Hôm nay,  

Cuốn sách yêu thích của tôi: The Miracle of Mindfulness

12/10/202519:59:00(Xem: 7932)

 

Cuốn sách yêu thích của tôi: The Miracle of Mindfulness
 

Tác giả: Lena Evans

Dịch giả: Nguyên Giác
 

Lời dịch giả: Vào đúng sinh nhật thứ 99 của Thầy Nhất Hạnh, báo Poker.org ấn bản ngày 11 tháng 10/2025 đăng bài viết của nhà văn Lena Evans nhan đề "My Favorite Book - The Miracle of Mindfulness." Nữ tác giả Lena Evans là nhà vô địch hai lần của World Series of Poker Circuit và là nhà từ thiện.  Cô là người sáng lập Poker League of Nations — một tổ chức chuyên trao quyền cho phụ nữ thông qua trò chơi — và là Giám đốc điều hành của Helix Poker và Suited Poker Gear. Cần ghi chú rằng: Poker là các trò chơi bài, trong đó người chơi đặt cược xem tay bài nào mạnh nhất theo luật chơi cụ thể; poker được chơi trên toàn thế giới, với luật chơi khác nhau ở mỗi nơi. Trong khi đó, Đức Phật lại cấm cờ bạc. Nơi đây chúng ta chỉ chú ý về ảnh hưởng của Thầy Nhất Hạnh trong đời sống thế tục của dân Mỹ.

Cuốn sách đầu tiên của tác giả Lena Evans, "The Poker Powered Brain," đã ra mắt ở vị trí số 1 trong danh mục Sách mới phát hành của Amazon (#1 Amazon New Release) về tâm lý học và sáng tạo. Với ảnh hưởng từ các lời dạy của Thầy Thích Nhất Hạnh và Đức Đạt Lai Lạt Ma, cuốn sách sắp tới của cô, "The Mindful Competitor: Where the Game Meets Awakening" ("Đối thủ cạnh tranh chánh niệm: Nơi trò chơi bài gặp sự giác ngộ") - với sự đóng góp của Tommy Angelo, Daniel Cates, Jeff Madsen và Andrew Lichtenberger - sẽ khám phá cách người chơi bài poker trở thành một thực hành về sự nhận biết chánh niệm, lòng trắc ẩn và khả năng phục hồi, cả trên bàn chơi bài và ngoài đời. Cảnh giác, độc giả cần dè dặt đối với những cách nhìn phi truyền thống. Nếu bạn chơi cờ bạc cho vui ngày Tết thì không sao, nhưng khi khởi tâm tham hay khởi ý phải hơn thua rằng cần thắng ván bài, có lẽ đó là tâm bất thiện không nên có. Bản dịch như sau.

.... o ....
blankThầy Nhất Hạnh và sách The Miracle of Mindfulness (Phép Lạ Của Sự Tỉnh Thức).
 

Cuốn sách yêu thích của tôi: The Miracle of Mindfulness (Phép lạ của sự tỉnh thức)

Lena Evans, báo Poker, ngày 11 tháng 10 năm 2025.
 

Khi tôi mới bắt đầu chơi poker nghiêm túc, tôi nghĩ trò chơi này là về việc kiểm soát bài, chip, đối thủ và kết quả.  Càng tập trung hơn, tôi càng quản lý tốt mọi thứ xung quanh.

Nhưng theo thời gian — không phải thông qua bàn chung kết hay chiếc cúp nào — tôi nhận ra rằng đối thủ lớn nhất chính là tâm trí của tôi.

Nhận thức đó bắt đầu với một vị thầy.  Không phải huấn luyện viên poker, mà là một thiền sư.

Đây là cuốn sách đã dạy tôi tìm thấy sự tĩnh lặng giữa cơn bão, chuyển hóa không chỉ ván bài poker của tôi, mà cả tâm trí, sự cân bằng và hiểu biết của tôi về ý nghĩa của việc cạnh tranh bằng lòng trắc ẩn.
 

"Cuộc cạnh tranh thực sự không phải ở bên kia bàn cờ bạc - mà là ở bên trong."

