Hôm nay,  

Về Chuyện Đồng Tính Luyến Ái

06/07/201200:00:00(Xem: 15268)
Giới tính thứ ba (third gender) có nghĩa là không phải nam mà cũng không phải nữ, hay nói nôm na ra là những người đồng-tính-luyến-ái.

(The terms third gender and third sex describe individuals who are categorized by their will or by social consensus as neither male nor female, as well as the social category present in those societies who recognize three or more genders).

Các cậu cảm thấy rất khổ sở trong cơ thể của người con trai, vì lúc nào trong đầu của các cậu cũng nghĩ rằng mình là con gái. Tuy mang thân xác là một thanh niên, nhưng sự suy nghĩ cùng với những ước mơ, hay sự bộc lộ tình cảm cùng với những sở thích hoặc những hành vi cử chỉ của họ đều rập y theo khuôn mẫu của một người thanh nữ…

Họ hằng mơ ước được trở thành là một thiếu nữ duyên dáng theo đúng nghĩa của nó.

Ý tưởng nầy đã bắt đầu nhen nhúm từ tuổi dậy thì, và họ vẫn cứ nuôi dưỡng giấc mơ là một ngày nào đó họ có thể chuyển đổi giới tính của mình để trở thành một người phụ nữ trọn vẹn…

.Một hiện tượng khá phổ biến

Theo phỏng đoán của Indiana University Kinsey Reports, có khoảng 10% nghĩa là 665 triệu người trên tổng số 6,6 tỷ dân số thế giới là homo. Đặc biệt là đồng tính nam gay nhiều hơn đồng tính nữ lesbian.
dong_tinh_bia_sach_very_thai
Bìa sách "Very Thai".
Xung quanh ta, thí dụ như trong sở làm, chợ búa, trong giới thể thao, giới nghệ sĩ hay tài tử, nhà nghệ thuật, nhà chánh trị, nhà trí thức, nhà giáo, nhà văn, vân vân đều nhan nhản thấy có hiện tượng nầy!

Theo ước đoán của các giới chức năng Việt Nam thì cứ 10.000 – 12.000 người, thì có một người giới tính không rõ ràng hoặc có cấu trúc...bất bình thường mà thiên hạ gọi nôm na là lại đực lại cái, hay bóng.

Trong xã hội thì ai cũng biết, có người thế nầy kẻ thế nọ…Hơn nữa, xã hội ngày nay đã cởi mở rất nhiều, nên bớt xem chuyện đồng tính luyến ái, bóng, đồng hệ, ô môi, homo, gay, lesbian là chuyện tabou cấm kỵ

Tuy nhiên, thành kiến và sự kỳ thị đối với homo vẫn còn thấy tồn tại khá mạnh mẽ tại một vài nơi trên thế giới.

Wikipédia: Đồng tính, lưỡng giới và chuyển giới ở Việt Nam

Trăm đắng ngàn cay

Họ không giống ai hết nên phải chịu đựng thành kiến và sự dèm pha của xã hội, sự khinh rẻ của bạn bè và sự ruồng bỏ của gia đình. Họ rất khổ sở nhưng cha mẹ họ cũng không khá gì hơn.

Con cái không được bình thường là ác mộng của tất cả các bậc cha mẹ.
dong_tinh_cat_tuyen
Ca sĩ Cát Tuyền. (hình Internet)
Rồi còn cái vụ có cậu hay cô lúc đầu thì rất normal, lấy vợ lấy chồng, có con có cái như mọi nguời bình thường. Thế rồi, tự nhiên đùng một cái họ từ bỏ tất cả để chạy theo người yêu mới, nhưng kẹt là người ấy lại cùng giới tính với họ... Họ được gọi là người lưỡng tính, ái nam ái nữ.

Và cũng không ai hiểu nổi tại sao hết!

Nguyên nhân từ đâu?

Khoa học thì nói là có sự lệch lạc trong tế bào não thế nào đó nên họ mới như thế...

American Academy of Pediatrics thì cho rằng thiên hướng về tình dục sexual orientation là do sự tổng hợp cửa yếu tố bẩm sinh (gene), hormone và ảnh hưởng của môi trường sống...

