Huyền Thoại Obama
Vũ Linh
...ai nói Obama không dùng xảo thuật chính trị" Lại một huyền thoại...
Mỗi năm gần đến dịp Tết là dân ta có tục đi xem thầy bói gieo quẻ cho năm tới. Năm nay Tết đến sớm, cuối Tháng Giêng Tây, cho nên kẻ viết bài này cũng vội thử làm thầy bói. Thử đoán mò tổng thống tân cử Barack Obama sẽ trị nước ra sao trong những tháng năm tới. Và có giữ được những lời hứa tuyệt hảo của ông hay không.
Không có gì bảo đảm sẽ đoán trúng. Mà cũng chẳng ai kiện cáo là đoán sai để đòi "refund" được. Ông Obama không làm (được) những gì hứa hẹn thì có ai đòi refund không"
Ai cũng biết ứng viên Obama hứa hẹn rất nhiều, không khác gì mấy anh công tử đi tán đào. Kiểu như “em muốn gì anh cũng tặng hết, nhiều thứ em chưa kịp nghĩ đến anh đã tặng rồi”.
Khó ai có thể đoán được TT Obama sẽ giữ những lời hứa nào và sẽ không giữ lời về chuyện gì. Nhưng ta cũng có thể mường tượng được một viễn ảnh tương lai dựa trên những chuyện ông Obama đã làm,- tuy chưa nhiều lắm, để có thể có nền tảng trị xác định.
Một trong những lời quảng bá căn bản của Obama là ông không phải là chính trị gia bình thường, cổ điển, mà là một chính khách hoàn toàn mới lạ. Không dựa vào quá khứ, không theo những chính sách lỗi thời, không áp dụng xảo thuật chính trị, không dùng bọn chính khách chuyên nghiệp của Hoa Thịnh Đốn, không dựa vào các khối áp lực, không dùng tiền mua chức vụ, và chủ trương đề huề hợp tác lưỡng đảng.
Thông điệp của ông Obama là thông điệp của Thay Đổi, của Đổi Mới, của Hy Vọng, của Tương Lai trong sáng, sạch sẽ. Một chính trị gia hoàn toàn khác thường.
Thông điệp đó thu hút được cả triệu thanh niên trẻ đầy lý tưởng trong sáng, cả triệu thành phần trí thức cấp tiến chán nản với chính trị đấm đá bẩn thỉu cổ điển. Và có lẽ đó là lý do quan trọng nhất đã mang lại chiến thắng cho TNS Obama vì hình ảnh giới trẻ đông đảo ủng hộ ông đã khiến dư luận chú ý tìm hiểu và báo chí ồn ào cổ võ. Dù sau đó, "giới trẻ" này không bỏ phiếu đông đảo như ta nghĩ (17% năm 2004, lần này là 18%!)
Nói ra thì có vẻ hát lạc nhịp trong ca đoàn đang hồ hởi tung hô kỷ nguyên Obama, nhưng sự thật con người của tân TT Obama không hẳn như hình ảnh được bộ máy tiếp thị chính trị của ông phổ biến.
Ông Obama xuất thân từ Chicago. Một “trường phái” nổi tiếng từ rất lâu nay chẳng phải nhờ mấy thành tích của Al Capone, Lucky Luciano và các tay tổ mafia không thôi, mà còn nhờ biệt tài thao túng sân khấu chính trị rất bẩn của các chính khách Chicago, như cựu thị trưởng Richard Daley.
Không ai có thể tố Obama là thành phần bất hảo chính trị cả. Nhưng nếu ông ngoi lên được trong môi trường đó thì cũng đừng ai nghĩ rằng ông là nai tơ chân chỉ hạt bột! Ông có thể thiếu kinh nghiệm an bang tế thế, nhưng không thiếu kinh nghiệm đô vật chính trị. Việc ông thành công là loại bỏ được cả guồng máy chính trị của TT Clinton thiết lập để hậu thuẫn cho bà Hillary là một kỳ công không phải một người tu hành hiền lương có thể đạt được!