Tôi may mắn được học với cố Thiền sư Thích Nhất Hạnh, nhà sư, nhà thơ và nhà hoạt động hòa bình người Việt Nam,  thường được gọi là cha đẻ của chánh niệm ở phương Tây. Những lời dạy của ngài đã hé lộ một hình thức làm chủ mới; một hình thức không bắt nguồn từ sự thống trị hay kiểm soát, mà là từ sự nhận biết và tâm từ bi trắc ẩn.

Cuốn sách của ngài, "Phép lạ của sự tỉnh thức" (The Miracle of Mindfulness), đã trở thành kim chỉ nam cho tôi. Nó không chỉ là một hướng dẫn thiền định mà còn là lời mời gọi sống sâu sắc hơn - để trải nghiệm nhận thức như một thực hành hàng ngày. Thầy, như các học trò trìu mến gọi ngài, đã dạy rằng hành động đơn giản như hít thở, rửa bát, hay đi bộ cũng có thể hé lộ những chân lý tương tự như hàng giờ học tập hay chiến lược tại bàn chơi bài poker.
 

"Trong chánh niệm, người ta không chỉ được an lạc và hạnh phúc, mà còn tỉnh giác và tỉnh thức. Thiền không phải là trốn tránh; đó là một cuộc gặp gỡ thanh thản với thực tại." ('In mindfulness, one is not only restful and happy, but alert and awake. Meditation is not evasion; it is a serene encounter with reality.')

Những dòng chữ này đã thay đổi cách tôi nhìn về cuộc sống và poker. Chánh niệm không phải là trốn tránh căng thẳng — mà là đối mặt với thực tại bằng sự hiện diện. Poker, giống như cuộc sống, không tưởng thưởng cho sự trốn tránh; nó tưởng thưởng cho sự nhận biết.
 

"Hơi thở là cây cầu nối liền cuộc sống với ý thức."

Cây cầu đó đã cứu tôi vô số lần. Khi cảm xúc dâng trào — sau một cú đánh tệ hại, một cú lừa bịp sai lầm, hay áp lực ngày càng tăng của ván bài cuối — tôi trở về với hơi thở của mình. Mỗi hơi thở vào neo tôi vào hiện tại; mỗi hơi thở ra giải phóng những gì tôi không thể kiểm soát. Trong nhịp điệu đó, sự nghiêng ngả tan biến thành sự sáng suốt.

Trước khi có chánh niệm, tôi thấy sự nghiêng ngả như một kẻ thù cần chinh phục. Sau khi có chánh niệm, tôi thấy nó như một sứ giả. Mỗi cơn bộc phát của sự thất vọng hay một thoáng cái tôi đều trở thành thông tin — một tín hiệu yêu cầu được đón nhận bằng sự nhận biết thay vì phán xét.

Thầy cũng viết: "Cảm thọ, dù là lòng từ bi trắc ẩn hay sự khó chịu, đều nên được chào đón, thừa nhận và đối xử trên cơ sở hoàn toàn bình đẳng; bởi vì cả hai đều là chính chúng ta."

Điều này đã làm dịu đi xung đột nội tâm của tôi. Thay vì dán nhãn cảm thọ là tốt hay xấu, tôi bắt đầu chào đón chúng như một phần của tổng thể. Trên bàn bài  poker, nhận biết đó đã trở thành lợi thế lớn nhất của tôi.

Thầy cũng nhắc nhở chúng ta: "Khoảnh khắc hiện tại là thời điểm duy nhất chúng ta có thể làm chủ."

Trong poker — và trong cuộc sống — có rất nhiều thứ nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta: những lá bài, đối thủ, sự biến thiên của cơ hội. Nhưng chúng ta luôn có thể làm chủ một điều: sự hiện diện của chính mình.
 

"Đừng làm bất cứ điều gì để cho xong việc."

Trên bàn poker, điều đó có nghĩa là chơi từng ván bài không phải để vượt qua nó, mà là để sống trong nó. Để trở thành một với trò chơi khi nó diễn ra. Khi tôi tiếp cận poker theo cách này, lối chơi của tôi trở nên trôi chảy hơn, trực quan hơn — và nghịch lý thay, thành công hơn.

