Hôm nay,  

Mùa Phật Đản

13/06/202320:14:00(Xem: 3217)
Tùy bút Mùa Phật Đản


IMG_9351


Thời tiết mấy tuần qua đã hết mưa, nắng rực hồng tươi sáng, vườn nhà tôi các loại hoa vươn lên chào mùa hạ, tạo nên khung tranh tươi mát và đáng yêu. Đặt biệt nhất là chậu Quỳnh hoa nở cả trăm nụ màu vàng nhạt thanh nhã đúng ngày rằm tháng tư.
    Lòng tôi thấy nhẹ nhàng một cảm giác an lành. Chuẩn bị ngày lễ Phật Đản, tôi đến chợ Lion mua trái cây, đậu, nếp, sắn khoai. May mắn Quỳnh nở rộ xinh đẹp, tôi hái 8 đóa dâng lên bàn Phật, trái cây và xôi chè. Đêm rằm tôi đem ra sân trước cúng xôi chè, bình bông, trái cây, đậu phụng, khoai sắn thắp nhang cầu nguyện hương linh người mất đang vất vưởng sớm được siêu thoát. Dù nhà bên trái người Phi và bên phải là Mỹ trắng, tôi chẳng ngại ngùng vẫn xem như mình đang ở VN.
    Bồi hồi nhớ lại những mùa Phật Đản năm xưa, mẹ sai quét sân sau, sân trước gọn gàng. Bàn thờ ông nội, bàn Phật lau chùi sạch sẽ. Mẹ đi chợ thật sớm trước đó một ngày, đem buồng chuối xanh về, 14 rằm cắt ra nhiều nải dâng bàn Phật, bàn thờ ông, mua thêm mấy gói hoa Oanh Trảo thơm lừng người ta gói trong lá chuối đặt trên nải chuối. Mẹ nấu chè hạt sen mua ở hồ Tịnh Tâm gần nhà, nấu xôi dâng mọi nơi kể cả mấy am nhỏ trước sân dưới tàng cây rậm mé lối hàng rào. Ngoài ra mẹ cũng dành một mâm có thêm cháo thánh, sắn khoai và đậu phụng luộc, đặt cúng ban đêm trước sân, mẹ nói là cúng cô hồn. 
    Nhà tôi ở gần Chùa Tịnh Bình nên đêm nào cũng chạy lên xem các chị gia đình Phật Tử tập múa hát rộn ràng. Đêm rước xe hoa từ vùng Cầu Kho ra đường phố Trần Hưng Đạo, một lũ trong xóm kéo nhau chạy theo xe hoa ra tận phố, say mê nhìn cô gái đẹp hóa trang công chúa Da Du Đà La. Ham chơi cho tới 11 giờ đêm mới về đến nhà bạn ở đầu đường, đã thấy ba của bạn ra đứng đón cười tươi, bắt cả đám trên 10 đứa ở lại ăn chè đậu đen ông nấu sẵn chờ, mỗi đứa ăn 2 chén trong niềm vui tuổi thơ, trước niềm hạnh phúc của người cha nhìn lũ trẻ ăn. Về tới nhà thấy đèn sân sáng ngời với bàn xôi chè khói hương nghi ngút trong đêm rằm.
    Hình ảnh những mùa Phật Đản ăn sâu từ nhỏ đến lớn, giờ đây hồi tưởng lại mới thấy dân Huế rất mộ đạo. Chùa xây dựng nhiều trên đất Thần Kinh với khung cảnh đẹp lắng hồn thanh tịnh, đa số trước sân Chùa nào cũng trồng hàng cây sứ, tôi mê lượm những xác hoa rụng đưa lên mũi ngửi hít mạnh.
    Lúc nhỏ theo mẹ đến các Chùa để chờ chú điệu phát bánh, trái cây, thành thiếu nữ chỉ muốn đi cùng bạn. Có lúc rủ nhau theo 2 chuyến xe đò tới Chùa Từ Đàm, Chùa Thiền Lâm Tự, cuốc bộ vào đường dốc thật xa mới thấy ngôi tượng Phật nằm lớn hiện ra trên đồi. Hoặc có khi đạp xe lên Chùa Thiên Mụ, Chùa Bảo Quốc, lúc đó chưa hiểu phật pháp là gì, chỉ thích lên Chùa dâng hoa sen cúng Phật mua từ chợ Đông Ba. Thích nghe tiếng trống Bát Nhã báo hiệu giờ làm lễ, thích nghe giọng tụng kinh hoà nhau của các thầy, nhất là tiếng ngân nga bằng âm điệu Huế thật buồn như từ cõi âm ty trở về. 
    Trí óc ôn tụng về lịch sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, từ bỏ cung vàng điện ngọc, vợ đẹp con khôn để đi tìm chân lý trường cửu. Tầm sư học đạo, tu khổ hạnh nơi rừng sâu biết bao nhiêu thử thách quấy phá. Rồi tìm con đường trung đạo tu tập, thiền định đạt thành chánh quả. Một bậc vĩ nhân đã để lại cho hậu thế kho tàng văn hóa Phật học, đưa phương pháp giúp chúng sanh theo đường thoát khổ lụy não trượt.
    Nhận được bài viết của thầy Thích Tánh Tuệ nói về “Ý nghĩa của 7 bước sen khai” và “Tắm Vị Phật Nào “, tôi muốn chia sẻ đến các bạn trong mùa Phật Đản Sanh.
 
