Hôm nay,  

Chợ Phiên 400 Năm

31/01/200900:00:00(Xem: 4888)
CHỢ PHIÊN 400 NĂM
Bạn,
Theo báo Tiền Phong, trên địa bàn tỉnh Quảng Bình, có chợ phiên  Ba Đồn  (huyện Quảng Trạch), hình thành cách đây 400 năm từ cái thời Trịnh - Nguyễn phân tranh. Ba đồn bốt của chúa Trịnh án ngữ phía Bắc sông Gianh, vùng đất này trở thành một trung tâm giao thương buôn bán giữa dân và quân binh.  Báo Tiền Phong ghi nhận  về lịch sử và toàn cảnh chợ phiên này như sau.
Thuở ban đầu, tại chợ Ba Đồn người ta lấy ngày âm lịch để ấn định phiên chợ. Một tháng có ba phiên vào ngày mùng 1, 11 và 21. Sau này, khi nhu cầu trao đổi tăng lên, người ta tăng phiên chợ lên thành 6 vào các ngày mùng 1, mùng 6, 11,16, 21 và 26. Ngày thường, chợ vẫn họp, vẫn đông. Nhưng chỉ ngày phiên mới hình thành thêm chợ trâu, chợ bò, chợ đồ cũ.   Ở những phiên chợ này người ta có thể mua được bất cứ thứ gì mình cần. Từ những chiếc xe đạp, radio, áo đại cán, mũ cối... của những năm 60 thế kỷ trước, nhưng chợ trâu bò vẫn là nơi thu hút đông người quan tâm nhất bởi tính độc đáo của nó.
Theo một dân địa phương thì trâu bò tập trung về chợ này từ rất nhiều nguồn, từ các xã trong huyện, các huyện lân cận và cả các tỉnh cận kề. Thường mỗi phiên có chừng vài trăm trâu bò được đưa đến chào bán. Người đến tham gia phiên chợ này cũng đủ loại. Người thực sự có nhu cầu mua trâu bò để cày kéo. Người mua trâu bò để vỗ béo vài phiên rồi bán lại. Người mua trâu bò đi các vùng bán lại cho lò mổ để kiếm lời. Và một lực lượng đông đảo ở chợ trâu bò này là "cò".  Cò ở đây cũng đủ kiểu. Loại "cò" chỉ để tư vấn cho người mua. Có loại thay mặt người bán ra giá. Dù là cò cho  thành phần nào thì sau mỗi vụ giao dịch thành công họ cũng đều được bên mua, hay bên bán mở hầu bao bồi dưỡng vài chục ngàn đồng.

Phóng viên có mặt tại chợ trâu bò  khi chợ này đang vào lúc náo nhiệt. Những tiếng hô ra giá lúc trầm, lúc bổng. Những âm thanh bốp, bép của bàn tay vỗ vào nhau. Rồi tiếng vỗ tay rộ lên cùng tiếng hoan hô khi việc mua bán hoàn tất... Một cảnh tượng sinh động, dân dã, đậm chất văn hóa dân gian, cởi mở, khoáng đạt và phóng túng giữa kẻ mua, người bán.
Ồn ã mà thân thiện. Mua bán mà như không hề toan tính. Tất cả hồ hởi, yêu đời như đang diễn kịch trên sân khấu, bởi các tiết tấu ra giá, mặc cả, đập tay có lúc lên đến cao trào đầy kịch tính khi giá một con vật liên tục được "khớp lệnh" bán, mua...
Bạn,
Báo Tiền Phong dẫn  lời  ông Nguyễn Hữu Trường, được coi là nhà "Ba Đồn học", thì cách thức mua bán trâu bò ở chợ phiên này 400 năm nay vẫn thế. Người ta buôn bán gia súc giữa chợ mà như cái cách của người du mục trên thảo nguyên bao la. Phóng khoáng vô cùng. Ngã giá bằng cái vỗ tay làm vui. Thỏa thuận bằng cái xiết tay làm tin. Khế ước hợp pháp chỉ bằng cái sợi dây thừng dắt mũi con vật. Thật khó tìm được một chợ thứ hai như thế...

