Hôm nay,  

Tuyết Rơi

18/01/202216:07:00(Xem: 5606)

Tản mạn

tuyet_roi


Thời tiết nước Mỹ năm nay rất khác với những năm trước. Virginia từ ngày lập Đông đến Christmas tới New Year chưa có lấy một lần tuyết rơi, trong khi bờ Tây Bắc nước Mỹ tuyết phủ trắng đường phố. Bạn tôi phần đông đang sống ở phía Bắc và Nam California, quanh năm khí hậu ôn hòa, khi nghe tôi kể chuyện phải cào tuyết trên xe mỗi mùa Đông ai cũng sợ. Giờ đây dân “Cali nắng ấm tình nồng” được thấy tuyết rơi đẹp như trong mơ, còn sợ nữa không? 


Khí hậu Virginia lạnh lẽo kéo dài, cuối cùng tuyết cũng rơi sau New Year vài ngày. Dường như tuyết ngủ quên hơi lâu trong mây nên đã rơi thì rơi không ngừng nghỉ, từ đêm hôm trước cho đến ngày hôm sau. Khi con gái gửi tin nhắn qua điện thoại, tôi vẫn còn cuộn mình trong chiếc mền ấm áp không biết chuyện gì đang xảy ra bên ngoài, “có tuyết rồi bà ngoại ơi!” À, là ngày đầu tiên tuyết rơi.


Hơi lạnh phà qua lớp cửa kính khi tôi kéo màn cửa sổ nhìn ra. Ngoài kia tuyết đang rơi, càng lúc càng nhiều. Những bông tuyết to như kẹo bông gòn bay nghiêng theo gió, phủ đầy trên những tàng cây. Bầu trời xám âm u không chút mây. Những cành thông nặng trĩu tuyết chùng xuống; vài cành Anh Đào gãy, rớt  trên thảm cỏ mang theo lớp tuyết dày trắng xóa che hết lối đi. Có lẽ hồi khuya tuyết rơi rất nhiều. Xem tin tức qua truyền hình, xe cộ lưu thông trên xa lộ 95 bị kẹt từng hàng vì mưa tuyết rơi suốt đêm dưới nhiệt độ thấp nên đã đóng băng trên đường. Hình ảnh những ánh đèn xe le lói trong màn tuyết mờ, nghĩ tới việc lái xe thôi đã thấy nguy hiểm huống là thêm đường trơn. Tuyết rơi đến tối. Mùa Đông Virginia là vậy!


Mùa Đông Virginia có tuyết cũng như mùa Hè Sài Gòn có mưa.


Mưa Sài Gòn hạt to rơi mạnh trên mái tôn, không phải “hạt mưa mưa rơi tí tách” êm tai mà nghe rất ồn. Thuở nhỏ tôi mê những cơn mưa lớn như vậy để được dịp chạy chơi khắp xóm cùng đám bạn. Thỏa sức tắm cho đến khi mưa nhẹ hạt trở về nhà với gương mặt trắng nhợt và đôi môi tím tái. Tôi cứ tắm mưa kiểu đó suốt nhiều năm mà có bị cảm sốt gì đâu!


Lớn lên một chút trở thành thiếu nữ, biết yêu rồi thì dù cho tan học đạp xe về nhà bị mắc mưa cũng thích. Thích được anh nắm chặt tay cùng đứng trú mưa bên một hiên nhà trên phố, im lặng nhìn những bong bóng nước trôi dưới chân. Thích ngồi nhìn mưa rơi trên giàn hoa Ti-gôn ngoài sân nữa…

 

Sài Gòn mùa Hè có những cơn mưa rào buổi chiều, không đẹp như mưa phùn thơ mộng Đà Lạt, cũng không lạnh buốt như mưa bụi lê thê Huế. Đó là những cơn mưa rào trút xuống bất chợt, đang đi trên đường không kịp tìm chỗ núp. Nó xua tan hơi nóng ban ngày, trôi sạch bụi đường và làm mát cỏ cây. Tôi chỉ sợ lúc trời đang nắng gắt bỗng có sấm chớp rồi mưa. Là “mưa đám mây”, không kéo dài hơn 15 phút nhưng hơi đất xông lên rất khó chịu. Người ta thường nói hít hơi đất lúc đó rất dễ bịnh.