Mùa Phật Đản - Ý NGHĨA GÌ NƠI 7 BƯỚC SEN KHAI?

7 bước của đức Phật sơ sinh có ý nghĩa như vầy:

Trong quá khứ có vô lượng chư phật ra đời được ghi trong kinh điển trải qua các a tăng kỳ. Gần đây của Kiếp Hiện Tại lần lượt đã có 6 vị phật ra đời, đó là:

Đức Phật Tỳ Bà Thi
Đức Phật Thích Khí
Đức Phật Tỳ Xá
Đức Phật Ca La Tôn Đại
Đức Phật Câu Na Hàm Mâu Ni
 
Đức Phật Ca Diếp

Bảy bước đó, mỗi bước tượng trưng cho mỗi vị phật, và trong đời này sẽ có một vị phật ra đời, bước thứ 7 đó chính là: Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Mà đức Phật Thích Ca Mâu Ni chính là thái tử Sỹ Đạt Đa đản sinh trước đó!
    Bảy bước trượng trưng cho làm chủ 6 căn, làm chủ thất tình thoát ra lục dục thoát khỏi luân hồi, vì số 7 đã vượt lên số 6, mà số 6 là số của 6 cõi luân hồi dòng sanh tử. Số bảy tượng trưng cho thất giác chi, thất bồ đề phần, nếu không có thất giác chi, thất bồ đề phần thì khó mà tu tập, mà khó tu tập thì sự giác ngộ lại khó hơn, nên con số 7 là trợ phẩm là trợ lực kế tiếp cho bát chánh đạo và cũng một trong 37 phẩm trợ đạo cho con đường giải thoát
Bảy đóa hoa sen, mỗi đóa hoa sen là mỗi vị phật không nhiễm bụi trần của thế gian, vì sao dưới bước chân ngài đi hoa sen lại nở mà không nở hoa khác, tại vì hoa sen tinh khiết,không ô nhiễm, sống chung với bùn nhưng không hôi tanh mùi bùn.
    Cũng như vậy các ngài nhờ thế gian và cũng chính thế gian này mới thành phật vì sen không mọc nơi nước sạch - Chúng ta cũng vậy hãy học theo các ngài, hãy kính trọng và thực hành theo các ngài, chúng ta có làm được không? Chắc chắn là được, dù là hơi cảm thấy khó khăn? Người nhỏ làm việc nhỏ, người lớn làm việc lớn, chúng ta phải tập từ những hạnh căn bản nhất của người Phật tử:
    Bố thí 
    Trì 
    Nhẫn nhục
    Tinh tấn
    Thiền định
    Trí huệ
    Đại Từ
    Đại Bi
    Đại Hỷ
    Đại Xả
    Đó là thập hạnh của bồ tát, nghe thì thấy đơn giản nhưng nó cũng thật khó và rất quan trọng đấy... Quan trọng hơn thế chính là ý chí nỗ lực hướng đến phương trời giác ngộ giải thoát của mỗi bản thân của chúng ta.
 
