Cộng Hòa tiến thoái lưỡng nan: có nên giúp Trump thông qua luật SAVE Act để dìm phiếu, siết phiếu, cấm bầu qua thư...
Bản dịch sau gồm hai phần: bản tin của phóng viên Aaron Blake, trên CNN đêm Thứ Ba, tựa đề "Republicans face a growing conundrum on the 'SAVE America Act'" (Đảng Cộng hòa đang đối mặt với một tình thế khó xử ngày càng lớn liên quan đến "Đạo luật Cứu nước Mỹ") và bài bình luận "WSJ bursts MAGA bubble and warns Senate GOP against making a 'grave mistake'" (Tờ báo Wall Street Journal đập tan ảo tưởng MAGA và cảnh báo đảng Cộng hòa tại Thượng viện không nên phạm phải 'sai lầm nghiêm trọng) -- ghi nhận Cộng Hòa đang bế tắc: lương thiện như cũ thì sẽ thua bầu cử giữa kỳ, còn chơi kiểu Trump để rủ nhau gian lận dìm phiếu thì vài năm nữa sẽ tới viễn ảnh Cộng Hòa vĩnh viễn vào bóng tối, nếu Dân Chủ thực thi kế hoạch họ đã muốn từ lâu: công nhận 2 tiểu bang mới là thủ đô DC và lãnh thổ Puerto Rico (2 nơi chắc chắn sẽ vĩnh viễn là Dân Chủ, và đó là lý do Cộng Hòa ngăn cản), sửa luật để tăng thẩm phán tối cao để biến Tòa Tối Cao là của Dân Chủ... Bản dịch 2 bài phân tích như sau.
Các Dân biểu và Thượng nghị sĩ Cộng hòa tại Quốc hội đã dành nhiều năm để ủng hộ những tuyên bố hoang đường của Tổng thống Donald Trump về người nhập cư không giấy tờ và việc bỏ phiếu bất hợp pháp. Và mặc dù họ thường không lặp lại những tuyên bố gây tranh cãi nhất của ông, nhưng họ đã cho rằng đây là một vấn đề nghiêm trọng đến mức cần có luật liên bang — bất chấp thực tế là việc người không phải công dân bỏ phiếu đã là bất hợp pháp và có rất ít bằng chứng cho thấy điều đó đang xảy ra.
Tuy nhiên, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 đến gần, dường như Đảng Cộng hòa sẽ phải hối hận vì đã tiếp tay cho vấn đề này. Đảng này dường như đang ở thế tiến thoái lưỡng nan khi nói đến dự luật mà Đảng Cộng hòa gọi là "Đạo luật Cứu nước Mỹ" (SAVE America Act) để giải quyết vấn đề được cho là này.
Vấn đề nan giải là những yêu cầu ngày càng mang tính tận thế từ cử tri cốt lõi và tổng thống, những người dường như kiên quyết thúc ép việc thông qua đạo luật này, và khó khăn nằm ở chỗ các Thượng nghị sĩ Cộng hòa dường như không có cách nào dễ dàng để thông qua nó như Hạ viện đã làm.
Và Trump đang ngày càng siết chặt đảng của mình. Vấn đề đối với đảng Cộng hòa là họ đã tụt hậu xa so với đảng Dân chủ về sự nhiệt tình đối với cuộc bầu cử năm 2026. Và việc không đáp ứng được yêu cầu này có vẻ sẽ làm trầm trọng thêm nguy cơ chính trị của họ — đặc biệt là khi Trump và các đồng minh của ông đang thổi phồng vấn đề này lên rất nhiều.
Có lẽ biểu hiện rõ ràng nhất về niềm đam mê của phe bảo thủ đối với đạo luật này có thể được tìm thấy trong các phản hồi đối với bài đăng của Lãnh đạo đa số Thượng viện John Thune trên X. Dường như bất kể chủ đề nào mà vị nghị sĩ Cộng hòa đến từ South Dakota này đăng tải những ngày này, ông đều nhận được vô số yêu cầu thông qua “Đạo luật Cứu nước Mỹ”.