Kể từ đó, chánh niệm đã len lỏi vào mọi khía cạnh của cuộc sống tôi. Nó đã định hình lại cách tôi chơi, lãnh đạo và sống. Là người sáng lập Poker League of Nations (Liên đoàn Poker Quốc gia), tôi đã thấy sự nhận biết đã thay đổi văn hóa như thế nào. Khi phụ nữ ngồi xuống không chỉ để cạnh tranh mà còn để kết nối, toàn bộ bàn chơi sẽ thay đổi. Sự hung hăng cân bằng với sự đồng cảm; sự im lặng trở thành sự tập trung; và chiến thắng, được định nghĩa lại, trở thành sự phát triển cho tất cả.

Thầy cũng dạy rằng chánh niệm vượt ra ngoài bản ngã: "Khi bạn chánh niệm, bạn hoàn toàn sống động, hoàn toàn hiện diện… bạn có thể nhận diện, ôm ấp và xử lý nỗi đau, nỗi buồn trong và xung quanh mình."

Chơi bài poker chắc chắn mang lại đau khổ — những thất bại, cái tôi, mất mát — nhưng chánh niệm biến đổi chúng. Nỗi đau của thất bại trở thành sự khiêm nhường; sự khiêm nhường của mất mát trở thành lòng trắc ẩn. Trò chơi, từng là đấu trường xung đột, giờ đây trở thành một lĩnh vực thực hành.
 
blankNhà văn Lena Evans cũng là người sáng lập Poker League of Nations (Liên đoàn Poker Quốc gia).

"Nếu bạn là một nhà thơ, bạn sẽ thấy rõ ràng rằng có một đám mây lơ lửng trên tờ giấy này."

Đó là mô tả của Thầy về sự tương tức tương liên — sự hiểu biết rằng vạn vật tồn tại trong mối quan hệ. Tương tự như vậy, không có lá bài poker nào đứng riêng lẻ. Mỗi quyết định, mỗi người chơi, mỗi khoảnh khắc nhận thức đều phụ thuộc lẫn nhau, là một phần của một mạng lưới ảnh hưởng rộng lớn hơn. Chơi bài poker một cách chánh niệm là nhận ra sự thật đó: rằng chúng ta liên tục định hình lẫn nhau.

Thầy cũng viết: "Khoảnh khắc hiện tại tràn ngập niềm vui và hạnh phúc. Nếu bạn chú tâm, bạn sẽ thấy điều đó."

Đường nét đơn giản đó đã trở thành kim chỉ nam của tôi. Dù đang đối mặt với một thất bại thảm hại hay ăn mừng chiến thắng, tôi đều quay trở về với phép màu của khoảnh khắc này — khoảnh khắc duy nhất có thật.
 

Trong bài diễn thuyết TEDx năm 2021 của tôi, "A Sport for the Mind: Why Poker Is Good for You and Your Brain" ('Một môn thể thao cho tâm trí: Tại sao Poker tốt cho bạn và bộ não của bạn'), tôi đã nói về chính cây cầu nối giữa sự cạnh tranh và ý thức này. Tôi đã mô tả cách các nhà sư Tây Tạng tạo ra các mandala như một hình thức thiền định, những thiết kế phức tạp sau đó được xóa bỏ trong im lặng. Tôi nhận ra rằng Poker cũng không khác biệt lắm. Mỗi ván bài, giống như mỗi hạt cát, đều vô thường. Chúng ta chơi, chúng ta học, chúng ta buông bỏ, và chúng ta bắt đầu lại.

Sự hiểu biết đó đã truyền cảm hứng cho cuốn sách đầu tiên của tôi, "The Poker Powered Brain" (Bộ não được tăng lực bởi Poker), khám phá poker như một phương pháp rèn luyện tinh thần; một cách để tăng cường sự tập trung, khả năng ra quyết định và sự cân bằng cảm xúc. Cuốn sách sắp ra mắt của tôi, "The Mindful Competitor: Where the Game Meets Awakening" (Người cạnh tranh chánh niệm: Nơi trò chơi gặp sự tỉnh thức) — được truyền cảm hứng từ những học hỏi của tôi với Thầy Thích Nhất Hạnh và Đức Đạt Lai Lạt Ma — tiếp tục hành trình khám phá đó, với những suy ngẫm của Tommy Angelo, Daniel Cates, Jeff Madsen và Andrew Lichtenberger về cách nhận biết, lòng từ bi trắc ẩn và sự hiện diện chuyển hóa hiệu suất và cuộc sống.

