Hôm nay,  

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu & Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

25/11/202321:05:00(Xem: 7965)

 

LM Hồ Ngọc Cẩn: Tuồng Bảy Mối Tội Đầu

Trương Minh Ký: Tuồng Joseph

 

Phan Tấn Hải

 

 
blankTừ phải: GS Trần Huy Bích, GS Nguyễn Văn Sâm, và nhà văn Trần Ngọc Ánh (phu nhân của GS Sâm).
    

Giáo sư Nguyễn Văn Sâm vừa ấn hành một tác phẩm có nhan đề sách rất dài: “Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký.” Cuốn sách này là tuyển tập 2 vở tuồng được viết trong tinh thần Công Giáo của vùng đất Nam Bộ của thời kỳ cuối thế ký thứ 19 và đầu thế kỷ 20. Đây là ấn bản 2023 do GS Nguyễn  Văn Sâm giới thiệu và chú giải.

 

Chúng ta nói rằng tuyển tập tác phẩm trên là viết trong tinh thần đạo Công Giáo, thực ra vẫn có dị biệt giữa 2 vở tuồng trên. Mỗi vở tuồng vẫn có một giá trị riêng biệt. Một phần, mục đích của Linh mục Hồ Ngọc Cẩn khi soạn ra vở Tuồng Bảy Mối Tội Đầu là khác với ý định văn học của Trương Minh Ký khi soạn vở Tuồng Joseph. Ngay nơi dòng đầu tiên trong phần Tiểu Dẫn của Tuồng Bảy Mối Tội Đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn đã nêu ngay ra thẩm quyền siêu nhiên: “Hẳn như Lời Kinh Thánh dạy, vì ma quỉ ghen ghét, nên sự chết đã vào thế gian: nó đã hỏng mất thiên đàng, nó lại muốn cho loài người đồng sa hỏa ngục.” (trang 51) Do vậy, khi nói là tuồng, nghĩa là một sản phẩm nghệ thuật sân khấu để giải trí, những dòng chữ viết của LM Hồ Ngọc Cẩn có ý tuyên thuyết giáo lý Cơ Đốc hẳn hoi.

 

Phía nhà văn Trương Minh Ký lại khác. Vở Tuồng Joseph của họ Trương chỉ là “lấy sự tích đạo” chứ không phải “tuồng đạo.” Giáo sư Nguyễn Văn Sâm giải thích nơi trang 6 về Trương Minh Ký khi viết Tuồng Joseph: “Lấy tích từ sách truyện nầy kia hay từ đạo Phật, đạo Chúa, đạo Nho là chuyện bình thường. Cũng như ta nói Hàn Mặc Tử là tác giả chịu ảnh hưởng từ đạo Thiên Chúa chứ không nói đó là nhà văn Công Giáo…”

  blank              GS Nguyễn Văn Sâm ký tên lên sách.

Chúng ta có thể thấy văn phong dị biệt giữa Tuồng Bảy Mối Tội Đầu của LM Hồ Ngọc Cẩn và Tuồng Joseph – 1887 của Trương Minh Ký. Khởi đầu Tuồng Joseph của Trương Minh Ký là những lời nói thơ mộng của Joseph, nơi trang 8:

 

Phong điền võ thuận

Quốc thới dân an.

Trong vẻo nước sông vàng,

Lặng trang trời biển đỏ.

Joseph là tên mỗ,

Quê quán ở Chanaan.

Như tôi: Thung dung rèn tới bực tài năng,

Kềm thúc luyện theo đàng nhơn đức,

Thỉ chung một mực

Trung hiếu hai đàng.

Hà! Nghĩ cha già mừng được còn an.

Nhớ mẹ yếu thảm thương sớm mất.