Sự nhiệt tình này ngày càng lan rộng đến một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa, những người đang yêu cầu một cách tiếp cận “bất kể giá nào”. Họ đang thúc đẩy việc loại bỏ hoàn toàn quyền phản đối kéo dài (filibuster: thủ tục thuyết trình để kéo dài ngăn cản) và ngưỡng 60 phiếu cần thiết để thông qua luật tại Thượng viện, điều mà một số người lo ngại cuối cùng sẽ có lợi cho đảng Dân chủ — nếu họ nắm quyền kiểm soát Thượng viện — hơn là đảng Cộng hòa.
Và chính ông Trump cũng đã gia tăng áp lực. Trong những ngày gần đây, ông thậm chí còn ám chỉ rằng ông có thể sẽ không ủng hộ Thượng nghị sĩ John Cornyn trong vòng bầu cử sơ bộ với Bộ trưởng Tư pháp Texas Ken Paxton — một sự ủng hộ mà lãnh đạo đảng Cộng hòa rất muốn thấy — cho đến khi Thượng viện thông qua dự luật bỏ phiếu.
“Tôi sẽ đưa ra quyết định trong thời gian ngắn nữa, nhưng tôi muốn và tôi cảm thấy rất mạnh mẽ rằng chúng ta phải có Đạo luật ‘Cứu nước Mỹ’ đầy đủ và hoàn chỉnh, được chứ? Tôi muốn Đạo luật Cứu nước Mỹ. Nó quan trọng hơn tất cả những gì chúng ta đang làm, ngoại trừ chiến tranh,” ông Trump nói với Dana Bash của CNN hôm thứ Sáu.
Tổng thống cũng nói rằng ông sẽ không ký bất kỳ đạo luật nào khác nếu dự luật bỏ phiếu không được thông qua, ngoại trừ một dự luật nhằm chấm dứt việc đóng cửa Bộ An ninh Nội địa. (Cần lưu ý rằng luật chưa được ký vẫn trở thành luật sau 10 ngày; để ngăn chặn một dự luật, ông ấy sẽ phải phủ quyết chúng.)
Và trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại với NBC tuần trước, Trump nói, “Tôi sẽ đóng cửa chính phủ vì chuyện này.”
Các lựa chọn (không tốt) của Đảng Cộng hòa. Các lựa chọn của Đảng Cộng hòa để thông qua dự luật còn nhiều điều đáng bàn. Có lẽ ý tưởng được nhắc đến nhiều nhất là thực hiện “chiến thuật trì hoãn bằng lời nói” — một ý tưởng được Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Mike Lee của Utah thúc đẩy mạnh mẽ. Về cơ bản, điều này có nghĩa là một phe thiểu số muốn ngăn chặn một dự luật như “Đạo luật Cứu nước Mỹ” sẽ phải liên tục phát biểu trên sàn Thượng viện, thay vì chỉ bỏ phiếu để hoãn dự luật.
Nhưng điều này nghe hay hơn trên lý thuyết so với thực tế. Trên thực tế, nó chỉ có thể có nghĩa là nỗ lực của Thượng viện bị đình trệ trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng, mà không có gì đảm bảo thành công.
Quá trình này cũng có nghĩa là Đảng Dân chủ có thể đưa ra các sửa đổi có thể làm thất bại toàn bộ dự luật đó.
Thượng nghị sĩ Thune cho biết ông “không tìm thấy bất kỳ đạo luật nào trong lịch sử được thông qua theo cách đó”.
Một lựa chọn khác được Thượng nghị sĩ John Kennedy của Louisiana đề xuất là cố gắng thông qua dự luật thông qua quy trình “hòa giải ngân sách”, vốn chỉ cần đa số phiếu đơn giản.
Vấn đề ở chỗ các điều khoản trong luật như vậy phải chủ yếu liên quan đến chi tiêu hoặc thu nhập, và người phụ trách thủ tục nghị viện của Thượng viện có thể sẽ phán quyết rằng luật bầu cử không đủ điều kiện.
Và lựa chọn cuối cùng là loại bỏ hoàn toàn thủ tục cản trở bỏ phiếu – cái gọi là “lựa chọn [bom] hạt nhân”.
Nhưng tương tự như khi đảng Dân chủ đưa ra ý tưởng này hồi đầu thập niên, đảng Cộng hòa tại Thượng viện dường như không có đủ phiếu. Và một số đảng viên Cộng hòa có tư tưởng bảo thủ và ôn hòa hơn chắc chắn sẽ lo ngại về những gì điều đó sẽ báo trước – đặc biệt nếu đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Thượng viện trong tương lai.