Ký giả kỳ cựu David Freddoso trong cuốn sách "The Case Against Barack Obama", đã thu thập chi tiết với đầy đủ bằng chứng về cuộc đời chính trị của Obama trong suốt thời gian từ nghị sĩ tiểu bang tại Chicago đến thượng nghị sĩ liên bang, trước khi ra tranh cử tổng thống. Ông Obama đã sử dụng những chiến thuật có tính cách “lắt léo” để thắng các đối phương Dân Chủ cũng như Cộng Hòa, hầu từ một nhân viên thiện nguyện nhỏ bé trở thành một chính khách đầy thế lực của đảng Dân Chủ trong một thời gian thật ngắn.
Quý độc giả có hứng thú có thể tìm đọc cuốn sách này tại bất cứ tiệm sách lớn nào, để biết đầy đủ chi tiết. Theo kiểu Mỹ, người viết "thành thật khai báo" là không ăn hoa hồng bán sách mà cũng chẳng là cán bộ chạy hiệu cho đảng Cộng Hoà vì là... chuyên gia làm việc ở nước ngoài!
Đại cương, ông Obama là người tính toán rất kỹ, chuẩn bị chu đáo, làm mọi việc đều có lý do chứ không hành động kiểu bốc đồng, rất có kỷ luật.
Một vài người si mê thần tượng Obama ca tụng ông đã “hy sinh”, không lo làm giàu bằng cách đi làm luật sư sau khi tốt nghiệp luật, mà đi làm nhân viên thiện nguyện với mức lương tượng trưng, vì lý tưởng “phục vụ người nghèo”. Bà vợ Michelle của Oabma cũng khuyên nhủ dân chúng như vậy dù hai vợ chồng ở trong ngôi nhà triêụ sáu và chồng vừa đắc cử Nghị sĩ là vợ được tăng lương gấp rưỡi!
Lý luận ngây ngô này chỉ có những người gọi là “Obamamaniacs” mới nghe lọt tai thôi. Hãy cứ để họ tiếp tục tin tưởng như vậy vì chỉ có kinh nghiệm thật mới khiến người ta trưởng thành mà thôi.
Thật ra, cái nghề “chuyên gia tổ chức cộng đồng” (community organizer) mà người ta coi là một ưu điểm của ông Obama chỉ là một thứ chuyên viên vận động - lobbyist- có khi là gây áp lực bên hành lang chính trị để tranh thủ quyền lợi cho thân chủ của mình.
Những hoạt động ấy giúp thiết lập các quan hệ chính trị cần thiết cho tương lai, một thứ mạng lưới quan hệ, quen biết. Chính nhờ mạng lưới ấy mà ông Obama đã móc nối được với các lãnh chúa chính trị Chicago, giúp ông thành nghị sĩ tiểu bang, đại diện cho một quận vùng ngoại ô Chicago.
Nói cách khác, ông Obama đi làm nhân viên thiện nguyện chẳng phải vì không muốn làm giàu hay chỉ muốn giúp dân nghèo, mà vì là người có tham vọng chính trị, chịu bỏ công và bỏ thời giờ đi thiết lập cơ sở chính trị cho tương lai lâu dài. Trên đời này, có kẻ thích tiền, có người thích quyền. Ông Obama thích quyền, nên chọn con đường chính trị.
Chuyện ông hy sinh đời sống vương giả của một luật sư để đi làm nhân viên thiện nguyện vì lý tưởng phục vụ người nghèo chỉ là huyền thoại. Đó là huyền thoại thứ nhất.
Ở đây, chúng ta không cần đi vào chi tiết của thời xa xưa, mà chỉ bàn về chuyện cận đại, về những quyết định gần đây của ông Obama. Để có một khái niệm về con người của tổng thống Obama.
Chuyện quan trọng đáng nói đầu tiên là chuyện… tiền!
Trong thời gian tranh cử sơ bộ với guồng máy chính trị khổng lồ đầy tiền của ông bà Clinton, ông mạnh mẽ chỉ trích việc gây quỹ tư nhân để tranh cử, rằng đó là hiện tượng chính trị gia bị đồng tiền mua chuộc. Ông thách đố bà Hillary nhận tiền của Nhà Nước để tranh cử thay vì đi gây quỹ, đi nhận tiền cùa các nhóm thế lực. Nghe thì thật đúng với hình ảnh của một chính khách đổi mới và rất đáng phục. Cho đến khi ông Obama loại được bà Hillary, ra tranh cử đối diện với ứng viên Cộng Hoà, ông McCain.
