TỆ HƠN SUY THOÁI: Sản xuất Mỹ giảm tháng thứ sáu liên tiếp vì bị thuế quan siết; Fox: giá thực phẩm tăng 2,7% so với năm trước, giá thịt bò xay tăng 11,5% và giá bít tết bò tăng 12%.
Bản tin Reuters gho biết sản xuất của Mỹ đã giảm tháng thứ sáu liên tiếp vào tháng 8 khi các nhà máy phải đối mặt với hậu quả từ thuế quan nhập cảng của chính quyền Trump, với một số nhà sản xuất mô tả môi trường kinh doanh hiện tại "tồi tệ hơn nhiều so với cuộc Đại suy thoái".
Khảo sát của Viện Quản lý Cung ứng (ISM: Institute for Supply Management) vào hôm thứ Ba cũng cho thấy một số nhà sản xuất phàn nàn rằng thuế nhập cảng rộng rãi đang gây khó khăn cho việc sản xuất hàng hóa tại Hoa Kỳ. Tổng thống Donald Trump đã bảo vệ chính sách thương mại bảo hộ của mình, vốn đã nâng mức thuế trung bình của quốc gia lên mức cao nhất trong một thế kỷ, nói là cần thiết để hồi sinh nền công nghiệp Mỹ đang suy thoái từ lâu.
Điều đó được củng cố bởi dữ liệu của chính phủ cho thấy chi tiêu cho việc xây dựng nhà máy đã giảm trong tháng 7 và giảm 6,7% so với một năm trước. Một tòa kháng án Hoa Kỳ đã phán quyết vào thứ Sáu tuần trước rằng hầu hết các mức thuế quan của Trump là bất hợp pháp, làm tăng thêm sự không chắc chắn cho các doanh nghiệp.
"Tôi tiếp tục xem nền kinh tế nói chung và lĩnh vực sản xuất nói riêng vẫn đang trong tình trạng chờ đợi cho đến khi sự bất ổn liên quan đến thuế giảm bớt", theo lời Stephen Stanley, nhà kinh tế trưởng về Mỹ tại Santander U.S. Capital Markets, cho biết.
ISM cho biết chỉ số quản lý mua hàng (PMI) sản xuất của họ đã tăng nhẹ lên 48,7 vào tháng trước so với 48,0 vào tháng 7. Chỉ số PMI dưới 50 cho thấy sự thu hẹp trong lĩnh vực sản xuất, chiếm 10,2% nền kinh tế. Các nhà kinh tế được Reuters thăm dò dự đoán PMI sẽ tăng lên 49,0.
Bảy ngành công nghiệp, bao gồm các nhà máy dệt, sản xuất đa dạng và kim loại cơ bản, đã báo cáo tăng trưởng trong tháng trước. Trong số 10 ngành báo cáo sự thu hẹp, có các nhà sản xuất sản phẩm giấy, máy móc, thiết bị điện, đồ gia dụng và linh kiện, cũng như sản phẩm máy tính và điện tử.
Thuế quan tiếp tục chiếm ưu thế trong các bình luận từ các nhà sản xuất. Một số nhà sản xuất thiết bị vận tải cho biết điều kiện còn tồi tệ hơn cuộc suy thoái năm 2007-09, đồng thời cho biết "hoàn toàn không có hoạt động" và "điều này 100% là do chính sách thuế quan hiện tại và sự bất ổn mà nó đã tạo ra". Một số người coi các điều kiện này là phù hợp với "lạm phát đình trệ".
Một số nhà sản xuất thiết bị điện, đồ gia dụng và linh kiện phàn nàn rằng "sản xuất tại Mỹ" đã trở nên khó khăn hơn do thuế quan đối với nhiều linh kiện. Họ nói rằng "chính quyền muốn có việc làm trong lĩnh vực sản xuất tại Mỹ, nhưng chúng ta đang mất đi những vị trí có kỹ năng cao hơn và mức lương cao hơn." Những người khác báo cáo rằng do "thiếu sự ổn định trong thương mại và kinh tế, chi tiêu vốn và tuyển dụng bị đóng băng".
