Hôm nay,  

Thơ Lý Kiến Trúc: Nghìn năm trước 50 năm / Si Tình / Sính lễ cầu hôn (Bản dịch Phan Tấn Hải)

1/1/202507:36:00(View: 2125)
Thơ Lý Kiến Trúc: Nghìn năm trước 50 năm / Si Tình / Sính lễ cầu hôn
Bản dịch: Phan Tấn Hải

 

 

BÀI 1

 blank

(*)

 

Nghìn năm trước 50 năm

 

(Trích từ Tổ khúc Dạo đầu trong tập thơ Thơ tình Lý Kiến Trúc)

  

Tôi không muốn

không thể

không cách nào

xa rời

hạt bụi của vũ trụ

rơi bên bờ biển xanh.

  

Nghìn năm trước, ở khu rừng đó, ở hang động đó, tôi sinh ra

Nơi có ngọn đỉnh trời mơ mộng về chuyện tình đẹp nhất trần gian

Đẹp như thần tiên

Đẹp như biển trời

Đẹp như huyền thoại

Đẹp như sóng già nua khản cổ gọi trăng sao

Những đứa con hải đảo xa xôi rong chơi bốn biển quay về quần tụ

Nhưng phương Đông lau lắt. Phương Đông bội bạc.

Mẹ và Em hiểu rằng không thể chối bỏ những cuộc phân ly sinh tử để dệt lên những vần thơ bi hùng bất diệt.

  

Kìa, trận bão táp mưa sa ở đâu thay nhau vùi dập, loài hoa từ máu Tiên Rồng vẫn kiên cường nảy nở tình yêu thái hòa.

  

Người người vẫn tồn tại, vẫn nghe, vẫn thở, vẫn nhìn. Mây vẫn lững lờ trôi, sóng vẫn hào sảng vỗ vào lưng bãi cát trần trụi; đôi khi mãnh liệt, có lúc rì rào, thoảng êm êm cất lên cung đàn ngô đồng thơm mùi gỗ quý hợp tấu bài ca dao từ thủa lọt lòng không bao giờ chấm hết.

  

Trong đêm tối mịt, lệnh truyền: Ngươi hãy chui qua hàng rào kẽm gai, nâng lên, đứng lên, đến với Ta với lòng quả cảm để nhận vòng hoa nguyệt quế từ thiên cung từ ái. Trong khoảnh khắc vô thường, đừng hỏi bởi tại một mùa thu hay bởi mùa xuân hối tiếc người không biết thương người.

   

Mặc cho ngọn gió chiến tranh mang theo chất độc tàn phá lá phổi, ăn mòn những trái tim héo hắt và rắc gieo niềm đam mê tuổi trẻ trong thời chiến,

50 năm trước đây, tôi lên tiếng … (I Wish to Say)

   

50 năm trước. Tuổi hai mươi

Quơ vội chiếc áo Treillis Jacket cũ mèm khoác lên vai em. Làm quen.  

Xin lỗi em

áo tôi mùi chiến địa

đẫm mồ hôi lẫn bệt máu đào

máu Người Lính

(lính nào cũng là lính).

   

Máu

bám vào áo tôi

dính vào người tôi

nhiều lần

chẳng hạn như đêm qua

đánh nhau một trận tơi bời

thi nhau thi triển nghệ thuật bắn giết

thức trắng năm canh trắng con mắt hõm sâu.  

   

50 năm trước. Tuổi hai mươi

dẫn em đi

tay trong tay

chạm vào da thịt. Thiếu nữ.

Con dốc ngược mê man đồi nín thở

thị trấn đìu hiu ràng buộc những con tim

uống khe suối từ thác đổ bốn phương chảy xuống

loang loáng đỏ

rợn người

nhưng đó là điều tôi không muốn cho em biết

nó sẽ thấm vào tôi và sẽ chôn vào đất.

   

50 năm trước. Tuổi hai mươi

dẫn em đi

tay trong tay

chạm vào thịt da con gái.

Ôi. Tình yêu đây ư.

Lòng tôi sững sờ bối rối

hết con đường bụi đỏ không tên mà vẫn thuộc

tận con phố không đèn mà vẫn tưởng chưa khuya.   

   

50 năm trước. Tuổi hai mươi

đôi giầy bê bết bùn đất đỏ

bám vào đôi chân năm này tháng nọ

may vẫn còn nguyên hay rủi đã gẫy trong trận pháo kích đầm đìa hầm hố tan hoang

BuPrang, Doris, Đức Lập, Dak’song, Dak’tik, Núi lửa, Gia Nghĩa, Dak’Nông. (1)

đạn mù trời thảo chiến với bọn lính rừng chưa một lần biết đến chuyện tình.

   

Có nghĩa gì đâu em ơi sau làn khói súng

chiến địa bày biện xác người chồng chất

ngụp lặn cơn mê thắng bại

tôi - người lính chỉ thèm điếu thuốc

đốt vội lên  

gởi về thành phố của em: lũ ma quỷ núp bóng chiêu hồn

đốm lửa nhỏ ấm phiên gác đêm vô tình thành mục tiêu bắn sẻ

đạn đạo xuyên vào đầu người lính trẻ vô tư.