Nhưng những người ủng hộ mạnh mẽ nhất của “Đạo luật Cứu nước Mỹ” lại chẳng mấy quan tâm đến những trở ngại này; họ ngày càng thúc đẩy Đảng Cộng hòa làm mọi cách để thông qua dự luật.
Trong khi đó, Trump yêu cầu dự luật phải bao gồm thêm những ý tưởng không liên quan, bao gồm các hạn chế đối với vận động viên chuyển giới và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ vị thành niên, cũng như cấm bỏ phiếu qua thư.
Hôm thứ Hai, ông cá cược rằng một số chính sách đó phổ biến đến mức Đảng Dân chủ sẽ phải bỏ phiếu cho dự luật, mặc dù điều đó dường như rất khó xảy ra.
“Vì vậy, chúng tôi đã thêm hai điểm đó,” Trump nói. “Chúng tôi đang nhắm đến mục tiêu cao nhất, và chúng tôi sẽ phải chiến đấu hết mình.”
TNS Thune dường như đã quá mệt mỏi với tất cả mọi chuyện.
“Quá trình này phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với những gì mọi người đang nghĩ hiện nay,” ông nói hôm thứ Hai.
“Thứ nhất, không có đủ phiếu để xóa bỏ quyền phản đối kéo dài, và thứ hai, không có đủ phiếu cho một cuộc phản đối chỉ bằng lời nói,” ông nói thêm hôm thứ Ba. “Đó chỉ là thực tế, và đôi khi tôi là người phải truyền đạt những tin không mấy tốt lành rằng các phép tính không khớp. Nhưng đó là sự thật. Không thể phủ nhận điều đó.”
Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa tiểu bang South Dakota kêu gọi Trump tách rời sự ủng hộ của Texas khỏi số phận của dự luật, nói rằng, “Đó có lẽ không phải là mối liên hệ có lợi cho bất kỳ ai.”
(Nói cách khác, một Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát — điều mà ông cho rằng có nhiều khả năng xảy ra hơn nếu Cornyn là ứng cử viên ở Texas — cũng có lợi cho Trump.)
Và cuối cùng, trong một số bình luận đặc biệt thẳng thắn đối với một người thường kiệm lời như Thune, ông hôm thứ Hai đã quy kết áp lực đối với “Đạo luật Cứu nước Mỹ” cho “hệ sinh thái người có ảnh hưởng được trả tiền” (paid influencer ecosystem). (Ghi chú: tiền có thể mua được các dân cử. Luật Mỹ không cấm, miễn không bị xem là hối lộ và nhận hối lộ mới là có tội.)
Lee đã phản bác lại bình luận đó vào tối thứ Hai.
Ngay cả khi có một phần sự thật trong lý thuyết của Thune rằng chiến dịch không hoàn toàn tự nhiên, thì những yêu cầu ngày càng trở nên thực tế.
Ông Trump và các đồng minh đang coi dự luật bầu cử là yếu tố quyết định giữa thắng và thua của đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. (Cả vì ông cho rằng dự luật này được lòng dân và vì nó sẽ ngăn chặn cáo buộc gian lận của đảng Dân chủ.)
Nhưng vấn đề chính trị tiềm tàng đối với đảng Cộng hòa sẽ nảy sinh nếu ông Thune đúng rằng không thể làm gì để thông qua dự luật này. Các cuộc thăm dò gần đây của CNN, Washington Post, Fox News và NBC News đều cho thấy đảng Dân chủ có nhiều khả năng quan tâm đến việc bỏ phiếu hơn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 — trong mỗi cuộc thăm dò, với tỷ lệ chênh lệch hai chữ số. Cuộc thăm dò của CNN vào tháng 1 cho thấy 66% đảng viên Dân chủ và những người độc lập có xu hướng ủng hộ đảng Dân chủ cho biết họ “cực kỳ” có động lực đi bỏ phiếu, so với chỉ 50% đảng viên Cộng hòa và những người độc lập có xu hướng ủng hộ đảng Cộng hòa.
Ông Trump đang làm nhiều việc dường như đang thử thách sự kiên nhẫn của một số đảng viên Cộng hòa. Và giờ đây, ông đang mạo hiểm làm mất lòng cử tri đảng Cộng hòa hơn nữa bằng cách xây dựng một dự luật có thể không bao giờ được ký thành luật.
