Phải chi em là...

01/02/202606:44:00(Xem: 570)
blank

Thơ

PHAN TẤN HẢI

Phải chi em là...

Điều này anh chỉ viết, nhưng không nói
rằng phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
về những chuyện muôn đời anh không hiểu

rằng phải chi em là người máy
để không nhìn vào bản tin TV mỗi đêm
rồi thắc mắc về những chuyện ngàn dặm xa
về những bà mẹ ẵm con trốn chạy ở Ukraine
về tiếng trẻ em khóc vì trúng đạn bắn tỉa ở Gaza
về những tiếng hô hào từ các bầu trời thánh chiến
về những trận mưa bom bốn phía nổ sập các tòa nhà
về cách em ngồi run rẩy làm đổ ly cà phê mới pha

em nói rằng tiếng bom, tiếng khóc
đã làm rung chuyển cửa kính nhà mình
đã làm em co người vì sợ
đã làm thắt tim em lại
đã làm giấc mơ mỗi đêm của em rạn vỡ
em hỏi vì sao anh vẫn như không thấy
trong khi mắt anh không rời màn hình TV
.
phải chi em là người máy
để anh không phải nghe những câu hỏi
vì sao xóm mình biến mất các bác Mễ làm vườn
vì sao bạn mình chia hai phe lên mạng mắng nhau
vì sao bạn mình có người nói mừng vì không phải da nâu
vì sao xóm mình học trò dặn nhau nhớ mang theo giấy tờ

phải chi em là người máy
để anh không nghe em cằn nhằn
giữa bản tin TV rằng giá điện, giá xăng, giá chợ lại tăng
để anh không phải tắt bớt một ngọn đèn
bất kể mắt anh ngày càng yếu
để anh phải đi chợ gần hơn
và sẽ mua các thùng mì gói rẻ hơn

phải chi em là người máy
để em không hỏi rất nhiều chuyện văn chương
vì sao anh không có lời thơ mộng như Nguyễn Du
khi cụ viết thiên trường ca thương cảm nàng Kiều
vì sao anh không có lời thơ dịu dàng từ bi
để chỉ ra tiếng khóc nữ tính ẩn giấu trong nhạc phim Melania

phải chi, không, anh không có ý nói về robot
anh không có ý nói về người máy
vì chữ anh vụng về
vì lời anh ấp úng
mỗi khi anh phải giải thích với em
rằng cõi này không có gì vui
rằng em hãy giữ tâm bình an như đất
để sẽ mặc kệ mọi thứ ném vào dù vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm trôi chảy như nước
để sẽ bao dung, cuốn hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm nồng ấm như lửa
để sẽ bình đẳng thiêu cháy mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em hãy giữ tâm độ lượng như gió
để sẽ không vướng, thổi sạch hết mọi thứ vui buồn dơ sạch
rằng em sẽ giữ tâm rộng như hư không
để tự thân vô tướng, không còn thấy gì là vui buồn dơ sạch.

để em giữ hạnh không lời như núi
để em tịch lặng mỉm cười như hoa
bất kể khi tay em run rẩy
đã làm rơi vỡ ly cà phê
khi TV chiếu những trận mưa bom ngàn dặm xa
làm rung chuyển các cửa kính nhà mình.
---- Tháng 1/2026



Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Mời nghe Alexandra Huỳnh đọc bài thơ Di Sản (Inheritance) "live" trên đài truyền hình LX News. Nữ sinh gốc Việt Alexandra Huynh, tên Việt là Thụy An, 18 tuổi, trong buổi chung kết đêm Thứ Năm 20/5/2021 vừa qua đã thắng giải: "2021 National Youth Poet Laureate -- Nhà Thơ Khôi Nguyên Giới Trẻ Quốc Gia 2021". Huynh trả lời phỏng vấn AP đêm Thứ Năm qua điện thoại từ nhà, rằng thơ đối với cô là phương tiện để tự bày tỏ và để giúp công lý xã hội. Cô nói “Tiếng Việt tự nó đã là một tiếng nói giàu chất thơ. Trong sinh hoạt văn hóa của người Việt người ta đã nói thành thơ trong cuộc sống hằng ngày.” Cô cho hay là đã tập viết những lời thơ phổ nhạc từ khi mới 7 tuổi; đặc biệt là sau những lần đọc thơ trước công chúng thì lại càng cảm thấy sức mạnh của chữ nghĩa có tác động tích cực lên tâm lý và tinh thần đại chúng. Alexandra Huynh căn bản sáng tác thơ bằng tiếng Anh nhưng luôn nuôi hy vọng là sẽ có tác phẩm thơ ra đời và sẽ được chuyển ngữ sang “tiếng Mẹ đẻ”, ngôn ngữ Việt Nam.
nếu tôi không thể là người hùng / tôi mang tên người di dân gương mẫu / ôi những chiếc thuyền / & những người trên những chiếc thuyền ấy / can đảm biết bao & khác xa / đám tỵ nạn đương thời chúng ta nợ họ / Tôi ngậm chặt lưỡi / nghe âm thanh / thân thuộc gần như nhà mình / khi tên Dương Thu Hương mất đi dòng sông / trong miệng lão thầy / và chẳng ai buồn hỏi vì sao / mặt tôi giàn giụa. & nhớ đến chiếc bàn buồn bã, / trong góc xó lớp học / tôi viết lời nguyện cầu / cho lũ trẻ sắp vào chật lớp này: / hãy để đám trẻ được xưng tên chúng như mẹ chúng đã từng gọi thế. / hãy để điệp khúc được xướng lại hay cố gắng & cố gắng như thế. / hãy để những câu chuyện không pha chất trọ trẹ / & giữ lại thanh âm không phiên dịch. / hãy để lũ trẻ điền vào khoảng trống bằng ký ức.
những bông hoa Diên Vỹ / nở tím chiều tháng Năm / Anh nở tím hồn em / bắt đầu vào tháng mấy
trên đồi gió khoác áo thư sinh tóc bạc / như lữ hành đi qua đồng bằng / thỏa mãn khát khao / sông dài núi rộng / thèm dòng sữa chảy ra từ lồng ngực / que diêm cháy một lần rồi tắt / vẽ vời chi / trăm cảnh lao đao
Trước đây, Thường Thấu Thấm thuộc về giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác. Tuy nhiên, dịch thuật cũng mang cấu trúc cơ bản của ngôn ngữ và ngữ pháp, được xác định minh bạch về bản chất, cá tính và chức năng, có tính toàn cầu trong hệ thống ngôn ngữ, có tính chung để thông đạt, nên giả thuyết này có thể áp dụng vào dịch thuật, song song với giả thuyết thưởng ngoạn và sáng tác.
Sủa ra xóm sủa xuống làng / Người dân nghe sủa hoang mang tột cùng / Nhưng loài sủa vẫn dửng dưng / Sủa tâng công để cửu trùng sủa khen
Tôi lắng nghe tiếng khóc đâu / đó nấc lên ngày tháng tư lắng / nghe từng âm âm ức ức mà / phỏng đoán tiếng khóc / ấy là khóc mừng vui sum / họp hay tủi hờn chia ly.
khi tiếng đàn chìm vào khuya tối nhường lại cho đàn dế đen / huyên náo gọi nhau / tuyên bố kẻ thua người thắng / vì còn quá nhiều tranh đấu suốt ngày / đài chưa kịp loan tin tức
Ngày ấy, nơi nơi hưởng thái bình / Vì đâu đất nước phải điêu linh? / Triệu người lưu lạc, xa lìa xứ / Giờ giỗ Hùng Vương, khóc một mình....
cho những người chết xa không phải chỉ trên đường hồ chí minh cay nghiệt / nhưng bất cứ đường nào / đưa ra khỏi nước / những xác khô / những hồn ma luẩn quẩn ngơ ngơ ngác ngác / bên Miên bên Việt / chỗ nào là quê hương?