Nhưng tất cả cũng chỉ là giả thuyết mà thôi!

Theo nhà phân tâm học Đức, ông S. Freud, thì yếu tố sinh học và yếu tố tâm lý đóng một vai trò không nhỏ trong thiên hướng đồng tính luyến ái homosexuality.

Ông ta tin rằng lưỡng tính luyến ái bisexuality (nghĩa là có thể ăn nằm với người khác phái tính cũng như với người cùng phái tính)) là khuynh hướng phổ quát trong xã hội loài người.

Và đồng tính luyến ái là một lệch lạc từ lưỡng tính luyến ái.

Cũng theo Freud, đối với trường hợp người đồng tính luyến ái sâu đậm (deep rooted) thì hết thuốc chữa, nghĩa là không có cách hay liệu pháp tâm lý reconversion therapy nào khả dĩ có thể giúp họ trở lại trạng thái bình thường dị tính luyến ái heterosexuality như đa số mọi người trong chúng ta được.

Phật giáo thì cho rằng đây là cái nghiệp phải gánh chịu mà thôi.

Thư Viện Hoa Sen. Đồng tính luyến ái có được Phật Giáo chấp nhận không?
http://www.thuvienhoasen.org/D_1-2_2-92_4-5363_5-50_6-1_17-22_14-1_15-1/
dong_tinh_xem_dien_hanh
Bà nhà của người gõ xem diễn hành La Fierté Gay Montréal 2011.(photo NTC 2011)
“…Đạo Phật tin rằng, mọi sự mọi vật trên thế gian là vô thường, cuộc sống nhân sinh cũng chuyển dịch biến hoá không ngừng và tuỳ theo nghiệp của mỗi chúng sinh, giới tính có thể thay đổi từ giới này sang giới khác như người nam trở thành người nữ hay ngược lại và chuyển dịch từ đời này sang đời khác.[3] Ngay cả trong đời hiện tại cũng đã có nhiều người hoặc tự mình thay đổi với sự trợ giúp của y khoa hay tự nhiên thay đổi giới tính. Dù thế nào cũng không ra ngoài nhân quả. Mỗi người trong chúng ta mang trong mình cái nghiệp, nghiệp lành nghiệp dữ mình làm mình chịu, có gieo nhân tất có quả. Theo lý này, chúng ta thương yêu người nào, dù cùng giới tính hay khác giới tính đều là có duyên nợ với người đó ở quá khứ. Chính duyên và nợ quá khứ thúc đẩy chúng ta thương yêu trong hiện tại. Đó là quan hệ nhân quả bình thường…

Đối với Phật Giáo, đạo Phật là đạo từ bi cứu khổ, bình đẳng và không phân biệt chủng tộc, tôn giáo, mầu da và giới tính. Với nguyên tắc thương yêu tất cả mọi loài chúng sinh, Phật giáo không chủ trương xét xử, không chống đối hay chỉ trích người khác, đơn thuần chỉ dựa trên tính chất của người đó, vì điều này được xem như là một sự phê phán thiên vị và không công bằng. Vì thế, xuyên qua những lời giảng dạy của Đức Phật, chúng ta không thấy Ngài phê phán những người đồng tính về phương diện đạo đức…” (ngưng trích)

Lập trường của Giáo hội CG đối với việc đồng tính luyến ái

Lm Agostio Nguyễn văn Dụ. Đồng tính luyến ái
http://www.binhtrung.net/index.php?option=com_content&view=article&id=1899:dong-tinh-luyen-ai&catid=38:tuoi-tre-vao-doi&Itemid=137

“Xét về mặt khách quan, Giáo Hội luôn dạy rằng việc làm tình với người đồng phái tính là một hành động xấu vì đi ngược lại với chương trình mà Thiên Chúa đã thiết định khi tạo dựng con người. Sách Sáng Thế Ký trình bày việc Thiên Chúa dựng nên con người, có nam, có nữ, để họ kết hiệp và bổ túc cho nhau, đồng thời cộng tác với ngài trong việc thông truyền sự sống. Sách Lêvi trong đoạn 18 cũng trình bày những điều kiện cốt yếu để thuộc về dân Chúa, đoạn văn này loại bỏ những người đồng tính luyến ái ra khỏi cộng dồng Dân Chúa. Trong Tân Ước, Thánh Phaolô coi sự đồng tính luyến ái là thí dụ cụ thể về sự mù quáng của nhân loại, sau khi loài người phá đổ sự hòa hợp với Đấng Tạo hóa và các thụ tạo để thay thế vào đó bằng những hành động sai trái về luân lý.

