh mục Hồ Ngọc Cẩn khi soạn ra vở Tuồng Bảy Mối Tội Đầu là khác với ý định văn học của Trương Minh Ký khi soạn vở Tuồng Joseph. Ngay nơi dòng đầu tiên trong phần Tiểu Dẫn của Tuồng Bảy Mối Tội Đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn đã nêu ngay ra thẩm quyền siêu nhiên: “Hẳn như Lời Kinh Thánh dạy, vì ma quỉ ghen ghét, nên sự chết đã vào thế gian: nó đã hỏng mất thiên đàng, nó lại muốn cho loài người đồng sa hỏa ngục.” (trang 51) Do vậy, khi nói là tuồng, nghĩa là một sản phẩm nghệ thuật sân khấu để giải trí, những dòng chữ viết của LM Hồ Ngọc Cẩn có ý tuyên thuyết giáo lý Cơ Đốc hẳn hoi.

 

Phía nhà văn Trương Minh Ký lại khác. Vở Tuồng Joseph của họ Trương chỉ là “lấy sự tích đạo” chứ không phải “tuồng đạo.” Giáo sư Nguyễn Văn Sâm giải thích nơi trang 6 về Trương Minh Ký khi viết Tuồng Joseph: “Lấy tích từ sách truyện nầy kia hay từ đạo Phật, đạo Chúa, đạo Nho là chuyện bình thường. Cũng như ta nói Hàn Mặc Tử là tác giả chịu ảnh hưởng từ đạo Thiên Chúa chứ không nói đó là nhà văn Công Giáo…”

  blank              GS Nguyễn Văn Sâm ký tên lên sách.

Chúng ta có thể thấy văn phong dị biệt giữa Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký. Khởi đầu Tuồng Joseph của Trương Minh Ký là những lời nói thơ mộng của Joseph, nơi trang 8:

 

Phong điền võ thuận

Quốc thới dân an.

Trong vẻo nước sông vàng,

Lặng trang trời biển đỏ.

Joseph là tên mỗ,

Quê quán ở Chanaan.

Như tôi: Thung dung rèn tới bực tài năng,

Kềm thúc luyện theo đàng nhơn đức,

Thỉ chung một mực

Trung hiếu hai đàng.

Hà! Nghĩ cha già mừng được còn an.

Nhớ mẹ yếu thảm thương sớm mất.

Chừ cũng đà khuya rồi phải vào ma nghỉ…(hết trích)

 

Đọc những dòng thơ tự sự đầu vở tuồng, chúng ta không thấy chất đạo Công Giáo, trong khi nếu nói về hình ảnh thì duy có chữ “Chanaan” là một vùng đất Trung Đông, có tên trong Kinh Thánh. Nhưng nghĩ kỹ, chỉ qua những lời nói mở đầu này, có thể suy đoán là tác giả viết trong bầu không khí Nho giáo, khi nghĩ tới nhờ ơn đức của vua nên mới có “phong điền võ thuận, quốc thới dân an.”

 blank                        Bìa sách.

Trong khi đó, ngay trang đầu của Tuổng Bảy Mối Tội Đầu, linh mục Hồ Ngọc Cẩn đưa ngay văn phong nhà thờ Ky tô vào từ dòng đầu, với nhân vật nói mở đầu cho tuồng là Thiên Thần:

 

Bạch: Trung thần hưởng phước tại thiên đình

Ngụy quỉ lưu giam chốn địa hình

Lương thiện hà giao nhơn bất nghĩa,

Thanh liêm khỉ mộ chúng khuy tình.

Nói: Hỉ hoan nơi cõi thọ

Nhàn lạc chống quang vinh.

Hằng chầu chực Chúa chí linh.

Cùng giữ gìn người dương thế

Tính linh thiêng phụng quyền Thượng đế…(hết trích)

 

Nghĩa là, ngay dòng đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn nói tới thiên đình (cõi trời), nói tới địa ngục (có quỉ, có lưu giam chốn địa hình), lại nói rằng “chầu chực Chúa chí linh” và rồi “phụng quyền Thượng đế.” Đó là những khái niệm của thiện thắng ác, của những người Ky tô hữu phụng quyền Thượng đế. Như thế, hoàn toàn mất hẳn tính nhà Nho trong những lời nói đầu vào tuồng, mà chỉ là văn phong Kinh Thánh Cơ Đốc.

 

Tuyển tập được Giáo sư Nguyễn Văn Sâm phát hành từ tuần qua trong vòng các thân hữu, và trong giới học giả thân quen. Trong đó, Giáo sư Trần Huy Bích đã theo sát để hỗ trợ, vì GS Nguyễn Văn Sâm vừa rời bệnh viện sau một kỳ nằm bệnh viện nhiều tuần lễ.

