Hôm nay,  

Năm Tý Nói Chuyện Chuột

08/02/200800:00:00(Xem: 8200)

<"xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /> 

 

- Tô Vũ (USA)

 

Nếu có quý vị nào cắc cớ đố tôi: “Tôi đố ông trên đời này có con vật nào bao gồm những đặc tính sau đây:

 

Thứ 1.  Bị người ta cho là dơ dáy gớm ghiếc nhất"

 

Thứ 2.  Bị gán cho là tác nhân truyền bệnh đã giết hại hàng triệu sinh linh một thời"

 

Thứ 3.  Đáng ghét nhất vì nó phá hoại mùa màng, nhà cửa vật dụng"

 

Thứ 4.  Nhưng cũng chính con vật đó lại được một số người ưa thích nhất"

 

Thứ 5.  Nhân loại mang ơn nhất"

 

Thứ 6.  Một số người tôn thờ nhất"

 

Thứ 7.  Và hàng triệu người hiện nay trên thế giới lại dùng tên của nó trong nghiệp vụ thông tin"”

 

Tôi xin mạnh dạn thưa ngay:   “Đó là con chuột ạ!”

 

Quý vị không tin sao" Để tôi xin kể hầu quý vị nghe nhé:

 

Thứ 1. Nói đến chuột hầu hết người ta hình dung ngay đến một sinh vật bé nhỏ hôi hám gớm ghiếc, có đôi mắt đen hau háu như hai hạt đậu, lóng lánh như sao, đôi tai lúc nào cũng vểnh lên nghe ngóng, gương mặt lúc nào cũng khẩn trương, hễ động tịnh một chút gì thì tam thập lục kế tẩu vi là thượng sách. Tối ngày thì chui rúc trong khe, dưới cống, mình mẩy lông lá chả mấy gì đẹp, nhác thấy là đã không có thiện cảm rồi. Hầu hết các bà các cô đều sợ, đều gớm chuột. Nhiều bà thấy nó là đã nhảy nhổm ngay lên giường lên ghế miệng la hét ầm lên, cũng lắm bà chết giấc vì bị nó nhảy trúng phải vào người! Đó là các chú chuột nhắt, còn các chú chuột cống thì ngược lại đi đứng chậm chạp, quờ quờ quạng quạng ì ạch  từ dưới cống đi lên mình mẩy ướt át hôi thối, ít ai có ý muốn đến gần chứ đừng nói chi đến bồng ẳm vuốt ve, ngoại trừ những con chuột bạch người ta nuôi để bán trong các tiệm thú vật (pets store).

 

Thứ 2. Nên nói tới chuột là ai cũng nhăn mặt le lưởi và liên tưởng ngay đến một con vật trung gian truyền bệnh dịch hạch! Vào thế kỷ thứ 13, những con chuột cống màu đen, nâu đã theo các thương thuyền từ châu Á đến châu Âu và bị nghi cho là thủ phạm gây ra bệnh dịch hạch khủng khiếp đã cướp đi mạng sống của trên 25 triệu người (1/4 dân số địa cầu lúc đó!) Hiện nay chuột cũng là thủ phạm đã gây ra trên 20 chứng bệnh!"

 

Thứ 3. Vâng, thiên hạ căm ghét nhất vì hể mấy con chuột đó mà lẻn vào nhà được thì ôi thôi quần áo, vật dụng, thứ gì gặm nhấm được là mấy chú thử này xơi tuốt luốt. Xơi xong còn để lại tặng cho gia chủ những hạt phân rơi rãi khắp nơi. Tối tối lại đú đỡn rượt bắt nhau trên trần nhà sột soạt cả đêm làm cho gia chủ ngủ không yên, đến phải rinh chú mèo về để mà rượt chúng qua nhà hàng xóm…Hận nhất là nhà nông và các rẫy khoai, rẫy bắp. Nếu lơ là với chú Tý nhà ta thì có ngày cơ ngơi cơ nghiệp đến trắng tay chớ chẳng phải chơi đâu!

 

Thứ 4. Thế mà trái lại trên thế giới này có nhiều nơi thiên hạ vẫn xơi thịt chuột đều đặn đó quý vị ạ. Xơi một cách thích thú và thỏa mãn vô tư nữa kia!  Hãy khoan nghỉ đến những bộ lạc bán khai hay những nước chậm tiến thiếu ăn. Không đâu, ngay cả đến những nước tiền tiến văn minh người ta cũng ăn thịt chuột như thường. Chẳng hạn như ở miền Nam nước Pháp có những món chuột đồng chiên bơ. Ở Nam Mỹ có giống chuột to bằng bắp chuối, người ta cạo lông làm ruột xẻ đôi cho vào chão chiên vàng béo ngậy gọi là Guinea pig. Ở nước ta sau mùa lúa chín là mùa chuột đồng, con nào con nấy mập ú chỉ có việc hun khói vào hang là kéo mấy chú ra đem về tha hồ làm đủ món chuột! Có người còn bắt cả một ổ chuột lúc nhúc đầy một đám chuột con da dẻ còn nhăn nhiu như da con nít mới sinh đỏ hỏn đem về ướp bột chiên dầu…Những trự lưu linh tha hồ nhâm nhi nhấm nháp với món thịt chuột chén chú chén anh ngất ngưỡng đến say khướt cò bợ, miệng vẫn còn lãi nhãi: “Cho tớ thêm một con Tí nhé..” 

