Hôm nay,  

Diễm Xưa

01/05/202411:57:00(Xem: 5007)
Truyện

ARVN

Thằng Tường uống một ngụm bia, bọt bia trắng viền trên miệng nó thành một viền tròn. Nó đã bắt đầu ngà ngà say. Để chiếc ly xuống bàn chuếnh choáng, nó vung tay nói:
    –  Mày ở nước ngoài về mày có muốn ăn chơi, mày hỏi thằng anh mày đây nầy. Sang trọng, kín đáo, thì dùng đường dây sex tour ở các khách sạn từ ba đến bốn, năm sao. Ở đó an toàn nhưng rất hao địa. Xuống cấp thấp hơn một chút, mầy có thể đi ngủ khách sạn, rồi kêu em tới. Còn mầy sợ sida thì mầy đi phố Diễm Xưa. Ở đây có con phố mang tên giang hồ là phố Diễm Xưa, chứa toàn là những em nhỏ tuổi, xinh đẹp, thổi kèn hết ý.
    Thằng Hạn chen vào:
    –  Thằng Tường là thổ địa ở đây. Nó là kỹ sư cầu đường nên nó rành đường đi nước bước của thành phố nầy lắm. Mày tin nó đi Niệm. Nó dẫn dắt mầy đi chơi thì hết sẫy đó.
    Niệm không phát biểu, anh ngồi im lặng uống bia. Bia Heineken ở đây rẻ, uống được. Không đậm lắm nhưng không nhạt như Tiger hay Sài Gòn. Về thăm quê sau 5 năm ở Mỹ, anh kêu mấy thằng bạn ngày trước cùng học chung một trường trung học, đi nhậu chơi. Niệm thích uống bia, ngồi tán gẫu với bạn bè, nhưng ở Mỹ anh không thỏa mản được điều đó. Anh sợ lái xe mà có mùi bia mà cảnh sát stop lại là tàn đời trai, nên anh chỉ uống bia ở nhà, mà uống ở nhà, ngồi nhìn khoảng trắng bốn bức tường thì chán chết. Ngồi uống bia có người rót, có người đưa khăn lau mặt và nhìn thiên hạ qua lại, anh vẫn thích hơn.
     Thằng Tường và thằng Hạn đều tốt nghiệp kỹ sư ở Phú Thọ ra, nhưng bây giờ thằng nào cũng xuống cấp thấy rõ. Thằng Tường ngày xưa là thằng học giỏi nhất lớp, thi đậu hạng ưu, hạng bình, Tú Tài 1 và Tú Tài 2, học MGP rồi thi đậu vào trường Kỹ Thuật Phú Thọ. Ra trường được mấy năm thì Sài Gòn thất thủ, nó đi vượt biên mấy lần bị bắt ở tù. Nó chán không vượt biên nữa. Nay trên năm mươi tuổi, nó an phận thủ thường ở lại. Nó ăn chơi nhậu nhẹt từ lúc nào không ai hay.
    Niệm muốn mời hai bạn đi uống bia để ôn lại một vài hình ảnh cũ hồi còn trung học. Hình như những hình ảnh đó cứ bám chặt vào anh khi anh ở nước ngoài. Anh muốn biết tin những thằng bạn đã thất tán từ ngày đứt phìm. Nhưng Niệm thất vọng. Hạn và Tường hình như rành các quán xá, như làng nướng Nam Bộ, quán rắn Tri Kỷ, quán vịt Thanh Đa hay các quán bia ôm, các khách sạn có em út, hơn là địa chỉ của những thằng bạn cùng lớp, cùng trường hồi còn trung học.
    Câu nói của thằng Tường đã đánh động tâm hồn Niệm. Không phải vì anh muốn đến một nơi ăn chơi mà thằng Tường vừa kể, mà anh nghe đến tiếng ''phố Diễm Xưa''. Anh nghĩ đến một con phố đẹp, lịch sự, tao nhã. Ở đó sẽ có những cô gái tóc dài, mặc áo dài đủ màu sắc thật dễ thương, sẽ hát những tình khúc mà anh yêu thích, nhất là bản nhạc Diễm Xưa của Trịnh Công Sơn, mà đã có một thời mê hoặc anh bằng mớ ngôn ngữ tuyệt vời đó. Và một người con gái hát bản nhạc đầu tiên ấy trong tâm hồn Niệm.