TẮM VỊ PHẬT NÀO?
 
Vào chùa gặp Thầy trụ trì đang từ chánh điện đi xuống, Bác bước tới xá chào Thầy rồi hỏi thăm về buổi lễ. Thầy trụ trì hỏi Bác tại sao hôm nay đến trễ vậy thì Bác kể câu chuyện từ kẹt xe, cho đến xe tắt máy giữa đường rồi gặp phải ông sửa xe mất lịch sự. Nét mặt thể hiện sự bực dọc, không vừa lòng và bất mãn với những chuyện mà sáng nay Bác gặp phải. Như hiểu được vấn đề, Thầy trụ trì mời Bác vào phòng khách và bắt đầu câu chuyện.
    Thầy trụ trì (Thầy): Thôi thì mọi chuyện đã qua rồi, Bác hãy để cho nó qua và bây giờ là đến chùa để tắm Phật nhân ngày Phật đản, hãy để cho thân và tâm của mình thanh thản và tịnh khiết chứ!
    Bác Phật tử (PT): Dạ con cũng biết như vậy thưa Thầy, nhưng con không tham dự được buổi lễ quan trọng như vậy trong năm làm con thấy khó chịu lắm ạ. Là Phật tử, con của Đức Phật mà ngày kỉ niệm, Ngài đản sanh lại không về làm lễ, không tham dự lễ tắm Phật thì quả thật là chẳng đúng chút nào.
    Thầy: Đúng! Nhưng theo Bác nghĩ lễ tắm Phật là như thế nào. Và người Phật tử cần phải làm gì vào ngày đó?
    PT: Thưa Thầy, theo con biết thì trong kinh tạng ghi lại rằng khi Hoàng hậu Ma-da hạ sanh Thái tử Tất-đạt-đa thì trên không trung có hai dòng nước của chư thiên một ấm-một mát, rưới xuống tắm cho hoàng hậu và thái tử. Sau này nghi thức này được đưa vào truyền thống của Phật giáo, và vào những ngày này người Phật tử đến chùa thực hiện nghi lễ tắm Phật để tưởng nhớ về Ngài và bày tỏ niềm tôn kính sâu sắc đối với Ngài.
    Thầy: Vâng, nhưng Bác có hiểu được ý nghĩa thực sự của nghi thức là gì không?
    PT: Dạ...dạ...! Mong Thầy giải thích thêm cho con được rõ
    Thầy: Thực chất thì lễ tắm Phật không chỉ đơn thuần là thực hiện nghi lễ tắm với một tượng Phật đản sanh, với những chậu nước đã chuẩn bị sẵn. Phật bên ngoài chỉ là xi măng, đất, đồng hay một chất liệu nào đó mà thôi; nước bên ngoài chỉ tẩy rửa được những cáu bẩn bên ngoài. Cái cốt yếu là Phật ở nơi tự thân của chúng ta, “tắm Phật” ở đây là “tắm” vị Phật ở nơi mình. Vậy Bác đã “tắm Phật” của Bác chưa?
     PT: Dạ rồi, sáng nay trước khi đi con và cháu con đã tắm rửa sạch sẽ rồi ạ.
     Thầy: (Cười) Ý Thầy không phải là vậy, mà là “tắm” vị Phật bên trong của Bác ấy. Bác “tắm” vị Phật bên trong của Bác là Bác rũ sạch mọi phiền não của tâm, mọi tham lam, giận hờn, đố kỵ, bực dọc, hơn thua, ganh ghét… của chính Bác bằng nước của sự tu tập, của sự bố thí, của lòng từ, của trí tuệ chứ không phải là lấy nước tắm cho một tượng Phật đản sanh được thiết trí trang nghiêm trên chánh điện. Bác phải “tắm” cho thân hành, khẩu phát và ý nghĩ của mình được thanh tịnh, tránh đem đến nỗi khổ niềm đau cho chính mình và mọi người.
    PT: Nhưng thưa Thầy, con thấy khó quá ạ.
    Thầy: Khó thì mới gọi là tu, chứ dễ thì ai nói làm gì.
    PT: Vậy, những ngày này con khỏi cần đến chùa hả Thầy, chỉ cần ở nhà và “tắm” cho vị Phật nơi chính mình là được rồi?
    Thầy: “Tắm” mà Thầy nói ở đây là Bác phải tắm trong mọi lúc mọi nơi; “tắm” ở những nơi đông người, “tắm” ở những nơi nghịch cảnh, “tắm” những lúc vui hay là “tắm” những khi buồn và thậm chí là “tắm” ngay cả những khi Bác thành công rực rỡ nữa đấy ạ.
“Tắm” ở đây là Bác phải giữ tâm mình bình thản trước những biến động của thế sự, của cuộc đời. Có khi đó là hạnh phúc, là niềm vui, là sự sung sướng; nhưng cũng có lúc đó là mất mát, là nỗi khổ, là niềm đau đớn tột cùng. Các pháp đều vô thường nhưng nếu Bác bình tâm và hiểu sâu sắc về nó thì Bác thật sự là đang “tắm Phật” hằng ngày đấy ạ”
 