Chừ cũng đà khuya rồi phải vào ma nghỉ…(hết trích)

 

Đọc những dòng thơ tự sự đầu vở tuồng, chúng ta không thấy chất đạo Công Giáo, trong khi nếu nói về hình ảnh thì duy có chữ “Chanaan” là một vùng đất Trung Đông, có tên trong Kinh Thánh. Nhưng nghĩ kỹ, chỉ qua những lời nói mở đầu này, có thể suy đoán là tác giả viết trong bầu không khí Nho giáo, khi nghĩ tới nhờ ơn đức của vua nên mới có “phong điền võ thuận, quốc thới dân an.”

 blank                        Bìa sách.

Trong khi đó, ngay trang đầu của Tuổng Bảy Mối Tội Đầu, linh mục Hồ Ngọc Cẩn đưa ngay văn phong nhà thờ Ky tô vào từ dòng đầu, với nhân vật nói mở đầu cho tuồng là Thiên Thần:

 

Bạch: Trung thần hưởng phước tại thiên đình

Ngụy quỉ lưu giam chốn địa hình

Lương thiện hà giao nhơn bất nghĩa,

Thanh liêm khỉ mộ chúng khuy tình.

Nói: Hỉ hoan nơi cõi thọ

Nhàn lạc chống quang vinh.

Hằng chầu chực Chúa chí linh.

Cùng giữ gìn người dương thế

Tính linh thiêng phụng quyền Thượng đế…(hết trích)

 

Nghĩa là, ngay dòng đầu, LM Hồ Ngọc Cẩn nói tới thiên đình (cõi trời), nói tới địa ngục (có quỉ, có lưu giam chốn địa hình), lại nói rằng “chầu chực Chúa chí linh” và rồi “phụng quyền Thượng đế.” Đó là những khái niệm của thiện thắng ác, của những người Ky tô hữu phụng quyền Thượng đế. Như thế, hoàn toàn mất hẳn tính nhà Nho trong những lời nói đầu vào tuồng, mà chỉ là văn phong Kinh Thánh Cơ Đốc.

 

Tuyển tập được Giáo sư Nguyễn Văn Sâm phát hành từ tuần qua trong vòng các thân hữu, và trong giới học giả thân quen. Trong đó, Giáo sư Trần Huy Bích đã theo sát để hỗ trợ, vì GS Nguyễn Văn Sâm vừa rời bệnh viện sau một kỳ nằm bệnh viện nhiều tuần lễ.

 

Hai vở tuồng trong tuyển tập có nhiều giá trị về văn học sử đối với những người nghiên cứu về thời kỳ đầu của văn học Công Giáo Nam Bộ, và đồng thời cũng có giá trị đặc biệt với những người nghiên cứu về tiến trình sơ kỳ của công cuộc hình thành chữ quốc ngữ tại Việt Nam.

 

Các độc giả quan tâm, có thể liên lạc với tác giả qua:

GS Nguyễn Văn Sâm – Email: [email protected]

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Trang đầuTrang trước647648649650651652653Trang sauTrang cuối

Tổ chức Người Bảo Vệ Nhân Quyền cho biết hiện có 276 tù nhân lương tâm đang bị giam giữ tại Việt Nam. Nhà đương cuộc Hà Nội đối xử với họ ra sao? Tồ Chức Ân Xá Quốc Tế nhận định: “Các nhà tù ở Việt Nam có tiếng là quá đông và không đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế tối thiểu. Vietnamese jails are notoriously overcrowded and fail to meet minimum international standards.”

Dự Luật AB 1039 của Dân Biểu Janet Nguyễn, đòi hỏi sự kéo dài thời hạn để đưa những kinh nghiệm của người Mỹ gốc Việt tị nạn vào Mô Hình Giảng Dạy, Bước quan trọng đầu tiên đã được vượt qua

QUẬN CAM (VB-16/4/2021) --- Hợp tác với tình báo Nga để gian lận bầu cử Hoa Kỳ có phải là tội phản quốc? Nếu Trump được Putin dàn dựng để thắng cử Tổng Thống Mỹ 2016, có phải Trump là tay sai cộng sản Nga? Nhiều chi tiết hiển lộ ra hôm Thứ Năm, theo hồ sơ Mỹ đưa ra.