   

Người ta nói:

Chiến tranh là thế đấy!

Chiến tranh là biên giới!

Chiến tranh là tuyên ngôn!

   

Thư tình viết từ địa đạo không tem không dấu

lưng tựa ba lô ngoáy vài chữ trên bao thuốc lá nát nhàu

tuyên ngôn tình yêu không kịp gởi nằm gọn trong ngực áo bầm máu

biên giới vạch lằn ranh cấm vượt qua vẫn có mảnh vườn trổ khóm hoa tươi

hoa hiến dâng cho những người biết nâng niu hoa mong manh khờ dại. Hay,

co ro như loài chim trốn tuyết dưới căn hầm dã chiến nghe gió rít mưa gào

ôi, những mùa đông của lính 

những mùa đông thở ra khói mùa đông.   

   

50 năm trước. Tuổi hai mươi

ta chia nhau em nhé 

hành quân xa từng bước

súng ngủ gật giữa rừng mây gió cuốn

một quả đồi, một gò đất trộn xương khô

mùi thịt cháy xông lên nghẹt thở

Em

nếu có ngửi mùi chiến tranh vĩnh biệt

nếu có nghe tiếng đại bác rền rền

nếu có tưởng đến đời phong sương sương khói

thì em ơi …

ráng một ngày chờ thù hận hết mang mang.  

   

50 năm trước. Em

bỏ phố lên rừng mùa rửa bụi

mưa cao nguyên tưới cô em túi bụi

áo trinh nguyên rửa mặt đá rong rêu

con đường mòn gót hài lịm hoa cỏ

suối trầm mơ soi ảo ảnh vô bờ

dòng thác lũ sỗ sàng rình cơ hội

tràn qua thân em

ve vuốt ngực em

lột trần áo em

hẳn là tôi thua cuộc đấy ư?

ngập ngừng hôn lên mái tóc

dại man man đêm thức trắng tôi là.  

   

50 năm trước. Điên

có điên mới có tình đầu

có điên mới xung phong vào thiên đàng địa ngục  

điên chết đứng giữa trận tiền quân mạc tiếu

điên lặn lội chiến trường xa ngàn dặm dạ quang bôi (2) 

điên vô dụng nói những điều không thể nói

điên không biết đo sao trời định vị góc tình yêu

tình điên đồng lõa với tình đầu.

   

50 năm trước. Tình đầu

   

mật ong từ rừng kéo về bám lấy môi em

hương vị đầu đời mùi lạ hoắc

thơm lừng

  

đêm mất ngủ

đàn cầm lay lắt

  

ốm tương tư

mắt ướt tim sâu

  

ngọc tình chôn

phiến đá chai lỳ

  

sáng lưu ly

theo em khởi hạnh. 

  

Mưa lất phất kinh cầu trên đồi gió

Ngủ, ngủ yên trong tiếng khánh đại hồng chung

Trường chiến địa chiến y ngần ngần động

Hương phấn len vào áo rỗng rỗng không không.

  

* Nhà báo Lý Kiến Trúc qua bút vẽ của Họa sĩ Nguyên Khai.

(1) Những địa danh có tên trên bản đồ chiến sự Vùng II chiến thuật cao nguyên thời VNCH. Doris là tên một tiền đồn dã chiến đóng trên một quả đồi cao khoảng hơn 100 mét so với mặt đất, nằm cách biên giới Cao Miên khoảng 8 km. Nơi đây là căn cứ hỏa lực pháo đội 105 ly của Trung úy Mỹ Doris thuộc Đức Lập Camp-Lực lượng đặc biệt và lãnh thổ chi khu Đức Lập. Theo các chiến binh người Thượng kể lại, Trung úy Doris đã tử trận vì pháo quân Bắc Việt dội vào quả đồi này trong trận chiến tàn bạo năm 1969; người Mỹ đã đặt tên Doris cho quả đồi máu. Tác giả bài thơ được trực thăng UH1B thả xuống làm trưởng đồn Doris một thời. Kẻ thù của tôi là bệnh ngã nước vàng da và sốt rét rừng cấp tính.
 

(2) Lương Châu từ

Bồ đào mỹ tửu dạ quang bôi,
Dục ẩm tỳ bà mã thượng thôi.
Tuý ngoạ sa trường quân mạc tiếu,
Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi.

(Vương Hàn)

Dịch nghĩa

Rượu bồ đào rót trong chén ngọc dạ quang,
Đang muốn uống lại có thêm tiếng đàn tỳ bà trên ngựa thôi thúc.
Dù hôm nay say khướt, ở sa trường anh chớ cười,
Xưa nay chinh chiến mấy ai trở về đâu.

(Bản dịch tiếng Anh của Nguyên Giác Phan Tấn Hải)
 

* Treillis Jacket, áo trận ngự hàn của lính ở mặt trận cao nguyên trung phần VN.