Phép màu của chánh niệm không chỉ cải thiện trò chơi của tôi; nó còn định hình lại cuộc đời tôi. Nó dạy tôi rằng làm chủ không phải là thống trị, mà là nhận biết. Thành công không phải là kiểm soát, mà là hiện diện. Và chiến thắng không phải là không có thất bại, mà là sự trọn vẹn của việc sống.

Trên bàn poker và hơn thế nữa, tôi cố gắng chạm đến phép màu đó — từng lá bài chánh niệm một.

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhà Xuất Bản Tự Do tại Việt Nam đã được Hiệp Hội Xuất Bản Quốc Tế (IPA) trao tặng Giải Thưởng Prix Voltaire 2020, theo bản tin của Đài Á Châu Tự Do (RFA) cho biết hôm 3 tháng 6.
Cựu cảnh sát viên thành phố Minneapolis là người đè đầu gối lên cổ của George Floyd đã bị truy tố hôm Thứ Tư, 3 tháng 6 với các tội giết người cấp hai nghiêm trọng mới hơn, và 3 cảnh sát viên khác tại hiện trường trong vụ giết chết ông ấy đã bị truy tố với tội hỗ trợ và đồng phạm giết người cấp hai, theo CNN cho biết. “Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng những phát triển này là vì lợi ích của công lý đối với Ông Floyd, gia đình của ông, cộng đồng của chúng ta và tiểu bang của chúng ta,” theo Bộ Trưởng Tư Pháp Tiểu Bang Minnesota Keith Ellison cho biết trong việc công bố các truy tố.
Hoạch đỊnh triển khai quân đội để trấn áp người dân Mỹ biểu tình của Tổng thống Trump đã dấy lên sự phản kháng chống đối dữ dội từ phía các tướng lãnh hồi hưu và các đại biểu liên bang congressmen thuộc đảng Dân chủ tại Hạ viện Hoa kỳ. Hôm 2 tháng 6, TNS Tim Kaine của đảng dân chủ bang Virginia cảnh cáo theo điều lệ National Authorization Act-NDAA- nghiêm cấm bất cứ ai không được dùng ngân quỹ nhà nước để triển khai quân đội Mỹ đàn áp công dân Mỹ biểu tình.
Đó là khuyến cáo mới nhất của các chuyên gia y tế với mục đích ngăn ngừa lây nhiễm Covid-19. Bài viết đăng trên Annals of Internal Medicine, do đại học Harvard xuất bản, khuyên vợ chồng (hoặc người tình) nên cảnh giác, đeo khẩu trang lúc “gần” nhau trên giường. Ngoài ra, bạn cũng không được hôn môi, không được yêu kiểu 69, hoặc tất cả những “pha cụp lạc” có dính (nghĩa đen lẫn nghĩa bóng) đến tinh trùng và nước tiểu. Trước khi “nhập trận” bạn nên tắm rửa sạch sẽ, và sau đó dùng thuốc khử trùng rửa sạch “hiện trường.”
Chỉ còn hơn 6 tháng nữa đến Đại hội đảng toàn quốc XIII, diễn ra đầu năm 2021, nhưng những kẻ nịnh thần đã xếp hàng sau lưng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng để vận động “đề nghị” ông ngồi thêm nhiệm kỳ nữa, hay ít nhất cũng 2 năm. Lý do của đám tôi trung đưa ra là đất nước cần lãnh đạo ổn định để bảo vệ đảng và chế độ theo định hướng Xã hội Chủ nghĩa, dựa trên nền tảng Chủ nghĩa Mác-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Nhưng điều này cũng lộ ra dấu hiệu mất đoàn kết và không thống nhất trong nội bộ hơn 4 triệu đảng viên.
