Giá xăng dầu ở Mỹ đã vọt lên một đỉnh cao kỷ lục trên 4 đô-la một gallon, riêng ở California cuối tuần qua 4.609 đô. Nhưng dân Mỹ không bị cơn sốt hành đến độ lên cơn giật, bởi vì so với các nước Tây Âu, giá xăng ở Mỹ vẫn rẻ, dù nạn tăng giá dầu cả thế giới cùng chịu. Tuy nhiên Mỹ đang lâm nạn kinh tế trì trệ, có dấu hiệu suy thoái, túi tiền của dân nghèo và giới trung lưu đã lép xẹp, giá xăng tăng càng làm nó lép thêm nên thấy xót xa. Thêm vào đó tiền dịch vụ, giá thực phẩm và dụng cụ cũng lên theo vì chuyên chở. Đến tháng 11 Mỹ có cuộc tổng tuyển cử bầu Tổng Thống và Quốc hội, chuyện xăng dầu đã trở thành một đề tài nóng bỏng cho cuộc đấu giữa hai đảng Cộng Hòa và Dân Chủ.
Cuối tuần trước, TT Bush đột nhiên thách thức Quốc Hội hiện do Dân Chủ nắm đa số, phải hủy bỏ lệnh cấm khoan thêm dầu ở Mỹ, để Mỹ có thêm xăng cây nhà lá vuờn dư dả. Dân Chủ phản đối ngay lập tức, tố cáo đề nghị của ông Bush không làm giá xăng xuống mà chỉ làm lợi cho tập đoàn công ty xăng và hơi đốt. Sự thật việc này như thế nào" Nước Mỹ có nhiều túi dầu ở dưới đất cũng như dưới thềm lục địa. Tuy vậy truyền thống của ông nhà giầu Mỹ là chỉ khoan dầu chút ít và đi mua dầu về xài, để khỏi phạm vào kho tàng của riêng mình. Những túi dầu thô của ở Trung Đông và các nơi khác trên thế giới chỉ có hạn, vào khoảng cuối thế kỷ này nó sẽ bị hút hết sạch. Vào lúc đó Mỹ vẫn còn của quý để ăn xài, vì Mỹ là xã hội cơ động, thiếu xăng là kinh tế sụp.
Chính vì sự tiên liệu đó nên năm 1990 khi thấy tình hình Trung Đông bất ổn,Tổng Thống Geoge H. W. Bush, phụ thân TT Bush ngày nay, đã ký sắc lệnh cấm khoan dầu ở ngoài khơi Mỹ và Quốc hội cũng ra luật đó. Đến thời TT Bill Clinton (8 năm), hai sắc lệnh và sắc luật đó vẫn giữ nguyên. Qua đến thời TT Bush hiện nay từ năm 2001, lệnh cấm vẫn không thay đổi. Gia dĩ đến lúc em ông Bush làm Thống đốc tiểu bang Florida, Jeb Bush cũng quyết liệt chống đối việc khoan dầu ở ngoài khơi tiểu bang này. Vậy tại sao bây giờ ông Bush đột nhiên thay đổi ý kiến" Đó là vì lý do tranh cử của đảng Cộng Hòa. Ngay sau lời tuyên bố của ông Bush, ứng viên Tổng Thống John McCain đã hồ hởi tán thành. Nhưng các ứng viên khác của Cộng Hòa vào Quốc hội lại tỏ ra dè dặt, vì "chiêu thức" đó trên võ đài tranh cử cũng có khía cạnh nguy hiểm của nó.
Đảng Dân Chủ đã phản đối gay gắt đề nghị của ông Bush đòi hủy bỏ lệnh cấm đã có từ 27 năm qua. Việc khoan thêm dầu dự trữ của Mỹ sẽ tốn kém hàng tỷ đô-la, tại sao không dùng số tiền khổng lồ đó để tìm ra những nguồn năng lượng mới, vừa bỏ được thói "uống dầu" của người dân, vừa tái lập được thế lãnh đạo kinh tế Mỹ trên thế giới về lâu về dài" Theo Cơ quan Quản lý Thông tin Năng Lượng của chính TT Bush, việc lấy dầu và khí ở ngoài khơi Mỹ đến năm 2020 mới có thể ảnh hưởng chút ít đến mức sản xuất và giá cả xăng dầu. Và dù có lấy dầu lên được một cách dễ dàng, số lượng tương đối vẫn ít hơn số lượng sản xuất dầu của toàn thế giới, chớ đừng nói đến khả năng Mỹ sẽ bớt sự lệ thuộc vào dầu thô của các nước khác. Nước Mỹ chỉ có khối lượng dự trữ ở các mỏ dầu bằng 3% tổng số dầu và khí trên toàn cầu. Nếu nói chuyện "nghiền" xăng dầu, dân số Mỹ chỉ bằng 5% dân số toàn thế giới, vậy mà xài đến 25% tổng số dầu tiêu thụ của toàn cầu.