 
***
 
Đó là những ngày sau Tết Mậu Thân. Thị xã nơi Niệm dạy học đã trải qua những ngày tháng kinh hoàng của chiến tranh. Đêm tối mịt mùng của những ngày Tết với tiếng đạn AK xé trời. Tiếng hô xung phong của địch khi tiến vào Toà Hành Chánh tỉnh, vào Bộ Chỉ Huy Tiểu Khu. Tiếng đạn phòng thủ bắn trả lại mãnh liệt. Địch không làm chủ được tình hình và sau đó đã phải rút về hướng bờ sông, khu có những hàng phi lao rậm rạp, mong che chắn tầm truy kích của không quân. Trực thăng gunship của quân đội cộng hòa đã bay lên và tiêu diệt. Lần thứ nhất trong đời Niệm nhìn thấy xác chết của địch  nằm la liệt.
     Đó là cuộc Tổng Công Kích của địch trên toàn quốc. Giới nghiêm trăm phần trăm. Sau đó một thời gian, trường anh dạy mở cửa lại, và công tác đầu tiên của trường là tổ chức một buổi trình diễn văn nghệ để lấy ngân quỹ cứu trợ nạn nhân chiến cuộc trong trận Mậu Thân vừa qua. Niệm là giáo sư trưởng ban văn nghệ toàn trường, trường anh sẽ đóng góp một số tiết mục trong buổi trình diễn văn nghệ nầy, cùng chung với các trường trung học khác trong quận. Và hôm đó anh đã gặp Diễm Xưa.
    Cô giáo viên tiểu học có mái tóc dài xoả dài trên vai và lưng. Trông nàng giống như một nữ sinh hơn là một cô giáo. Khi Niệm dẫn các học sinh tham gia văn nghệ vào hậu trường để chuẩn bị trình diễn thì anh thấy nàng. Cái nhìn đầu tiên cho anh cái cảm giác rờn rợn. Nàng mong manh quá. Chiếc áo màu vàng nàng mặc quá nhẹ. Anh nghĩ nếu có một cơn gió nào đó thổi, sẽ hất tung nàng lên. Đôi mắt lớn, đẹp và buồn. Sao cô gái nào có đôi mắt lớn, anh đều có cảm tưởng rằng nàng buồn lắm. Mái tóc buồn theo đôi mắt, mới gặp lần đầu nàng đã làm anh choáng váng. Anh tự trấn tỉnh mình, hãy bình tỉnh lại đi Niệm.
    Đầu tiên của đêm văn nghệ là vũ khúc Tiếng Hát Mường Luông do các học sinh trường trung học Lý Tín biểu diễn. Cô Kim Yên hát rất hay lời bản nhạc trên để làm nền, đệm theo điệu vũ. Hình ảnh những cô sơn nữ bận xà rông, những chàng sơn nam mang gùi làm những động tác của dân sơn cước, làm hội trường rộn ràng hẳn lên. Tiếng hát ''Đây Mường Luông, dốc cao thác ghềnh cheo leo, bóng ai lưng chừng lưng đèo...'' vang vang trong hội trường làm không khí buổi văn nghệ thật sôi động. Tiếng vỗ tay cổ vũ rào rào. Đến khi chương trình của trường Niệm lên trình diễn,  nữ sinh Xuân Thu lên hát bản Cánh Hoa Thời Loạn cũng rất tới. Tiếng vỗ tay rồn rập cả hội trường.
 
***
 
Nhưng đến khi xướng ngôn viên giới thiệu cô giáo Diễm Xưa sẽ lên trình bày nhạc phẩm Diễm Xưa của Trịnh Công Sơn, lúc nầy hội trường mới như vỡ ra, tiếng vỗ tay ào ào đồng loạt rồi im phắc. Chỉ còn lại tiếng nhạc đệm. Tiếng trống, tiếng trompette rít lên nho nhỏ. Diễm Xưa bước ra sân khấu với áo dài vàng. Tóc dài phủ cả một vạt lưng. Đèn trong hội trường tắt bớt tạo nên một không khí mờ ảo.
