Hôm nay,  

CHƠN ĐẾ

25/07/202519:19:00(Xem: 4840)

CHƠN ĐẾ
 

Tác giả: Thích Nữ Diệu Không

Dịch giả: Nguyên Giác

  

Lời dịch giả: Bài thơ "Chơn Đế" được Ni Trưởng Thích Nữ Diệu Không (1905-1997) sáng tác, in trong Tạp chí Liên Hoa, số 9, tháng 9 năm Ất Mùi, tức là năm 1955. Tạp chí Liên Hoa thành lập năm 1955, với Thượng toạ Thích Đôn Hậu trú trì chùa Linh Mụ ở Huế làm chủ nhiệm, Thượng toạ Thích Đức Tâm làm chủ bút, và Ni sư Thích Nữ Diệu Không làm quản lý. Trong bài này, Ni sư ký tên tác giả là Diệu Không.
 

Trong phần I, tác giả giải thích phần cốt tủy trong bài Bát Nhã Tâm Kinh. Chỉ cần riêng hiểu phần I để tu, chỉ cần thường trực thấy diệu lý của Sắc và Không là người tu cũng đủ tư lương để giải thoát. Chỉ cần thấy rằng Sắc -- tức là, những cái được thấy, nghe, ngửi, nếm, chạm xúc, tư lường -- thực sự là Không, là vô ngã, là không tự tánh, và do vậy người tu không chấp vào bất kỳ những gì trong và ngoài, và tâm vô trụ này chính là thể chơn như không nhiễm. Bởi vì Kinh SN 12.70 Sutta và Kinh SA 347 ghi rằng không cần làm gì phức tạp, rằng chỉ cần thường trực thấy vô ngã là đắc quả A la hàn, đủ để giải thoát. Tất cả các phần sau đó là giải thích rộng hơn, chi tiết hơn. Tất cả 79 câu thơ đầu đều nói lên ngôn ngữ Thiền Tông, chỉ trừ câu cuối, câu thứ 80, nhắc tới niệm Di Đà, "Cùng nhau gắng sức niệm Di-Đà." Như vậy có thể nghĩ rằng Ni trưởng muốn nói tới niệm Phật Tánh trong tâm người tu.

blank

.... o ....
 

CHƠN ĐẾ

(Cùng người Phật-tử)

 

I

Không sắc xưa nay thể vẫn đồng

Người thời chấp có kẻ rằng không,

Chỗ không nói có, không thành có,

Nơi có mà không, có hóa không

Không có, có, không, thôi mặc cảnh.

Diệt, sanh, sanh, diệt, chẳng nao lòng,

Miễn sao giữ vững chơn như tánh,

Đâu để hàm linh luõng đợi trông.

 

II

Đợi trông những kẻ khéo đem đường,

Gọt ái mài si, sạch vết thương,

Nhẹ bổng tinh thần nhường gió tuyết,

Sạch làu tâm trí tợ đài gương.

Lục trần xét lại toàn hư-huyễn,

Ngũ-ấm thôi đừng mãi vấn vương.

Tự-độ, độ-tha xin gắng sức,

Pháp ma, pháp Phật phải cho tường.

 

III

Cho tường Pháp Phật kẻo đi lầm,

Phật ấy, tìm đâu Phật tại tâm ?

Tâm được, không sanh tâm giải-thoát,

Tánh còn chấp trước tánh trầm ngâm.

Hể là thủ cảnh đều là vọng.

Như thể vô tình ấy mới thâm,

Sóng thức dồi dào xin gắng xét,

Kìa xem bỉ-ngạn cách ngàn tầm,

 

IV

Ngàn tầm, bỉ ngạn cố chèo qua.

Quyết chí thời nên chớ ngại xa,

Nếu thuận nguồn chơn thì đến Phật.

Bằng theo nẻo tục chắc về ma.

Quán khi nhất niệm tâm thường lặng.

Xét lúc muôn hình ý tạo ra,

Trở lại mà xem tâm tự tại,

Nhận ra cho dược mới không tà.

 

V

Không tà là chánh, chánh không thiên,

Vì biết muôn hình ấy khởi duyên,

Duyên đến thì sanh, sanh rỡ rỡ,

Duyên đi tức diệt, diệt liền liền,

Xưa kia chấp đắm tâm phân biệt,

Nay phải trau dồi tánh tự nhiên,

Một niệm không sanh tiêu vạn tội,

Lấy gươm bát - nhã chặt gông xiềng.

