Hôm nay,  

Nghệ Thuật Vĩnh Cửu Ars Est Longa

20/06/201200:00:00(Xem: 15733)
Hai buổi chiều thứ bảy 16 và chủ nhật 17/6/2012, khi bầu trời thành phố Hoa Hồng xanh trong báo hiệu mùa nắng Hạ lại về, khi thời tiết bất thường của Portland, Oregon – mây xám gồng gánh mưa sa đi lánh mặt- đã ưu ái tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hàng trăm thanh nhân lịch khách đến hội trường Hollywood Center để chiêm ngưỡng các họa phẩm của 15 họa sĩ, trong đó có “ViVi” Võ Hùng Kiệt và Cát Đơn Sa đến từ California.

Những khuôn mặt trượng phu của cộng đồng như các ông Trịnh Đình Bội, Tiến Sĩ Nguyễn Kim Quý, ông Đoàn Kim Bảng . . . . những cổ thụ âm nhạc như Nhạc Sĩ Từ Công Phụng . . . và các phu nhân của họ, những nam thanh nữ tú thế hệ thứ hai của đồng bào tỵ nạn cộng sản và cha ông của họ, những người Mỹ yêu nghệ thuật, cả những vị giáo sư hội họa, và dĩ nhiên những khuôn mặt văn hóa nghệ thuật mọi ngành đều có mặt. (xem ảnh chụp đính kèm).

Các họa phẩm của họ miêu tả nhiều hình thái của cuộc sống qua biến thái của màu sắc. Tuy không có cảnh cung vàng điện ngọc của các vương triều những thế kỷ trước nhưng cũng có mỹ nhân đài các kiêu sa của một “Nàng Bạch Liên” (ViVi); không có những điển tích Kinh Thánh của các thế kỷ 13-18 nhưng cũng có bóng dáng đức tin trong “Chuỗi Bồ Đề” (ViVi), “Suy Niệm Lời Chúa” (Cao Uy-điêu khắc).

Không có thiên thần trên chín tầng trời nhưng cũng có “Thiên Thần Đáng Yêu, Hạ Sinh Vì Đời, Bé NaNa và Cào Cào Lá Dứa” (ViVi), “Tuổi Mộng” (Cao Uy), “Baby” (Lý Ngọc) ngay trong thần thế quanh ta.

Không chỉ có loài hoa lá khoe sắc thắm chân phương của đất trời như “Hoa Phong Lan, Hoa Irish Tím, Hoa Irish Xanh” (Cát Đơn Sa), “Hoa Đầu Mùa” (Sen Trang), “Flowers” (Bảo Trâm), “Leaves” (Tống Phước Cường), mà còn có cả bông hoa khoe ngữ ngôn tình cảm của loài người như “Áo Trắng Ti-gôn, Nàng Bạch Liên” (ViVi), “Xuân Thì, Thả Tóc” (Phạm Băng Hồ); và có đủ bốn mùa Xuân Hạ Thu Đông như “Xuân Thì” (PBH), “Nắng Hạ, Thu Phong” (Huỳnh Vinh),”Hạ Vàng Hắc Tiêu” (ViVi), “Thu” (Duy Cường), “Tuyết Đầu Mùa” (ViVi); có đủ “tâm trạng” của cả đất trời và loài người; huyên náo như “Baby” (Lý Ngọc), “Mảng Đời 13” (Lê Văn Hưởng), “Tuổi Mộng” (Cao Uy), “Chợ Nổi” (Huỳnh Vinh); trầm mặc như “Tĩnh Vật” (LVHưởng), “Hoang” (Thụy Phong), “Between” (TP Cường), “Rainbow” (Bảo Trâm), “Chuỗi Bồ Đề” (ViVi).


Không chỉ “phong lưu” như “Giấc Mơ Hồng, Giấc Mơ Xanh” (Hoàng Kim), “Vui Dưới Trăng” (Thụy Phong), “Tỳ Bà Áo Đỏ, Chân Dung Tự Họa” (ViVi), “Âu Yếm” (Cát Đơn Sa), mà cũng “phong trần” như “Bán Rau” (Hải Chí), “U Sầu” (Khánh Huỳnh).

Màu sắc không chỉ hiển hiện thường xuyên nhưng lắm khi cũng ẩn náu; kín đáo nhường chỗ cho “chủ đề” lọt ra ngoài “à perte de vue” để cho khách thưởng ngoạn “arrìere-pensée” như trong “Áo Trắng Ti-gôn” (ViVi). Cái “prix dor” (đáng giá, đắt giá) của tranh là ở chỗ đó!

Họa sĩ Vivi không xa lạ với độc giả báo “Tuổi Hoa”; một nguyệt san chuyên về giáo dục thiếu niên có tòa soạn đặt tại nhà sách đường Kỳ Đồng Q3 Saigon trước 1975 do Dòng Chúa Cứu Thế chủ trương xuất bản. Một số trong 10 bức tranh của ông đã từng xuất hiện trên báo chí Việt hải ngoại. Họa sĩ ViVi đã thay thế họa sĩ Nguyễn Rĩ vẽ cho nguyệt san Tuổi Hoa khi vị tiền nhiệm gia nhập quân ngũ sau vụ cộng sản vi phạm ngừng bắn hồi Tết Mậu Thân. Họa sĩ Nguyễn Rĩ ký dưới bút hiệu “R Nguyễn” đã giã từ cây cọ từ đó đến nay và hiện cư ngụ tại California. Ông không chỉ giã từ cây cọ mà còn giã từ đời “tham, sân, si” của xã hội; thường xuyên ẩn mình ở chốn thiền môn. Ông mới là thần tượng của người viết bài này; không phải Họa sĩ Tạ Tỵ mà tác giả bài này đã thụ huấn trong một niên khóa chín tháng hồi thập niên 1960s.

Được biết, hội Họa Sĩ Oregon đã được thành lập - không chính thức với danh xưng “Hội Họa Sĩ Việt Nam Vùng Tây Bắc Hoa Kỳ”- từ năm 1994 với 7 thành viên chính thức sáng lập gồm các họa sĩ Nguyễn Tuấn Khanh, Phạm Ngọc Thẩn, Nguyễn Văn Nhớ, Tống Phước Cường, Lê Văn Hưởng, Nguyễn Đại Giang và Huỳnh Vinh. Ngoài ra còn các cảm tình viên của hội hoạt động với tư cách riêng. Kể từ năm 2009 đến nay, Hội đã làm thủ tục tái đăng bộ với danh xưng “Vietnamese Artists Society” cũng có giấy phép hoạt động bất vụ lợi (non-profit) như trước đây do chính phủ liên bang và tiểu bang Oregon cấp.

Để kết luận về buổi triển lãm này, có thể nói như câu châm ngôn “Autant dhommes, autant davis” (đa nhân túc ý) hay “Mỗi tranh mỗi vẻ, mười phân vẹn mười!”.

Hà Bắc
(viết tặng Hội Họa Sĩ Oregon)

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.