Mùa Đông Virginia tuy lạnh thở ra khói nhưng nhịp sống vẫn bình thường. Tuyết rơi, gió thổi, xe cứ chạy. Dù lớp tuyết dày bao nhiêu, hay đã đông thành đá; xe cào tuyết vẫn làm việc miệt mài suốt đêm để sáng ra người lớn có thể lái xe đi làm và school bus có thể đón học sinh đến trường. Ngoại trừ có bão tuyết!


Tuyết rơi ít nhất một ngày, nhiều có khi một tuần. Khi mặt trời lên cao, tuyết ngừng rơi, tôi có thể mặc ấm ra balcony tận hưởng ánh nắng hiếm hoi trong ngày; chỉ một lát thôi vì mặt trời lặn rất sớm, và hơi lạnh nhanh chóng bao trùm không gian. Bây giờ, tuy đã quen sống với khí hậu bốn mùa Virginia nhưng tôi đâu dám coi thường gió rét của mùa Đông nơi đây. 


Ở hai nơi có khí hậu hoàn toàn trái ngược nhưng rất dễ nhớ đến. Những ngày mùa Đông đợi tuyết rơi, tôi lại tưởng tượng ra mùa Hè chờ mưa xuống. Năm tháng qua đi cùng bao kỷ niệm, nhưng dường như cảm xúc trong tôi không thay đổi khi đang nhìn tuyết rơi bên này vẫn thấy được mưa rào bên kia. Lại mong một ngày về thăm quê hương, Sài Gòn luôn còn đó những cơn mưa mùa Hè ngày xưa.


Mùa Đông Virginia thiếu tuyết cũng như mùa Hè Sài Gòn thiếu mưa.


-- Hồ Thị Kim Trâm

(Tản mạn tuổi 70)