 

VI

Gông xiềng ta đã trót làm nên,

Bởi giống mê tình tạo trước tiên,

Thương ghét vô thường, thương hóa khổ

Ái ân như huyễn ái thành phiền,

Vì thương nên ghét thương thêm tức,

Bởi ghét rồi thương lại ghét thiên.

Ghét mãi, thương hoài thêm mệt dạ,

Chi bằng không tạo với không duyên.

 

VII

Không duyên vạn pháp thảy đều như,

Bình đẳng không phân một thể từ,

Lòng chẳng cầu hơn cùng sợ kém,

Trí không muốn đắc chẳng phiền hư,

Mặc dầu vạn pháp thường sanh diệt,

Nhậm giải muôn hình chẳng nghị tư,

Song chiếu song vong chơn tục đẽ,

Hư nên ai bảo cũng đều ừ.

 

VIII

Đều ừ với chúng thế là xong,

Học đạo thời ta quyết phải thông,

Thông được tâm kinh tìm vết đục,

Thông làu trí quán xét nguồn trong.

Ngày đôi ba buổi đừng cho lãng,

Đêm một hai thời chớ bỏ không.

Như vậy lâu lâu thời đặng thấy.

Thấy tâm tự -tại tánh thành đồng.

 

IX

Thành đồng mới độ đặng người sau,

Bổ thuốc cho dơn trị bệnh sầu,

Giống ác mầm tham đều xép mộng,

Giây duyên, mối nợ hết trời dầu,

Y lời nguyện ước khuyên người khổ,

Thuận ý từ bi giúp kẻ đau.

Công quả chơn thành theo Phật-Pháp,

Hễ ai giác trước dắt dìu nhau,

 

X

Dìu nhau ra khỏi cõi Ta-bà,

Muôn kiếp ngàn dời quyết chẳng xa.

Một niệm tương ưng tâm pháp giới,

Ngàn năm khỏi lụy kiếp hằng sa,

Ấy vì đã rõ sanh vô chủ,

Nên phải xa lìa chấp có ta

Xin nhắn cùng ai người trí thức.

Cùng nhau gắng sức niệm Di-Đà.

DIỆU - KHÔNG

.

Nguồn:

. Liên Hoa Văn Tập - số 9 năm Ất Mùi (1955)

https://thuvienphatgiao.com/application/uploads/book/tc_lienhoa/TapChiLienHoa-NamThu1-So09.pdf

 

.... o ....

 

The Noble Truth
 

Author: Thích Nữ Diệu Không

Translator: Nguyên Giác
 

Translator's note: The poem "The Noble Truth" was authored by Abbess Thích Nữ Diệu Không (1905-1997) and published in Liên Hoa Magazine, issue 9, in September of the year Ất Mùi, which corresponds to 1955. Liên Hoa Magazine was founded in 1955, with Venerable Thích Đôn Hậu, abbot of Linh Mụ Pagoda in Huế, serving as the publisher; Venerable Thích Đức Tâm as the editor-in-chief; and Abbess Thích Nữ Diệu Không as the managing editor. In this long poem, the author signed her name as Diệu Không.
 

In Part I, the author elucidates the essence of the Heart Sutra. Understanding Part I alone provides the practitioner with sufficient insight to attain liberation by recognizing the profound principles of Form and Emptiness. The realization that Form—encompassing all that is seen, heard, smelled, tasted, touched, and thought about—is fundamentally Emptiness, devoid of self and inherent nature, allows the practitioner to relinquish attachment to both internal and external phenomena. This unconditioned mind, free from support, embodies the pure true nature. The SN 12.70 Sutta and the SA 347 Sutra suggest that complex practices are unnecessary. Just constantly recognizing that everything is non-self is sufficient to attain the fruit of Arhatship, which leads to liberation. The subsequent sections offer broader and more detailed explanations. All 79 initial poetic lines are articulated in Zen language, with the exception of the final line, the 80th, which emphasizes the importance of reciting Amitabha: "Together we strive to recite Amitabha." This suggests that the Venerable Nun intended to convey the significance of cultivating Buddha Nature within the practitioner's mind.