Lúc đầu thì ông cũng thách ông McCain từ khước tiền yểm trợ tư nhân để lấy tài trợ của Nhà Nước. Ông McCain nhận lời ngay. Ông Obama cũng hứa sẽ nhận tài trợ của Nhà Nước. Nhưng sau đó, ông Obama thiết lập được một bộ máy gây quỹ hiệu nghiệm chưa từng thấy trong lịch sử Mỹ, kiếm được vài chục triệu một tháng dễ dàng.
Ông thay đổi giọng hát.
Lớn tiếng đả kích chuyện Nhà Nước tài trợ tranh cử, vì lý do hình thức này bó tay ứng viên nào nhận tiền rất ít của Nhà Nước trong khi làm lợi cho ứng viên nào nhận tiền thả giàn của nhà giàu. Ý ông ám chỉ McCain là ứng viên Cộng Hòa sẽ được hậu thuẫn tài chánh mạnh mẽ của các tài phiệt, khiến Obama sẽ bị thua thiệt. Ông rất “buồn phiền” bắt buộc phải từ khước tài trợ của Nhà Nước, để nhận tiền yểm trợ của “dân nghèo”.
Vấn đề là đám “dân nghèo” thật sự của ông Obama chỉ là thiểu số trong các mạnh thường quân. Đa số là “dân nghèo” kiểu các tỷ phú Warren Buffett, George Soros, Oprah Winfrey, Barbra Streisand, các tài phiệt New York, tài tử Hollywood… Tài liệu do chính Obama công bố cho thấy những khối -bloc- tiền yểm trợ lớn cỡ vài trăm ngàn đô lên đến hơn hai phần ba số mấy trăm triệu Obama nhận được. Vậy mà cho đến nay, vẫn có người ngây ngô tin (hay ngoan cố cãi") Obama nhận toàn là tiền lẻ cỡ vài chục đô do hàng triệu dân nghèo yểm trợ.
Cuối cùng thì ông Obama đã thu và chi gần 700 triệu đô để mua ghế tổng thống, trong khi ông McCain thu và chi 85 triệu của Nhà Nước cấp cho!
Chuyện tráo trở ấy, nếu do một ông bà Cộng Hòa nào làm, bảo đảm sẽ bị truyền thông cấp tiến đánh liên tục cho đến thế kỷ sau. Nhưng với ứng viên phe ta Obama, thì hành động ấy được ca ngợi là “sáng suốt, thực tế nhất”, chứng tỏ khả năng nhận định xuất chúng của thiên tài chính trị Obama.
Hình ảnh một Obama trong sạch, không chấp nhận chuyện dùng tiền mua chức vụ rõ ràng chỉ là một huyền thoại. Huyền thoại thứ nhì.
Rồi đến chuyện lựa ứng viên phó tổng thống.
Thông điệp căn bản của ứng viên Obama là “Thay Đổi”, không chơi với các chính khách chuyên nghiệp của Hoa Thịnh Đốn. Ông lớn tiếng chê bai TNS McCain là một thứ khủng long tiền sử đã ngự trị tại thủ đô quá lâu. Một thứ xe cũ rỉ xét từ lâu lắm rồi, hết còn chạy được nữa. Thiên hạ cần phải mua cái xe mới toanh Obama. Mặc dù chưa ai chạy thử cái xe này để biết được xe này tốt hay xấu.
Thế rồi ông đưa thượng nghị sĩ Joe Biden ra làm ứng viên phó đứng cùng liên danh!
Ông ca ngợi ông Biden là chính trị gia chuyên nghiệp, có kinh nghiệm chắc nịch về các vấn đề quốc phòng, an ninh, ngoại giao, là các vấn đề sinh tử của Mỹ trong cuộc chiến sống còn chống khủng bộ quá khích.
Chỉ có hai vấn đề đáng nói.
Chuyện thứ nhất là ông vẫn nhấn mạnh chuyện kinh tế mới là quan trọng khi cần đả kích McCain là người vẫn được uy tín nhiều hơn về các vấn đề an ninh, quốc phòng. Nhưng khi muốn biện minh cho ông Biden, thì chính vấn đề an ninh quốc phòng lại thành quan trọng nhất!