Ngày nay, có nhiều phong trào, kể cả một số người công giáo, đòi Giáo Hội phải thay đổi lập trường, phải coi việc đồng tính luyến ái tự bản chất không có gì là xấu nếu nó là đồng tính luyến ái bẩm sinh và nếu hai người đồng phái yêu nhau thành thực” (ngưng trích)

Ai muốn hiểu sao cũng được hết!
Bangkok, thiên đường của giới tính thứ ba

Có thể nói Bangkok, thủ đô của Thái Lan, là nơi tập trung chùa chiền trang nghiêm Phật Giáo nhiều nhất trên thế giới, nhưng trớ trêu thay, lại cũng là nơi nổi tiếng là chốn ăn chơi trụy lạc nhất nhì trên thế giới không đâu bằng.

Khu phố nào cũng có chùa. Đi đâu cũng gặp chùa là chùa, nhưng đối diện chùa đôi khi lại là nhà tắm hơi Steam bath hay đấm bóp mát-xa mát-gần dành cho cánh đàn ông.

Hiện tượng homo, gay, pédé (đồng tính nam), lesbian (đồng tính nữ), lại đực, lại cái và hoán chuyển giới tính (transgender, transsexual) được thấy khá phổ biến khắp mọi nơi ở Bangkok.

Dân Thái gọi những người hoán chuyển giới tính là katoeys hay ladies boys (cậu cô).

Transgender is a general term applied to a variety of individuals, behaviors, and groups involving tendencies to vary from culturally conventional gender roles.

Transsexualism is an individual's identification with a gender inconsistent or not culturally associated with their biological sex. A medical diagnosis can be made if a person experiences discomfort as a result of a desire to be a member of the opposite sex, or if a person experiences impaired functioning or distress as a result of that gender identification.

Theo Philip Cornwel Smith, một nhà văn sống nhiều năm tại Bangkok, cho biết là tại xã hội Âu Mỹ, thì mối quan hệ giữa đàn ông và đàn bà theo đúng nghĩa cũng không phải dễ dàng gì đâu.

Theo ông ta, đây là lý do tại sao một số đàn ông Tây Phương bỏ rơi phái nữ để đi tìm các người đàn ông khác.

Những ladies boys sẽ đảm nhận vai trò trung gian giữa hai giống đực và cái (theo tác phẩm Very Thai-Everyday Popular Culture 2005).

Thái Lan, một quốc gia thật cởi mở

Thái Lan bớt xem việc chuyển đổi giới tính là điều cấm kỵ tabou...

Họ nhìn vấn đề nầy một cách rộng lượng hơn, và quan niệm đây cũng chỉ là một việc rất bình thường mà thôi.

Có phải chăng Phật Giáo đã ảnh hưởng rất nhiều vào cách suy nghĩ khoan dung của người Thái?

Theo ý kiến của cô Crystal, một katoey và đồng thời cũng là manager của hãng Nong Film rất nổi tiếng, thì cái vóc dáng nhỏ thó mảnh khảnh của người đàn ông Thái thường được đề cao và ưa chuộng trong văn chương nghệ thuật Thái Lan. Nó là biểu tượng cho cái đẹp của người phụ nữ Thái Lan. Có lẽ đây là lý do chính đã thúc đẩy các cậu muốn chuyển đổi giới tính để trở thành các cô.

Khác với bậc phụ huynh sống tại vùng nông thôn còn nặng về bảo thủ, thì phần đông cha mẹ tại thành thị thường có khuynh hướng cởi mở hơn đối với vấn đề chuyển đổi giới tính. Họ ít khi ngăn cấm hay phản đối việc con cái muốn làm cái chuyện ngược đời nầy.