Vi khuẩn RNA giống như SARS-CoV-2 đột biến liên tục khi chúng tạo ra nhiều bản sao hơn của chính chúng. Hầu hết các đột biến này đưa tới bất lợi cho vi khuẩn và do đó biến mất qua chọn lọc tự nhiên. Dù, có một số trường hợp, chúng có lợi đối với các vi khuẩn đột biến hay được gọi là biến thể di truyền. Một thí dụ là sự đột biến cải thiện khả năng của vi khuẩn để tấn công mạnh hơn vào các tế bào con người, do đó tăng cường sự sinh sản cấp số nhân của vi khuẩn. Một ví dụ khác là đột biến cho phép vi khuẩn lây lan dễ dàng hơn từ người này sang người kia, như thế làm gia tăng khả năng truyền nhiễm. Không có gì đáng ngạc nhiên đối với một loại vi khuẩn mới xuất hiện trong loài người và vẫn thích nghi đối với con người như là vật chủ. Trong khi những vi khuẩn không nghĩ rằng chúng bị điều hành bởi cùng một động lực tiến hóa mà tất cả sinh vật đều có – trình tự đầu tiên của công việc của chúng là tự tồn tại. Những đột biến này đưa tới nhiều biến thể SARS-CoV-2 mới, dẫn tới nhiều đám bùng phát

Tình hình đại dịch ngày càng khả quan khi số người bị lây lan và tử vong đều sút giảm mạnh ở Mỹ giữa lúc cuộc chạy đua chích thuốc ngừa Covid-19 của chính phủ Biden đang tăng tốc. Tuy nhiên nhiều nơi trên toàn cầu vẫn còn chật vật để đối phó với sự lây lan của vi khuẩn trong lúc chưa có đủ thuốc thích ngừa. Trong khi đó cộng đồng tình báo Mỹ lên tiếng cảnh báo về mối họa lâu dài của Trung Quốc đối với vai trò và ảnh hưởng của Hoa Kỳ trên thế giới trong bản phúc trình được công bố hôm 13 tháng 3.

Chưa được phỏng vấn: Nếu qúy vị đã được xếp lịch phỏng vấn xin chiếu khán di dân tại Tòa Lãnh sự Hoa Kỳ nhưng cuộc hẹn của qúy vị sau đó bị hủy bỏ vào tháng 4 năm ngoái, vui lòng truy cập Trang đặt lịch lại USTravelDocs để được hướng dẫn về cách xin lại ngày phỏng vấn của qúy vị. Qúy vị sẽ cần phải thay thế bất kỳ giấy tờ nào đã hết hạn.

Journey at Pechanga là địa điểm tổ chức Tranh Giải Golf Pro-Am Character Media Thường Niên lần thứ 14 vào hai ngày 5 và 6 Tháng Tư, 2021. Dịp này đánh dấu năm thứ 8 sân Golf hạng tranh giải vô địch xây dựng trong khung cảnh Temecula đồi lũng chập chùng này là địa điểm đứng ra tổ chức cuộc tranh giải trong vai trò của một nhà bảo trợ chính thức. Năm ngoái 2020, vì COVID-19, cuộc tranh giải Golf thường niên này đã nhảy một năm, không tổ chức. Năm nay, cuộc tranh giải sẽ diễn ra với trên 26 thể thao gia đánh Golf LPGA tài ba và các vị khách VIP; và với những biện pháp bảo vệ sức khỏe và an toàn mà Pechanga đã có từ lâu nay. Journey at Pechanga là sân Golf hạng tranh giải vô địch hàng đầu của Pechanga Resort Casino, và đã vô cùng quen thuộc trong giới đánh Golf gốc Á.