* Những chữ in nghiêng là địa danh dấu giầy binh lửa tác giả ở Vùng II chiến thuật.

* Dak’nong, tên một con suối vắt ngang thị trấn Gia Nghĩa tỉnh Quảng Đức, nơi có căn nhà chòi của tác giả gác súng vào những đêm “hưu chiến” cách biên giới Miên khoảng 30km.

  

Poems by Lý Kiến Trúc

Translated by Phan Tấn Hải

 

blank

  

Fifty years ago and a thousand years before that

  

I dont want to

I can’t

I can’t bear to

leave

the dust of the universe

settling on the blue seashore.

A thousand years ago, in that forest, within that cave, I was born

Far away on the horizon, a peak in the sky dreams for the most beautiful love story in the

world

Beautiful like a fairy

Beautiful like sea and sky

Beautiful like a legend

Beautiful like the old waves calling hoarsely for the moon and stars

The children from the distant islands, roaming the four seas, return to gather

The East is fading. The East is ungrateful.

  

Mother and You understand that we cannot ignore the separations of life and death to

weave the immortal, heroic verses.

Look, where storms and rains alternate in their destructive fury, the flower, born from the

blood of the Dragon and Fairy, steadfastly blooms with peaceful love.

Humans continue to exist, hear, breathe, and see. Clouds drift slowly, while waves crash

heartily against the bare sand—sometimes fiercely, sometimes murmuring—gently

strumming the strings of the parasol tree with the scent of precious wood, playing the

timeless folk song that began at the moment of birth and never ends.

  

In the dark of night, the command is clear: You must crawl through the barbed wire fence,

rise, stand tall, and approach Me with courage to receive the laurel wreath from the

merciful palace of heaven. In moments of impermanence, do not question whether it is

due to an autumn of regret or a spring of longing that people struggle to love one another.

Despite the winds of war carrying poison that destroyed lungs, corroded withered hearts,

and sowed the passions of youth during wartime, 50 years ago.

  

Fifty years ago. Twenty years old

I quickly grabbed the old Trellis Jacket and put it on your shoulders. Getting to know you.

i apologize to you

my shirt carries the scent of the battlefield

soaked in sweat and the blood

blood of Soldier

(any soldier is still a soldier).

  

Blood

sticks to my shirt

sticks to my body

many times

like last night

we fought a fierce battle

competing to display the art of killing

staying awake for five watches of the night, my eyes sunken.

  

50 years ago. Twenty years old

walking you away

hand in hand

touching skin. Young girl.

The steep slope is mesmerizing; the hill is breathless.

the desolate town binds hearts

drinking the stream from the waterfalls flowing down from all directions

glimmering red

The color is terrifying.

but that is something I don’t want you to know

It will seep into me and will be buried in the ground.

  

50 years ago. Twenty years old

walking you away

hand in hand

touching the girl flesh.

Oh. Is this love?

My heart is stunned and confused

from the nameless, dusty, red road that I still know

to the street without lights that I still think it’s not late yet.

  

50 years ago. Twenty years old

military shoes covered in red mud

clinging to feet year after year

luckily still intact or unluckily broken in the artillery bombardment that devastated the pits

BuPrang, Đức Lập, Doris, Dak’song, Dak’tik, Núi lửa, Gia Nghĩa, Dak’Nông. (1)

blinding bullets fighting with jungle soldiers who have never encounter love.

It means nothing, my dear, after the smoke of gunfire

the battlefield is strewn with corpses

drowned in the dream of victory and defeat

I - a soldier only crave a cigarette

quickly light it

sent to your city: the demons hiding in the shadows of the soul-calling

the small fire warming the night watch accidentally becomes the target of a sniper

the bullet pierces the head of an innocent young soldier.

   

People say:

That is war!

War is a border!

War is a declaration!

Love letters without stamps or marks were written from underground tunnels

leaning back on their backpacks, I scribbled a few words on crumpled cigarette packs

love declarations that were not sent in time lie neatly in the chest of a shirt stained with

blood

despite the borders of forbidden lines, gardens with fresh flower bushes remain

these flowers are dedicated to those who know how to cherish fragile and foolish flowers.

   

Or,

hunkered down like birds hiding from the snow in a field bunker listening to the howling

wind and rain

oh, the winters of soldiers

the winters exhaling winter smoke.

50 years ago. Twenty years old

we parted ways, my dear

marching far away step by step

guns dozing in the middle of the wind-swept clouds

a hill, a mound of dry bones

the smell of burnt flesh choking

  

My dear

if you smell the farewell scent of war

if you hear the rumbling of cannons

if you think of a life of wind, frost, and smoke

then my dear

try to wait for a day when hatred is gone.