Ngày nay, tại Thái Lan rất nhiều cô nhiều cậu mơ ước được đổi giống lúc họ còn rất nhỏ tuổi. Chắc chắn đây là ác mộng của gia đình nhưng cha mẹ vì thương con nên ít khi chống đối lại ý muốn của chúng.

Có nhiều cậu đã bắt đầu sử dụng hormones để giúp thay đổi hình dáng cơ thể từ tuổi 12-13. Cậu nào có gia đình khá giả thì thường được cho phép đi chuyển đổi giới tính tại bệnh viện…Trước một nhu cầu khá đặc biệt nầy, một số bác sĩ thẩm mỹ tạo hình chụp lấy thời cơ nhảy ra kiếm ăn làm giàu.

Bangkok, thủ đô Thái Lan có thể được xem như dẫn đầu leader trên thế giới về phẫu thuật biến đổi cậu thành cô (thường thấy nhất) hoặc ngược lại.

Năm 2010 vừa qua, trong cuộc thi tuyển lựa hoa hậu hoàn vũ tổ chức tại Mexico, “cô” Thanaporn Anyasiri, 26 tuổi, người Thái Lan, sinh viên ngành kinh tế đã đoạt danh hiệu hoa hậu chuyển đổi giống.

Giải phẫu chuyển đổi giới tính SRS (SEX REASSIGNEMENT SURGERY)

Đây là những cuộc giải phẫu tạo hình rất khó khăn và phức tạp.

Các bác sĩ phải thật giỏi, thật khéo tay và đồng thời cũng cần phải có óc thật nghệ thuật nữa.

Hormone sẽ được sử dụng từ một năm trước để chuẩn bị. Biến chứng rất dễ xảy ra. Tuy biết vậy, nhưng các cô các cậu vẫn quyết tâm nhào vô.

Nói chung thì các cô rất hài lòng và tâm sự rằng họ đạt nhiều hạnh phúc thật sự sau khi được giải phẫu đổi giống.

Các bạn chắc cũng thắc mắc không biết đồ giả như vậy có xài được hay không? Về điểm nầy thì người gõ xin chịu thua thôi, nhưng mình lại nghĩ rằng đồ thiệt đôi lúc còn trở chứng bất tử nữa thì còn nói chi đến đồ giả!

Một trong nhiều bệnh viện nổi tiếng về thẩm mỹ và giải phẫu SRS phải kể đến Yanhee International Hospital.

Đây là một bệnh viện cao tầng rất tân tiến nằm trong một khu sang trọng giữa thủ đô Bangkok, Thái Lan.

Video: Cậu thành cô hay đực thành cái y như thật (yếu bóng vía, đau tim đừng nên xem)

Video of Sex Reassignment Surgery, Male to Female Gender
http://freethoughtblogs.com/camelswithhammers/2012/04/09/video-of-sex-change-surgery-male-to-female-gender/

Trong bệnh viện nầy, thì khu giải phẫu chiếm trọn tầng thứ năm. Bác sĩ Greechart Porsinsirirak, là một trong nhiều vị bác sĩ tài ba của bệnh viện Yanhee.

Ngoài việc đổi giống, bệnh viện còn đảm nhận rất nhiều dịch vụ khác nữa, chẳng hạn như: bôm ngực, hút mỡ bụng, sửa cằm, sửa mũi, chân mày, chỉnh hình và tân trang lại phụ tùng theo sở thích của khách hàng. Chẳng hạn như cắt tém cho nó gọn ghẽ dễ coi, vá lại như còn origin, giúp súng lớn hơn hay dài thêm ra, giải phẫu mặt hay căng da mặt, kể cả sửa lại giọng nói cho tốt để làm ca sĩ đi show, vân vân và vân vân.

Giá biểu giải phẫu chuyển đổi giới tính SRS:

- Cậu thành Cô (male to female): 6.500$ + tiền nằm bệnh viện và săn sóc trong 14 đêm.

- Cô thành Cậu (female to male): 15.100$ + tiền nằm bệnh viện 27 đêm.

Được biết giá biểu một đêm là 130$

Khách hàng của bệnh viện Yanhee thường từ 16 đến 65 tuổi.

