Tổng Giám Mục Công Giáo Timothy P. Broglio (Tư lệnh Tuyên úy Quân lực Mỹ): Lính Mỹ có quyền bất tuân các lệnh phi đạo đức
Bản tin tựa đề "Morally acceptable for US troops to disobey orders, archbishop says" (Tổng giám mục nói: có thể chấp nhận về mặt đạo đức, khi lính Mỹ không tuân lệnh). Bài viết của ba phóng viên Adela Suliman, Anthony Faiola, Matthew Brown trên báo Washington Post hôm Thứ Ba 20/1/2026.
Trong bối cảnh chính quyền Trump can thiệp vào Venezuela, chuẩn bị quân đội cho khả năng triển khai đến Minnesota và đe dọa chiếm Greenland, tổng giám mục Công giáo phụ trách lực lượng vũ trang Hoa Kỳ cho biết việc binh lính không tuân các lệnh vi phạm lương tâm của họ “sẽ là điều có thể chấp nhận được về mặt đạo đức”.
Tổng giám mục Timothy P. Broglio nằm trong số nhiều nhà lãnh đạo Công giáo đặt câu hỏi về việc chính quyền sử dụng vũ lực. Bình luận của ngài cũng nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng được bày tỏ bởi vị giáo hoàng người Mỹ đầu tiên, Giáo hoàng Leo XIV, cũng như các hồng y hàng đầu của ông ở Hoa Kỳ, về chính sách đối ngoại của chính quyền Trump.
“Greenland là lãnh thổ của Đan Mạch,” Broglio nói với BBC hôm Chủ nhật. “Việc Hoa Kỳ tấn công và chiếm đóng một quốc gia thân thiện dường như không hợp lý.”
Khi được hỏi liệu ngài có “lo lắng” về các quân nhân dưới sự chăm sóc mục vụ của mình hay không, Broglio trả lời: “Tôi rõ ràng là lo lắng vì họ có thể bị đặt vào tình huống phải làm điều gì đó có vấn đề về mặt đạo đức.”
“Sẽ rất khó khăn cho một người lính, một lính Thủy quân Lục chiến hoặc một thủy thủ tự mình không tuân lệnh,” ngài nói. “Nhưng nói một cách chính xác, trong phạm vi lương tâm của họ, việc không tuân lệnh đó là có thể chấp nhận được về mặt đạo đức, nhưng điều đó có thể đặt cá nhân đó vào một tình huống không thể chấp nhận được - và đó là mối lo ngại của tôi.”
Với tư cách là người đứng đầu Tổng giáo phận Phục vụ Quân đội Hoa Kỳ có trụ sở tại thủ đô Washington D.C., TGM Broglio giám sát các tuyên úy phục vụ người Công giáo và những người khác tại các căn cứ quân sự của Hoa Kỳ, các cơ sở chăm sóc sức khỏe của Bộ Cựu chiến binh và các phái bộ ngoại giao trên toàn thế giới.
Là cựu chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ, vị Tổng giám mục gốc Ohio này được coi là một người bảo thủ trong Giáo hội. Khi chính quyền Obama kết thúc chính sách “không hỏi, không nói” (đối với vấn đề đồng tính), ngài đã phản đối việc cho phép binh lính LGBT phục vụ công khai. Khi chính quyền Trump loại bỏ người chuyển giới khỏi quân đội, Broglio nói rằng “các vấn đề về khuynh hướng tình dục và bản dạng giới” phản ánh “thái độ xã hội không đúng đắn”.
Ngài cũng đã chỉ trích các cuộc tấn công quân sự vào các tàu mà chính quyền cho là đang buôn lậu ma túy. Lực lượng Mỹ đã tiêu diệt ít nhất 115 người trong hơn 30 cuộc tấn công tương tự trên vùng biển quốc tế ở Caribe và Thái Bình Dương kể từ tháng Chín.
“Trong cuộc chiến chống ma túy, mục đích không bao giờ biện minh cho phương tiện,” Broglio nói trong một tuyên bố hồi tháng trước. “Không ai có thể bị ra lệnh thực hiện một hành vi vô đạo đức, và ngay cả những người bị nghi ngờ phạm tội cũng có quyền được xét xử theo đúng quy trình pháp luật.”
Tổng giám mục đưa ra tuyên bố này sau khi tờ Washington Post đưa tin rằng các chỉ huy trong vụ tấn công tàu đầu tiên được biết đến đã nhìn thấy những người sống sót và ra lệnh bắn loạt thứ hai để giết họ. Ngài không đề cập cụ thể đến vụ việc nhưng dường như ám chỉ đến nó.
“Vì nguyên tắc đạo đức cấm giết hại những người không tham chiến là bất khả xâm phạm,” ngài nói, “việc cố ý giết chết những người sống sót trên một con tàu mà không gây ra mối đe dọa chết người ngay lập tức cho lực lượng vũ trang của chúng ta sẽ là một mệnh lệnh bất hợp pháp và vô đạo đức.”