– Thầy Thích Tánh Tuệ 
 
Mấy hôm nay tôi xem lễ Phật Đản tổ chức nơi thành phố Huế say sưa đầy xúc động. Đoàn xe hoa chuyển từ Chùa Diệu Đế, ngang đường phố Trần Hưng Đạo, qua cầu Trường Tiền chạy xuống đường Lê Lợi, đến Chùa Từ Đàm. Điểm tụ buổi lễ lớn trong nghi thức thật tôn nghiêm “Lễ Phật giả, kính Phật chi đức“.
    Nhìn màu áo lam huynh trưởng gia đình Phật Tử ôm hoa thật hiền hoà gương mẫu, mỗi Chùa trang trí xe hoa cúng dường ngày đại lễ vô cùng đẹp mắt. Tôi cảm nhận niềm rung động cao vời trong trạng thái kính ngưỡng với lòng biết ơn sâu xa về đức Từ Phụ. Ký ức xuôi chèo bến sông xưa góp nhặt những kỷ niệm thân thương bao mùa lễ Phật Đản chốn quê nhà, tắm gội khung trời an lạc.
    Ở Mỹ bất cứ sinh hoạt gì cũng nằm trong 2 ngày cuối tuần. Các chùa thay phiên nhau làm lễ Phật Đản, nếu ngày rằm nằm trong tuần thì sẽ không có ai tham dự vì bận đi làm, tuần tự kế tiếp để Phật tử có thì giờ dự lễ nhiều Chùa, vì vậy gọi là mùa Phật Đản. 
    Tôi tham dự chùa Phổ Từ vào ngày nắng đẹp, các loài hoa thi đua nhau nở rộ đủ màu sắc từ ngoài cổng, trước hiên Chùa chạy dọc ra sau vườn Quan âm lộ thiên, chim chóc đua ca nhảy múa. Tứ chúng tề tựu đông, những tà áo lam, áo bông thướt tha thắp nhan khấn vái với vẻ thành tâm nương tựa bóng mát ngôi chùa. Quý thầy cô hướng dẫn giờ hành lễ, nghe pháp, tắm Phật và cúng thí thực cô hồn. Buổi thọ chay được gia đình Phật tử Chánh Hòa thiết đãi món mì thật ngon, vừa dùng vừa thưởng thức chương trình nhạc nhóm Hương Từ Bi do MC Quảng Hoa hướng dẫn và Quảng Linh điều khiển âm nhạc. Một ngày thật an lạc trong không khí vui tươi đón mừng sinh nhật Đức Thế Tôn.