 

Hai vở tuồng trong tuyển tập có nhiều giá trị về văn học sử đối với những người nghiên cứu về thời kỳ đầu của văn học Công Giáo Nam Bộ, và đồng thời cũng có giá trị đặc biệt với những người nghiên cứu về tiến trình sơ kỳ của công cuộc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam.

 

Các độc giả quan tâm, có thể liên lạc với tác giả qua:

GS Nguyễn Văn Sâm – Email: [email protected]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước552553554555556557558Trang sauTrang cuối

Newsom nói rằng lệnh này sẽ không có hiệu lực đối với tất cả trẻ em cho đến khi chính phủ Hoa Kỳ đã hoàn tất việc kiểm tra đầy đủ cho 2 nhóm tuổi – từ 12 tới 15 và từ 5 tới 11. Điều đó có nghĩa là những em học lớp 7 tới lớp 12 đến tháng 7 có thể chích ngừa. Sẽ lâu hơn đối với các em từ lớp mẫu giáo tới lớp 6 bởi vì chính phủ vẫn chưa chấp thuận việc chích ngừa Covid-19 cho nhóm tuổi đó. California sẽ cho phép các miễn trừ vì nhiều lý do y khoa, cộng với các lý do niềm tin tôn giáo và cá nhân. Các quy định đối với những miễn trừ đó sẽ được viết thành văn bản sau khi tiểu bang nghe các bình luận từ công chúng. Bất cứ học sinh nào không được miễn trừ mà từ chối chích ngừa thì sẽ bị bắt buộc học riêng tại nhà.

Trên toàn quốc, hiện số người vào bệnh viện để điều trị Covid-19 đã giảm xuống còn 75,000 từ hơn 93,000 vào đầu tháng 9. Các trường hợp mới lây nhiễm đang trên đà sút giảm ở mức khoảng trung bình 12,000 mỗi ngày, là giảm khoảng 1/3 so với 2 tuần rưỡi trước. Số tử vong, cũng, có vẻ đang giảm, trung bình khoảng 1,900 một ngày so với hơn 2,000 cách nay một tuần, dù Hoa Kỳ tính tới Thứ Sáu đã vượt mốc 700,000 người chết kể từ đầu đại dịch.

Để thực hiện cam kết “hiện diện bền bỉ và đáng tin cậy tại khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương” của mình, Anh Quốc đã phái chiếc khinh hạm chống tàu ngầm HMS Richmond đến Việt Nam trong chuyến thăm 4 ngày và chiếc tàu này đã tới Cam Ranh hôm 1 tháng 10 năm 2021, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Sáu, 1 tháng 10.

Liều tăng cường Pfizer được đề nghị cho những người từ 65 tuổi trở lên, những người có bệnh lý nền mãn tính, và những người có nguy cơ lây nhiễm cao hơn do đặc thù nghề nghiệp hay môi trường làm việc

Lại chụp nón cối cho Tổng Thống Biden. Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-GA) đã chỉ trích các đồng viện Cộng Hòa sau khi nghe tin đồn rằng họ sẽ bỏ phiếu ủng hộ dự luật xây hạ tầng. Ban đầu, Chủ tịch Hạ Viện tính cho bỏ phiếu vào đêm Thứ Năm 30/9/2021 nhưng rồi hoãn lại.

Các cộng đồng trên khắp cả nước đang tiêm vắc-xin COVID-19 khi số ca nhiễm gia tăng, nhưng vẫn có những nhóm nhỏ có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Những lầm tưởng và thông tin sai lệch, có thể lây lan nhanh hơn cả vi-rút, đang góp phần làm giảm mức độ tin tưởng vào vắc-xin.

Bộ Ngoại Giao cho biết Hoa Kỳ cam kết dẫn đầu các nỗ lực mang lại sự bảo vệ và thúc đẩy các giải pháp lâu dài cho các cuộc khủng hoảng nhân đạo, bao gồm việc cung cấp tái định cư cho những người dễ bị tổn thương nhất.

Trưa Chủ nhật 19-9-2021, hàng trăm Phật tử và nhiều chư tăng ni đã tham dự Lễ MừngThiền Viện Đại Đăng 20 tuổi (2001 – 2021). Thiền Viện Đại Đăng, một trung tâm nghiên cứu và tu học của Hội Thiền Học Việt Nam thuộc hệ phái Thiền Tông Phật Giáo, được thành lập tại Hoa Kỳ. Đây là một cơ sở Thiền học dưới sự lãnh đạo và giáo hóa của Hòa Thượng Thích Thanh Từ.