    Niệm đứng phía dưới nhìn lên sân khấu, ngó nàng đăm đăm. Anh muốn ghi hình ảnh có một không hai nầy. Tâm hồn anh chao động vô cùng. Nàng cúi đầu chào khán giả rồi bắt đầu cất tiếng ca: Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ. Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao. Tiếng hát cất lên như từ một không gian nào đó, lắng đọng, tràn ngập, òa vỡ. Như từ một cõi huyền hoặc nào đó, tuôn tràn vào từng li ti những huyết quản làm mọi người rung động bàng hoàng. Chiều nay còn mưa, sao em không lại, nhớ mãi trong cơn đau vùi làm sao có nhau hằn lên nổi đau, bước chân em đi về mau. Mưa vẫn mưa bay cho đời biển động... Tiếng hát vang vang êm nhẹ len vào trái tim anh, thành hình những giấc mơ, những mộng tưởng huyền hoặc.
    Khi nàng ngưng hát. Phải một chặp lâu, khoảng ba mươi giây đến một phút cũng nên, im lặng. Rồi sau đó là một tràn pháo tay dồn dập, dài, không ngớt. Diễm Xưa cúi đầu chào khán giả và đi vào phía trong cánh gà sân khấu.
    Diễm Xưa là tên nàng hay nàng muốn làm cho người ta chú ý mà nàng tự đặt cho mình tên Diễm Xưa, cùng tên ca khúc. Anh bàng hoàng trong những ý nghĩ bâng khuâng đó.
    Những ngày tiếp theo, Niệm đã trầy lên, trật xuống với những mộng tưởng yêu người tuyệt vọng. Anh đã mua bao nhiêu bản nhạc của Trịnh Công Sơn, của Từ Công Phụng, của Vũ Thành An để biếu nàng. Và anh còn làm thơ nữa. Làm thơ với cả tâm tình anh, cả tấm lòng anh. Nhưng Niệm không chen chân vào được trái tim nàng. Đến một hôm, anh đang ngồi uống cà phê ở quán Đợi. Anh thấy nàng ngồi trên chiếc xe jeep với một chàng sĩ quan trên vai gắn hai hoa mai đen. Anh ngó lơ không nhìn nàng nữa, không gặp nàng nữa, nhưng vẫn quên không được hình ảnh của nàng.
    Thằng Tường kêu thêm hai món nhậu. Tôm nướng và cua rang me. Hai món nhậu nầy bắt lắm. Niệm kêu thêm mấy chai Heineken. Khi cô tiếp viên bận cái robe màu xanh da trời thật ngắn, để lộ cặp đùi trắng nỏn, trông ngon lành, đến rót bia vào ly cho Niệm, cô gái đứng thật gần anh, cặp đùi cô cạ sát vào đùi anh. Niệm nghe nhột nhạt và nóng người lên hôi hổi. Anh đưa ly bia lên nói:
    – Này Hạn, Tường, ba đứa mình uống hết mấy chai bia nầy, rồi mày chở tau đến phố Diễm Xưa. Tau bao trọn gói.
    Tường cũng nâng ly bia lên, giọng lè nhè:
    – Việt kiều số một, number one.
    Một tiếng đồng hồ sau, Niệm ngồi phía sau yên xe cho thằng Tường chở đi tìm phố Diễm Xưa. Con đường chạy dài từ lăng cha Cả, xuống Lê Văn Sĩ, quẹo trái đường Điện Biên Phủ một chiều, 2 chiếc xe Honda Dream của Hạn và Tường có lúc lạng qua lạng lại. Ngồi phía sau, ôm lấy bụng thằng Tường, Niệm thấy như mình đang đi giữa những cơn sóng lượn. Xe chạy ngập đường, đường phố đủ màu sắc. Niệm ôm quanh bụng Tường như ôm một cành cây khô, khẳng khiu, đã cạn đi nhựa sống. Cuộc sống của Tường, một người trí thức, học giỏi nhất lớp, nhất trường ngày trước, bây giờ do đâu mà Tường lại ăn chơi bạt mạng thế nầy. Nghe nói, Tường đi nhậu riết, vắng nhà riết, cuối cùng vợ con cũng đâm chán đi. Tường đi về lúc nào cũng mặc.