.

The Noble Truth

(Written for Buddhists)

I

Emptiness and form have always been intertwined. However, some individuals cling to form, while others hold onto emptiness.

Where emptiness is said to be form, emptiness becomes form. Where forms are said to be emptiness, forms become emptiness.

Let the world be, whether it is emptiness or form, form or emptiness. Do not allow your mind to waver, regardless of whether things vanish and then arise, or arise and then cease.

You must uphold the true nature of the mind. Do not let sentient beings down because you cannot live in that manner.

 

II

Seek advice from knowledgeable people who can enlighten your journey, reduce your greed and illusions, and mend your karmic scars.

Maintain a lightness of mind, regardless of the wind and snow. Keep your mind like a clear mirror, free from any dust.

The six sense bases, upon closer examination, are all illusions. Cease clinging to the five aggregates.

Strive to liberate yourself, and, in turn, liberate others. It is essential to discern clearly which teachings belong to the Buddha and which belong to the devil.

 

III

You must clearly understand the Dharma of the Buddha to avoid going astray. To seek the Buddha, you can only do so within your mind.

When you can live with the unborn mind, that is the liberated mind. However, if you still cling to habitual patterns, you are mistaken.

If the mind continues to grasp, then all experiences are mere illusions. Only when the mind is undisturbed can one access the truth.

Consider this: when the waves of consciousness are still numerous, you remain ten thousand miles from the other shore.

 

IV

Even though you may feel as if you are still thousands of miles away from the other shore, strive to row forward. Be steadfast and diligent, undeterred by the distance.

If you follow the true source of Dharma, you will encounter the Buddha. Conversely, if you pursue the worldly path, you will encounter the devil.

Observe that when there is only one thought, the mind remains calm. Notice that when countless images arise, they are generated by consciousness.

Turn inward, focus on the state where the mind feels at ease, and understand that only then can you avoid going astray.

 

V

To maintain an unbiased mindset is to recognize that countless images emerge due to various causes and conditions.

When these causes and conditions are present, phenomena manifest; when they dissipate, phenomena cease to exist.

Up until now, a discriminating mindset has bound us. Now, let us embrace the natural essence of awareness.

When your mind is free from even a single thought, countless sins are eradicated; such awareness is akin to wielding the sword of Prajna to sever the shackles that bind us.

 

VI

The shackles we experience are self-imposed, originating from our ignorance and emotions.

Both love and hate are transient; affection can ultimately lead to suffering. Intimacy is fleeting and can feel illusory, causing love to transform into sorrow.

Because love can give rise to hate, it often leads to increased suffering. Similarly, hate can provide birth to love, resulting in greater bias.

Continuously oscillating between love and hate can exhaust your mind. It is advisable to avoid creating further causes and conditions.

 

VII

When conditions cease, all dharmas are perceived as they truly are. All are equal, without distinction, existing in a state of compassion.

Your mind will neither crave more nor fret about having less. Your wisdom desires nothing, resembling space, free from fear.

Although all things are constantly arising and passing away, your mind can remain at ease amidst all the images without engaging in thought.

In this state, your mind will be illuminated, allowing you to perceive and transcend both the noble truth and the secular truth. Since your mind is akin to space, you will discover yourself in agreement with whatever anyone expresses.

 

VIII

Do not hold any opinions or engage in arguments with others. Maintain a clear mind and perceive no obstacles.

Reflect on the scripture in your mind and seek out any impurities. Wisdom requires observation; look deeply to uncover the essence of a pure mind.

During the day, one should dedicate two or three sessions to observing one's mind diligently. At night, one should spend one or two sessions reflecting on the pure essence of the mind, also with diligence.

Practicing this way will help you realize that the mind is at ease, and in this realization, all things share the same nature.

 

IX

Only by recognizing the interconnectedness of nature can we empower future generations to achieve liberation. Only then can we become healers, alleviating the world's suffering.

In that moment, the seeds of evil and greed will vanish, as foretold in last night's dream. At that time, all causes and debts will be entirely resolved.

At that time, we will honor our commitment to alleviate suffering and rely on our compassionate hearts to assist those in pain.

Our actions and thoughts will align with the teachings of the Buddha Dharma, upholding the vow that whoever attains enlightenment first will aid those who follow.

