Hôm nay,  

Tôi Đưa Con Sang Đông

05/09/200700:00:00(Xem: 12069)

Sinh viên Nam Phương được bố là nghệ sĩ Nam Lộc tiễn tới tận cổng Đại Học Brown (ảnh). Câu này nghe quen quen phải không thưa quý vị" Vâng, tôi đang mượn tạm cái tựa đề bản nhạc "Tôi Đưa Em Sang Sông" của hai nhạc sĩ Nhật Ngân và Y Vũ để đặt tên cho bài tùy bút của mình hôm nay. Đây cũng là một nhạc phẩm nỗi tiếng từ gần 4 thập niên qua mà tôi đã hân hạnh được giới thiệu nhiều lần trên sân khấu ca nhạc. Điển hình là vừa mới tuần qua trong chương trình thu hình của trung tâm Asia, hai người em của nữ ca sĩ Như Quỳnh đã hát nhạc phẩm này trong phần trình diễn chung với cô chị. Hôm đó có một thân hữu đề nghị tôi nên giới thiệu là "Tôi Đưa Chị Sang Sông" thì mới đúng với hoàn cảnh hiện tại của Như Quỳnh. Còn một cái tên nưã mà tôi cho là nghịch ngợm nhất được đặt cho bài hát này cách đây khá lâu của một ký giả chuyên viết chuyện phiếm, đó là: "Tôi Đưa Ông Sang Xem"!

Nhưng dù đưa em, đưa chị, đưa ông hay đưa con ... thì cuộc tiễn đưa nào cũng chan hoà nước mắt và ngậm ngùi lúc vẫy tay từ giã. Tôi viết bài tùy bút này để riêng tặng  những phụ huynh cùng một hoàn cảnh như vợ chồng chúng tôi, đang lưu luyến đưa con vào đại học. Đối với tôi đây là lần đầu tiên điều này xẩy ra ở trong đời nên không tránh khỏi niềm xúc động. Cô con gái chưa đầy 18 tuổi, như con chim non sửa soạn bay ra khỏi tổ về một nơi cách xa ngàn dặm với ngôi nhà mà cháu đã sống từ khi lọt lòng mẹ. Và đây cũng là lần đầu tiên chúng tôi để cháu tự quyết định cuộc đời và sự nghiệp của mình. Quyết định này đúng hay sai, đành chỉ biết cầu mong Bề Trên phù hộ và che chở cho cháu mà thôi.

Tổ ấm của gia đình chúng tôi là ngôi nhà mua được từ hơn 25 năm qua, nằm trong vùng Los Angeles, chỉ cách trường USC khoảng 10 miles và UCLA chừng 25 dặm mà thôi. Cá nhân tôi nếu được chọn lựa thì tôi muốn cháu học ở gần nhà, hoặc cùng lắm là Stanford, Berkeley ở miền Bắc hay UC San Diego ở miền Nam California, thế nhưng cháu đã quyết định theo học tại đại học Brown, nằm ở một thành phố nhỏ thuộc tiểu bang Rhode Island, miền Đông Bắc Hoa Kỳ. Mấy tuần qua mẹ cháu đã chuẩn bị khăn gói cho con mọi thứ cần dùng, từ cái bàn chải đánh răng, khăn rửa mặt, cho đến tấm chăn dầy cộm và cái khăn quàng cổ bằng len cùng đôi giầy lội tuyết, mà trong suốt cuộc đời sống ở vùng nắng ấm California chẳng bao giờ mình cần đến.

Hôm đưa cháu sang Đông, ngồi trên máy bay, rảnh rỗi nhìn bản đồ của trường Brown, tôi thấy từ khu ký túc xá nơi cháu được chỉ định để sống đời sinh viên, lại là khu ở xa trường nhất. Và để đến các lớp học mỗi ngày, hình như cháu phải cuốc bộ tối thiểu cũng phải từ 2 đến 3 miles với chiếc backpack nặng trĩu trên vai. Rồi còn phải ghé nhà ăn, thư viện, phòng thí nghiệm v..v.., không hiểu một đứa con gái gầy gò nặng chưa đầy 90 pounds sẽ thích ứng thế nào với hoàn cảnh mới, nhất là trong mùa Đông giá lạnh, mưa bão và tuyết phủ đầy đường! Ông bạn Mỹ trắng ngồi bên cạnh, nhìn tôi loay hoay với tấm bản đồ của thành phố Providence tò mò hỏi thăm, sau khi biết tôi đưa con đến Brown thì ông bắt tay chúc mừng và nói, rằng tôi đã trở thành một "Proud parent"  vì cháu được nhận vào một trong những trường Ivy League! Ông bạn Mỹ này quả thật khéo lời, chứ cha mẹ nào có con vào đại học mà chẳng là pround parents. Thực tình tôi cũng chẳng nhận ra sự khác biệt giữa các trường đại học là bao, bởi vì trường nào cũng đào tạo ra những sinh viên giỏi giang, và trường nào cũng có những nhân tài xuất chúng, nếu thông minh và chăm chỉ học hành. Tôi quan niệm, nhiều khi học ở gần nhà, lúc trái gió, trở trời có cha, có mẹ, có chị, có em thì cũng đỡ lo hơn! Thế nhưng quan niệm trên đã không thay đổi được quyết tâm của cháu, có lẽ ý định này đã âm thầm nằm trong dự trình học vấn của các cháu từ lâu.  Thôi thì cứ nghe theo lời nói cuả người xưa: Cha mẹ sinh con, trời sinh tính hoặc trời sinh, trời dưỡng hay thực tế hơn nữa là: Đi cho biết đó, biết đây. Ở nhà với... "Bố" biết ngày nào khôn! Cứ tự an ủi mình như vậy cho bớt lo âu.