    Xe qua cầu Điện Biên Phủ, một khoảng đường rộng như xa lộ hiện ra trước mắt. Đây là khúc đường của xa lộ Sài Gòn Biên Hòa ngày trước, con đường được chia làm hai, ở giữa có con lươn sơn đỏ. Một luồng gió mát thổi từ bờ sông Thị Nghè tràn vào cơ thể Niệm, làm anh nghe như tỉnh rượu hẳn ra. Tường chạy xe chậm lại, quay mặt lại sau nói với Niệm qua tiếng gió rít:
    –  Đây là đường Điện Biên Phủ, đọan nầy có tên là phố Diễm Xưa. Bắt đầu từ đây có quán hớt tóc thanh nữ số một, lấy tên là Diễm Xưa, nên người ta gọi phố nầy là phố Diễm xưa cho tiện việc sổ sách. Tụi mình vào tiệm nầy nhé, mày cứ tự nhiên như người Hà Nội, hớt tóc chỉ là cái cớ. Mày cứ vào đây thư giản, có em út đấm bóp cho mày, lau mặt cho mầy, hát cho mầy nghe, và màn cuối cùng là chơi nhạc...
     Niệm hơi khựng người, anh hỏi lại:
    –  Sao có nhạc vào đây, chắc chiếu video ca nhạc hả?
     Tường quát vào tai Niệm:
     –  Cái thằng Việt kiều nhà quê. Đến bây giờ mà mầy không biết chơi nhạc là gì, thôi để vào trong sẽ biết.
     Hạn và Tường dừng xe lại trước của một quán có tên rất tình: Hớt Tóc Thanh Nữ Máy Lạnh, Diễm Xưa. Chữ được kẻ sắc nét, văn hoa và bay bướm. Cả ba xuống xe thì có 2 cậu thiếu niên từ trong tiệm chạy ra đón lấy xe dắt vào tiệm liền.
     Tường đi gần lại phía Niệm, nó nói nhỏ vào tai anh:
     –  Tau đến đây thường thôi, để tau nói cho mầy biết trước, một suất là một tiếng đồng hồ giá là sáu chục ngàn. Vào trong tiệm sẽ có cả một tá em đợi mầy, mầy muốn em nào thì gọi em đó. Nên nhớ xong cuộc, mầy ''bo" ít thôi, năm chục ngàn là vừa, đó là cái giá chung chung, có người kẹo chỉ bo có hai chục ngàn. Mày đừng làm ra vẻ Việt kiều, nhưng cũng đừng kẹo quá. Thế nào mầy cũng vừa lòng. Mày chi trước cho tau và thằng Hạn đi, để tau bo cho ghẹ.
     Niệm móc tiền đưa cho hai đứa bạn. Xong, cả ba bước vào tiệm.
Khoảng năm sáu đứa con gái, đứa nào cũng thật dễ thương, tròn lẳn, mặt hoa da phấn chạy ra đón khách. Thấy Tường, một đứa con gái la to:
     –  Anh Tường, hôm nay có gọi em không?
     Tường nói lớn, ra vẻ quen biết lắm:
     –   Hôm nay anh dẫn khách mới đến cho các em đây, anh bạn của anh, các em nhớ săn sóc bạn anh tốt nhé.
     Tường và Hạn đã chọn hai cô gái và đi vào phòng trong. Còn Niệm đứng lớ ngớ chưa biết chọn ai. Thật ra anh quá lạ với cuộc chơi nầy. Có thể, đời sống ở đất Mỹ là một đời sống bình an quá. Nó không ồn ào và muôn mặt như ở đây. Có đôi lần, anh vào xem showgirls cho biết, nhưng tất cả đâu ra đó, anh ngồi ở dưới nhìn lên, những đứa con gái đủ mọi dân tộc trên sân khấu nhún nhẩy và từ từ cởi bỏ áo quần. Anh chỉ nhìn và chỉ được nhìn thôi. Không được sàm sở, sờ mó bậy bạ. Đó là quy luật. Còn ở đây, thật là một cảnh như chợ trời.