Lớn hơn anh Hợp một tuổi, tháng 4 năm 1975, anh Đăng chưa xong năm thứ nhất về Cơ khí ở Phú Thọ, vận nước xoay chiều, ba anh cũng phải đi "học tập cải tạo" như hơn ba trăm ngàn Sĩ quan QLVNCH. Là con trai đầu lòng, anh Đăng bỏ cả ước mơ, bỏ trường về quê, điền vào chỗ trống của người chủ gia đình mà ba anh bỏ lại. Anh sinh viên kính trắng của Phú Thọ bỗng chốc trở thành phụ xe, lơ xe, cũng đổi đời như gần hai chục triệu người dân miền Nam.
Bây giờ trời đã tối, nhiều người đi ngủ sớm. Bọn trẻ học bài dưới bóng ngọn đèn dầu ở ngoại ô, ngọn đèn đường gần bờ sông. Trước hàng rào kẽm gai, một người lính mang súng đi đi lại lại, một đôi tình nhân đi chơi về muộn. Ngọn đèn hỏa châu sáng bừng góc trời một lát rồi tắt. Người yêu quê hương đã đi ra khỏi mảnh đất của những hận thù dai dẳng mà vẫn muốn trở về. Người nông dân muốn cày lại thửa ruộng của mình. Người thợ sửa đồng hồ muốn ngồi lại cái ghế vải nhỏ thấp của mình sau tủ kiếng bày đồng hồ cũ và mới. Lò bánh mì chiếu sáng nhấp nhô bóng những đứa trẻ bán bánh mì đứng trước cửa sổ với bao tải lớn đựng bánh nóng mới ra lò. Con chim về ngủ muộn biến mất trong bụi cây chỗ anh đứng.
Em nằm im lặng nghe đêm thở | Tháng Tư mở đôi mắt trong đêm | Anh ạ, em nghe Tháng Tư khóc | Tháng Tư nhỏ những giọt lệ đen.(tmt)
Con người ngậm kín cái tốt vào lòng. Để khỏi mua lấy vạ hiềm nghi ghen ghét. Tôi nhìn đứa bé từ sau lưng, sự rung động khẽ của đôi vai nhỏ bé, vẻ hạnh phúc của cái gáy nhỏ xíu măng tơ. Phút này qua phút khác, có lẽ lâu lắm, cho đến khi đứa bé bắt đầu thỏa mãn, bú chậm lại, nhưng nó vẫn ôm lấy bầu ngực của người đàn bà lạ, ngủ thiếp đi.
Biển đêm như vô thức một màu đen mênh mông, nhưng biển chứa toàn bộ lịch sử con người từ lúc còn là tế bào phôi sống cho đến khi biến thành DNA, rồi từ thú vật tiến lên con người. Lịch sử đó đầy ngập dữ liệu nhưng chôn sâu dưới đáy nước. Hồi tưởng chỉ là những con sóng nổi dập dìu, cho dù sóng lớn dữ dằn trong bão tố vẫn không mang được hết đáy nước lên trên mặt. Vì vậy, biển lúc nào cũng bí mật. Vô thức cũng bí mật. Càng gây thêm khó khăn để chứng minh sự thật vì vô thức có khả năng biến đổi dữ liệu hồi tưởng. Chỉ những người thiếu bản lãnh mới tin vào trí nhớ của mình và của người khác. Nhưng toàn bộ nhân loại sống và tạo ra ý nghĩa hầu hết dựa vào bộ nhớ. Một số ít người hiểu rõ điều này, nhưng không làm gì khác hơn, vì hồi tưởng tự động và tự nhiên xuất hiện dù không đầy đủ, kể cả, khi con người kêu gọi ký ức đến, nó cũng đến trên xe lăn, hoặc chống nạn, hoặc bò lết như kẻ tàn tật.
Chiến tranh là một nỗi đau dằn vặt của nhân loại vì không ai muốn nó xảy ra, nhưng chiến tranh vẫn cứ xảy đến như một điều kiện cần thiết biện minh cho sự tồn tại của thế giới con người. Ngày Ba mươi tháng 4 năm 1975 là một cột mốc đánh dấu một biến cố chính trị trong lịch sử chính trị thế giới, ngày cuộc chiến tranh Việt Nam (1954-1975) chấm dứt.
Năm mươi năm nhìn lại, sau ngày 30 tháng 04, 1975, cái dấu mốc lịch sử đau thương của đất nước Việt Nam, nói chung, và người dân miền Nam nói riêng. Sự thật lịch sử về ngày này đã được phơi bày rõ ràng trên mọi phương tiện truyền thông, tin tức, và trong thế giới sử. Ai cũng đã rõ, phe thắng trận, sai, phe thua trận, đúng. Điều này không cần bàn cãi nữa; cho dù kẻ chiến thắng cố tình viết lại lịch sử Việt Nam theo ý mình khi sức mạnh của họ nằm trên nòng súng. Phe thua cuộc lại là phe thắng được nhân tâm.