 

X

For many lifetimes, one will stay together in the ideal of helping each other escape samsara.

When the mind focuses solely on a single thought that encompasses the entire dharma realm, one will not regress into the myriad past sufferings for thousands of years.

Because we have observed that all phenomena arise without an owner, we can completely abandon our attachment to the self.

I encourage those with wisdom and understanding to join together in their efforts to recite the name of Amitabha Buddha in their minds.

DIỆU – KHÔNG

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tập đoàn bán lẻ Costco đã nộp đơn kiện chính phủ Hoa Kỳ, yêu cầu được hoàn trả toàn bộ các khoản thuế nhập cảng nếu Tối Cao Pháp Viện phủ nhận thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump trong việc áp đặt thuế quan mà không có sự chuẩn thuận của Quốc hội. Đơn kiện đề nghị Tòa Thương Mại Liên Bang tuyên bố các sắc thuế “khẩn cấp” của Trump là bất hợp pháp. Hai tòa cấp dưới trước đó đã phán quyết rằng ông vượt quá thẩm quyền theo Đạo Luật Quyền Hạn Kinh Tế Trong Tình Trạng Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA). Nay hồ sơ đã đến Tối Cao Pháp Viện, và nhiều doanh nghiệp tìm cách bảo đảm quyền được hoàn tiền nếu các sắc thuế bị bác.
Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đang chuẩn bị cắt toàn bộ quan hệ với Scouting America — trước kia là Boy Scouts — với lý do tổ chức này không còn giữ tinh thần trọng công trạng và đã chuyển sang “tấn công những không gian dành cho nam thiếu niên”, theo các tài liệu NPR xem được. Trong bản ghi nhớ dự thảo gửi Quốc hội, chưa chính thức công bố, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth chỉ trích Hướng đạo vì “vô giới tính” và cổ vũ các chương trình đa dạng và hòa nhập. Quan hệ giữa quân đội và Hướng đạo đã kéo dài hơn một thế kỷ, từ năm 1937 được ghi thành quy chế. Nhưng Hegseth cho rằng tổ chức “từng được Tổng thống Theodore Roosevelt ủng hộ” nay “không còn nâng đỡ tương lai của các thiếu niên nam”.
Cơ quan An ninh Vận tải Hoa Kỳ cho hay từ ngày 1 tháng 2, hành khách đi máy bay trong nước không có Real ID, hộ chiếu hoặc giấy tờ nhận dạng được chấp nhận khác sẽ phải trả phí 45 đô la để được xác minh danh tính qua hệ thống Confirm.ID.
-- New York Times Kiện Bộ Quốc Phòng Vì Hạn Chế Quyền Tự Do Báo Chí. -- Trump Đặt Tên Mới Cho Viện Hòa Bình: Mang Tên Chính Mình. -- Tổng Thống Trump Gây Phẫn Nộ Tại Cộng Đồng Somali Lớn Nhất Nước Mỹ. -- Lý Do Thật Sự Khiến Tư Lệnh Holsey Bị Buộc Về Hưu Sớm. -- Thông Báo Sa Thải Tăng Mạnh Nhất Kể Từ Thời Covid. -- Thượng Nghị Sĩ Báo Động Về Làn Sóng Ân Xá Ồ Ạt Của Trump. -- Rahmanullah Lakanwal Có Thể Bị Taliban Uy Hiếp Trước Khi Nổ Súng Vào Vệ Binh Quốc Gia. -- Trump Dựa Vào Tài Khoản Nước Ngoài Giả Danh Ủng Hộ MAGA. -- FBI Bắt Một Nghi Can Trong Vụ Đặt Bom Ống Trước Ngày 6 Tháng Giêng. -- Giám Sát Bộ Quốc Phòng: Nhắn Tin Signal Của Hegseth Làm Lộ Thông Tin Nhạy Cảm, Có Thể Gây Nguy Hiểm. -- Anh Quốc Trừng Phạt Nga Sau Khi Kết Luận Putin Chỉ Đạo Vụ Đầu Độc Năm 2018. -- Macron Kêu Gọi Trung Quốc Góp Phần Chấm Dứt Chiến Sự Tại Ukraina. -- Putin Nói Về Kế Hoạch Hòa Bình Do Trump Đề Xướng. -- IRS Cảnh Báo Mùa Giáng Sinh: Gia Tăng Gian Lận Thuế Và Trộm Danh Tánh...