Thỉnh thoảng cũng có khách hàng quá nhỏ tuổi xin được giải phẫu, nhưng đều bị từ chối và được bác sĩ Greechart khuyên bảo nên chờ thêm vài ba năm nữa để sự quyết định được chính chắn hơn, nhưng lại được những bệnh viện khác lượm hết những khách hàng nhỏ tuổi này.

Theo báo chí bên nhà, ca sĩ Cindy Thái Tài và Cát Tuyền đã được giải phẫu chuyển đổi giới tính tại Thái Lan. Và ca sĩ Cát Tuyền đã lấy chồng sau đó.

“Tối qua, tại nhà hàng Quốc Thanh (TP HCM), đám cưới của ca sĩ chuyển đổi giới tính Cát Tuyền cùng nghệ sĩ cải lương Chinh Nhân diễn ra trong không khí trang trọng và vui vẻ. Dù cuộc hôn nhân của họ chưa được chính quyền công nhận trên giấy tờ nhưng đôi uyên ương cho biết họ tin tưởng sự lựa chọn của mình là đúng đắn”
http://www.baomoi.com/Cat-Tuyen-len-xe-hoa/71/1525128.epi.

Vẫn còn nhiều khó khăn

Tuy xã hội Thái Lan đã cởi mở rất nhiều, nhưng không vì thế mà giới kateoys đã có được cuộc sống yên vui như mọi người.

Về mặt hành chánh, họ vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn mỗi khi cần phải xin giấy tờ tùy thân.

Còn về mặt pháp lý, họ vẫn còn mang giới tính cũ của họ trước ngày được giải phẫu đổi giống. Tuy ngày nay mặt mũi, dáng dấp họ đã là đàn bà 99% nhưng trên giấy tờ thì họ vẫn còn là đàn ông…Đây mới thật là điểm quá ư là rắc rối cho họ.

Không như Nhật Bản, các quốc gia khác như Đại Hàn, Nam Dương, Tân Tây Lan và Úc Châu là những quốc gia rất uyển chuyển trong việc thích nghi vào tình trạng của người được đổi giống.

Các ladies boys ở Thái Lan than phiền là họ không thể nào đệ nạp đơn để xin job làm cảnh sát hoặc xin passeport đi du lịch.

Tuy vậy, tình thế có vẻ cải thiện hơn lúc gần đây. Bằng chứng là vừa qua, hãng hàng không PC Air của Thái Lan công bố họ đã làm thủ tục tuyển dụng bốn nữ tiếp viên trẻ đẹp (thật ra là bốn cậu ladies boys). Những người may mắn nầy sẽ bắt đầu nhận việc vào tháng tư /2011.

Không còn con đường nào khác

Ngày nay tại Thái Lan, càng ngày càng có thêm nhiều ladies boys ăn nên làm ra, chẳng hạn như có người đã trở thành bác sĩ, luật sư, thương gia, manager hãng phim, nghệ sĩ, vũ nữ, thơ ký văn phòng, thậm chí còn có Toom, một cựu vô địch môn võ cổ truyền Thái Lan sau khi được chuyển đổi giới tính đã trở thành cô gái mỹ miều chuyên dạy võ cho trẻ em.

Vì đa số ladies boys xuất thân từ nông thôn nghèo khó, chẳng hạn như tỉnh Chiang Mai nằm ở cực Bắc của lãnh thổ Thái Lan, dân tình ở đây còn thủ cựu, bảo thủ và thành kiến với vấn đề katoeys, nên đã vô tình xô đẩy các ladies boys hay katoeys phải tìm đường phiêu bạt về vùng Bangkok nằm về phía Nam. Một số lớn tấp vào thành phố duyên hải Pattaya khét tiếng về kỹ nghệ tình dục và không ít người làm trong các nhà tắm hơi.

Họ không thể làm nghề gì khác hơn là cái nghề xưa nhất của nhân loại, đó là nghề...bán trôn nuôi miệng.

Tại Montréal, Canada

Từ 2009, tại Québec, giải phẫu đổi giống SRS được miễn phí cho mọi người, nếu họ được chấp nhận.

Giải phẫu đổi giống cậu thành cô (vaginoplastie) tốn lối 18.000$ và do chánh phủ đài thọ, nghĩa la free cho bệnh nhân (Régie dAssurance Maladie Québec cho rằng đây là một ca bệnh nên chấp thuận trả tiền).

