Cải Tổ Y Tế
Vũ Linh
Cắt chi phí và lo cho 15 (hay 45) triệu người mà tốn hơn một ngàn tỷ"
Tin tức thời sự trong vài tháng qua đã bị khống chế hoàn toàn bởi cuộc tranh cãi về cải tổ hệ thống y tế Mỹ. Dân tỵ nạn chúng ta, với túi tiền giới hạn, cũng rất ưu tư về vấn đề này.
Đây là vấn đề cực kỳ phức tạp mà từ mấy thập niên qua bao nhiêu tổng thống Mỹ đã quan tâm, muốn giải quyết mà chỉ thực hiện được vài sửa đổi nhỏ, từng bước một. TT Obama, một người có tham vọng vĩ đại, muốn thực hiện một cuộc cải tổ quy mô mang tính cách một cuộc cách mạng toàn diện dựa trên cơ hội đảng Dân Chủ hiện kiểm soát cả hành pháp lẫn lập pháp. Có lẽ ông muốn theo gương TT Lyndon Johnson, là người đã khai sinh ra Medicare và Medicaid vào năm 1965.
TT Obama nhìn thấy hai vấn đề lớn mà ông nghĩ bắt buộc phải sửa đổi, và sửa đổi càng sớm càng tốt.
Thứ nhất là hệ thống y tế Mỹ quá đắt đỏ và giá cả càng ngày càng tăng, nếu không chận đứng kịp thời, hệ thống y tế Mỹ, đặc biệt là hai chương trình Medicare và Medicaid, sẽ phá sản. Vấn đề thứ hai là theo ông, hiện nay có khoảng từ 45 đến 47 triệu người Mỹ không có bảo hiểm y tế, và đó là điều không thể chấp nhận được.
Trên căn bản, TT Obama có lý trên cả hai vấn đề.
***
Không ai chối cãi được tiền thuốc men, nhà thương, và bác sĩ ở Mỹ cao nhất thế giới. Một ví dụ cụ thể ai cũng thấy, thuốc làm tại Mỹ mà nếu bán tại Canada thì lại rẻ bằng nửa tiền bán ở tiệm thuốc bên Mỹ. Một thí dụ khác là cách chữa bệnh kiểu Mỹ. Hễ hơi nhức đầu đến phòng mạch là bác sĩ bắt đi chiếu điện MRI lập tức, bất kể chi phí. Cao máu, tiểu đường, nhiều mỡ trong máu thì khỏi nói, cứ ba tháng là lại phải thử máu một lần. Đi nha sĩ thì không ai thèm hỏi mình đau răng nào vì họ đè cổ ra chụp cả chục tấm hình quang tuyến ngay, và tự tìm ra ngay răng nào đau, thậm chí cũng tìm ra ngay răng nào sắp đau trong vài tháng nữa!
Hàng ngàn gia đình đã khai phá sản vì trong nhà không may có người bị bệnh nặng, cho dù có bảo hiểm đàng hoàng.
Hàng loạt thống kê cho thấy chi phí y tế ở Mỹ tính theo đầu người cao gấp hai lần chi phí y tế bên Âu Châu. Mà chẳng thấy dân Mỹ khỏe mạnh hơn dân Âu Châu bao nhiêu. Trong khi không ai chối cãi được chi phí lớn lao này, thì lại có nhiều người không đồng ý với con số những người không có bảo hiểm y tế.
Theo nhiều chuyên gia, con số 45 triệu là phóng đại quá đáng. Một số rất lớn những người không có bảo hiểm là vì họ tự ý không muốn mua bảo hiểm. Đây là tình trạng của phần lớn giới trẻ còn đang đi học hoặc làm nghề độc lập, chưa thấy nhu cầu mua bảo hiểm sức khỏe gì hết. Một phần nữa là khối dân cư ngụ bất hợp pháp không mua bảo hiểm được. Một số lớn khác tạm thời mất bảo hiểm vì mất việc. Trên thực tế, có lẽ chỉ có khoảng 15 đến 20 triệu người cần mà không có được bảo hiểm, hoặc vì đi làm cho công ty nhỏ không có bảo hiểm của công ty mà lại không có tiền mua riêng cho mình, hoặc vì không hãng bảo hiểm nào nhận vì đã có bệnh nặng từ trước.