Tổng thống Trump dự kiến sẽ đến Davos, Thụy Sĩ vào thứ Tư 21/1/2026 để tham dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới, nơi các nhà lãnh đạo châu Âu dự định thảo luận về yêu cầu của ông về việc chiếm đóng và sáp nhập Greenland – một yêu cầu đã biến cuộc họp thường niên của giới tinh hoa chính trị và tài chính thế giới thành một hội nghị thượng đỉnh ngoại giao khẩn cấp.
Các thành viên quân đội tuyên thệ trung thành với Hiến pháp, chứ không phải với tổng thống. Theo Bộ luật Quân sự Thống nhất, họ tuyên thệ nhập ngũ để “ủng hộ và bảo vệ Hiến pháp Hoa Kỳ chống lại mọi kẻ thù” và “tuân theo mệnh lệnh của Tổng thống Hoa Kỳ và mệnh lệnh của các sĩ quan được bổ nhiệm trên mình”. Họ có nghĩa vụ không tuân theo “mệnh lệnh rõ ràng là bất hợp pháp”, nhưng những trường hợp như vậy rất hiếm và phức tạp về mặt pháp lý, theo tờ The Washington Post đã đưa tin. Nhân viên quân sự có thể bị đưa ra tòa án quân sự vì không tuân theo mệnh lệnh hợp pháp.
Vào tháng 11, Lầu Năm Góc đã thông báo điều tra Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Đảng Dân chủ, tiểu bang Arizona), một người chỉ trích Trump nổi bật và là cựu chiến binh, sau khi ông xuất hiện trong một video cùng năm nghị sĩ Dân chủ khác nhắc nhở các quân nhân Hoa Kỳ về nghĩa vụ của họ theo luật quân sự là không tuân theo mệnh lệnh bất hợp pháp. Động thái này đã bị Trump chỉ trích vào thời điểm đó là “hành vi nổi loạn”, và các nhà lập pháp khác cho biết tháng này rằng họ cũng đang bị điều tra vì đoạn video đó.
Tháng này, Kelly đã đệ đơn kiện nhằm đảo ngược bức thư khiển trách của Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và nỗ lực có thể giáng cấp bậc của ông.
Bình luận của TGM Broglio lặp lại những lo ngại được bày tỏ trong một tuyên bố chung hôm thứ Hai của ba tổng giám mục Công giáo cấp cao nhất của Hoa Kỳ, những người cảnh báo rằng sự tái xuất hiện của việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực quân sự, bao gồm cả của Hoa Kỳ ở Venezuela và Greenland, đã đặt “nền tảng đạo đức cho các hành động của Mỹ trên thế giới” vào vòng nghi vấn.
“Các sự kiện ở Venezuela, Ukraine và Greenland đã đặt ra những câu hỏi cơ bản về việc sử dụng vũ lực quân sự và ý nghĩa của hòa bình”, các Hồng y Blase Cupich của Chicago, Robert McElroy của Washington D.C. và Joseph Tobin của Newark đã viết.
Trong những ngày sau chiến dịch của Hoa Kỳ ở Venezuela để bắt cóc Tổng Thống Nicolás Maduro, và sau khi Trump nói rằng ông hiện đang “cai trị” quốc gia Venezuela, Đức Giáo hoàng đã nhấn mạnh sự tôn trọng chủ quyền của Venezuela. Trong cuộc gặp với các nhà ngoại giao tại Vatican vào ngày 9 tháng 1, Đức Giáo hoàng Leo đã lên án một kỷ nguyên mới mà theo ngài, chủ nghĩa đa phương đang bị thay thế bằng “lòng cuồng tín chiến tranh” và “hòa bình được tìm kiếm thông qua vũ khí như một điều kiện để khẳng định quyền thống trị của riêng mình”. Ngài không nêu tên Hoa Kỳ.
Tổng Giám mục Broglio, trong bình luận của mình về các cuộc tấn công bằng tàu thuyền của Hoa Kỳ, đã viện dẫn lý thuyết chiến tranh chính nghĩa. Theo giáo lý Công giáo, việc “sử dụng lực lượng quân sự để tự vệ” chống lại kẻ xâm lược có thể là hợp pháp như một biện pháp cuối cùng theo những tiêu chí nghiêm ngặt.
Theo Giáo lý của Giáo hội Công giáo, thiệt hại do kẻ xâm lược gây ra phải “lâu dài, nghiêm trọng và chắc chắn”; tất cả các phương tiện khác để ngăn chặn nó “phải được chứng minh là không khả thi hoặc không hiệu quả”; phải có “triển vọng thành công nghiêm túc”; và hành động đó “không được gây ra những điều ác và rối loạn nghiêm trọng hơn điều ác cần phải loại bỏ”.
Gửi ý kiến của bạn