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tại Diễn Đàn Kinh Tế Thế Giới ở Davos, Thụy Sĩ vào tháng 1 năm 2026, Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng pháp quyền ngày càng bị thay thế bởi “luật rừng,” trích lại theo bài viết “The Uncertainties of the New World Order Affect the Middle East” [Những Bất Ổn Của Trật Tự Thế Giới Mới Ảnh Hưởng Trung Đông] của Amal Mudallali. Lời cảnh báo của Tổng Thư Ký LHQ không phải bắt nguồn từ những suy diễn không thật mà là từ thực tế đang diễn ra trên thế giới hiện nay. Trật tự thế giới từ sau Thế Chiến Thứ Hai đã thay đổi nhiều lần vì sự cạnh tranh quyền lực trên thế giới của các siêu cường hay các liên minh khu vực. Nhưng nhờ lá chắn pháp quyền được thể hiện qua luật pháp quốc tế mà Mỹ là nước dẫn đầu xây dựng và duy trì nên suốt tám mươi năm qua thế giới đã có thể tương đối giữ được trật tự và sự ổn định để không rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng. Tuy nhiên, mấy năm gần đây thế giới ngày càng bất ổn vì một vài cường quốc bất chấp luật pháp quốc tế đã dùng vũ lực quân sự
Phía Cửa Bắc chợ Bến Thành, có một người đàn ông mấy mươi năm qua rất quen thuộc với người Sài Gòn. Có thể người ta không biết tên ông là Tạ Hữu Ngọc, nhưng nhắc đến người thợ sửa giày ở chợ Bến Thành, người Sài Gòn sẽ nhớ ngay đến ông. Giới thương gia, nghệ sĩ thường mang những đôi giày sang trọng, đắt tiền, nhờ ông sửa lại, vừa chân, để họ tự tin sải bước. Đôi giày càng vừa chân, càng thoải mái, người ta càng tự tin bước đến vạch thành công. Thế mà ở trời Tây xa xôi, có một anh chàng, đã phải loay hoay sửa mãi đôi giày của mình, chỉ để…vừa chân một người khác.
Về Thụy Điển thăm nhà vài tuần, đi tàu điện, uống cà phê, lang thang qua những góc phố, vỉa hè. Nhìn cách xã hội ở đây vận hành, tôi nghĩ đến những cuộc tranh luận ồn ào vô căn cứ của người Việt ở Mỹ về “xã hội chủ nghĩa”. “Xã hội chủ nghĩa Bắc Âu” thực ra chẳng hề giống với thứ “xã hội chủ nghĩa” mà Việt Nam từng trải qua. Đây cũng không phải cái “xã hội chủ nghĩa” mà nhiều người Việt ở Mỹ thường mang ra chụp mũ trong những cuộc cãi vã chính trị. Ba khái niệm tưởng cùng tên, nhưng bản chất rất khác nhau. Chỉ là từ lâu chúng vẫn bị đánh đồng một sàng một cách vô tình hay cố ý.
Ngày 5.03.2026, Khalaf Ahmad Al Habtoor đã công bố một bức thư sắc bén và thẳng thừng (1) gửi tới Tổng thống Donald Trump liên quan đến Iran, cũng như tầm ảnh hưởng của Benjamin Netanyahu trong việc định hình chính sách của Mỹ. Mặc dù các chính phủ vùng Vịnh không công khai ủng hộ hay bác bỏ bức thư này, sự im lặng của họ đã được hiểu như một dấu hiệu cho thấy những mối quan ngại của Habtoor đang âm thầm cộng hưởng trong khu vực.
Ngày 8/10/2025, trang mạng xã hội White House đăng tấm ảnh của tổng thống, tay ôm chồng hồ sơ, bước đi khoan thai trong Bạch Cung dưới ánh nắng vàng nhẹ chiếu qua gương mặt, đủ để lộ vẻ đăm chiêu về một chiến lược “Make America Great Again.” Tấm hình nổi bật thêm với dòng chữ to “THE PEACE PRESIDENT.” Trong những tháng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, một lời hứa vang vọng khắp các tiểu bang “chiến trường”, lặp đi lặp lại trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình, tạo ra sự tin tưởng gần như tuyệt đối: “Tôi sẽ bảo đảm an toàn cho con gái, con trai của quý vị. Tôi vốn dĩ là tổng thống đầu tiên của nước Mỹ thời hiện đại không châm ngòi những cuộc chiến mới, ” ứng cử viên Donald Trump tuyên bố.