Lễ Phật Đản Chùa Phổ Từ 
Phật Đản khung trời say quyện nắng 
Phổ Từ rực rỡ sắc hoa tươi 
Trụ Trì hoan hỷ nụ cười 
Phật tử thanh tịnh tuệ ngời đuốc sao
 
Tứ chúng hân hoan chào lễ hội 
Cha lành dẫn pháp gội bờ mê
Từ bi bác ái hướng về 
Thiền sâu thở nhẹ lối lề nghiêm trang 
 
Gót bước bông rơi vàng trước gió 
Xoá niềm tục lụy ngõ bình an
Chim chuyền nhảy múa hót vang
Nụ hồng tím đỏ tỏa giàn đẹp xinh 
 
Từ phụ Đản sanh nghinh đón bậc
Thế Tôn thị hiện Phật tâm bừng 
Cha lành che chở tán xưng
Thế gian vui khắp đón mừng Bổn Sư 
(MTTN)
 
Chiều thứ bảy ngày 10/4 AL chúng tôi và bạn bè lên San Jose dự buổi nhạc hội “Tỏa Ánh Từ Quang” trong khu Century Mall. Trưởng ban văn nghệ Tuệ Đăng là anh Đồng Vàng cùng nhạc sĩ Lê minh Hiền, ca sĩ Thu Nga và các chị em chuẩn bị từ nhiều tháng trước. Mọi người cùng đồng lòng mạnh mẽ dâng mừng sinh nhật tới đấng Cha Lành. Các em siêng năng tập dợt múa hát nhờ những bậc sinh thành bỏ thì giờ cất công đưa đón, đợi chờ đầy nhiệt tình. Không khí tưng bừng thắp sáng đuốc từ bi, quý sư thầy và đại chúng về tham dự thật đông, màn thả bồ câu đầy ý nghĩa và đẹp mắt. Các em múa nhiều màn dâng cúng đức Từ Phụ đầy ngoạn mục, những bài hát ca ngợi Đức Thế Tôn Đản Sanh thánh thót hoà điệu reo vui. Chương trình bắt đầu từ 4 giờ chiều tới hơn 10 giờ tối với nhiều tiết mục tuyệt vời. 
    Trời về đêm trở lạnh, nhưng mọi người vẫn say mê ở lại thưởng thức. Những giờ phút lắng trầm tìm lại chính mình, mang ơn đấng cha lành đã hướng dẫn chúng sanh bằng con đường trí tuệ, khơi mầm chủng tánh Từ Bi, quán chiếu mọi khổ đau cần phải tập diệt, tự tu sửa thân tâm, làm lành lánh dữ, làm đẹp đạo tốt đời.
 
Đức Phật Thích Ca 

Bảy bước hoa sen xuất xuống trần 
Căn lành hóa độ chốn phàm luân
Nhiều đời đạo luyện soi trong ý
Lắm kiếp tu hành rửa sạch thân
Gốc cội tham thiền thành Chánh Quả
Rừng già gội pháp đạt Thanh Văn
Con đường mở nẻo tìm an lạc
Đức Phật tôn sùng bậc Vĩ Nhân 
(MTTN)
 