  

50 years ago. You

left the city for the forest, the season of washing away the dust

the highland rain watered you wildly

the virgin shirt washed the mossy rocks

the worn path, your heels were covered with flowers and grass

the deep stream of dreams reflected the boundless illusion

the flood was ready to wait for an opportunity

to flow over your body

caressing your chest

undressing your shirt

and

must I be the loser?

hesitatingly kissed your wild hair

the sleepless night I was.

  

50 years ago. Crazy

only crazy people have first love

only crazy people volunteer to go to heaven and hell

crazy people die standing in the middle of battle, please don't laugh

crazy people travel thousands of miles away on the battlefield drinking wine with a night-

glowing glass (2)

crazy useless people say things that cannot be said

crazy people don’t know how to measure the stars to locate the angle of love

crazy love is an accomplice to first love.

  

50 years ago. First love

  

honey from the forest comes to cling to your lips

first taste of life, strange scent

  

fragrant

sleepless night

  

the zither sways

sick from missing each other

  

wet eyes, deep heart

jade love buried

  

the hardened rock

bright lapis lazuli

  

My heart follows you drizzling rain carries prayers on the windy hill

Sleep, sleep peacefully with the great bell

The tattered battle clothes move hesitantly

The scent of powder seeps into the empty shirt, empty and empty.

  

* Journalist Lý Kiến Trúc by the artist Nguyên Khai.

(1) Place names on the war map of the Central Highlands Tactical Zone II during the

Republic of Vietnam era.

(2) When I saw the fine wine in the luminous jade cup,

I was tempted to drink it, but the sound of the pipa urged me to mount my horse.

Don’t laugh when you see me lying drunk on the battlefield,

as not many people have ever successfully returned from war.

(Verse by Vương Hàn)

* The Treillis Jacket is a cold-resistant combat jacket worn by soldiers in the Central

Highlands of Vietnam.

* The italicized words represent the names of the locations where the author traveled in

the Second Tactical Zone.

* Daknong is the name of a stream that flows through Gia Nghiã town in Quảng Đức

province, where the author hut was situated to store his gun during cease-fire nights, approximately 30 km from the Cambodian border.

  

BÀI 2
 

Si Tình

(Trích từ Tổ khúc Thú tội)

  

Em tội nghiệp ngòi bút si tình hằng đêm co gối viết mấy dòng tán tỉnh,

tôi sẽ viết thư tình mực xanh trên lá đỏ mùa thu.

 

Em vò nát trong tay thơ không đủ nghĩa cho tim em lảo đảo,

tôi sẽ viết thư tình mực tím trên bao thuốc lá nát nhàu.

 

Em mỉm cười uyên áo dõi đôi mắt Mona Lisa vào khung trời mộng ảo,

tôi sẽ chấm mực son lên tấm lụa đào pha nắng hạ vàng nhu.

 

Tôi viết cho đến khi nào số phận an bài vào giờ con tim sống lại,

dắt em đi chào hỏi chòm xóm láng giềng,

và hãnh diện khoe:

- Thưa, đây là người tôi yêu đến từ hành tinh xa lắc

- Thưa, đây là người tôi yêu gặp từ cuối nẻo âm ty

- Thưa, đây là mối tình đẹp như thơ tôi sẽ chôn vào thời trai tráng

Dĩ nhiên tôi nhận được đuôi mắt lá dăm nguýt ngoắt

- Hứ, chẳng ai thèm yêu bao giờ

- Ừ, cứ cho là yêu hồi ấy

- Hồi ấy chưa biết hai chữ tình yêu

Hồi ấy tôi yêu kiếp trầm luân yêu nghiệp luân hồi yêu người đã bỏ tôi rơi như lá mùa thu.

  

Nhưng,

Có em, tôi vẽ đường cong mỹ cảm dấu sau làn lụa mỏng

Có em, tôi pha hạt sim tô đuôi mắt đưa tình một thoáng liếc qua tôi

Có em, tôi dầm bồ kết nấu cỏ thơm gội lưng ong bên ao sen chiều tối

Có em, tôi trộn buồn vui vào cơm áo hẩm thiu dư dật mỗi ngày.

  

Nhưng,

Chỉ một bước nữa thôi sao em không đến mà quay đi vội vã.

 .

  

Lovesick

 

by Lý Kiến Trúc

translated by Phan Tấn Hải

  

Because you feel sympathy for my lovesick pen, which writes every night as I curl up and compose a few flirtatious lines, I will write love letters in green ink on red autumn leaves.

Because the poem you crumpled in your hand lacks the depth to make your heart flutter, I will compose a love letter in purple ink on a crumpled cigarette pack.

Because you smile so gracefully, turning your Mona Lisa eyes into a dreamy sky, I will dip red ink into the peach silk infused with golden summer sunlight.

  

I write until fate has determined the moment when my heart will be revived,

allowing me to greet the neighbors and proudly declare:

- Dear everyone, this is my lover from a distant planet

- Dear everyone, this is my lover whom I encountered at the edge of hell

- Dear all, this is a beautiful love, akin to a poem, that I will bury in my youthful days.