     Một cô gái còn rất nhỏ, đến nói với Niệm:
     – Lần nầy đến tour em tiếp anh, anh vào trong với em đi.
     Nhìn lướt qua cô gái, cô gái còn bé quá, anh đoán chỉ khoảng mười bảy, mười tám tuổi là cùng. Anh noí:
     – Thôi được, tôi chọn cô.
     Khi Niệm theo cô gái bước vào phòng thì cánh cửa kính cũng tự động khép lại. Bên trong một dãy ghế dựa được kê ở thế nằm. Căn phòng rộng kê khoảng mười ghế, đàng xa kia có một người khách đang nằm trên ghế, một cô gái ngồi kế bên đang xoa bóp cho anh ta, người khách choàng tay qua lưng cô gái xoa xoa sờ mó. Niệm cũng nằm trên ghế, anh thấy thoải mái vì máy lạnh được chạy đều. Từ bên ngoài không khí nóng hừng hực, vào đây như thấy khoẻ hẳn ra. Cô gái cầm cái khăn lạnh đến bên người anh, cô đắp chiếc khăn trên trán anh và lấy hai tay chắp lại đánh đều đều trên trán. Tiếng chách chách nghe thật vui tai. Xong cô tựa sát vào người anh, nàng nói:
     – Anh thấy đở mệt chưa, em lau mặt anh nhé, xong em sẽ mát xa cho anh.
     Cô gái làm việc rất chí tình. Cô tự động kích thích anh. Niệm để mặc cho cô gái làm gì thì làm. Đến khoảng hai mươi phút sau, cô gái chỉ một căn phòng nhỏ kế bên:
     – Anh vào trong với em nghe.
     Niệm nghe rạo rực trong người và ngồi dậy bước theo cô gái. Đây là một cái giường chiếc, dùng cho khách sau khi hớt tóc xong sẽ vào đây gội đâu. Đó là một cách ngụy trang, không có hớt tóc thì làm gì có chuyện gội đầu. Niệm ngẩn ngơ không biết màn hai sẽ là màn gì sắp diễn ra, nhưng anh cũng nằm xuống. Anh nghĩ, cũng là một dịp để biết thêm những mới lạ, mình đàn ông đâu có gì phải sợ hãi. Cô gái đến gần anh, cô kéo cái robe để lộ bộ ngực trần thon tròn cạ trên mặt Niệm. Rồi cô xoay người, cúi xuống phía dưới. Một chốc, Niệm nấc lên.
     Một giờ sau, sau khi anh đã xong xuôi mọi chuyện, anh bo tiền cho cô gái và hôn nhẹ lên đôi mắt đẹp của cô ta, cô ôm anh, nũng nịu nói:
     – Anh hiền và ít nói quá, lần sau có ghé đây chơi, anh nhớ kêu em nghe, em là Mộng Hiền.
     Niệm gật đầu. Anh bước ra khỏi phòng, tiến đến quày trả tiền giờ. Người đàn bà đứng thâu tiền chợt ngước mắt lên. Niệm nhìn sững, A, cô giáo Diễm Xưa, người mà cách đây trên ba mươi năm anh đã từng say đắm. Đôi mắt kia anh không nhầm lẫn vào đâu được. Niệm trả tiền và nhìn trân vào khuôn mặt nàng một lần nữa. Người đàn bà vẫn vô tình, nở một nụ cười thật đẹp, nàng hỏi nhỏ:
     – Mấy em có làm vừa lòng anh không?
     Niệm gật đầu rồi leo lên xe thằng Tường đã rồ máy sẳn.

