Trump phong tỏa Cuba, siết gửi hàng về Cuba, nói bỏ đói có thể là vũ khí đàm phán. DB Cộng Hòa Mỹ gốc Cuba kêu gọi chính quyền Cuba đầu hàng: Trump có thể tiêu diệt quý vị chỉ trong 1 phút. Cuba đóng cửa bệnh viện, có thể chìm cả nước trong bóng tối. Cấm Cuba-kiều gửi tiền về Cuba từ năm 2020.
Người Mỹ gốc Cuba đang phải lựa chọn: có nên giúp Trump siết chặt phong tỏa để dân Cuba đói tới mức nổi loạn hay không? Hay là chính quyền Cuba sẽ vì quá đói mà nhượng bộ Trump? Bây giờ thì chính quyền Trump sẽ xem xét lại giấy phép kinh doanh của những doanh nghiệp gửi hàng từ Mỹ về Cuba.
Các nhà lãnh đạo liên bang hiện đang kêu gọi chính quyền Trump xem xét lại giấy phép của các doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa đến Cuba. Động thái này diễn ra sau khi Cục trưởng Thuế Miami-Dade, Daniel Fernandez, phát hiện ra rằng không chỉ viện trợ nhân đạo mà còn nhiều mặt hàng khác đang được gửi đến quốc gia cộng sản Cuba, và ông đã mạnh tay siết các doanh nghiệp vận chuyển những mặt hàng mà ông cho rằng vượt xa viện trợ nhân đạo.
Giờ đây, Dân Biểu Carlos Gimenez (đảng Cộng Hòa) và các nhà lập pháp liên bang khác đang ủng hộ động thái này. “Tôi, Maria Salazar (đảng Cộng Hòa) và Mario Diaz Balart (đảng Cộng Hòa) đã gửi thư cho chính quyền Trump yêu cầu họ xem xét lại tất cả giấy phép của tất cả các doanh nghiệp đang kinh doanh tại Cuba,” Gimenez cho biết. Yêu cầu này được đưa ra sau khi các nhà lãnh đạo địa phương bày tỏ lo ngại về việc các doanh nghiệp ở Miami-Dade bị cáo buộc vận chuyển hàng hóa xa xỉ đến hòn đảo cộng sản này, điều mà họ cho rằng chỉ củng cố thêm quyền lực của giới lãnh đạo Cuba.
“Thực phẩm, thuốc men và hàng hóa thiết yếu giúp đỡ người dân,” Fernandez nói. “Xe hơi hạng sang, thiết bị giải trí, mô tô trượt nước (jet skis), bồn tắm jacuzzi, những phát hiện này làm dấy lên mối lo ngại nghiêm trọng trong cộng đồng chúng ta.” Gimenez nói thêm: “Những mặt hàng xa xỉ đó thực chất đang giúp duy trì chế độ.”
Phóng viên Roy Ramos của đài truyền hình Local 10 tại Florida đã đến thăm Cuba Max, một công ty ở Miami chuyên về vận chuyển hàng hóa và chuyển tiền đến Cuba, nhưng đã bị yêu cầu rời đi khi anh muốn nói chuyện với ban quản lý. Bên ngoài, Ramos đã nói chuyện với Juan Carlos Nunez, người cho biết anh đến đó để gửi 40 đô la cho bạn gái và con mình, số tiền mà anh nói là rất cần thiết cho sự sống còn của họ. “Nếu bạn có gia đình, bạn phải giúp đỡ gia đình mình, chứ không phải gửi cho họ một chiếc Ferrari hay Cadillac,” anh nói.
Cho đến nay, Fernandez và văn phòng của ông đã thu hồi giấy phép của hơn hai chục công ty bị cáo buộc kinh doanh tại Cuba. Tuy nhiên, chính phủ liên bang vẫn chưa tiến hành kiểm toán các công ty đó để xác định xem họ có vi phạm luật liên bang hay không.
Trong khi đó, Trump công khai nói bỏ đói có thể là vũ khí. Trump công khai tán dương việc gây đói như một chiến thuật đàm phán, thei bài viết của Alexander Willis, trên mạng Raw Story. Khi Cuba sắp bước sang tuần thứ tư chịu lệnh trừng phạt khắc nghiệt của chính quyền Trump, khiến các bệnh viện phải đóng cửa và người dân thiếu lương thực, Tổng thống Donald Trump hôm thứ Hai đã khoe khoang về việc chiến dịch tàn bạo này là một chiến thuật đàm phán hiệu quả.