Cộng đồng người Việt tại San Jose nói riêng và tại khắp các tiểu bang Hoa Kỳ và Thế giới nói chung vừa đón nhận tin buồn: Bác Vũ Văn Lộc, bút danh Giao Chỉ, nhà văn, nhà hoạt động cộng đồng và người sáng lập Viet Museum – Bảo tàng Thuyền nhân và Việt Nam Cộng Hòa tại San Jose, đã từ trần tại California. Sự ra đi của ông khép lại một hành trình dài nhiều cống hiến, nhưng di sản tinh thần mà ông để lại sẽ còn được nhắc nhớ trong nhiều thế hệ.
VVNM 2025 đánh dấu cột mốc 25 năm thành lập giải thưởng văn học lâu đời nhất của người Việt hải ngoại, lồng trong lịch sử 50 năm người Việt tị nạn. Trong hơn 14,600 trang sách là những câu chuyện của đủ loại ký ức, cảm xúc, có đủ cay, đắng, ngọt, bùi. Có những mất mát; chia xa, có những đoàn viên, thành tựu.
-- Trump Bắt Đầu Đàn Áp Di Dân Ở New Orleans.. -- Đảng Cộng Hòa Thắng Hẹp Ở Tennessee -- CDC Muốn Bỏ Khuyến Nghị Chích Vaccine Siêu Vi B Cho Trẻ Sơ Sinh. -- Chính Quyền Liên Bang Lên Kế Hoạch Trấn Áp Di Dân Somali Ở Minnesota. -- Gia Đình Ngư Dân Bị Hoa Kỳ Giết Hại Khởi Kiện. -- Trump Muốn Xây Lại Phi Trường Quốc Tế Dulles International Airport, Virginia. -- Tổng Thống Lee: Người Dân Hàn Quốc Xứng Đáng Nobel Hòa Bình Vì Ngăn Chặn Thiết Quân Luật. -- Trump Ân Xá Vợ Chồng Dân Biểu Bị Buộc Tội Hối Lộ Ở Texas. -- Sau Hội Đàm Ở Moscow Về Ukraine, Châu Âu Cáo Buộc Putin Giả Vờ Quan Tâm Hòa Bình.
J411. Susima Jātaka -- Cuộc sống trong nhà đầy những đau khổ. Tóm tắt: Các vị sư thảo luận về sự xuất gia vĩ đại của Bồ Tát. Đức Phật kể câu chuyện về một vị tư tế được giao cai quản một vương quốc. Ngài đã trị vì một cách trung thành cho đến khi hoàng hậu chỉ ra một sợi tóc bạc, khiến ngài từ bỏ ngai vàng và sống cuộc đời của một nhà tu khổ hạnh.
-- Tòa Bạch Ốc Chọn Được Dê Tế Thần Cho Hegseth. -- Nỗi Sợ Trong Quân Đội Hoa Kỳ Đang Gia Tăng. -- Cựu Tổng Thống Honduras Ra Tù Sau Lệnh Ân Xá Của Trump. -- Bầu Cử Tennessee: Dân Chủ Hy Vọng, Cộng Hòa Lo Ngại. -- Chính Quyền Trump Sa Thải 8 Thẩm Phán Di Trú Ở New York. -- Costco Tham Gia Đơn Kiện Trump Phải Hoàn Thuế Trước Khi TCPV Ra Phán Quyết Về Thuế Quan. -- Kristi Noem Lại Diễn Vở Cấm Các Nước ‘Tội Phạm’ Du Lịch Mỹ. -- Tỷ Phú Dell Quyên Góp $6,25 Tỷ Khuyến Khích Gia Đình Mỹ Tham Gia ‘Trump Accounts’. -- Đặc Phái Viên Witkoff và Kushner Gặp Putin Bàn Về Chấm Dứt Chiến Tranh Ukraine.