Nhưng cho dù là 45 hay chỉ có 15 triệu người thì tình trạng này cũng không thể chấp nhận được trong cái xứ tự cho là tân tiến nhất thế giới.
***
Trong cả hai vấn đề, đúng như TT Obama nhận định, cần phải có giải pháp một cách nhanh chóng. Khổ nỗi chẩn bệnh thì dễ, nhưng tìm cách chữa thì lại không dễ chút nào.
Hiện nay, có ít nhất là nửa tá kế hoạch lớn từ phía nội các Obama, đến phe Dân Chủ, phe Cộng Hòa, các hiệp hội y sĩ, các hiệp hội nhà thương, các hãng bảo hiểm, v.v... Đó là chưa kể các kế hoạch cục bộ của hàng trăm khối quyền lợi lẻ tẻ kiểu như hội người già, hội phụ nữ, hội cựu chiến binh… Một cách tổng quát, ai cũng nhìn nhận chi phí quá lớn, nhưng nói đến nguyên do thì là bắt đầu có cãi nhau.
Người thì cho rằng chi phí lớn vì ngành y tế Mỹ tiến bộ nhất, nhà thương và máy móc tối tân nhất, thuốc tốt nhất, các công trình nghiên cứu công phu và tiến bộ nhất, bác sĩ giỏi nhất, nhiều giải Nobel nhất,...
Có người cho rằng chi phí lớn lao vì cái nạn thưa kiện thịnh hành nhất tại Mỹ, khiến các bác sĩ không chỉ phải trả tiền bảo hiểm tai nạn nghề nghiệp cao nhất, mà còn phải bắt bệnh nhân thử nghiệm đủ cách để phòng thân, bảo đảm có đầy đủ hồ sơ chẩn bệnh đúng. Phần lớn là những thử nghiệm không cần thiết.
Cũng có người cho rằng chi phí cao vì các thủ tục hành chánh rườm rà, giấy tờ hồ sơ quá nặng nề. Điều này chúng ta cũng có thể thấy hàng hàng lớp lớp hồ sơ khi vào phòng mạch bác sĩ. Đó là ta chưa nhìn thấy những tập hồ sơ mà các bác sĩ phải dùng để khai báo với các hãng bảo hiểm hay các cơ quan Medicare, Medicaid. Cũng chưa kể các lạm dụng hay khai gian để lấy tiền bảo hiểm hay tiền Medicare, Medicaid, qua sự thông đồng giữa bác sĩ và bệnh nhân.
Tất cả những nguyên nhân trên đều có thật và mọi người đều nhìn thấy. Nhưng giải pháp để cắt giảm chi phí thì… chưa có gì nhất trí.
***
Dĩ nhiên là không ai dám đề nghị hạ cấp tình trạng y tế Mỹ, bỏ bớt máy móc trang bị tối tân, cắt giảm lương bác sĩ,… Đã có nhiều đề nghị giới hạn tiền bồi thường tai nạn để giảm thiểu chi phí bảo hiểm tai nạn nghề nghiệp cho bác sĩ, nhưng những đề nghị đều bị các vị dân cử bác bỏ vì ảnh hưởng của các luật sư chuyên thưa kiện về những vụ này, gọi là trial lawyers, là khối áp lực ủng hộ đảng Dân Chủ mạnh nhất (cựu Nghị sĩ và ứng viên tổng thống Dân Chủ John Edwards trở thành triệu phú là nhờ nghề này).
TT Obama bắt đầu cho các nhà thương công điện toán hoá các hồ sơ để giảm thiểu khối giấy tờ hành chánh, nhưng cũng chẳng tiết kiệm được bao nhiêu. Ông cho biết hai phần ba chi phí sẽ được cắt giảm qua việc tinh giản thủ tục, nhưng đây cũng là lời hứa hẹn của các tổng thống Dân Chủ, từ Carter đến Clinton, mà chưa ai thấy được kết quả.
Kế hoạch của TT Obama còn đang được quốc hội thảo luận. Ông hy vọng có được một dự thảo luật trước tháng Tám tức là trước khi quốc hội nghỉ hè. Nhưng dĩ nhiên là các vị dân cử không muốn quá hấp tấp trong một vấn đề quá phức tạp. Họ muốn nhân dịp nghỉ hè, trở về tham khảo ý kiến cử tri ở địa phương, và giải thích vấn đề cho cử tri hiểu rõ trước khi trở về thủ đô biểu quyết.