Các nhà sản xuất sản phẩm máy tính và điện tử cho biết "thuế quan tiếp tục gây ra sự tàn phá đối với các hoạt động lập kế hoạch và lịch trình", đồng thời cho biết thêm rằng "các kế hoạch đưa sản xuất trở lại Hoa Kỳ bị ảnh hưởng bởi chi phí nguyên vật liệu cao hơn, khiến việc chứng minh sự trở lại trở nên khó khăn hơn".
Các nhà sản xuất thực phẩm, đồ uống và thuốc lá cảnh báo rằng mọi thứ làm từ đường hữu cơ "sắp trở nên đắt hơn đáng kể" do thuế quan 50% đối với hàng nhập khẩu từ Brazil và việc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ loại bỏ hạn ngạch đường đặc biệt.
Cổ phiếu trên thị trường Wall Street giao dịch giảm khi các nhà đầu tư lo ngại về phán quyết của tòa kháng án về tính hợp pháp của thuế quan. Đồng đô la tăng giá so với rổ tiền tệ. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng.
Tình hình tuyển dụng ảm đạm
Chỉ số phụ đơn hàng mới hướng tới tương lai của khảo sát ISM đã tăng lên 51,4 sau khi giảm trong sáu tháng liên tiếp.
Tuy nhiên, Chủ tịch Ủy ban Khảo sát Kinh doanh Sản xuất ISM Susan Spence cho biết, cứ mỗi nhận xét tích cực về đơn đặt hàng mới thì có "2,5 nhận xét bày tỏ lo ngại về nhu cầu trong ngắn hạn, chủ yếu do chi phí thuế quan và sự không chắc chắn thúc đẩy". Chỉ số sản xuất của cuộc khảo sát giảm xuống 47,8 so với 51,4 trong tháng trước.
Với sản lượng giảm, việc làm trong nhà máy vẫn ở mức thấp, với ISM lưu ý rằng "việc sa thải và không tuyển dụng các vị trí còn trống vẫn là các chiến lược quản lý nhân sự chính."
"Tình hình tuyển dụng ảm đạm trong lĩnh vực sản xuất cho thấy các công ty ít tin tưởng rằng sự cải thiện bền vững về nhu cầu đang đến gần," Oliver Allen, nhà kinh tế cấp cao về Mỹ tại Pantheon Macroeconomics, cho biết.
Các nhà cung cấp đã mất nhiều thời gian hơn một chút để giao vật liệu cho các nhà máy vào tháng trước. Chỉ số giao hàng của nhà cung cấp trong khảo sát ISM đã tăng lên 51,3 từ 49,3 trong tháng 7. Chỉ số trên 50 cho thấy việc giao hàng chậm hơn.
Thời gian giao hàng kéo dài đồng nghĩa với việc giá các nhà máy phải trả cho nguyên liệu đầu vào vẫn ở mức cao. Chỉ số giá cả phải trả của cuộc khảo sát giảm xuống còn 63,7, vẫn ở mức cao, so với 64,8 trong tháng 7. Số liệu đọc cao này củng cố lập luận của các nhà kinh tế rằng giá hàng hóa sẽ tăng nhanh hơn trong nửa cuối năm 2025.
Thuế quan đã chậm chuyển thành lạm phát cao hơn, với các nhà kinh tế cho rằng các doanh nghiệp vẫn đang bán hàng hóa tích trữ trước khi thuế nhập khẩu có hiệu lực.