Chúng ta đang sống trong một thời kỳ khủng hoảng niềm tin sâu rộng, khi những biến cố dồn dập khiến nhiều người rơi vào trạng thái hoang mang. Gần đây, vụ án Jeffrey Epstein đã trở thành tâm điểm tranh luận toàn cầu, buộc công chúng phải nhìn lại hình ảnh của giới tinh hoa quyền lực trong chính trường và thương trường quốc tế – những tầng lớp từng được xem là biểu tượng của trí thức và các giá trị đạo đức trong thượng tầng xã hội. Nhiều sự thật được phơi bày, trong khi nỗ lực phục hồi công lý vẫn còn được chờ đợi thực thi.
Giới binh pháp có một câu quen thuộc: không có kế hoạch tác chiến nào còn nguyên vẹn sau lần chạm trán đầu tiên với đối phương. Mike Tyson diễn đạt cùng ý đó theo cách của ông: “Ai cũng có sẵn một kế hoạch, cho tới khi bị đấm vào mặt.” Quân lực Hoa Kỳ là lực lượng lớn mạnh nhất thế giới, và khoảng cách với phần còn lại là rất xa. Dưới nhiệm kỳ tổng thống này, điều đó đã được chứng minh nhiều lần; Trump đã ra lệnh sử dụng quân lực nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào trong thời kỳ hiện đại. Nhưng Iran là một câu chuyện khác hẳn.
Rất nhiều người Việt tỵ nạn trong và ngoài nước đã vỗ tay reo hò, chúc mừng cho dân tộc Iran. Người dân Iran xứng đáng được như thế. Họ xứng đáng được xuống đường nhảy điệu Bandari, hoặc nắm tay nhau múa điệu Kurdish. Chỉ là chưa thấy một ai ca ngợi cuộc không kích do Tổng thống Mỹ khởi xướng, có thể giúp ông ấy một ý kiến, “sau bom rơi đạn nổ, là gì?”, để Iran không có một Ayatollah Khamenei thứ hai, và chiến tranh mau kết thúc.
Sau sáu tháng ẩn náu, ông Peter Mandelson, một chính khách kỳ cựu, đã bị cảnh sát còng tay, đưa ra khỏi ngôi nhà thuê ở vùng nông thôn thuộc một thung lũng đẹp như tranh vẽ ở Wiltshire, cách London khoảng 100 dặm về phía Tây. Tính đến Thứ Hai 23/2, Peter Mandelson là cái tên mới nhất, ngoài nước Mỹ, bị bắt giữ vì liên quan đến vụ án xuyên thế kỷ Jeffrey Epstein. Trước đó, là vụ bắt giữ cựu hoàng tử Anh quốc Andrew Mountbatten-Windsor. Dù đã được thả, nhưng vụ bắt một cựu hoàng gia của vương quốc sương mù cũng đủ gây chấn động thế giới, làm cho những người tin vào pháp luật phải giật mình tự hỏi, cán cân công lý của Mỹ đang ở nơi đâu?
Chiều mùng Hai Tết, cả bọn chúng tôi hẹn nhau ở quán Qua. Một người bạn bảo, Qua là cho qua đi mọi phiền hà rắc rối của năm cũ để đón năm mới nhẹ đầu hơn; một người khác lại nói, Qua nghe như nước, mà nước chảy vào nhà thì cả năm may mắn. Giữa tiếng chén đũa và tiếng cụng ly, chúng tôi chúc nhau những điều quen thuộc: vui, khỏe, thành đạt. Nhưng năm nay, hầu như ai cũng kèm thêm hai chữ “bình an” – không phải theo nghĩa tâm linh, mà như một tấm bùa để tránh rắc rối. Mấy chị bạn thân, lâu nay vẫn âm thầm bấm like bài tôi viết, lần này nói thẳng: “Năm nay bớt viết mấy chuyện chính trị lại đi em, nguy hiểm lắm. Thời buổi này không đơn giản đâu.” Các bạn không hỏi tôi nghĩ gì; họ chỉ quan tâm liệu tôi có còn an toàn không khi vẫn đều đặn lên tiếng, vẫn gọi đích danh những điều đang xảy ra ở Hoa Kỳ mà nhiều người chọn lướt qua cho nhẹ đầu. Câu chúc “bình an”, trong không khí Tết, bỗng như một lời nhắc nhở: hãy coi chừng.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.