Có cả trăm ca đã được thực hiện tại một bệnh viện tư của Dr Pierre Brassard và Dr Eric Bensimon tại Montréal.

Thấy trong quảng cáo, có nói đến một bà đầm 50 cái xuân xanh ở Mascouche, vùng ngoại ô phía bắc Montréal vừa được đổi giống thành cậu. Thiệt hết ý!

Và điều kiện để được chấp thuận giải phẫu đổi giống SRS cũng không kém phần gay go!

Hãy suy nghĩ cho kỹ, chớ cắt thẻo bỏ đi rồi thì khi đổi ý muốn gắn trở lại như cũ, hổng có được đâu nghen (irreversible)!

Kết luận

Video: Breaking: President Obama: I Support Gay Marriage
http://www.youtube.com/watch?v=7F06_knuiGU

July 1st, and on Bloor Street some people were dressed to celebrate Canada Day, others to support Italy or Spain– who were to clash later in the afternoon for the Euro Cup final– and even more were dressed for the Pride Parade, an event that would see 1, 000, 000 lining the streets of the city on a scorching hot day.

Bóng, ô môi, bán nam bán nữ, lại đực lại cái, đồng hệ, homo, lesbian, transvesties, katoeys, ladies boys, là những từ không mấy đẹp đẽ gì cho lắm (về mặt xã hội) để ám chỉ một giới khá đặc biệt...đó là giới tính thứ ba (the Third Gender).

Từ ngàn xưa đã có họ rồi, nhưng ít người dám nói đến vì lúc bấy giờ là việc cấm kỵ tabou.

Ngày nay, nhân sinh quan lẫn tư duy của con người đã thay đổi ít nhiều, cho nên chuyện “không giống ai” nêu trên đôi khi cũng được thiên hạ đem ra bàn bạc một cách thật sự công khai và cởi mở.

Tại nhiều quốc gia Tây Phương trong đó có Canada, đã có luật cấm kỳ thị giới homo. Và pháp luật cũng cho phép hai người cùng giới tính được quyền kết hôn với nhau đúng theo pháp lý của một cặp vợ chồng bình thường.

Ở Montréal, một khu phố gay được mệnh danh là Village Gay nằm trên đường Ste-Cathérine Est ở khoảng giữa hai đường St-Hubert và Papineau, là làng gay có thể nói là nổi tiếng nhất tại Bắc Mỹ... Và cũng vì thế, Montréal hãnh diện là một trong những thành phố thật sự văn minh, tiến bộ và cởi mở trên thế giới!

Mỗi năm vào mùa hè, giới gay Montréal có tổ chức diễn hành xe hoa trong một cuộc lễ hội to lớn, tưng bừng đầy màu sắc gọi là LA FIERTÉ GAY(niềm tự hào là Gay), quy tụ được sự tham dự khắp mọi nơi của cả ngàn dân gay, lesbian, transvesties, ladies boys và dĩ nhiên cũng có sự hiện diện của giới homo và lesbian người Việt Nam nữa.

Họ ăn mặc, cô cũng như cậu, hết sức lạ kỳ, diêm dúa, mát mẻ hết biết, nhảy múa, uốn éo thật sexy thấy mà ứa gan.

Ai thấy chướng tai chướng mắt, khó chịu thì đừng có dòm. Xứ tự do mà!

Đặc biệt cũng có sự ủng hộ công khai xôm tụ của một số chánh khách, không ngoài mục đích quảng cáo hay kiếm phiếu cho kỳ bầu cử sắp tới.

Gay, lesbian, ladies boys là những hiện-tượng thực tế trong cuộc sống xô bồ ngày nay. Họ được sanh ra là đã như vậy đó…

Xin đừng hỏi tại sao vì không ai có thể trả lời cho đúng được hết.

Chỉ xin nhìn sự việc đó bằng một con tim cùng với một tấm lòng rộng mở./.

Tham khảo:

-Lena Mauger. Au pays des hommes femmes; Le Nouvel Observateur 20-30 Avril 2008
http://hebdo.nouvelobs.com/hebdo/parution/p2268/articles/a373252.html
Montréal, 2012

Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.