Các doanh nghiệp cũng đã hấp thụ một phần chi phí liên quan đến thuế quan. Nhưng hàng tồn kho đã giảm trong quý thứ hai và các công ty đã cảnh báo rằng thuế quan đang làm tăng chi phí của họ, điều mà các nhà kinh tế dự kiến cuối cùng sẽ được chuyển cho người tiêu dùng.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều là u ám và bi quan đối với ngành sản xuất. Các doanh nghiệp đã tăng cường chi tiêu cho các sản phẩm AI, điều này đang giúp bù đắp một phần sự suy giảm do thuế nhập cảng.
Chi tiêu cho các sản phẩm sở hữu trí tuệ đã tăng trưởng nhanh nhất trong bốn năm vào quý II, trong khi đầu tư vào thiết bị vẫn mạnh mẽ.
Các nhà kinh tế dự kiến chi tiêu cho AI sẽ tiếp tục tăng, và các nhà máy cũng có thể được thúc đẩy nhờ khấu hao nhanh hơn đối với các khoản đầu tư trong dự luật thuế và chi tiêu của Trump.
"Các ưu đãi thuế bắt đầu vào năm 2026 có thể giúp thúc đẩy đầu tư vào cuối năm 2025 và sang năm 2026, nhưng hiện tại hầu hết các nhà sản xuất vẫn ở chế độ chờ đợi," Ben Ayers, nhà kinh tế cấp cao tại Nationwide, cho biết.
Trong khi đó, bản tin "Food Prices Are Going Back Up" trên báo National Security Journal báo động: Giá thực phẩm đang tăng trở lại. Mặc dù Tổng thống Trump đã hứa trong chiến dịch tranh cử rằng sẽ giảm giá thực phẩm, nhưng chi phí tạp hóa vẫn "vẫn ở mức cao", trở thành nguồn căng thẳng lớn cho các gia đình Mỹ.
- Trong khi chính quyền tuyên bố thuế quan đang đổ tiền nước ngoài vào kho bạc Mỹ, các phân tích kinh tế cho thấy chi phí đang được chuyển trực tiếp cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.
Điều này thể hiện rõ trong mọi thứ, từ giá cả hàng nhập cảng như chuối cho đến chi phí tăng cao của thịt bò và thậm chí cả đồ ăn nhanh. Các nhà phê bình hiện nay cho rằng thuế quan này không hoạt động như một công cụ chống lại các đối thủ nước ngoài, mà là một "loại thuế bán hàng quốc gia khổng lồ" đánh vào người Mỹ.
Giá thực phẩm đang diễn biến như thế nào?
Một trong những vấn đề lớn mà Donald Trump đã tranh cử vào năm 2024 là lời hứa sẽ làm điều gì đó về lạm phát, đặc biệt là giá thực phẩm. "Giá trứng" trong chiến dịch năm 2024 đó thường được dùng như một cách nói tắt cho vấn đề này, vốn là mối quan tâm hàng đầu của rất nhiều cử tri.
Nhưng Trump, giống như nhiều tổng thống khác, đã phát hiện ra rằng việc giảm lạm phát không dễ dàng như vẻ ngoài. "Khi tôi thắng, tôi sẽ ngay lập tức giảm giá, bắt đầu từ ngày đầu tiên," Trump tuyên bố trong chiến dịch tranh cử năm 2024. Theo một bài báo của Nexstar Media Group, được đăng tải trên khắp cả nước, giá cả hàng tạp hóa vẫn "cứng đầu ở mức cao" và thậm chí còn tăng trong một số trường hợp.
Tường trình của Nextar trích dẫn dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động (BLS), cho thấy giá thực phẩm đã tăng từ 0,2% đến 0,4% gần như mỗi tháng kể từ tháng 1. Trump, tháng trước, đã sa thải người đứng đầu Cục Thống kê Lao động (BLS), mặc dù việc này được thực hiện do bất đồng về báo cáo việc làm, chứ không phải về giá thực phẩm.