  

Of course, I received a sharp glance from the corner of her eye,

- Huh, no one ever wanted to be loved

- Yes, let’s say it was love back then

- Back then, I was unaware of the meaning of love

Back then, I embraced the life of suffering, cherished the cycle of reincarnation, and adored the person who departed and let me fall like an autumn leaf.

  

But,

With you, I create a beautiful curve concealed behind a delicate silk veil.

With you, I blend blackberry seeds to accentuate the corners of your eyes, which flirt with me for just a moment.

With you, I soak soapberries in fragrant grass and wash your back by the lotus pond in the evening.

With you, I blend sadness and joy into the plentiful, decaying food each day.

  

But,

Just one more step—why did you turn away so quickly?

  

BÀI 3

Sính lễ cầu hôn

blank
(*)
 

1

Em hằng biết

Mười ngàn dặm đường bay không đủ số cột mốc tiếng sét ái tình

Một lần trên con thuyền tròng trành mùa biển nhớ sóng vỗ đất quê hương

Bàn tay em êm êm ấm áp lạ thường

Truyền vào thân thể tôi như luồng điện

Tay trong tay hốt hoảng tột cùng

Thuyền tình trên bến hoàng hoa tuy xa mà gần tuy gần mà xa

Trả lại tôi con tim dậy sóng.  

  

2

Tôi không thể không nhớ em đêm nay. Mảnh lụa hồng quyền quý

Vui bên tôi lạc lõng giữa dòng đời nghiệt ngã

Nhưng. Những ngày qua sao chưa rũ lòng sân hận

Vì sao?

Vì tình ta trăm mối rẽ ngổn ngang

Vì tim tôi còn nhức nhối mũi kim đâm

Đường tình sử hai chiều còn xung đột

Vì còn thấy những vai hề trên sân khấu.           

  

3

Tôi không thể không nhớ em đêm nay. Đêm sương mù ngủ muộn

Thẫn thờ dõi bước chân em - cánh bướm vàng uốn lượn  

Không kềm được lòng ham muốn - tôi cúi đầu mời em khi sóng nhạc dặt dìu

Nhưng. Những ngày qua đôi chân bắt đầu mỏi mệt

Vì sao?

Không phải quang gánh trên vai mà vì lòng nặng trĩu

Tầm nhìn con mắt xa khơi mù tít con tàu lênh đênh biển động 

Mưa đêm trên biển vắng giọt thời gian già cỗi mái cội già.

  

4

Tôi không thể không mơ em đêm nay. Đêm diệu vợi khôn cùng

Giá có lần được hôn em đắm đuối

Bõ những ngày bắt gặp nét đơn sơ

Ôi, những ngày không gặp nhau. Tôi chỉ còn bão tố (1)

Ôi, những ngày không gặp em. Ai soi thấu tâm hồn tôi.

Ôi, những ngày xưa thân ái

Tôi, người tù binh bị bắt ở mặt trận ái tình

Thua kiệt liệt

Thua không còn manh giáp

Bất tỉnh dưới ngọn giáo cuối cùng đâm vào tim

Ngày bến bãi, đêm bồng bềnh vượt thuyền ra cửa biển.

  

5

Em yêu dấu

Em không thể không nhìn thấy sự thật. Em thừa biết lịch sử

Những sai lầm trọng tội của lịch sử

Tôi tin. Sẽ có ngày sử hồn lập lại

Trái đất tàn nhẫn chia đôi

Tôi tin. Sẽ có ngày màu xanh nối lại

Những đợt sóng thần chuyển động gào lên đòi bờ đông bờ tây mở cửa thiên đường

Những tảng băng nam bắc không còn là truyền thuyết dính vào nhau xây cầu ô thước

Những mảnh vỡ thời gian khó phai mờ dấu vết năm xưa ngủ sâu trong tiềm thức

Tôi tin. Trái tim tôi muốn làm con sóng nhỏ gợi tình, lả lơi, vùi dập, vẫy vùng, tha thiết.

  

6

Qua rất nhanh một nghìn năm cổ tích

Mâm cỗ thơ tình làm sính lễ cầu hôn trên khoang thuyền hoàng hoa vẫn đợi.

  

(*) Nhà báo Lý Kiến Trúc đứng ở mũi một chiến hạm giữa quần đảo Trường Sa, Biển Đông (tên quốc tế: South China Sea).

  

POEM 3:

 

Marriage proposal gifts

  

(*)
 
1
You always know
Ten thousand miles of flight are not enough to mark the number of love's lightning strikes
I was once on a swaying boat during the sea season, longing for the waves of my homeland.
Your hand is strangely soft and warm.
Like an electric current, it transmits to my body.
Hand in hand, utterly panicked
The love boat on the yellow flower wharf is both far and near, yet it remains both near and far.
giving back my heart to the waves.
 
2
I can't help but miss you tonight. The precious pink silk
We enjoyed our time together, lost in the harsh reality of life.
But. These past days, why haven't you shaken off your hatred?
Why?
Our love is filled with innumerable complexities.
My heart still aches from the needle pricks.
The two-way love story is still in conflict.
Because there are still clowns on stage.
 