Chuyện thứ hai là nếu thượng nghị sĩ McCain bị chê là khủng long đã ngự trị tại Hoa Thịnh Đốn quá lâu, thì thượng nghị sĩ Biden là gì" Ông Biden làm thượng nghị sĩ từ khi ông McCain còn đang là “khách du lịch nghỉ ngơi” tại khách sạn Hỏa Lò ở Hà Nội.
Truyền thông cấp tiến lại có dịp ca tụng sự sáng suốt, óc thực tế của thiên tài Obama, mà chẳng ai nhắc đến chiêu bài “thay đổi” nữa.
Chuyện ông Obama là hiện thân của thế hệ trẻ, tách xa khỏi chính trị cổ điển của các chính khách khủng long rốt cuộc cũng chỉ là huyền thoại. Huyền thoại thứ ba.
Cái huyền thoại thứ ba này được xác nhận mạnh mẽ bằng những cộng sự viên khác mà TT tân cử Obama đã lựa.
Dĩ nhiên, cho đến lúc bài này được viết thì chưa có người nào được chính thức bổ nhiệm vào chức vụ gì hết. Nhưng tân TT Obama đã thả những quả bóng thăm dò dư luận mang rất nhiều ý nghĩa.
Người đầu tiên là ông Rahm ("Rambo") Emanuel được đưa ra làm Chief of Staff (Chánh văn phòng - dịch theo kiểu Annam). Phải nói ngay là nghe cái chức vụ này có vẻ tầm thường, nhưng có lẽ là trách nhiệm quan trọng nhất trong chính quyền Mỹ, sau tổng thống. Có thể phải là Đổng lý Văn phòng hay Bộ trưởng Phủ Tổng thống; nhiều học giả Mỹ còn gọi là "Thủ tướng chìm".
Về trách vụ, ông Chánh văn phòng này là sợi dây móc nối TT với toàn thể nội các, quốc hội, và các chính quyền tiểu bang. Ông cũng là cái lọc vì quyết định chương trình, kế hoạch, dự luật gì thì được trình lên tổng thống, tổng thống đi đâu, làm gì, gặp ai… Cũng là người đề cử các cộng sự viên, bộ trưởng, và cố vấn thân cận nhất của tổng thống.
Tân TT Obama đã lựa ông Emanuel trong vai trò then chốt ấy.
Ông Emanuel hiện đang làm dân biểu liên bang, đại diện cho một vùng trong đó có tỉnh Chicago (lại Chicago). Ông từng là cánh tay mặt tay trái của cựu TT Clinton, và là chiến lược gia chủ trì cuộc chiến thắng của đảng Dân Chủ trong mùa bầu cử tháng 11 năm 2006. Ông nổi tiếng là người thô bạo, đã từng thề không sống chung với kẻ thù Cộng Hòa nên có biệt danh Rambo, tay hung đồ dữ dằn của phim ảnh Hollywood do tài tử Sylvester Stallone đóng. Ông còn có thành tích rất "Mafia" khi gửi cho đối thủ (Dân Chủ) một con cá chết, ra cái đều ngươi là xác chết dưới đáy hồ (quý vị xem phim Bố Già thì nhớ!) Có người đã phục vụ trong chính quyền Clinton thì kể rằng đến ông bà Clinton cũng ớn nên mới đẩy Emanuel đi và cố giúp nhân vật kỳ tài này đắc cử Dân biểu ở Chicago cho rảnh nợ!
Việc ông Obama tuyển chọn Emanuel có thể nói là đã chứng minh rõ ràng chủ trương bắt tay hợp tác lưỡng đảng của ứng viên Obama cũng chỉ là một huyền thoại. Huyền thoại thứ tư.
Rồi tân TT Obama cũng đã gặp Nghị sĩ Hillary Clinton. Chưa có gì cụ thể, nhưng báo chí đã loan tin là bà Hillary có thể được mời làm Ngoại Trưởng và bà đã nhận lời (như khi độc giả đọc bài này).
Đây là một tuyệt chiêu của ông Obama.
Một mặt, khó ai có thể nói Hillary không xứng đáng với trách nhiệm ấy. Bà là người được rất nhiều cảm tình của thế giới, từ các vị lãnh đạo, nguyên thủ quốc gia đến dân chúng các nước Âu Châu, Á Châu, và Phi Châu. Hiển nhiên, bà cũng có nhiều kinh nghiệm về chính sách đối ngoại của Mỹ - chắc chắn là nhiều hơn ông Obama rồi. Bà cũng đủ cứng rắn và mánh mung để đối mặt với những Putin, Chavez, hay Ahmadinejad.