 

Thứ 5. Ngoài vấn đề ẩm thực ra trên phương diện y khoa, trái lại chuột rất hữu ích cho nhân loại, chúng giúp các nhà khoa học thử phản ứng của thuốc, cung cấp máu chuột để lấy tế bào máu nuôi cấy thí nghiệm về hệ miễn dịch, hiến dâng não chuột làm vắc xin phòng bệnh rabbies (một chứng bệnh dại ) cũng nhờ nó mà khoa học đã tìm ra được nhiều loại thuốc để chữa trị nhiều tật bệnh cho con người. Họ miệt mài đêm ngày trong phòng thí nghiệm dùng chuột thử hết thuốc này đến thuốc khác vì cơ thể chuột có một bộ gien (gene) 90% giống như bộ  gien của con người.

 

Thứ 6. Chuột cũng còn bàng bạc trong tôn giáo nữa. Ở một nơi bên Ấn độ người ta có nguyên một đền thờ để thờ chuột vì cho rằng chuột trong đền thờ đó là hiện thân của những linh hồn tiền nhân đã quá vãng đang ở trong kiếp chuột. Người ta cung kính với những con chuột trong đền thờ, cho chuột ăn ngon và còn cho uống cả sữa! Lắm người cùng ăn và uống một thức ăn uống với chuột, để tỏ lòng cung kính và không bao giờ họ dám dẩm lên các chú chuột ấy. Và,

 

Thứ 7. Cuối cùng người viết xin thêm vào một loại chuột nữa: chuột ảo. Đó là con chuột của máy điện toán. Không biết do ngẫu nhiên hay cố ý, người chế ra máy điện toán này lại đặt cho nó một cái tên rất lý thú “mouse” con chuột..!(*) Chắc vì hình dạng nó giống con chuột thiệt, cũng có đầu có đuôi (sợi giây đính vào máy) và khi click lên “ISP” để vào mạng (internet) thì cũng nghe tiếng rít the thé như chuột rúc vậy. Ai bảo con chuột  không đáng yêu nào" Hàng triệu người đang dùng máy điện toán trên khắp hoàn cầu chỉ cần nhắp chuột một cái thì đã liên lạc được với bao nhiêu mạng lưới trên toàn cầu, đem lại sự thích thú hữu dụng vô cùng cho bao người" Viết xong bài này, người viết sẽ cố chạy ra tiệm bán thú vật (pets store) mua  ngay cho được một con chuột bạch về mà nâng niu cho hã dạ trong 3 ngày Tết năm Tý, mặc dầu bà xã có cho là ông này sắp trèo lên giây điện thì cũng vui được một mùa Xuân!...

 

Tô Vũ USA

 

(*) Cám ơn nhà văn Cam Li NTMT đã gợi ý cho bài viết này..

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Tác phẩm Metamorphosis, tạm dịch Biến Dạng của Franz Kafka mở đầu bằng một trong những câu văn gây ám ảnh nhất trong văn học thế giới: khi Gregor Samsa thức dậy và phát hiện mình đã biến thành một con côn trùng khổng lồ. Không có lời cảnh báo, không có lời giải thích, không có sự chuẩn bị kịch tính nào. Cú sốc đến ngay lập tức – và đó là thiên tài của Kafka. Ông không dẫn dắt người đọc bước nhẹ nhàng vào cơn ác mộng của Gregor Samsa. Ông ném độc giả của ông thẳng vào đó, buộc chúng ta phải đối mặt với sự phi lý của sự tồn tại mà không có sự an ủi của logic hay lý trí.
Sự thật là nạn nhân không “bám theo ICE suốt cả ngày” như Kristi Noem đã nói. Cô bị bắn khoảng 9 giờ 30 phút sáng, trên đường quay về sau khi chở con trai cô đến trường học cách đó vài ngã tư đường. Hôm nay, tờ New York Times và Washington Post đã có video và bài phân tích chi tiết những gì xảy ra thông qua tất cả video nhân chứng ở hiện trường. Hai tờ báo lớn chỉ ra mỗi phát súng của đặc vụ ICE bắn ra ở góc độ nào, có thật sự vì gặp nguy hiểm tính mạng hay không.
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.