Lễ Phật Đản muôn người đều thành tâm hướng về ngài, cố gắng thực hiện những việc thiện trong khả năng, chay tịnh nhẹ nhàng, cảm nhận dòng thanh lương đang truyền sự an lạc vào tâm hồn, biết ơn nhân vật vĩ đại trong lịch sử đã đem hương hoa tươi mát xuống nhân gian thấm đậm niềm bao dung độ lượng. 
    Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
 

– Minh Thúy Thành Nội 

(Mùa Phật Đản 2023)

 

 

 

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Nhóm cựu nhân viên Phòng Thương Vụ Úc người Việt đang sống ở Sài Gòn, Hà Nội, Úc, Mỹ, Canada email cho nhau về sự ra đi của cựu tổng giám đốc Austrade vùng Đông Bắc Á, cùng hồi tưởng về một “ông xếp lớn” người Úc dễ thương, gần gũi, với tình yêu đặc biệt dành cho đất nước và con người Việt Nam.
Theo số liệu của Cục Thống kê Dân số Hoa Kỳ, năm 1990 có 1.000 người Việt ở St. Petersburg và 600 ở Tampa. Đến nay con số lên đến 21.000 cho toàn vùng Vịnh Tampa, gồm các thành phố Pinellas Park, St. Petersburg, Tampa, Largo, Clearwater. Một số làm việc cho các hãng xưởng, nhiều người làm móng tay. Có người đi câu, lưới cá về bán hay buôn bán rau trái.
Dù chưa đến tuổi nghỉ hưu, nhưng con cái đã lớn, tài chánh gia đình không còn là nỗi lo, Nàng quyết định đi làm volunteer tại một Nhà Già (Retirement Home). Lúc đầu, nàng muốn làm chỗ Nhà Già dành cho người Việt để Nàng được trò chuyện lắng nghe tâm tình của những “cư dân”, nhưng nơi đó khá xa, ông xã khuyên nàng chọn làm chỗ gần nhà, chỉ có 3 blocks đường đi bộ, người Tây họ cũng có những nỗi lòng, những câu chuyện đời để cần người chia sẻ.
“Ngày nào em cũng nhắc mà anh cứ quên hoài. Rán uống thuốc cho mau hết bịnh,” cô chưa kịp dứt lời thì một tiếng sủa bung ra cùng lúc với cái gạt tay hung hãn, “Hết cái con mẹ cô ấy!” Ly nước tay này, lọ thuốc tay kia cùng lúc bật khỏi tay cô, văng xuống nền xi măng, ném ra một mảng âm thanh chát chúa. Cái ly vỡ tan. Nước văng tung tóe, những mảnh thủy tinh văng khắp chung quanh, vạch những tia màu lấp lánh. Không dám nhìn vào hai con mắt đỏ lửa, cô cúi đầu dán mắt vào vũng nước loang loáng, vào những viên thuốc vung vãi trên nền nhà. Những viên thuốc đủ màu làm cô hoa mắt (viên màu vàng trị đau, viên màu đỏ an thần, viên màu nâu dỗ giấc ngủ, cô nhớ rõ như thế...) Một viên màu đỏ lăn tới chân cô.
Tôi định cư tại San Diego đã ngoài bốn mươi năm qua. Vùng đất hiếm hoi khó có nơi nào sánh được: bởi chỉ nội trong một ngày lái xe quanh quẩn, người ta có thể đi từ biển lên núi, từ rừng xanh đến sa mạc, thưởng ngoạn đủ đầy hương sắc của đất trời. Sáng sớm thong dong bên vịnh Mission, mặt nước yên như tờ, hàng cọ in bóng trên nền sương mỏng. Trưa ghé Julian, nhâm nhi ly cà phê hay lát bánh táo giữa