“Cuba hiện nay là một quốc gia thất bại, họ thậm chí không có nhiên liệu máy bay để cất cánh, đường băng của họ đang bị tắc nghẽn,” Trump tự hào tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One tối muộn thứ Hai. “Tôi đang cho Marco Rubio nói chuyện với Cuba ngay bây giờ, và họ hoàn toàn nên đạt được một thỏa thuận. Đó thực sự là một mối đe dọa nhân đạo.”
Hoa Kỳ đã tìm cách lật đổ chính phủ Cuba kể từ cuối những năm 1950s sau khi những người cách mạng lật đổ nhà độc tài Fulgencio Batista được Mỹ hậu thuẫn, người mà các nhà sử học cho rằng đã duy trì Cuba như một “quốc gia nô lệ ảo” để mang lại lợi ích cho các công ty Mỹ. Hoa Kỳ đã áp đặt lệnh cấm vận khắc nghiệt đối với quốc gia vùng Caribe này kể từ năm 1958.
Tuy nhiên, vào ngày 29 tháng 1, Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp áp đặt thuế quan và các biện pháp trừng phạt mới đối với bất kỳ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba, đẩy quốc gia này vào con đường sụp đổ nhân đạo hoàn toàn, Liên Hợp Quốc đã cảnh báo hồi đầu tháng này.
“Vì vậy, chúng ta sẽ xem mọi chuyện sẽ diễn biến như thế nào, nhưng Cuba và chúng tôi, chúng tôi đang nói chuyện,” Trump tiếp tục. “Trong khi đó, có lệnh cấm vận – không có dầu, không có tiền, không có gì cả!”
Trump cũng được hỏi liệu ông có cân nhắc việc xâm lược Cuba theo cách tương tự như cuộc tấn công của chính quyền Trump vào Venezuela và bắt giữ tổng thống Nicolás Maduro hay không. Trump từ chối loại trừ khả năng tấn công như vậy.
“Tôi không muốn trả lời câu hỏi đó, tại sao tôi lại phải trả lời?” Trump chế giễu. “Nếu tôi làm vậy, đó sẽ không phải là một chiến dịch khó khăn lắm, như các bạn có thể… hình dung. Nhưng tôi không nghĩ điều đó là cần thiết.”
Carlos A. Giménez, một Dân Biểu Cộng Hòa Mỹ gốc Cuba, đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm khắc đối với chính quyền Cuba trong hai bài đăng trên X, tuyên bố rằng sự kiên nhẫn của Trump có giới hạn và hậu quả có thể đến ngay lập tức nếu những thách thức từ Cuba đối với Mỹ tiếp tục. Trong thông điệp đầu tiên, Giménez tuyên bố rằng chính quyền Cuba "chắc hẳn đã nhận ra rằng Trump khá kiên nhẫn và hào phóng khi được đối xử tốt."
Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng nếu họ tiếp tục "thách thức Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio," họ sẽ "không trụ được lâu trước nghịch cảnh" và tuyên bố: "Trump sẽ tiêu diệt họ chỉ trong vài giây."
Trong bài đăng thứ hai, vị Dân Biểu này đã lên tiếng nói với những người ủng hộ chế độ Cuba và nhắc lại chiến dịch ở Venezuela, nơi Nicolás Maduro bị bắt giữ và các quân nhân Cuba bảo vệ ông đã Biệt kích Mỹ bắn chết.
"Hãy nhớ lại 32 đặc vụ của Castro đã kết thúc như thế nào trong vụ đột kích để bắt Maduro ở Venezuela," ông viết, với giọng điệu thậm chí còn gay gắt hơn. Ông kết thúc thông điệp của mình bằng câu "Giờ khắc cuối cùng đã đến. Tổ quốc và Sinh mạng."
Những tuyên bố này được đưa ra vài ngày sau khi Giménez khẳng định Cuba "đang tiến gần đến thời điểm sụp đổ của Bức tường Berlin" và Hoa Kỳ phải hành động quyết đoán để đẩy nhanh sự kết thúc của chế độ.
Sinh ra ở Cuba và đại diện cho một khu vực ở Nam Florida, Giménez đã nhắc lại rằng đây là thời điểm quyết định để gia tăng áp lực lên Havana và tránh "những chính sách thất bại trong quá khứ".
Trong khi đó, báo Taipei Times đăng bản tin AFP về Cuba tựa đề "Doctors, tourism, cigars: US pressure assails Cuba" (Bác sĩ, du lịch, xì gà: Áp lực từ Mỹ đang đè nặng lên Cuba): Nền kinh tế vốn đã tan nát của Cuba đang bị tấn công trên nhiều mặt trận khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ khuất phục hòn đảo cộng sản này. Việc phong tỏa nguồn cung dầu cho Cuba đã buộc nước này phải thực hiện phân phối khẩn cấp, làm tê liệt các ngành du lịch và thuốc lá quan trọng của đất nước, trong khi kiều hối đang bị đe dọa và thu nhập từ việc cử bác sĩ ra nước ngoài gần như bị cắt đứt.