Đêm cuối cùng trước khi từ giã cháu, nhìn hình ảnh bịn rịn, quyến luyến giữa hai mẹ con, tôi chợt nhớ đến hàng trăm câu chuyện gởi con vượt biên của người tỵ nạn mà tôi đã chứng kiến hoặc được nghe kể lại trong suốt hơn 30 năm làm việc trong lãnh vực định cư. Lần đầu tiên tôi chia sẻ những mẩu chuyện này một cách chi tiết với nhà tôi và các cháu, đồng thời so sánh nỗi khổ đau của những bậc cha mẹ đã phải cắn răng  trao con để nhờ người khác đưa các cháu vượt biển Đông tìm tự do. Những đứa bé chỉ mới 10, 12 tuổi đầu đã phải bước vào vùng sóng gió, bão bùng, đối diện với những cơn thịnh nộ của của biển cả cùng sự tàn độc của bọn thủy khấu. Hy vọng sống còn chỉ độ chừng 50%, và nhiều em dù có sống sót thì cũng phải trải qua biết bao nhiều điều đắng cay, tủi nhục! Nhưng cũng chính từ những hoàn cảnh khổ đau đó đã tạo nên bao tấm gương thành công cùng những người tài đức trong xã hội.  

Tôi cũng không quên nhắc lại ngày các cháu còn nhỏ, tôi có đưa hai cháu đi thăm 3 đứa trẻ vị thành niên người Bosnia mồ côi cả cha lẫn mẹ sau cuộc dội bom lầm của quân đội Mỹ vào ngôi làng cuả họ ở Kosovo. Tội nghiệp 3 chị em sống sót, đứa mù mắt, đứa mất mũi, đứa cụt chân, cả ba đã được một bác sĩ chỉnh hình gốc tỵ nạn ở thành phố Santa Barbara bảo trợ đem về nuôi nấng và chữa trị.

Những mẩu chuyện nói trên đã bất ngờ nhắc lại sự may mắn vĩ đại mà Thượng Đế đã ban cho mẹ con cháu cùng những phụ huynh và học sinh đồng cảnh ngộ. Tôi chợt thấy trên đôi mắt cháu tuy lóng lánh những giọt lệ xúc động nhưng sáng rực niềm tin và hạnh phúc. Tôi mong niềm tin đó sẽ đưa cháu đến sự thành công trong việc học và hạnh phúc đích thật cuả cháu, chính là biết lo cho hạnh phúc của những ngươi bất hạnh, thiếu may mắn hơn mình.

Trong suốt bao năm qua, chưa bao giờ tôi nghĩ rằng có ngày mình lại dùng những câu chuyện tỵ nạn nói trên để dành cho con dùng làm hành trang vào đời. Và cũng chưa bao giờ trong cuộc đời tôi lại cảm thấy những lời dậy bảo của Mẹ tôi quan trọng và thiết thực hơn bây giờ. Ngày còn sinh tiền cụ vẫn dặn dò chúng tôi là, hãy cứ làm điều thiện thì con cái sẽ được hưởng phúc đức. Ngẫm lại bản thân, tôi thực sự không rõ mình đã làm được bao nhiều điều thiện, nhưng chắc chắn chưa bao giờ tôi đối xử sai trái hay độc ác với ai. Hy vọng việc đó cũng đủ để các con tôi nhận được những điều lành. Món quà duy nhất tôi tặng cô con gái vừa bước vào đời là bức tượng Phật Bà Quan Âm để cháu tìm sự che chở và cầu nguyện hằng đêm.

Kính chúc quý vị phụ huynh bình an trong tâm hồn và vững tin vào tương lai. Xin Thượng Đế ban phước lành cho tất cả chúng ta.

Mùa tựu trường, tháng Chín 2007

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.
Chỉ trong vài ngày cuối tuần qua, bạo lực như nổi cơn lốc. Sinh viên bị bắn trong lớp ở Đại học Brown. Người Do Thái gục ngã trên bãi biển Bondi, Úc châu, ngay ngày đầu lễ Hanukkah. Một đạo diễn tài danh cùng vợ bị sát hại — nghi do chính con trai. Quá nhiều thảm kịch trong một thời khắc ngắn, quá nhiều bóng tối dồn dập khiến người ta lạc mất hướng nhìn. Nhưng giữa lúc chưa thể giải được gốc rễ, ta vẫn còn một điều có thể làm: học cho được cách ứng xử và phản ứng, sao cho không tiếp tay cho lửa hận thù. Giữ đầu óc tỉnh táo giữa khủng hoảng giúp ta nhìn vào ngọn cháy thật, thay vì mải dập tàn lửa do người khác thổi lên.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.