tiết trời lành lạnh và màu xanh thăm thẳm của rừng thông. Chiều về, con đường tới Borrego mở ra vùng sa mạc hoang vu, xương rồng rải rác trên nền đá đỏ. Suốt dọc hành trình đâu đó hiện ra vườn cam, vườn bơ, đồng nho trĩu quả giữa thung lũng nắng chan hòa. Cảnh vật thay đổi không ngừng, khi mộc mạc, lúc rực rỡ, nhưng vẫn hài hòa như một bản nhạc êm dịu của đất trời. Mỗi lần lái xe ngang qua, tôi cảm thấy mình như được nối lại với nhịp sống của đất, và lòng bỗng nhẹ nhàng lạ thường.
Nhà kho Walmart ở ngoại ô Dallas chiều 24 tháng 12 lạnh như cái tủ đông bị quên đóng cửa. Đèn neon trên trần sáng trắng, lâu lâu chớp một cái như mệt mỏi. Mùi nhựa mới, mùi carton ẩm và tí mùi dầu máy trộn lại với nhau, cảm thấy nghèn nghẹn như cổ họng khi nuốt tin xấu. Tôi đứng giữa hai dãy kệ cao ngất, tay cầm clipboard, tay kia nhét sâu trong túi áo khoác xanh có logo Walmart. Đồng hồ trên tay: 5:17 PM. Giáng Sinh, Walmart đóng cửa sớm lúc 6 giờ. Nếu rời đúng giờ, chạy bốn tiếng, trừ chút kẹt xe, tôi sẽ về đến Houston khoảng mười, mười rưỡi. Trễ, nhưng vẫn còn kịp thấy tụi nhỏ mở quà.
Khi những ngày tháng cuối của một năm đang dần hết, chúng ta thường có lúc bồi hồi nhớ về cố hương, về mảnh đất chôn nhau cắt rốn, hoặc nơi đã in dấu nhiều kỷ niệm đã qua trong đời. Và tôi cũng vậy, xin được nhớ về Gò Vấp, nơi có địa danh Xóm Mới, vùng ngoại ô không xa Sài Gòn, được nhiều người biết đến như vùng đất với nhiều dân Bắc kỳ di cư, nổi tiếng là khu Xóm Đạo, đã từng là nơi sản xuất pháo cùng với món thịt cầy (mộc tồn) lừng danh.
Ông từ người Papua New Guinea đón cha xứ mới người Việt Nam trước cổng nhà xứ. Dáng người ông từ khoảng chừng 30, khuôn mặt PNG nâu nâu đậm nét đăm chiêu, ánh mắt ẩn hiện nét hồi tưởng. Khi nhìn thấy cha xứ mới đang kiên nhẫn đứng đợi dưới mái hiên nhà xứ, nụ cười xuất hiện trên môi ông từ để lộ hàm răng trắng đều thường thấy nơi người bản xứ. Nhưng nụ cười ấy vụt tắt khi ông mở cửa, mời cha xứ lên xe. Ông từ nhanh chóng quay về lại trạng thái khô khốc khi chiếc xe cũ lăn bánh nhọc nhằn trên con đường đá sỏi gập ghềnh. Sau vài câu trao đổi xã giao ngắn gọn, ông từ lại chìm vào trạng thái im lặng. Thời gian trôi qua, năm phút rồi mà vẫn không ai nói thêm một lời nào. Cuối cùng cha xứ lên tiếng,
Giáo Sư Dương Ngọc Sum, với tôi, là hình ảnh tiêu biểu, đáng kính từ nhân cách, hiếu học, luôn luôn cởi mở, tính tình hòa nhã, thân thiện với mọi người. Ông định cư tại Hoa Kỳ theo diện H.O 3 vào tháng 7 năm 1990 (trước tôi một tháng, H.O 4) và cũng trải qua những giai đoạn thăng trầm trong tháng ngày tị nạn. Nhân dịp kỷ niệm Lễ Thượng Thọ 90 tuổi của GS Dương Ngọc Sum, nhà giáo và nhà văn, nhà thơ Dương Tử, viết những dòng về ông