Đức Giáo hoàng Francis đã gọi cái chết của George Floyd dưới tay các cảnh sát Mỹ là "thảm kịch" và nói rằng ngài đang cầu nguyện cho ông ấy và "tất cả những người khác đã mất mạng vì tội lỗi của kỳ thị chủng tộc," theo CNN cho biết hôm 3 tháng 6. Sau 8 đêm biểu tình khắp nước Mỹ, Đức Giáo Hoàng bày tỏ về cái chết của Flyod trong thánh lễ cầu nguyện hàng tuần của ngài tại Vatican hôm Thứ Tư. “Các anh chị em tại Hoa Kỳ yêu mến, tôi đã chứng kiến rất lo lắng về tình trạng bất ổn xã hội đáng lo ngại ở quốc gia của bạn trong những ngày qua, sau cái chết bi thảm của ông George Floyd," theo Đức Giáo Hoàng Francis phát biểu.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Mark Esper đang làm rung rinh Bạch Ốc sau khi nói hôm Thứ Tư, 3 tháng 6 rằng ông không ủng hộ sử dụng quân đội để dập tắt các cuộc biểu tình quy mô lớn trên khắp Hoa Kỳ do cái chết của George Floyd và những lực lượng đó chỉ nên được sử dụng trong một vai trò thực thi pháp luật như là một phương sách cuối cùng, theo CNN cho biết. Esper lưu ý rằng "hiện tại chúng ta không ở một trong những tình huống đó," tránh xa mối đe dọa gần đây của Tổng Thống Donald Trump để triển khai quân đội nhằm thực thi trật tự.
Trong một tuần qua biểu tình đã nổi lên tại nhiều thành phố lớn nhỏ ở Mỹ. Bắt đầu từ Minneapolis – St. Paul (Twin Cities) ở tiểu bang Minnesota, rồi lan ra Denver, Los Angeles, Washington D.C., Austin, Houston, Chicago, Atlanta, Portland, Oakland, San Francisco, Miami, New York. Những cuộc biểu tình bùng phát khắp nơi bắt nguồn từ vụ việc xảy ra hôm thứ Hai 25/5 ở thành phố Minneapolis, khi cảnh sát viên da trắng Derek Chauvin bắt người đàn ông da đen George Floyd vì tình nghi dùng tiền giả. Chauvin lấy đầu gối đè cổ nạn nhân xuống đất trong 9 phút để sau đó nạn nhân tắt thở, dù Floyd đã nhiều lần kêu lên “I can’t breathe” – Tôi không thể thở.
Hôm qua, Twitter đã đóng tài khoản giả tạo đội danh Antifa sau khi xác định ra liên hệ của trương mục này với một tổ chức thượng tôn da trắng Identity Evropa, công ty truyền thông mạng tuyên bố điều này vào ngày thứ Hai. Phát ngôn viên của Twitter nói với CNN rằng một tài khoản nhân danh tổ chức Antifa quốc gia đã bị đóng sau khi tổ chức này kêu gọi bạo động trong các cuộc biểu tình vì sự tàn bạo của cảnh sát. Antifa, viết tắt của chống phát xít (anti-fascist), không phải là một tổ chức tập trung mà là một phong trào phản kháng chính trị được phát xướng từ các nhóm và cá nhân độc lập nhỏ. "Tài khoản này đã vi phạm chính sách thao túng và luật lệ chống loan tin giả của chúng tôi, nhất là đối với việc tạo tài khoản giả", người phát ngôn nói trong một tuyên bố. "Chúng tôi đã hành động sau khi tài khoản này gửi một tweet kích động bạo lực và ngược với Quy Tắc của Twitter."
Vào sáng Thứ Hai ngày 1 tháng 6 năm 2019, Mặc dù rất bận rộn với nhiều cơng tác cần thiết trong vấn đề phòng chống dịch Covid-19, cũng như tình hình biểu tình sau cái chết của ông George Floyd nhưng quý vị dân cử gồm ông Thị Trưởng Trí Tạ, Phó Thị Trưởng Kimberly Hồ, Nghị Viên Chí Charlie Nguyễn, và Ủy Viên Giáo Dục Học Khu Garden Grove luật sư Nguyễn Quốc Lân cùng ông Nguyễn Kim Bình Phó Chủ Tịch Cộng Đồng Việt Nam Nam California, đã đến bệnh viện Kindred Westminster để trao tặng vật dụng bảo hộ cho các nhân viên y tế đang làm việc tại đây.