Một đời 80 năm của Sư, nói năng như Chánh pháp, im lặng như Chánh pháp. Nói hay im cũng vì Phật Pháp, vì lợi ích của số đông. Không ngại lên tiếng trước bạo quyền dù phải đối diện với án tử hình; và kham nhẫn im lặng đối với đồng đạo, tôn sư dù phải chịu bao điều tiếng thị-phi, oan ức. Có thể nói công hạnh như vậy là công hạnh của hàng Thánh giả.
- Bạn nhớ ngày mai đi bầu cho ghế Dân Biểu liên bang ở 1 hang ổ MAGA, nếu bạn cư trú ở địa hạt 7 tiểu bang Tennessee. Dấu hiệu: có thể Dân Chủ sẽ thắng đa số ở Hạ Viện 2026 - Trump đánh thuế quan, làm kinh tế TQ, Nhật, Hàn, Đài Loan co cụm, nhưng ngành sản xuất Việt, Mã, Indonesia tăng - VN: Gánh nợ Vinashin không nổi, hãng đóng tàu SBIC và 7 công ty phụ được phá sản. - Đạo diễn gốc Việt Ash Mayfair thắng giải phim Golden Peacock 2025 với phim "Skin of Youth" - Trong khi các họa sĩ Việt Nam cãi nhau về mỹ học và tiển bán tranh, 1 họa sĩ Việt (và là Linh mục) vào nhà tù Mỹ dạy vẽ. - NZ ngưng vận chuyển gói hàng bưu điện tới Mỹ vì thuế quan - Trump: đang xem xét về thẩm quyền pháp lý để thu hồi quốc tịch Mỹ đối với những người nhập cư nhập tịch bị kết án phạm tội.
- Trump Hủy Toàn Bộ Sắc Lệnh Của Biden Ký Bằng Máy Autopen - Trump Ân Xá Cựu Tổng Thống Honduras Bị Kết Án Ma Túy, Các Chuyên Gia Chống Ma Túy Kêu Trời - California: Gần 50 Xe Ở Khu Nghỉ Dưỡng Great Wolf Lodge Bị Đập Kính, Trộm Đồ - Hàng Không Hoa Kỳ Bị Gián Đoạn Trong Dịp Lễ Tạ Ơn Vì Lỗi Phần Mềm Airbus - Kyiv: Nga Oanh Tạc Dữ Dội Suốt 10 Giờ Liên Tiếp, Ít Nhất 3 Người Chết - Northwestern Trả 75 Triệu MK Để Đổi Lại Khoản Tài Trợ Liên Bang Bị Đóng Băng - Trung Đông: Chiến Dịch Quốc Tế “Free Marwan” Kêu Gọi Trả Tự Do Cho Lãnh Đạo Palestine - Rượu Pha Methanol Gây Mù Lòa Và Tử Vong – Khủng Hoảng Âm Thầm Lan Rộng - Thống Đốc West Virginia: Không Lính VBQG Nào Xin Rút Lui Sau Vụ Nổ Súng Tại D.C. - FDA Siết Chặt Quy Định Vắc-xin Sau Cáo Buộc Gây Tử Vong Cho Trẻ Em - Bắt Can Phạm Thứ Tư Trong Vụ Trộm Ngọc Báu Quốc Gia Tại Bảo Tàng Louvre - Hàng Triệu Người Cao Niên Bỏ Lỡ Hàng Tỷ MK Quyề
J401. Dasannaka Jātaka -- Sau khi hiến tặng, bố thí một thứ gì, đừng cảm thấy hối tiếc. Tóm tắt: Một vị sư đứng trước nguy cơ từ bỏ cuộc sống tu hành vì những ám ảnh dai dẳng về người vợ cũ. Để giúp ông, Đức Phật đã kể một câu chuyện về một vị vua đã gả vợ mình cho một người đàn ông khác, nhưng rồi nàng lại bỏ trốn cùng người đàn ông đó. Nhà vua rơi vào tuyệt vọng cho đến khi một người đàn ông chứng minh sự nghiêm khắc trong hành động của nhà vua bằng cách nuốt một thanh kiếm. Chứng kiến điều này, nỗi nhớ nhung vợ của nhà vua đã tan biến.
Một bài báo độc quyền của Washington Post kể rằng Bộ Trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth đã ra lệnh giết sạch khi tấn công chiếc ghe đầu tiên vùng Caribbean, nói không để ai sống sót. Và như thế, quan chức của Trump đối mặt với 'nguy cơ pháp lý nghiêm trọng' sau khi rò rỉ 'lệnh giết sạch."
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.