3
I can't help but miss you tonight. The foggy night sleeps late.
I absentmindedly watch your footsteps— The yellow butterfly flutters.
Unable to control my desire, I bow my head to invite you when the music gently plays.

But. These past days my legs have begun to get tired.
Why?
My heart is still burdened, not because of the weight on my shoulders.
My vision is far away; I can't see clearly the ship drifting on the rough sea.
Night rain on the deserted sea where the drops of time has aged the old tree.
 
4
I can't help but dream of you tonight. The night is so endlessly wonderful.
If only I could kiss you passionately.
Forget the days when we encountered simplicity.
Ah, the days we didn't see each other. I only have storms (1).
Oh, the days when I didn't see you. Who can see through my soul?
Oh, the dear old days
I am a prisoner, captured on the love front.
Defeated fiercely
Leaving no remaining armor.
The final spear piercing my heart left me unconscious.
The day at the dock transitions into the night as the boat glides towards the sea.
 
5
My dear
You cannot help but see the truth. You know history.

The grave mistakes of history
I believe. One day history will repeat.
The cruel earth is divided.
I believe. We shall reunite with the green one day.
The rushing tsunamis demand that the east and west coasts unlock the portals to paradise.
The icebergs of the north and south are no longer legends, sticking together to build a bridge of love.
The fragments of time are hard to fade; the memories of the past sleep deep in the subconscious.
I believe. My heart yearns to be a small wave, full of seduction, flirtation, crashing, struggle, and passion.
  

6
A thousand years of fairy tales passed very quickly.
The tray of love poems, intended as a marriage proposal gift, was still waiting in the boat cabin surrounded by yellow flowers.

  

(*) Journalist Ly Kien Truc stands at the bow of a warship in the middle of Trường Sa, Biển Đôing (South China Sea).

 

  

+++++

 

 

 

 

 

 

 

 

