Phải chi em là...

01/02/202606:44:00(Xem: 709)
blank

Thơ

PHAN TẤN HẢI

Phải chi em là...

Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói
rằng phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
về những chuyện muôn đời anh không hiểu

rằng phải chi em là người máy
để không nhìn vào bản tin TV mỗi đêm
rồi thắc mắc về những chuyện ngàn dặm xa
về những bà mẹ ẵm con trốn chạy ở Ukraine
về tiếng trẻ em khóc vì trúng đạn bắn tỉa ở Gaza
về những tiếng hô hào từ các bầu trời thánh chiến
về những trận mưa bom bốn phía nổ sập các tòa nhà
về cách em ngồi run rẩy làm đổ ly cà phê mới pha

em nói rằng tiếng bom, tiếng khóc
đã làm rung chuyển cửa kính nhà mình
đã làm em co người vì sợ
đã làm thắt tim em lại
đã làm giấc mơ mỗi đêm của em rạn vỡ
em hỏi vì sao anh vẫn như không thấy
trong khi mắt anh không rời màn hình TV
.
phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
vì sao xóm mình biến mất các bác Mễ làm vườn
vì sao bạn mình chia hai phe lên mạng mắng nhau
vì sao bạn mình có người nói mừng vì không phải da nâu
vì sao xóm mình học trò dặn nhau nhớ mang theo giấy tờ

phải chi em là người máy
để anh không nghe em cằn nhằn
giữa bản tin TV rằng giá điện, giá xăng, giá chợ lại tăng
để anh không phải tắt bớt một ngọn đèn
bất kể mắt anh ngày càng yếu
để anh phải đi chợ gần hơn
và sẽ mua các thùng mì gói rẻ hơn

phải chi em là người máy
để em không hỏi rất nhiều chuyện văn chương
vì sao anh không có lời thơ mộng như Nguyễn Du
khi cụ viết thiên trường ca thương cảm nàng Kiều
vì sao anh không có lời thơ dịu dàng từ bi
để chỉ ra tiếng khóc nữ tính ẩn giấu trong nhạc phim Melania

phải chi, không, anh không có ý nói về robot
anh không có ý nói về người máy
vì chữ anh vụng về
vì lời anh ấp úng
mỗi khi anh phải giải thích với em
rằng cõi này không có gì vui
rằng em hãy giữ tâm bình an như đất
để sẽ mặc kệ mọi thứ ném vào dù vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm trôi chảy như nước
để sẽ bao dung, cuốn hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm nồng ấm như lửa
để sẽ bình đẳng thiêu cháy mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm độ lượng như gió
để sẽ không vướng, thổi sạch hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em sẽ giữ tâm rộng như hư không
để tự thân vô tướng, không còn thấy gì là vui buồn dơ sạch.

để em giữ hạnh không lời như núi
để em tịch lặng mỉm cười như hoa
bất kể khi tay em run rẩy
đã làm rơi vỡ ly cà phê
khi TV chiếu những trận mưa bom ngàn dặm xa
làm rung chuyển các cửa kính nhà mình.
---- Tháng 1/2026