Hoa Kỳ đã công bố các trừng phạt Nga để phản ứng với điều mà nước này nói là các cuộc tấn công mạng và các hành động thù nghịch khác, theo bản tin BBC Tiếng Anh tường thuật hôm Thứ Năm, 15 tháng 4 năm 2021. Các biện pháp, nhắm vào hàng chục thể nhân và viên chức Nga, nhằm mục đích ngăn chận “các hoạt động ngoại quốc gây thiệt hại của Nga,” theo Bạch Ốc cho biết.

Các trường hợp bị lây nhiễm Covid-19 đang gia tăng tại Michigan – nơi này là một trong những nơi bùng phát tồi tệ nhất nước đang diễn ra – đang đẩy các bệnh viện tới mức sức chứa nguy ngập, và các cư dân cần giúp đỡ để chận đứng sự lây lan của vi khuẩn, theo hệ thống chăm sóc sức khỏe lớn nhất của tiểu bang này cho biết hôm Thứ Năm, 15 tháng 4 năm 2021 qua tường thuật của CNN hôm Thứ Năm.

Bác Sĩ Anthony Fauci, được hỏi bởi một nhà lập pháp Cộng Hòa hôm Thứ Năm, 15 tháng 4 năm 2021, về việc khi nào người Mỹ sẽ “lấy lại tự do,” đã đưa ra lời giải thích rõ ràng nhất từ trước tới nay về việc khi nào các hạn chế Covid-19 có thể được gỡ bỏ an toàn, nói rằng Hoa Kỳ phải đạt tới mức truyền nhiễm dưới 10,000 trường hợp mới một ngày, theo bản tin của Đài Truyền Hình ABC News tường thuật hôm Thứ Năm.

Nếu so sánh ta sẽ thấy các cuộc biểu tình giữa Việt Nam và ba nước kia khác nhau: ở Việt Nam, yếu tố Trung Quốc là mầm mất nước, nguyên nhân chánh làm bùng phát các cuộc biểu tình. Còn ở Miến Điện, Hồng Kông và Thái Lan, nguyên nhân thúc đẩy giới trẻ xuống đường là tinh thần dân chủ tự do, chống độc tài.

Tất cả mọi cư dân tiểu bang California từ 16 tuổi trở lên bây giờ có thể ghi danh lấy hẹn chích ngừa COVID-19 trên trang ghi hẹn My Turn của tiểu bang. Trên trang ghi danh lấy hẹn My Turn có thể lấy hẹn bằng Anh ngữ và 11 ngôn ngữ khác, trong đó có tiếng Việt, địa chỉ ở đây: https://myturn.ca.gov/

Các cố vấn thuốc chích ngừa cho Trung Tâm Kiểm Soát và Ngăn Ngừa Bệnh Tật Hoa Kỳ (CDC) hôm Thứ Tư, 14 tháng 4 năm 2021, ngưng đưa ra quyết định về các đề nghị đối với thuốc chích ngừa vi khuẩn corona của công ty dược Johnson & Johnson, nói rằng họ (CDC) cần thêm thông tin về loại đông máu hiếm có, theo bản tin của CNN hôm Thứ Tư.

Bắc Kinh đã nhanh chóng lên án cuộc gặp, với phát ngôn viên, Ma, cáo buộc Hoa Kỳ “đang chơi ‘con bài Đài Loan’ và tiếp tục gửi đi các tín hiệu sai cho các thế lực độc lập Đài Loan.” Ma nói thêm rằng độc lập Đài Loan gây ra “tận diệt,” so sánh nó với việc uống “thuốc độc” mà “sẽ chỉ đẩy Đài Loan tới tai họa.”

American Airlines, Apple, Bank of America, Cisco, Facebook, Microsoft, Netflix, Starbucks, Target, Twitter và Vanguard nằm trong số hàng chục tên công ty ký tên vào tuyên bố. Các nhân vật nổi tiếng ký vào tuyên bố gồm Clooney, Queen Latifah, Demi Lovato, Lin-Manuel Miranda, Gwyneth Paltrow, Shonda Rhimes và Dwyane Wade.
Trang đầuTrang trước647648649650651652653Trang sauTrang cuối
VB Podcast



Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.