Việc cử các đoàn y tế ra nước ngoài từ lâu đã là nguồn thu ngoại tệ chính của Cuba, tổng cộng khoảng 7 tỷ đô la Mỹ vào năm ngoái, theo số liệu chính thức. Năm ngoái, 24.000 chuyên gia y tế đã được triển khai tại 56 quốc gia, hơn một nửa trong số đó (13.000) ở Venezuela.
Các chính phủ nước ngoài trả tiền trực tiếp cho Havana để có được dịch vụ của các bác sĩ, nhưng Washington đã nhắm vào chương trình này, cho rằng đó là lao động cưỡng bức, và các quốc gia muốn giữ mối quan hệ tốt với Trump đã bắt đầu nhượng bộ.
Guatemala gần đây đã chấm dứt một thỏa thuận kéo dài 27 năm cho phép hàng nghìn bác sĩ Cuba làm việc tại các vùng xa xôi của quốc gia Trung Mỹ này, và Antigua và Barbuda đã phá vỡ một thỏa thuận tương tự vào tháng 12 năm ngoái.
Guyana, quốc gia đã có thỏa thuận với Havana hàng thập niên, cho biết trong tương lai sẽ thanh toán trực tiếp cho các bác sĩ.
“Những thỏa thuận [với Cuba] đó sẽ thay đổi theo thời gian,” Bộ trưởng Y tế Guyana, Frank Anthony, cho biết.
Việc Mỹ áp đặt lệnh cấm vận dầu mỏ kể từ khi lật đổ nhà lãnh đạo Venezuela Nicolas Maduro hồi đầu tháng trước đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến lưới điện của Cuba, đe dọa nhấn chìm toàn bộ hòn đảo vào bóng tối.
Tình trạng thiếu dầu cũng đe dọa giáng một đòn chí mạng vào ngành du lịch, nguồn thu ngoại tệ thứ hai của hòn đảo sau ngành y tế.
Ngành du lịch, vốn sử dụng hơn 300.000 người, đã bị suy yếu do lệnh trừng phạt của Mỹ và đại dịch COVID-19, với doanh thu giảm 70% trong sáu năm.
Đầu tháng này, Havana tuyên bố đình chỉ cung cấp nhiên liệu máy bay do khủng hoảng năng lượng, khiến các hãng hàng không Canada và Nga cùng hãng hàng không LATAM của Mỹ Latinh phải hồi hương hành khách bị mắc kẹt trước khi đình chỉ các chuyến bay, trong khi các quốc gia bao gồm Canada, Nga, Tây Ban Nha và Đức đã khuyến cáo công dân của họ tránh đến hòn đảo này.
Trong khi đó, bất chấp một thời gian ngắn nối lại, kênh chính thức cuối cùng để người dân nước ngoài gửi tiền về cho gia đình ở Cuba gần như biến mất vào năm 2020 khi Western Union tạm ngừng chuyển tiền.
Kể từ đó, người Cuba nhận được đô la chủ yếu nhờ những người đi máy bay từ Miami, mang theo cả thuốc men và các nhu yếu phẩm khác.
Đầu tháng này, Dân Biểu đảng Cộng hòa Florida Carlos Gimenez cho biết ông đã yêu cầu các hãng hàng không Mỹ phục vụ Cuba hủy tất cả các chuyến bay do bản chất “tàn bạo” của chế độ ở đó. Điều này vẫn chưa xảy ra cho đến nay.
Cuba nổi tiếng là nhà sản xuất thuốc lá và xì gà chất lượng cao, với doanh thu đạt tổng cộng 827 triệu đô la Mỹ vào năm 2024.
Số liệu xuất cảng xì gà năm ngoái dự kiến được công bố tại một lễ hội thường niên dự kiến diễn ra vào cuối tháng này, nhưng đã bị hủy bỏ do khủng hoảng năng lượng.
Mỗi năm, lễ hội này mang về cho chính phủ vài triệu đô la nhờ một cuộc đấu giá — gần 19 triệu đô la Mỹ vào năm ngoái.
“Nông nghiệp cũng không tránh khỏi ảnh hưởng nghiêm trọng của tình hình dầu mỏ hiện nay,” ông Hector Luis Prieto, một nhà sản xuất đến từ vùng Vuelta Abajo phía tây, cho biết.
Với lượng nhiên liệu gần như cạn kiệt, ông ngày càng khó khăn hơn trong việc thu hoạch và tưới tiêu cây trồng, chủ yếu dựa vào nguồn điện từ tấm pin mặt trời do nhà nước cung cấp.