Mấy chị em tôi chia nhau mua nhiều loại báo: Làng Văn, Thế Kỷ 21, Văn, Văn Học… chuyền tay nhau đọc. Tôi “quen” Thế Kỷ 21 đã lâu, nhưng chỉ là quan hệ... đơn phương. Vào những năm 90 của thế kỷ trước, tôi gởi bài đến tờ báo Măng Non, sau này đổi thành Văn Nghệ Trẻ của nhà văn Ngô Nguyên Dũng ở Tây Đức. Mãi năm 2003, tôi mon men vượt đại dương, tìm đến Làng Văn Canada. Được thời gian ngắn, anh Ngô Nguyên Dũng cho biết, báo Làng Văn phải đình bản, vì những khó khăn về tài chánh. Duyên văn nghệ của tôi với Làng Văn chưa kịp “bén” đã chấm dứt. Nghe chị Hoàng Nga “mách nhỏ”, tôi gởi bài đến Văn Học. Có lẽ địa chỉ hotmail của tôi bị nhầm là thư rác, junkmail, điện thư bị trả lại với lý do không giao thư được. Tôi vẫn tiếp tục viết, xếp trong “tủ”, lâu lâu đem ra đọc. Mỗi lần đọc, dặm thêm chút “mắm muối”.
Tôi học được cụm động từ “đi lăng quăng” của bố Sỹ vào những ngày còn học tiểu học. Sau giờ tan trường hay vào cuối tuần, thỉnh thoảng bố lại hỏi mấy thằng con trai: “Có đi lăng quăng không?” Dĩ nhiên là có rồi! Ngồi ở thùng xe phía sau chiếc Daihatsu, chúng tôi theo bố đi giao sách ở những tiệm sách, sạp báo ở trung tâm Sài Gòn. Cũng có khi chỉ là ra một công viên, chúng tôi được chạy nhảy, trong khi bố ngồi trên xe viết lách. Không rõ có bao nhiêu tác phẩm của Doãn Quốc Sỹ được viết trong hoàn cảnh này. Rồi cụm từ “đi lăng quăng” trở lại sau gần một nửa thế kỷ. Ở căn nhà Lampson thành phố Garden Grove, mỗi chiều tôi đi làm về ghé qua, bố đã ngồi đợi trước cửa. Thấy tôi đến, bố hỏi ngay: “Có đi lăng quăng không?” Thế là hai bố con bắt đầu hành trình “lăng quăng” đúng nghĩa, qua những khu dân cư ở gần nhà. Đi không có phải là để đến một nơi chốn nào đó. Đi chỉ để mà đi, để hai bố con có thì giờ ngồi bên nhau trò chuyện. 50 năm trước, bố chở con đi; 50 năm sau đổi ngược lại.
Buổi sáng cuối cùng ở Chamonix im lặng lạ thường. Suốt đêm qua, tôi đã để cửa sỗ mở toang, nên khi giựt mình thức dậy, ánh sáng trong suốt của núi tràn đầy phòng. Tấm mền len và drap giường trắng lóa như được phủ lân tinh. Không một tiếng động nào từ dưới đường phố vọng lên. Chỉ có hơi lạnh. Tôi nằm co ro và nghĩ đến ly cà-phê đen. Mùi thơm sẽ bốc lên cùng hơi nóng, rồi tan dần vào không khí. Giống như ký ức. Đôi giày đóng đầy đất bùn và gậy trekking đã xếp gọn gàng trong bao duffle cùng với áo quần đi núi từ đêm hôm qua. Chúng nằm bên cửa, sẵn sàng lên đường. Bên ngoài cửa sổ, rặng núi Mont Blanc vẫn kia, vẫn vĩ đại, vẫn trùng điệp, vẫn lặng lẽ xa xăm. Tôi nghĩ đến 11 ngày vừa qua và cảm thấy buồn buồn, làm như có điều gì tôi đã đánh mất, hay đã để quên trên ngọn núi kia, ở đâu đó, trong quãng đường dài tôi đã đi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.