Send comment
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu.Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Your Name
Your email address
)
-- Thượng Viện Indiana Bác Bỏ Bản Đồ Bầu Cử theo Trump. -- Colorado: Trump Ân Xá Cựu Viên Chức Bầu Cử, Châm Ngòi Tranh Cãi. -- Chủ Tịch Hạ Viện Bênh Vực Vụ Không Kích Ghe Nghi Chở Ma Túy, Bác Bỏ Cáo Buộc Tội Ác Chiến Tranh. -- Can Phạm Ám Sát Charlie Kirk Lần Đầu Ra Tòa. -- Trump Ra Sắc Lệnh Ngăn Tiểu Bang Siết Luật Kiểm Soát Trí Tuệ Nhân Tạo (AI). -- Hàng Chục Ngàn Cư Dân Ở Washington Phải Sơ Tản Vì Lụt Nặng, Thống Đốc Cảnh Báo Nguy Hiểm Tính Mạng. -- Nổ Đường Ống Dẫn Khí Đốt Tại Bắc California, Sáu Người Bị Thương, Nhiều Nhà Bốc Cháy. -- Gaza: Người Dân Gồng Mình Chống Chịu Bão Lớn Trong Cảnh Màn Trời Chiếu Đất. -- TNS Warren Muốn Đòi CEO NVIDIA Ra Điều Trần Về Việc Bán Chip Cho TQ. -- Góa Phụ Erika Kirk: ‘Không Thể Đánh Giá Chồng Tôi Chỉ Qua Vài Câu Nói Bị Cắt Xén’. -- Minnesota: Khai Man Trợ Cấp Bữa Ăn Cho Trẻ Em Thời Đại Dịch, Ngân Sách Bị Lấy Đi Tiêu Xài Xa Hoa. -- Luân Đôn Chưa Cho Bắc Kinh Xây “Siêu Đại Sứ Quán” Vì Sợ Thành Trung Tâm Tình Báo...
Một loạt đơn khiếu nại do các tổ chức bảo vệ dân quyền Mỹ đồng ký tên vừa được gửi tới cơ quan Di trú và Hải quan (ICE) cùng Bộ Chỉ huy quân sự Fort Bliss, nêu ra những cáo buộc nghiêm trọng về cảnh đối xử dã man tại trại tạm giam di dân mang tên Camp East Montana đặt trong căn cứ quân sự Fort Bliss, theo tin The Guardian, ngày 9 tháng 12, 2025. Bức thư dài 19 trang khẳng định rằng các nhân viên trại đã vi phạm luật pháp liên bang và hiến pháp khi hành hung, lạm dụng tình dục, và cưỡng ép di dân vượt biên ngược trở lại Mexico trong đêm tối — không qua thủ tục trục xuất hợp pháp.
Có rất nhiều nhầm lẫn về việc người di dân được hưởng những phúc lợi nào. Quy định của liên bang rất chặt chẽ. Hầu hết các phúc lợi liên bang chỉ dành cho một số nhóm người di dân hợp pháp nhất định. Người di dân không có giấy tờ không thể nhận bảo hiểm y tế liên bang, tem phiếu thực phẩm, hoặc phúc lợi An sinh Xã hội.
Hội viên đủ điều kiện có thể lấy hẹn để được chụp nhũ ảnh miễn phí tại Trung Tâm Cộng Đồng Monterey Park vào ngày 16 tháng 12, hoặc Trung Tâm Cộng Đồng Westminster vào ngày 17 tháng 12, bằng cách liên lạc với phòng Dịch Vụ Hội Viên của chúng tôi. Ngoài ra, tầm soát ung thư vú cũng là một trong những dịch vụ đủ điều kiện nhận thưởng trong chương trình Phần Thưởng Khuyến Khích Chăm Sóc Phòng Ngừa của Clever Care. Do đó, hội viên tham gia các sự kiện chụp nhũ ảnh kể trên cũng sẽ được thưởng $25 vào thẻ quyền lợi linh hoạt của họ để sử dụng cho các sản phẩm và dịch vụ sức khỏe. Đến tham gia chụp nhũ ảnh tại các trung tâm cộng đồng này, hội viên cũng có thể hòa mình vào không khí ấm cúng mùa lễ với các hoạt động vui nhộn như làm thủ công, đàn hát, chụp ảnh, và thưởng thức đồ ăn uống nhẹ tại đây.
Viện Bảo Tàng Và Thư Viện Hoa Kỳ (Institute of Museum and Library Services – IMLS) hôm Thứ Tư cho hay mọi ngân khoản liên bang dành cho thư viện và bảo tàng đã được phục hồi. Bản thông báo viết rằng quyết định này thay thế toàn bộ những thư báo chấm dứt tài trợ đã gửi trước đó. Nguồn: James Folta, đăng ngày 5 tháng 12 năm 2025.
Theo thông báo của Ủy Ban Châu Âu, X vi phạm nhiều điều khoản trong Đạo Luật Dịch Vụ Kỹ Thuật Số: thiết kế dấu kiểm xanh gây hiểu lầm, không thực hiện nghĩa vụ minh bạch trong điều hành nội dung, và từ chối cung cấp dữ kiện công khai cho các nhóm nghiên cứu độc lập. DSA cho phép phạt đến 6% doanh thu toàn cầu của một công ty; mức phạt lần này chỉ là một phần của trần phạt ấy.
Dịch vụ Công Viên Quốc Gia vừa điều chỉnh danh sách ngày vào cửa không thu phí, bỏ Martin Luther King Jr. Day và Juneteenth, đồng thời thêm ngày 14 tháng 6 — Flag Day và sinh nhật Tổng thống Donald Trump. Thay đổi diễn ra chỉ vài tuần sau khi chính quyền Trump thông báo tăng phí đối với du khách không phải công dân hay thường trú nhân. Danh sách mới giữ các ngày lễ có tính chất quốc gia như Presidents’ Day (16/2), Memorial Day (25/5), cuối tuần Độc Lập (3–5/7), Constitution Day (17/9) và Veterans Day (11/11). Hai ngày kỷ niệm nội bộ vẫn còn: 110 năm thành lập NPS (25/8) và ngày sinh Theodore Roosevelt (27/10).