Quan trọng hơn nữa, bà Hillary đã từng tố cáo ông Obama không đủ kinh nghiệm để trả lời điện thoại ba giờ sáng khi có khủng hoảng quốc tế. Lời tố cáo đã đánh trúng yếu điểm của Obama. Bây giờ Obama đáp lễ lại, mời bà Hillary làm Ngoại Trưởng, tức là nhờ bà trả lời dùm điện thoại vào ba giờ sáng. Giải quyết được mọi việc thì TT Obama sẽ được ca ngợi. Bị thất bại thì đó là tại Bà Hillary đã trả lời điện thoại đấy nhé.
Bà Hillary không phải tay mơ nên vẫn đang phân vân tính toán. Chưa chắc bà đã chịu bỏ cái chức thượng nghị sĩ và có thế đối lập hay mặc cả với Hành pháp để vén áo ngồi dưới và răm rắp nghe lệnh Obama. Nếu bà nhận, chắc chắn đã có điều đình cam go và khá nhiều điều kiện ngầm mà chúng ta khó biết được. Cũng có thể những điều kiện đó đã được thảo luận từ mấy tháng trước, khi bà Hillary chấp nhận rút lui để ủng hộ Obama. Một cuộc đấu kiểu vỏ quít dầy gặp móng tay nhọn.
Ai nói Obama không dùng xảo thuật chính trị" Lại một huyền thoại. Huyền thoại thứ năm.
Rồi người ta nghe nói tân TT Obama đã lựa cựu thượng nghị sĩ Tom Daschle làm bộ trưởng Y Tế An Sinh!
Ông Daschle trước đây là lãnh tụ khối Dân Chủ trong Thượng Viện, cũng là một trong những tiếng nói đả kích Bush ồn ào nhất. Ông bị thất cử năm 2004 khi uy tín của Bush còn rất lớn. Ông Daschle cũng là một “khủng long” của Hoa Thịnh Đốn, đã từng làm dân biểu rồi thượng nghị sĩ trong 30 năm. Ông cũng là người có lập trường thiên tả nặng.
Việc ông được bổ nhiệm làm bộ trưởng Y Tế làm nhiều ông bà bảo thủ lo lắng. Ông chủ trương tự do phá thai tối đa, kể cả phá thai muộn, cũng như không chấp nhận cứu bào thai sống sót sau cuộc phá thai.
Lập trường cực đoan của ông cựu thượng nghị sĩ thâm niên này cũng chỉ xác nhận thêm việc ông Obama chủ trương thay đổi và đề huề với phe Cộng Hòa là huyền thoại.
Hai ông bà Daschle, sau khi ông thất cử mất ghế lãnh tụ Dân Chủ tại Thượng Viện, đã trở thành chuyên viên vận động hành lang (lobbyists) rất có thế lực tại Hoa Thịnh Đốn. Việc ứng viên Obama xác định không chơi với các chuyên viên vận động hành lang nhìn lại thì cũng vẫn chỉ là huyền thoại. Huyền thoại thứ sáu.
Báo chí cũng loan tin bà Penny Spritzker có thể được mời làm bộ trưởng Thương Mại.
Bà Spritzker là một tỷ phú của Chicago (vẫn lại Chicago), với gia tài đứng hàng thứ 135 trên thế giới. Cả thế giới với gần sáu tỷ người, chỉ có hơn một trăm người giàu hơn bà. Bà hiện là Chủ Tịch Tổng Giám Đốc nhiều tập đoàn lớn, trong đó có công ty con của tập đoàn khách sạn Hyatt. Trước đây bà là Chủ Tịch ngân hàng Superior Bank of Chicago, một ngân hàng chuyên cấp tín dụng hạ đẳng cho những người nghèo không đủ tiêu chuẩn tài chánh vay mượn nợ mua nhà bình thường. Ngân hàng này bị chính phủ đóng cửa và bà Pritzker đồng ý đóng tiền phạt 460 triệu đô trong 15 năm cho Nhà Nước. Bà có biệt danh là “Nữ Hoàng Nợ Hạ Đẳng” - The Queen of Subprime Lending!