– Trần Yên Hòa

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Càng lớn tuổi chừng nào, thì người ta lại thường hay nhớ tới những kỷ niệm trong dĩ vãng của mình nhiều bấy nhiêu. Nhất là những người cao niên đã về hưu, không còn bị ràng buộc bởi những công việc làm thường ngày của mình như trước kia, nên có nhiều thì giờ rảnh rỗi ngồi ở nhà một mình, để hồi tưởng lại những kỷ niệm buồn vui khó quên trong cuộc đời mình, rồi để có những lúc tâm sự cho nhau nghe lại những kỷ niệm khó quên này, trong những dịp tiệc tùng họp mặt bạn bè.
Lộc đã chết! Tích ngỡ ngàng khi nghe tin đó. Chàng không tin vào tai mình. Làm sao Lộc có thể chết được? Mình mới gặp anh ấy có tuần trước thôi mà! Trông anh còn khỏe mạnh, tự tin, tràn đầy sức sống. Vậy mà bây giờ anh đã không còn nữa. Cái chết của anh có cái gì đó không thật. Và có lẽ đó là lần đầu tiên Tích đứng trước nhận thức trực tiếp và thâm sâu về tính chất phi lý của một sự kiện quá bình thường trên đất nước chiến tranh này.
Từ giữa tháng Tám, trước ngày Lễ Labour Day, các trung tâm shopping đã rầm rộ quảng cáo “On Sale” cho mùa “Back To School”. Các con tôi đã lớn, qua rồi cái thuở đi sắm backpacks, tập vở, giấy bút, lunch bags, áo quần, nhưng lòng tôi vẫn nao nao bâng khuâng nhớ về những kỷ niệm ấy. Cũng có lúc tôi lại nh ... chính tôi, ngày xưa là cô giáo trẻ khi còn ở Việt Nam, và nhất là những tháng ngày ở trại tỵ nạn Thailand, làm cô giáo “đặc biệt” có những học trò cũng rất “đặc biệt”.
Chị Hai đã uống một ly nước đầy và đi làm việc tiếp. Đoan vào lại chỗ của mình. Như một phản xạ, Đoan lại cho tay vào túi, làm như tìm xem trong đó có sót lại một viên kẹo chăng. Mơ hồ, Đoan nhớ ngày xưa Đoan hay ví một hành động “vớt vát” nào đó như là “tìm con cá sót lại trong chiếc giỏ của cô Tấm.” Mắt Đoan cay cay. Bỗng như thấy mình đang đi vào lại đường cây còng. Mùa mưa, những chiếc lá trên cao đọng nước, rũ nhè nhẹ xuống tóc Đoan, nghe mát. Hai túi áo blouse lúc nào cũng đầy kẹo. Đoan vào trại bệnh. Những dãy giường đầy người. Thay băng xong cho ai, Đoan tặng người ấy một viên kẹo
Ở đây tôi chỉ muốn đưa một vài nét chính của các môn Khí công mà tôi đã tập qua, để người đọc theo đó sẽ chọn được một môn pháp thích hợp cho mình tập. Chả thế người xưa thường hay nói “Tùy bịnh chọn công“, tùy theo thể chất và sức khoẻ mà chọn cách tập Khí công.
Ngày tựu trường năm nay, trường Việt Ngữ Suối Mở Offenbach đón tiếp 14 học trò mới với tuổi tác, trình độ tiếng Đức, tiếng Việt chênh lệch khá nhiều. Tạm thời, cô giáo gọi lớp này là Lớp Mới. Giờ học đầu tiên, cô giáo chưa thực sự “dạy” chữ, chỉ “dỗ” các học trò. Hy vọng học trò sẽ thấy học tiếng Việt không khó lắm và tìm thấy niềm vui khi đến trường Việt Ngữ mỗi thứ Bảy. Chờ cho học trò tìm chỗ ngồi xong, cô giáo giới thiệu mình, và tập cho học trò chào hỏi. Nghe các em đồng thanh: “Con chào cô giáo”, lòng cô giáo rộn lên niềm vui, liên tưởng câu châm ngôn “tiên học lễ, hậu học văn” mình được học ngày xưa.