Cuối thập niên 1990, cư dân đảo Vancouver bỗng mắc thương tổn phổi kỳ dị: các nốt u phát triển trong phổi, nhiều người chết mà không rõ nguyên nhân. Điều tra di truyền, mẫu đất và hồ sơ hàng hải cho thấy thủ phạm là Cryptococcus gattii, một loại nấm nhiệt đới vốn không thể sống ở phương Bắc. Hành trình của nấm kéo dài cả thế kỷ: xuất hiện tại Brazil hơn 100 năm trước, theo nước dằn tàu đi qua kênh Panama, trôi dạt quanh Vancouver trong nhiều thập niên, rồi bị sóng thần sau trận động đất Alaska 1964 đẩy vào đất liền. Nấm cần khoảng ba mươi năm để thích nghi với môi trường mới và trở nên độc lực.
Hollywood đang bàn tán về Tilly Norwood, một “diễn viên” được tạo hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo. Nhân vật này do Eline van der Velden phát triển, trải qua khoảng 2.000 lần chỉnh sửa trước khi được “dạy” cách biểu cảm. Van der Velden nói Tilly chỉ thuộc thể loại AI riêng, không nhằm cạnh tranh vai diễn với diễn viên thật — nhưng giới diễn viên vẫn lo ngại,theo CBS News.
Trong lịch sử, các nhà triết học đã sử dụng các ẩn dụ như "nhà kho", "thư viện" hoặc "kho lưu trữ" để mô tả trí nhớ. Thực ra, những khái niệm này là sự gợi ý khi nói về kinh nghiệm, chứ không phải là những tuyên bố được chứng thực về sự tương quan giữa trí nhớ và cấu trúc não bộ. Tuy nhiên, trong thế kỷ qua, khoa học thần kinh, chủ nghĩa duy vật lại xem những khái niệm ẩn dụ này theo nghĩa đen: Trí nhớ được xem là "khuôn mẫu" hoặc "tập hợp các hoạt động thần kinh", và bằng cách nào đó "nằm" bên trong não bộ. Đây là cách nhìn thuần túy “duy vật”, cho rằng thực tại chỉ bao gồm các yếu tố vật chất vật lý; còn các hiện tượng tinh thần — bao gồm ý thức và trí nhớ — được đơn giản hóa thành các tiến trình vật lý. Điều này có thể dẫn đến sai lầm lớn. Chỉ hiểu theo “nghĩa đen” của ẩn dụ, người ta có thể bỏ qua những vấn đề triết học sâu sắc về bản chất của “tâm trí” (mind), “ý thức” (consciousness) và “trí nhớ” (memory).
Sự phát triển nhanh chóng của Artificial Intelligence/ AI và robot đặt ra nhiều thách thức về đạo đức xã hội và cá nhân, đặc biệt là trong việc thu thập dữ liệu cá nhân làm ảnh hưởng đến các quyết định quan trọng như tuyển dụng, trị liệu và xét xử. Mặc dù AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng không có ý thức thực sự, dẫn đến nguy cơ làm cho con người phụ thuộc vào AI và robot và suy giảm kỹ năng giao tiếp xã hội...
Có rất nhiều chữ rất khó để hiểu cho tận tường trên đời này. Và khi gặp chữ khó hiểu, tất nhiên là chuyện dịch từ Anh sang Việt, hay từ Việt sang Anh sẽ rất khó chính xác. Bởi vì, khi những chữ có nhiều nghĩa được chọn dịch theo một nghĩa, hẳn là các nghĩa khác sẽ bị thiếu sót. Trong đó, có chữ “tâm” tưởng là dễ dịch, nhưng hóa ra lại là chữ gây ra vô cùng gian nan. Thêm nữa, tại sao các Thiền sư ưa nói “ba cõi là tâm,” hay nơi khác lại nói, “vạn pháp duy tâm.” Chữ đã khó, mà nghĩa lại càng khó vô cùng tận.
Một video đang lan truyền mạnh trên các trang mạng xã hội về việc Cảnh sát Di trú (ICE) bắt giữ một công dân Hoa Kỳ vì người này “trông giống người Somali.” Nhân viên ICE túm lấy người này, bóp cổ, quật anh ta xuống đất, mặc cho người đàn ông liên tục cầu xin hãy xem chứng minh hộ chiếu kỹ thuật số của mình. Nhưng các nhân viên ICE từ chối.
-- DHS bị chỉ trích vì dùng hình Giáng Sinh cổ động trục xuất nhập cư. -- Hạ Viện Thông Qua Dự Luật Quốc Phòng 900 Tỉ Đô La: Tăng Lương Binh Sĩ, Cải Tổ Cách Mua Sắm Vũ Khí. -- Thẩm Phán Ra Lệnh Thả Kilmar Abrego Garcia Khỏi Trại ICE. - Nhóm môi trường kiện đòi gỡ hình Trump khỏi thẻ vào cửa công viên quốc gia. -- Mỹ Thu Giữ Tàu Dầu Skipper Ngoài Khơi Venezuela Giữa Lúc Căng Thẳng Leo Thang. -- Hoa Kỳ Dọa Trừng Phạt Tòa Án Hình Sự Quốc Tế Nếu ICC Không Loại Trump Khỏi Vòng Truy Tố. -- Châu Âu Giảm Bảo Vệ Người Di Dân Từ Thời Hậu Thế Chiến. -- Trump chính thức bán Thẻ Vàng Vào Mỹ: 1 Triệu Đô. -- Fed Lại Hạ Lãi Suất Vì Lo Ngại Việc Làm Suy Yếu, Dù Lạm Phát Do Thuế Quan Vẫn Cao. -- Tòa Liên Bang Oregon Ngăn Chặn Việc Bắt Giữ Người Biểu Tình Vì Gây Ồn. -- Dịch Sởi Lan Mạnh Tại South Carolina, Hàng Trăm Người Bị Cách Ly. -- YIMBY kiện Thống đốc Newsom về tạm dừng luật xây duplex sau cháy rừng. -- Apple phản đối dự luật an toàn mạng cho trẻ em....
Hôm nay, Dân Biểu Liên Bang Lou Correa (CA-46), thành viên Ủy Ban Nhân Quyền Tom Lantos và Đồng Chủ Tịch Ủy Ban Quốc Hội Hoa Kỳ Về Việt Nam thông báo ông đã nhận bảo trợ tranh đấu cho nhà hoạt động bảo vệ nhân quyền của người Việt Nam ông Lê Đình Lượng hiện đang bị giam cầm. Ông Lê Đình Lượng đã bị tuyên án 20 năm tù giam và 5 năm quản thúc tại gia vì những việc làm bảo vệ nhân quyền tại Việt Nam.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.