Nếu tổng thống không nhượng bộ và các lãnh đạo đảng Cộng hòa không tìm ra giải pháp, họ có thể gặp phải một vấn đề lớn — phần lớn là do chính họ gây ra.
Trong khi đó... Tờ Wall Street Journal đập tan ảo tưởng MAGA và cảnh báo đảng Cộng hòa tại Thượng viện không nên phạm phải 'sai lầm nghiêm trọng': Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu các thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa phải thông qua Đạo luật Cứu nước Mỹ (SAVE America Act), đạo luật hàng đầu của ông nhằm hạn chế quyền bầu cử, bằng mọi giá — và một số người ủng hộ MAGA đã đưa ra giả thuyết rằng đảng Cộng hòa có thể đánh bại sự cản trở của đảng Dân chủ bằng cách đơn giản là yêu cầu họ giữ quyền phát biểu và nói chuyện suốt thời gian đó.
Nhưng việc yêu cầu một "cuộc họp kéo dài tại Thượng viện" là một ảo tưởng không có tác dụng gì, theo ban biên tập tờ Wall Street Journal viết hôm thứ Ba.
"Làm thế nào đảng Cộng hòa có thể vượt qua được sự cản trở của Thượng viện, vốn yêu cầu 60 phiếu để kết thúc tranh luận?" ban biên tập viết. “Không có câu trả lời thỏa đáng nào nếu không thay đổi luật lệ theo một cách nào đó để loại bỏ quyền phản đối kéo dài, điều này sẽ là một sai lầm nghiêm trọng đối với đảng Cộng hòa. Quy tắc 60 phiếu luôn gây khó chịu cho đảng cầm quyền, nhưng chính điều đó ngăn cản đa số tối thiểu các thành viên đảng Dân chủ tái cấu trúc Tòa án Tối cao và tạo ra các tiểu bang mới từ Washington, D.C. và Puerto Rico.”
Về ý tưởng “phản đối bằng lời nói”, hội đồng viết rằng, các quy tắc hiện hành thực sự không cho phép điều đó — hoặc ít nhất, chúng không cho phép điều đó nếu không có những điều kiện ràng buộc lớn, điều này sẽ làm hỏng toàn bộ nỗ lực.
“Với các quy tắc của Thượng viện, viễn cảnh này chỉ là ảo tưởng,” hội đồng viết. “Thực tế là các Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ có thể thay phiên nhau phát biểu những bài diễn văn dài lê thê. Năm ngoái, Cory Booker đã phát biểu một mình suốt 25 tiếng đồng hồ. Trong khi đó, đảng Cộng hòa sẽ phải luôn giữ hầu hết các Thượng nghị sĩ của mình sẵn sàng để đáp lại lời kêu gọi đủ số lượng thành viên cần thiết, có nghĩa là nó sẽ biến thành một cuộc cắm trại bất tận của đảng Cộng hòa. Hãy mang theo đồ ngủ, bàn chải đánh răng và máy thở CPAP.”
Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi ban biên tập viết: "Đảng Dân chủ có thể đưa ra các sửa đổi nhằm làm suy yếu mục đích của dự luật hoặc gây khó dễ cho các đảng viên Cộng hòa ở các bang tranh chấp. Tăng lương tối thiểu? Gia hạn trợ cấp ObamaCare? Còn gì nữa? Lãnh đạo phe đa số John Thune nói với các phóng viên tuần này rằng ý tưởng "kéo dài thời gian tranh luận" 'phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với mọi người tưởng tượng'. Ông cho biết hôm thứ Ba rằng đảng Cộng hòa thiếu phiếu để tiến hành kéo dài thời gian tranh luận hoặc duy trì nó nếu họ làm vậy." (Ghi chú: TNS Thune ám chỉ rằng các Thượng nghị sĩ Dân Chủ sẵn sàng thay nhau đứng nói tới khi té xuống ngủ, nhưng các Thượng nghị sĩ Cộng Hòa không muốn kình nhau cắm trại như thế.)
Tóm lại, ban biên tập WSJ viết, "kéo dài thời gian tranh luận" không phải là một lựa chọn. "Nếu có thể, đảng Dân chủ đã làm điều đó rồi - và chắc chắn họ sẽ sao chép thủ đoạn này vào lần tới để thông qua các dự luật mang tính chuyển đổi lớn hơn nhiều so với Đạo luật Cứu nước Mỹ."