Tại sao TT Bush không tự mình ký sắc lệnh hủy bỏ việc cấm khoan dầu" Đây cũng là một ngón đòn tranh cử. Ông Bush muốn Quốc hội do Dân Chủ nắm đa số, phải đi trước bước đi này, rồi sau đó ông mới đi bởi vì việc hủy bỏ lệnh cấm khoan dầu và khí cũng có khía cạnh nguy hiểm. Tốt đã vậy, lỡ xấu thì sao" Đây chính là môn võ "ăn cỗ đi trước, lội nước đi sau". Dĩ nhiên TT Bush đến cuối năm nay sẽ hết nhiệm kỳ, nhưng khi ra khỏi chính trường bất cứ ông Tổng Thống nào cũng muốn có di sản sự nghiệp vẻ vang của mình để lại cho đời sau. Việc hủy bỏ lệnh cấm khoan dầu có kết quả tốt hay xấu cũng phải vài ba năm nữa mới biết. Lúc đó dù ông Bush không còn ở chính trường, nếu tốt ông hưởng tiếng tốt, còn xấu thì rõ rệt Quốc hội do Dân Chủ lãnh đạo phải chịu trách nhiệm.
Muốn có một cái nhìn không thiên lệch, đứng ngoài cuộc tranh cử hiên nay, cần phải đặt câu hỏi: Việc khoan dầu sẽ tốn hàng tỷ đô-la cho công quỹ, mà công quỹ là do tiền của dân đóng thuế góp vào, tại sao không đem hàng tỷ đô la đó dùng vào việc có ích lợi thiết thực là tìm thêm những nguồn năng lượng khác không phải dầu lửa" Những nguồn đó chẳng hạn như ánh nắng mặt trời, sức gió và cả xăng nhớt lấy từ cây hay trái, gọi là dầu-sinh học (bio-fuel). Hiện nay đã có dầu cellulosic ethanol lấy ra từ trái bắp, nhưng dùng quá nhiều bắp có thể làm thiệt hại đến kỹ nghệ nuôi gia súc, nên người ta đang nghiên cứu dùng cây mía, dễ trồng hơn ở những nơi hoang vu. Vốn của tư nhân đầu tư vào ngành khảo cứu kỹ thuật này đang phát triển rất mạnh, thế nhưng ngân quỹ chính phủ Bush cung cấp cho ngành này năm nay vẫn chỉ bằng 1/5 quỹ của năm 1979. Tại sao không khuyến khích các ngành kỹ thuật học đó bằng cách bớt thuế cho họ"
Cả thế giới ngày nay tiêu thụ mỗi ngày khoảng 86 triệu thùng dầu thô, so với 10 năm trước chỉ có 74 triệu thùng. Nếu đà tiêu thụ này cứ gia tăng thì đến năm 2030, cả thế giới sẽ "uống" 118 triệu thùng dầu thô một ngày. Nhưng sự sản xuất dầu thô sẽ lên đến đỉnh cao nhất vào năm 2018, sau đó mức sản xuất sẽ xuống dần. Các nước sản xuất dầu thô trên thế giới họp nhau lại thành một tổ chức gọi là OPEC trong đó có Saudi Arabia là nước xuất cảng nhiều nhất và cũng là đồng minh của Mỹ. Tổng Thống Bush hai tuần trước đã đến nước này họp với Quốc Vương Abdullah để yêu cầu gia tăng mức sản xuất dầu. Abdullah nói mức cung tùy theo mức cầu, nhưng cũng hứa gia tăng chút ít vào tháng 7, coi như muối bỏ bể.
Đầu tuần này ứng cử viên John McCain đề nghị chính phủ thưởng 300 triệu đô-la cho bất cứ ai sáng tạo được một bình điện xe hơi vượt trội nhất trong kỹ thuật dùng điện chạy xe hơi thay vì dùng xăng. Hiện nay Nhật Bản đã tạo được kỹ thuật chế bình điện tốt nhất thế giới. Nếu xe hơi chạy điện của Nhật tràn vào Mỹ, các công ty chế tạo xe hơi Mỹ sẽ gặp khó khăn hơn trước trong cuộc chạy đua với xe Nhật. Đề nghị của McCain cũng đúng để cứu nguy ngành chế tạo xe hơi Mỹ.