Tháng Tư chuếnh choáng. Say chẳng phải vì rượu dẫu chỉ nhấp môi hoặc thậm chí trong đám bạn có kẻ chẳng uống giọt nào. Nhưng họ vẫn say như thường. Những hồi ức tháng Tư lần lượt xuất hiện như một chất men nhưng không thể làm người ta quên mà chỉ là giây phút hiếm hoi nhắc nhớ để rồi quên. Quên tạm thời nỗi niềm chất chứa mà không làm sao quên hẳn.
Hai tên đeo băng đỏ đưa tôi đến một căn nhà nằm trên đường Tôn Thất Thuyết. Nay mới biết là cơ sở kinh tài của Việt Cộng. Vào bên trong, tôi thấy có một số người bị bắt trước ngồi trên băng ghế đặt ở góc một phòng lớn rộng rãi. Họ ngước mắt nhìn tôi có vẻ ái ngại. Tôi biết những người ngồi đó là thành phần đặc biệt nằm trong danh sách tìm bắt của chúng. Nhìn họ, tôi thấy mấy người quen quen. Hình như họ là viên chức Chính Phủ trong tỉnh. Tôi được đưa đến ngồi cạnh họ. Tất cả đều im lặng, không ai nói với ai lời nào ngay cả khi bất chợt nhìn thấy tôi. Có lẽ im lặng để che đậy cái lý lịch của mình, làm như không quen biết nhau, nếu có khai láo cũng không liên lụy đến người khác.
Trong cuộc đời, ắt hẳn bạn đã nhiều lần bước trên lối mòn giữa một cánh đồng cỏ hay trong một khu rừng? Thoạt đầu, lối mòn ấy cũng đầy hoa hoang cỏ dại như chung quanh, nhưng những bước chân người dẫm lên qua ngày tháng đã tạo thành một con đường bằng phẳng. Ký ức chúng ta cũng tương tự như lối mòn ấy. Những trải nghiệm với cảm xúc mạnh mẽ trong quá khứ được nhớ đi nhớ lại như những bước chân đi trên lối mòn góp phần hình thành ký ức, và cả con người chúng ta. Người Mỹ gọi loại ký ức này là “core memory” mà ta có thể dịch ra Việt ngữ là ký ức cốt lõi. Với tôi, ký ức cốt lõi ấy là những gì xẩy ra cho tôi và gia đình trong quãng thời gian kể từ khi thị xã Ban Mê Thuột thất thủ ngày 12 tháng Ba năm 1975, kéo theo sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam chưa đến bẩy tuần sau đó. Tôi vẫn nhớ, và nhớ rất rõ.
Vốn là một quân nhân, sau khi triệt thoái từ miền Trung về Saigon, tôi được bổ xung cho một đơn vị pháo binh đang hành quân ở vùng Củ Chi, Tỉnh Tây Ninh, yểm trợ sư đoàn 25 Bộ BinhB. Khoảng ba tuần trước khi mất nước tôi bị thương ở chân. Nằm trong quân y viện Tây Ninh vài ngày, bác sĩ cho về nhà dưỡng thương một tháng ở Saigon.
Ngày xưa, thông thường, chồng của cô giáo được gọi là thầy, cũng như vợ của thầy giáo được gọi là cô. Cho dù người chồng hoặc vợ không làm việc trong ngành giáo dục. Nhưng trường hợp cô giáo tôi, cô Đỗ Thị Nghiên, trường Nữ Tiểu Học Quảng Ngãi thì khác. Chồng của cô, thầy Nguyễn Cao Can, là giáo sư dạy trường Nữ Trung Học Quảng Ngãi. Cô Đỗ Thị Nghiên dạy lớp Bốn, trường Nữ Tiểu Học. Trong mắt nhìn của tôi, của con bé mười tuổi thuở ấy, cô Nghiên là một cô giáo rất đặc biệt. Cô nói giọng bắc, giọng nói trầm bổng, du dương. Tóc cô ngắn, ôm tròn khuôn mặt. Da cô trắng nõn nà. Có lần ngoài giờ học, trên đường phố của thị xã Quảng Ngãi, tôi thấy hai vợ chồng thầy Can, cô Nghiên đèo nhau trên xe gắn máy. Cô mặc jupe, mang kính mát, ngồi một bên, tréo chân, khép nép dựa vai thầy. Ấn tượng để lại trong trí của con bé tiểu học là hình ảnh của đôi vợ chồng sang trọng, thanh lịch, tân thời, cùng mang thiên chức cao cả: dạy dỗ lũ trẻ con nên người.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.