Đời về chiều bỗng trở nên rảnh rỗi. Đôi khi, rảnh muốn khóc luôn nên tôi đâm ra uống hơi đều và cũng hơi nhiều. Chắc sợ thằng em dám chết vì rượu nên không ít anh chị hằng tâm (và hằng sản) đã nhờ tôi đi làm việc thiện, giúp những người Việt nghèo khó – sống rải rác và quanh quất – ở Biển Hồ. Tháng này, chị Kim Bintliff – Houston TX – biểu tôi đến làng Kor K’ek, cách Kampong Luong Floating Village (thuộc tỉnh Pursat) chừng hai giờ ghe máy. Tôi đã đến đây đôi ba lần trước, vì chuyện làm trường học, và không hề bị phiền nhiễu gì ráo trọi. Lần này, trưởng ấp ngỏ lời xin thêm mấy phần gạo (cho chính gia đình và vài người nữa) khiến tôi hơi khó chịu. Tuy thế, ngay khi lên bước chân lên cái nhà nổi ọp ẹp và chật hẹp của ông ta thì thái độ của tôi thay đổi hẳn. Họ cũng cùng quẫn, có khác chi những đồng bào trôi sông lạc chợ của mình đâu.
Sách "Bên thắng cuộc" của Huy Đức kể lại nhiều chuyện bí ẩn trong hàng ngũ cộng sản mà người ngoài, nhứt là người miền nam, ít ai biết và cả một số chuyện liên hệ tới giới chức miền nam sau 30.04/75 trong cải tạo và tù vượt biên dưới thời ông Võ văn Kiệt. Có chuyện tác giả kể hấp dẫn nhưng không đúng sự thật bởi chính người trong cuộc, tức nạn nhơn, đọc qua chuyện của mình đã phải ngạc nhiên. Nhưng dầu sao, sách "Bên thắng cuộc" vẫn có giá trị thông tin khá hơn nhiều sách khác của người cộng sản viết mà ta đọc qua.
Hàng ngàn người biểu tình đã quỳ gối trên bãi cỏ bên ngoài Tòa Nhà Quốc Hội hôm Thứ Ba, 2 tháng 6, hô vang khẩu hiệu “im lặng là bạo động” và “không công lý, không hòa bình,” chỉ trước giờ giới nghiêm được chính quyền đưa ra khi các cuộc biểu tình chống sự bạo hành của cảnh sát đã bùng nổ tại nhiều thành phố lớn. Đám đông tại Tòa Nhà Quốc Hội sau đó đã đứng dậy và hô to “quỳ gối” và “bạn bảo vệ ai?” khi các cảnh sát đối mặt với họ. Các lệnh giới nghiêm vào chiều tối đã được ban hành tại hàng chục thành phố theo sau một tuần biểu tình vì cái chết của người da đen 46 tuổi George Flyod tại Minneapolis. Phần lớn là ôn hòa vào ban ngày, đám đông đã nổ ra phá hoại, đốt phá và cướp bóc sau khi trời tối. Tổng Thống Donald Trump đã kêu gọi Lực Lượng Vệ Binh Quốc Gia hoặc quân đội Hoa Kỳ trấn áp những gì được gọi là "du thủ du thực," "kẻ trộm" và "côn đồ" chịu trách nhiệm về bạo lực, đổ lỗi cho các thống đốc tiểu bang hoặc các quan chức địa phương vì đã không can thiệp.
Có 213 trường hợp mới bị lây vi khuẩn corona xảy ra hôm Thứ Hai tại Quận Cam, theo các số liệu được cập nhật từ Cơ Quan Chăm Sóc Sức Khỏe Quận Cam cho biết. Toàn quận hiện có 6,574 trường hợp bị lây, gồm 665 cư dân nhà dưỡng lão và 377 tù nhân tại nhà tù Quận Cam. 213 trường hợp mới hôm Thứ Hai là cao thứ 4 trong một ngày trong quận trong thời đại dịch, và cao nhất trong một ngày là 216 trường hợp vào ngày 23 tháng 5. Số người thiệt mạng trong quận là 150.
Trái banh ném đi tùy thuộc vào chiều dài của cánh tay người cầu thủ ném bóng và sức mạnh ở vai.Cánh tay càng dài và vai càng mạnh thỉ trái banh càng đi xa. Ngay khi sinh ra, cánh tay nam giới thường dài hơn là cánh tay nữ giới. Tới tuổi dậy thì, nam giới có được cái lợi thứ hai là khi testosterone làm vai lớn lên và cơ bắp ở lồng ngực dầy ra. Kết quả của kích thích tố tăng trưởng này là phần trên của cơ thể mạnh hơn phần cơ thể của nữ giới tới từ hai tới ba lần.Vì thế tại sao nữ lực sĩ lại có vẻ kém nam lực sĩ ở các môn thể thao như nói về sức mạnh về ném.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.