Về "giá trứng", chúng đã giảm so với mức cao nhất, nhưng vẫn cao hơn bình thường. Trong khi đó, một báo cáo của đài Fox ở Memphis cho thấy một số người đã chọn bỏ bữa tiệc nướng truyền thống vào ngày Lao động do giá thịt tăng cao.
Bản tin đó đã trích dẫn Chỉ số giá tiêu dùng, cho biết giá thực phẩm nói chung đã tăng 2,7% so với năm trước, với giá thịt bò xay tăng 11,5% và giá bít tết bò tăng 12%.
Bài báo của Fox 13 cũng trích dẫn một cuộc thăm dò của Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề công cộng AP-NORC cho thấy 53% số người được hỏi gọi chi phí hàng tạp hóa là "nguồn căng thẳng lớn". Cuộc thăm dò đó cho thấy giá thực phẩm đã trở thành mối lo lớn hơn bất kỳ thứ gì khác được liệt kê, bao gồm chi phí nhà ở, tiết kiệm, chi phí chăm sóc sức khỏe hoặc nợ sinh viên.
Forbes đưa tin, trích dẫn khảo sát của AP-NORC, nếu cộng 53% với 33% coi đó là mối lo ngại nhỏ, thì gần 90% số người được khảo sát ít nhất là hơi lo lắng về giá thực phẩm.
Có phải do thuế quan không? Những người phản đối chính sách thuế quan của chính quyền Trump đã lập luận, kể từ khi Trump trở lại nắm quyền, rằng các loại thuế quan đó sẽ dẫn đến lạm phát gia tăng.
Vào cuối tháng 7, viện nghiên cứu Tax Foundation đã báo cáo rằng "nhiều loại hàng nhập cảng thực phẩm cũng bị ảnh hưởng bởi thuế quan, và điều này có thể dẫn đến giá thực phẩm cao hơn cho người tiêu dùng."
Một ví dụ mà báo cáo đưa ra là chuối. Phần lớn chuối ở Mỹ được nhập từ Guatemala và các nước khác ở Trung Mỹ. Và mặc dù có một số nơi ở Florida và Hawaii có khí hậu phù hợp để trồng chuối, nhưng những người sản xuất ở những khu vực đó "sẽ không thể mở rộng sản xuất chuối dễ dàng để đáp ứng nhu cầu của Hoa Kỳ." Kết quả có thể là giá chuối sẽ cao hơn.
Các sản phẩm khác, như cà phê Brazil, theo định nghĩa không thể được sản xuất tại Hoa Kỳ.
Báo cáo đó cũng nêu rõ rằng thuế quan của Trump có khả năng ảnh hưởng đến gần 75% lượng nhập cảng thực phẩm, với 163 tỷ USD bị ảnh hưởng và 58 tỷ USD không bị ảnh hưởng.
Đồ ăn nhanh ngày càng đắt: Đồ ăn nhanh từng được coi là một lựa chọn thực phẩm giá cả phải chăng, mặc dù ít dinh dưỡng hơn. Nhưng những mức giá đó, đặc biệt là, đã tăng lên trong những năm gần đây, thậm chí các combo đặc biệt cũng thường vượt quá mức 10 đô la.
USA Today, tuần trước, đã xem xét lý do tại sao lại như vậy, với các chuyên gia chỉ ra mọi thứ từ giá thịt cao hơn, chi phí bất động sản tăng lên cho đến chi phí lao động cao hơn ở các bang đã tăng lương tối thiểu.
Tuy nhiên, chuỗi tiệm ăn McDonald's đã công bố kế hoạch ra mắt các bữa ăn giá trị mới, bao gồm bữa Big Mac giá 8 đô la và bữa Sausage McMuffin giá 5 đô la. Đây được coi là nỗ lực của hãng thức ăn nhanh nhằm đảo ngược sự sụt giảm gần đây về lượng khách đến cửa hàng - và thậm chí có thể châm ngòi một cuộc chiến giá cả trong ngành thức ăn nhanh.