Một lý do nữa khiến kế hoạch của TT Obama chưa được thông qua là vì kế hoạch này tốn kém quá mức.
***
Kế hoạch của TT Obama sơ sơ được dự trù sẽ tốn một ngàn tỷ đô trong mười năm tới. Hiện nay ngân sách của Mỹ đã bị thâm thủng cả ngàn tỷ, có thể lên đến hơn mười ngàn tỷ trong mười năm nữa. Bây giờ lại thêm cả ngàn tỷ" Ai cũng biết TT Obama thích xài giấy lớn, nhưng đến một mức nào đó thì sẽ phải khựng lại thôi. TT Obama chủ trương cải tổ y tế vì các chi phí quá cao, bây giờ lại cải tổ bằng cách bơm thêm ngàn tỷ nữa, nghe có vẻ mâu thuẫn, chưa kể ông không nói rõ lấy tiền ở đâu ra.
Một trong những đề nghị được đưa ra là không cho các công ty được khấu trừ chi phí bảo hiểm y tế cho nhân viên trong việc tính thuế. Nhà Nước sẽ đánh thuế trên số tiền đó và có thể sẽ kiếm ra 500 tỷ. Nhưng như vậy thì kẹt cho TT Obama vì trong thời gian tranh cử tổng thống, ông McCain đưa ra ý kiến này và bị ông Obama đả kích thậm tệ. Hơn nữa, đây là hình thức đánh thuế gián tiếp trên dân lao động và trung lưu, điều mà TT Obama đã xác định nhiều lần là sẽ không bao giờ làm.
Một đề nghị khác là tăng thuế “nhà giàu”, tức là theo định nghĩa của TT Obama, những ai có lợi tức trên 250.000 đô một năm. Nhưng vấn đề là chỉ có 1%-2% dân số Mỹ nằm trong số này, và cho dù đánh thuế 100% trên lợi tức của họ - tức là lấy hết cả tiền của họ - cũng chưa đủ chi cho các chương trình vĩ đại của TT Obama.
Các nước Bắc Âu nổi tiếng là có hệ thống y tế tốt nhất cho dân chúng, nhưng điều thiên hạ quên là dân số các nước này chưa bằng dân số một tiểu bang nhỏ của Mỹ và họ đóng thuế lợi tức đến mức tối đa là 60%, gấp hai lần mức tối đa của Mỹ.
Trong mục đích trấn an những người lo sợ bị mất quyền lợi, TT Obama đã khẳng định những ai đang có bảo hiểm và cảm thấy thỏa mãn với tình trạng hiện hữu thì vẫn có thể giữ nguyên tình trạng cũ, không có gì thay đổi. Nhiều người không tin điều ấy vì trong khi tranh cử, ông nói tới giấc mơ xây dựng một chế độ bảo hiểm thống nhất cho toàn dân và các đài truyền hình không nhắm mắt ủng hộ Obama - Fox News là nổi tiếng nhất và có nhiều người theo dõi nhất - liên tục chiếu lại những hứa hẹn đó.
***
Khi thấy dư luận có vẻ âu lo về việc phải bỏ bảo hiểm họ đang có để áp dụng chế độ thống nhất, Obama giải thích rằng ông chỉ chú tâm cắt giảm chi phí và lo cho những người hiện nay không có bảo hiểm thôi.
Cắt giảm chi phí và lo cho 15 (hay 45) triệu người mà tốn tới hơn một ngàn tỷ" Rõ ràng là có cái gì không ổn, cộng trừ nhân chia không đúng, hay là TT Obama đã không nói hoàn toàn sự thật. Và đó có lẽ là cái gai lớn nhất trong kế hoạch. Vì không hoàn toàn tin vào những lời xác định của tổng thống, rất nhiều người lo sợ sẽ bị thiệt thòi qua việc cải tổ.
Trong mười người Mỹ, chỉ có hai người (19%) tin là các biện pháp do TT Obama đề nghị sẽ cắt giảm chi phí y tế cho họ, trong khi năm người (49%) lo sợ (frightened) hay tức giận (angry) về chuyện Nhà Nước quản lý hệ thống y tế (ba người còn lại không có ý kiến vì không hiểu rõ vấn đề). Họ lo sợ các dịch vụ y tế sẽ bị cắt giảm, hay giới hạn, hoặc sẽ được quyết định bởi các công chức chứ không phải bác sĩ. Hay các vị lão niên sẽ không được chăm sóc kỹ lưỡng vì tốn kém quá cao so với số tuổi hy vọng sống của họ. Hoặc mọi người sẽ bị tăng thuế dưới hình này hay hình thức khác.