Tình hình đại dịch trong tuần qua từ Việt Nam đến Mỹ đều có chiều hướng giảm xuống giữa lúc các chính phủ chạy đua để chích thuốc ngừa Covid-19 cho toàn dân. Chuyện đấu đá nhau giữa Cộng Hòa và Dân Chủ cũng làm ảnh hưởng tới việc tài trợ cho chính phủ hoạt động mà nếu không thông qua thì có thể sẽ đóng cửa công sở. Bộ Tứ Mỹ-Ấn-Nhật-Úc họp thượng đỉnh tài Washington trong tuần qua cũng làm nhiều người chú ý.

Những ai yêu thích món McRib hãy chuẩn bị xếp hàng vì món bánh mì thơm ngon và hấp dẫn mà quý vị chờ đợi suốt cả năm sắp về đến! Món McRib lừng danh sẽ trở lại với thực đơn McDonald’s® USA một cách huy hoàng vào mùa thu và quý vị có thể có trong tay miếng bánh mì ngon miệng này bắt đầu từ ngày 1 tháng 11 trong một thời gian giới hạn tại các tiệm ăn toàn quốc Hoa Kỳ có tham gia vào chương trình.

Canada đã tổ chức ngày lễ toàn quốc đầu tiên vinh danh các nạn nhân và những người còn sống sót của hệ thống nhà trường cư dân bản địa của đất nước này, theo bản tin của CNN tường thuật hôm Thứ Năm, 30 tháng 9 năm 2021. Ngày lễ luật định đến một ngày sau khi một tòa án liên bang đã giữ nguyên phán quyết năm 2016 ra lệnh chính phủ Canada phải bồi thường cho các trẻ em người Da Đỏ là những em bị đưa vào cơ sở nuôi dưỡng. Ngày Quốc Gia Vì Sự Thật và Hòa Giải hôm Thứ Năm và quyết định của tòa án đã nêu bật lịch sử của sự kỳ thị và làm hại đối với các cộng đồng First Nations.

Và bây giờ, tất cả chỉ còn là kỷ niệm! Hôm nay, tôi xin viết những dòng chữ này để chia sẻ cùng quý vị khán thính giả và anh chị em nghệ sĩ, hầu tưởng nhớ đến người con gái Pleiku “mà đỏ, môi hồng” tên là Phi Nhung, một ca sĩ với tấm lòng nhân hậu dành cho tha nhân, cho cuộc đời và cho quê hương, đất nước.

Theo tài liệu được công bố hôm Thứ Năm, đã có 580 vụ tự tử vào năm ngoái so với 504 vụ trong năm trước đó. Trong số đó, số tự tử bởi binh sĩ của Vệ Binh Quốc Gia đã nhảy vọt lên khoảng 35%, từ 76 vụ trong năm 2019 lên 103 vụ vào năm ngoái, và binh sĩ Lục Quân tại ngũ đã chứng kiến tăng gần 20%. Các vụ tự tử trong Thủy Quân Lục Chiến đã tăng hơn 30%, từ 47 vụ lên tới 62 vụ; trong khi lực lượng Dự Bị Thủy Quân Lục Chiến từ 9 vụ tự tử lên 10 vụ.

Hạ Viện đã chấp thuận dự luật tài trợ ngắn hạn với tỉ số phiếu 254-175 không lâu sau khi Thượng Viện thông qua với tỉ số phiếu 65-35. Một đa số lớn các nhà lập pháp Cộng Hòa tại cả hai viện đã bỏ phiếu chống. Dự luật cần thiết để giữ chính phủ hoạt động một khi năm tài khóa hiện nay chấm dứt vào giữa đêm Thứ Năm. Việc thông qua sẽ cho các nhà lập pháp thêm thời gian để soạn thảo các dự luật chi tiêu mà sẽ tài trợ cho các cơ quan liên bang và các chương trình họ điều hành.

Chủ quyền của một quốc gia là chuyện sinh tử của một dân tộc, bởi thế khi Trung Quốc ngày càng tỏ ra hung hăng bắt nạt và đầy tham vọng xâm chiếm Biển Đông thì các nước có tuyên bố chủ quyền trong vùng biển này tức khắc phải lên tiếng phản đối, mà cụ thể gần nhất là việc ngoại trưởng Phi Luật Tân yêu cầu Bộ Ngoại Giao của nước này gửi 3 công hàm phản đối các hoạt động trái pháp luật của TQ ở Biển Đông, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) tường thuật hôm Thứ Năm, 30 tháng 9 năm 2021.
Trang đầuTrang trước552553554555556557558Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.