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Ôi em bé Ukraine/ Chín tuổi đời hát trong tiếng súng/ Mắt nhòa lệ nhìn đất quê hiền/ Cày xới bởi xe tăng pháo rụng...
trên con đường gió cát / nối hai điểm tình yêu bóng xế / nơi chúng ta khởi hành / và nơi chúng ta dừng bước...
Những bài thơ về chiến tranh của Halyna Kruk thật xót xa. Cô ấy nhặt từng nắm đất Ukraine ra khai quật những mảnh vụn đổ nát của lịch sử. Đất mẹ màu mỡ của Ukraine, được gọi là "chernozem" hoặc "đất đen", từng được trồng trọt và nuôi dưỡng bằng bàn tay và tình yêu của người nông dân Ukraine. Vựa lúa mì của châu Âu “lẽ ra” phải sản xuất ngũ cốc cho Liên Bang Xô Viết “hùng mạnh”. Đức Quốc Xã đã từng cho vùng đất này là tiềm năng “lãnh thổ”* dành cho giống dân thượng tôn thuần chủng mắt xanh. Mảnh đất đã gieo bao hoa màu này cũng từng chôn vùi biết bao đau thương của lịch sử. Như Timothy Snyder đã đề cập trong cuốn Bloodlands** 2012, "Tro cốt con người cũng bón phân."
Khi chồng chất trên vai đầy tuổi đá/ Mới thấy mình lạc lối giữa đôi chân/ Giữa biển dâu trong mưa nắng xoay vần/ Ta dốt nát, trần truồng như cọng cỏ...
một buổi sáng mở mắt / bắt gặp mình nằm co ro trong trại súc vật ...
“Mẹ ơi, nhấc điện thoại,” một phụ nữ năn nỉ suốt hai giờ đồng hồ dưới hầm khu chung cư, | cứng đầu và quả quyết, cô không chịu ngưng tin vào phép lạ | nhưng người mẹ đang ở vùng ngoại ô không có sóng, | nơi những căn nhà sụp đổ như những mảnh Legos rẻ tiền | từ những cuộc tấn công vũ bão, nơi mà chỉ mới hôm qua tháp phát thanh ngừng nối kết mọi người, | nơi mà thế giới bùng nổ thành những mảnh trước và sau-chiến tranh
mẹ lập lại cho chính mình nghe / tiếng tràn đê nước vỡ / ồ ạt dòng người dòng xe dòng lịch sử / trốn một kết cuộc mà trong thảng thốt không ai nhìn được nửa chiều sâu
Luật bất thành văn/ cho phép anh nói dối một ngày/ anh nói dối cả đêm...
Tôi đã đọc thơ Nguyễn Quốc Thái từ hơn một thập niên. Và nhiều người đã đọc thơ anh hơn một nửa thế kỷ. Hình như, tôi chưa thấy dòng thơ nào vui của anh. Và ngay cả những dòng thơ có thể được suy đoán là vui, cũng vẫn có một nỗi buồn thần bí trong đó – nơi đây, đành nói là thần bí, vì không giải thích minh bạch được. Cũng có thể vì tôi thấy nét mặt anh lúc nào cũng buồn. Đó là những lần tôi được gặp anh, khi anh có dịp thăm Quận Cam. Cũng có thể vì Nguyễn Quốc Thái là một nhà thơ ra đời trước tôi khoảng một thập niên, thuộc một thế hệ có nhiều chia ly hơn là gặp gỡ, nhiều tan vỡ hơn là hàn gắn. Cũng có thể vì một vài câu thơ của Nguyễn Quốc Thái, tôi đã đọc qua, và chợt nhớ một vài ý trong đó. Như bài thơ có nhan đề Todo Passa. Anh làm bài thơ này từ Sài Gòn, vào tháng 12 năm 2017. Trích năm dòng đầu như sau. / Một mình tôi với những câu thơ đau đớn mới/ Lời vỗ về an ủi như tiếng gió lùa qua bến bờ lau sậy / Tôi ngã xuống như một hẹn ước dở dang ...
ngôn ngữ tình yêu của em nặng trịch như ánh mắt cha / trừng trừng nhìn quan tài con trai không chớp / thứ mà người ta dùng nó dựng súng ống / ngôn ngữ tình yêu của em – tiếng nấc nghẹn của mẹ / em giữ nó trong lòng khi khóc và khi ngưng khóc / em giữ nó thật chặt. Đan bện nó như tấm lưới ngụy trang / trang điểm nó bằng màu sắc mùa màng, may ra / dấu được ai đó.
quê hương tôi đã hư hoại sau bao tháng tư / mục ruỗng từ trong ra ngoài / chôn trong ngôi mộ dân tộc tập thể / cao và rộng ̶ ̶ ̶ trùm khắp trải dài ngày ngày nín thở trong nhà mồ kín hơi...
thân hướng dương cháy xém / gục đầu nhìn về phía mặt trời / tiếng đạn bom vần vũ trên cao...
Em xa Phố Thị lâu rồi/ Có quên không nhỉ những nơi hẹn hò/ Khu rừng Trắc - Bá bây giờ/ Mùa Thu đã gọi vàng xưa đổ về...