Tại các cuộc hội thảo do các vị dân cử tổ chức với cử tri của họ, đã có nhiều lời qua tiếng lại, thậm từ được tung qua lại. Bà Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi hay Nghị Sĩ Arlen Specter công khai tố giác những người chống kế hoạch y tế của Obama là thành phần phát xít, chống lại nước Mỹ! (TNS Specter thuộc đảng Cộng Hoà trong gần 30 năm, mới nhẩy qua đảng Dân Chủ khi thấy ghế thượng nghị sĩ của mình lung lay, có nghĩa là ông đã “chống lại nước Mỹ” trong 30 năm, và bây giờ mới bắt đầu yêu nước!)
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc kêu gọi thiên hạ nếu có nghe ai tuyên truyền xuyên tạc về kế hoạch cải tổ y tế thì nên ”email” cho Tòa Bạch Ốc biết. Nghe hao hao như “Nhà Nước đang phóng tay kêu gọi quần chúng báo cáo cho các Ủy Ban Nhân Dân những mưu đồ phá hoại cách mạng của những tên ác ôn”! Gần hai phần ba dân Mỹ chỉ trích lời kêu gọi này. Họ chỉ trích nặng hơn khi thấy nhiều người KHÔNG liên lạc hay yêu cầu gì cũng nhận được email từ tòa Bạch Ốc: làm sao phủ Tổng thống lại có email của họ" Xoi nói vào đời tư của dân chúng là chuyện tối kỵ. Vì vậy, vấn đề đã được nêu ra mà không thấy ban tham mưu Obama trả lời!
Trước những tiếng nói chống đối ngày càng ồn ào, TT Obama có phản ứng khá lạ lùng. Ông tuyên bố “tôi không muốn nghe mấy người đã tạo ra chuyện tùm lum (mess) này, họ hãy tránh ra để tôi quét dọn”. Lạ lùng vì “bãi rác” y tế này đã như vậy từ nửa thế kỷ rồi chứ không phải là tác phẩm của Bush hay đảng Cộng Hòa. Và lạ lùng vì cả tổng thống lẫn dân biểu, nghị sĩ phe Dân Chủ đều có vẻ không thích nghe tiếng nói nghịch nhĩ trong cái nôi dân chủ này.
Lạ lùng hơn nữa là thành phần lo lắng, chống đối ồn ào mà TT Obama không muốn nghe lại là giới lão niên và cả Hiệp hội Cao niên AARP, thành phần cử tri nòng cốt của đảng Dân Chủ. Theo viện thăm dò dư luận Rasmussen, 56% các vị lão niên chống kế hoạch của TT Obama vì họ tin chắc ngân sách Medicare sẽ bị cắt giảm và họ sẽ là nạn nhân đầu tiên. Và khi ông Obama nói là hiệp hội AARP đã ủng hộ kế hoạch của ông thì AARP lập tức phủ nhận, sau có chừng mười phút!
Năm 1993, TT Clinton thất bại hoàn toàn khi kế hoạch cải tổ y tế của ông bị chìm xuồng không đưa ra được trước quốc hội để biểu quyết. Lần này TT Obama rút được nhiều bài học nên có nhiều hy vọng thành công hơn. Dù sao thì còn quá sớm để có thể có được đầy đủ dữ kiện bàn thảo kỹ hơn hay khen chê gì về chi tiết kế hoạch cải tổ y tế Obama. Ông chưa có kế hoạch hoàn chỉnh của mình, nên cứ để Quốc hội đưa ra các dự thảo và nếu được thông qua thì sẽ ký.
Sau khi Quốc hội nghỉ hè đến cuối tháng Mười, cuộc thảo luận sẽ tiếp tục và một dự luật có thể sẽ ra đời trước cuối năm nay. Lúc đó ta sẽ có dịp tìm hiểu chi tiết của kế hoạch cải tổ, đặc biệt là ảnh hưởng đối với dân tỵ nạn chúng ta (16-8-09).