Có vẻ hơi mâu thuẫn với chủ trương của ứng viên Obama là yểm trợ nhà nghèo chống tài phiệt, nhất là tài phiệt làm giàu nhờ cho dân nghèo vay kiểu sub-prime. Lại một huyền thoại. Huyền thoại thứ bẩy.
Tính đến cuối tháng Mười Một, tất cả những người được tân TT Obama đề cử vào nội các đều là những chính khách chuyên nghiệp đã từng tử thủ ở Hoa Thịnh Đốn vài chục năm. Chỉ có một người duy nhất là không có liên hệ quá gần với Hoa Thịnh Đốn. Đó là Thống đốc Janet Napolitano của tiểu bang Arizona, có thể được đề cử làm bộ trưởng Nội An, Homeland Security.
Nhưng vấn đề của bà này là bà xuất thân là luật sư, đắc cử thống đốc năm 2002. Chẳng có một tý gì dính líu đến các vấn đề an ninh chống khủng bố. Không rõ tại sao bà lại được giao trọng trách ấy! Vì bảo vệ an ninh lại trở về vị trí cũ - theo lập trường Dân Chủ - là vấn đề pháp luật chứ hết là chuyện chống khủng bố"
Đã nói đến chuyện luật sư thì việc ông Obama mời Eric Holder làm Bộ trưởng Tư pháp cũng là chỉ dấu ly kỳ. Ông ta đã từng là phụ tá Bộ trưởng Tư pháp thời Bill Clinton và nổi tiếng vì vận động cho ông Clinton ký lệnh toàn xá cho rất nhiều người có tội vài tiếng trước khi mãn nhiệm. Với thành tích rất tệ và dễ gây tranh luận từ thời Clinton, ông Holder này được chọn làm Bộ trưởng Tư pháp chỉ vì là người da đen hay sao"
***
Nói tóm lại, tất cả những tên tuổi trên đều dựa theo tin Radio Catinat, chưa được chính thức xác nhận, chưa ai được chính thức mời và cũng chưa ai chính thức nhận lời. Cũng có thể những tên nêu ra chỉ là những quả bóng thăm dò dư luận, hay những tin vịt tung ra để điệu hổ ly sơn, đánh lạc hướng thiên hạ.
Dù sao thì hầu hết các nhân vật này là những tên tuổi lớn và lõi đời về nếp sinh hoạt của Hoa Thịnh Đốn. Không có gì thể hiện chủ trương “thay đổi” và “đổi mới” của một ứng viên khác lạ. Thậm chí những người này còn “cũ” hơn những người mà các tân TT Clinton và Bush đã bổ nhiệm khi mới nhậm chức.
Nhận định một cách xây dựng tích cực thì có thể nói tân TT Obama là người thực tế, hiểu rõ nhu cầu thiết thực của guồng máy chính quyền, nên chọn toàn những khuôn mặt dầy dặn kinh nghiệm. Cũng hợp lý thôi. Nhưng hoàn toàn đi ngược lại những hứa hẹn thay đổi của ứng viên Obama.
Với quá nhiều khuôn mặt cũ, nhiều người cũng lo ngại triều đại Obama sẽ chỉ là triều đại Clinton thứ ba. Nhờ đó, biết đâu còn ít tệ hơn nhà cách mạng Barack! Nếu vậy thì thà đưa Hillary lên làm Tổng thống còn hơn... Nhưng dù sao, so sánh ông Obama với Chúa Cứu Thế như tờ Time hay Abraham Lincoln như tờ Newsweek là có ý phóng đại và biết đâu lường gạt những kẻ sẵn sàng bị lường gạt!
Nói cách khác, những lời ông Obama hứa hẹn thay đổi và đổi mới trước đây về nhân sự và cách làm việc đều có vẻ chỉ là những chiêu bài tranh cử. Chỉ không biết những hứa hẹn về y tế, an sinh, xã hội, thuế, trợ cấp, tăng lương… cũng có là chiêu bài tranh cử hay không thôi.
Kẻ viết bài này không là thầy bói chuyên nghiệp nên không đoán chính xác được câu trả lời. Chỉ biết cầu mong tất cả các hứa hẹn đều không chỉ là chiêu bài tranh cử, mà sẽ có vài chuyện được thực hiện (23-11-08).
Gửi ý kiến của bạn