Cô vẫn nhìn thẳng phía trước, không nhìn ngang nhìn ngửa. Anh liếc nhìn cái túi xách giữa hai đùi cô, thấy cộm lên, nghĩ rằng trong ấy có một khẩu súng ngắn, đã lên đạn, lát nữa sẽ kề vào thái dương của anh. Anh nín thở.
Tháng tư 1976, sau một mùa đông ở North Dakota, vừa có bằng lái xe, tôi bỏ việc, bỏ lại một vùng quá bình an, quá tử tế, nhưng cũng quá cô quạnh này, đi thẳng về hướng tây...
“Anh nhớ đến dự lễ trao đẳng cấp Đại Bàng cho thằng con em nha! Để mừng cho em và cháu…” Tôi nhận được điện thoại như vậy từ C., một người bạn trẻ có con trai là hướng đạo sinh thuộc Liên Đoàn Trường Sơn, được nhận danh hiệu Đại Bàng vào ngày 16/08/2025. Đã lâu rồi, kể từ khi hai thằng con ngưng sinh hoạt hướng đạo để đi học đi làm, tôi không có dịp trở về thăm lại liên đoàn. Công việc thì nhiều, thời gian thì ít. Nhưng lần này thì không từ chối được rồi!
Đó là tháng 6-1989, lần đầu đến New York và vào một bảo tàng viện nổi tiếng ở đây, tôi tình cờ, tới chỗ treo một bức tranh trừu tượng khổng lồ, cao khoảng 2 mét, ngang khoảng 6 mét. Tôi kinh ngạc với sự giàu có ở đây, bảo tàng viện này dành riêng ra một căn phòng lớn, đơn giản, sang trọng, chỉ để trưng bày một bức tranh đó...
Tôi bị bắt tại huyện Tân Hiệp chiều ngày hai mươi, giáp Tết. Lý do, mang theo hàng không giấy phép. Thế là tiêu tan hết vốn lẫn lời mà tôi chắt chiu, dành dụm gần cả năm nay. Nhớ đến mẹ và gia đình trong những ngày Tết sắp tới, tôi vừa buồn vừa tức đến bật khóc. Xui rủi, biết trách ai. Tiễn, anh phụ lơ, đã cẩn thận cất dấu hàng cho tôi, vã lại anh cũng quá quen biết với đám công an trạm kiểm soát. Không ngờ chuyến nầy bọn công an tỉnh xuống giải thể đám địa phương, nên tôi bị “hốt ổ” chung cả đám. Đây không phải là lần đầu bị bắt, nhưng lại là lần đầu tiên tôi đi chuyến vốn lớn như vầy. Năm ký bột ngọt, năm ký bột giặt, hơn chục ống thuốc cầm máu và trụ sinh hàng ngoại. Bột ngọt, bột giặt không nói gì, nhưng hai thứ sau hiếm như vàng mà giới “chạy hàng” chúng tôi gọi là “vàng nước”. Nên thay vì đưa về khu tạm giam huyện chờ lập biên bản, hồ sơ xét xử tôi nghe bọn công an thì thầm, bàn tán giải thẳng về khám lớn tỉnh Rạch Giá.
Quỳnh Lâm báo tin sẽ đến Đức trong tuần lễ đầu tháng 10. Nisha vội vàng thu xếp “sự vụ lệnh“ để công du sang Đức. Nisha lo đi chợ sắm sửa đầy mấy tủ lạnh, tủ đá, để mấy cha con sống còn trong thời gian nữ tướng đi xa. Chúng tôi hồi hộp quá, ngày nào cũng thư từ, nhắn nhủ, dặn dò đủ điều tẳn mà, tẳn mẳn. Điện thư qua, về hoa cả mắt. Thư nào chúng tôi cũng nhắc nhở nhau giữ gìn sức khoẻ, vì đứa nào cũng “lão” rồi. Khi gặp nhau, tụi tôi nhất thiết phải đầy đủ tinh thần minh mẫn trong thân thể tráng kiện. Có hôm, đến trưa, chưa nghe tăm tiếng, tôi sốt ruột, xuất khẩu làm thơ... bút tre:


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.