Hôm nay,  

TT Obama Thua TT Bush?

25/06/201300:00:00(Xem: 10398)
...Obama cứ việc xả súng bắn không cần hỏi han bắt bớ gì hết...

Cách đây không lâu, khi các vụ xì-căng-đan khủng bố tấn công Benghazi, sở thuế IRS làm khó dễ các tổ chức bảo thủ, và bộ Tư Pháp theo dõi nhà báo nổ ra được hai ba tuần gì đó, các công ty thăm dò dư luận cho biết tỷ lệ hậu thuẫn của TT Obama vẫn chẳng thay đổi. Một vài anh nhà báo cấp tiến hớn hở viết bài diễn giải rằng điều đó chứng tỏ dân chúng vẫn tin tưởng tuyệt đối vào TT Obama, coi ông như là một người hoàn toàn lương thiện, không như Nixon, mà cũng không phải là loại u mê như Carter.

Một vài nhà báo khác trung thực hơn, thì lại cho là còn quá sớm, chưa ai thấy có gì thật sự đáng gọi là xì-căng-đan cả. Phải đợi thêm một thời gian mới biết rõ. Như vụ Watergate, đến cả năm sau mới khiến TT Nixon phải từ chức.

Tuy chưa vụ nào được sáng tỏ hơn vì cho đến bây giờ quốc hội vẫn còn đang tiến hành các cuộc điều trần, nhưng rõ ràng là các vụ lộn xộn này không có triệu chứng gì là sẽ biến mất hay chìm xuồng trong ngắn hạn. Trái lại, chỉ thấy những dấu hiệu có thể ngày một trầm trọng hơn thôi.

Chẳng hạn như vụ sở thuế IRS. Một bà giám đốc IRS ra điều trần trước quốc hội, thú nhận văn phòng IRS ở Cincinnati đã “ngủ” cả năm trời trên cả xấp hồ sơ xin miễn thuế của các hội đoàn bảo thủ có liên hệ với các nhóm Tea Party, vì các viên chức thuế vụ phải chờ chỉ thị của “Hoa Thịnh Đốn”. Bà cũng cho biết “Hoa Thịnh Đốn” đã yêu cầu chuyển cả mấy chục hồ sơ thuế của các tổ chức Tea Party về cho họ. Cả hai câu chuyện chỉ xác nhận việc làm khó dễ các tổ chức bảo thủ không phải chỉ xuất phát từ vài viên chức địa phương trong văn phòng IRS tại Cincinnati, mà hiển nhiên là có sự phối hợp hay chỉ đạo chặt chẽ từ Hoa Thịnh Đốn.

Điều chưa rõ là không biết “Hoa Thịnh Đốn” ở đây nghiã là gì? Trung ương IRS? Hay là bộ Tài Chánh là bộ quản lý IRS? Hay là chính Tòa Bạch Ốc?

Hay vụ anh Edward Snowden tố giác cho hai tờ báo The Guardian bên Anh và Washington Post bên Mỹ chuyện Cơ Quan An Ninh Quốc Gia NSA thu góp tin tức về cả triệu cuộc điện đàm của dân Mỹ trong nước Mỹ, cũng như theo dõi hàng chục triệu người qua các trang mạng. Chưa biết sẽ đi xa đến đâu, nhưng hiển nhiên đây là vụ lớn nhất vì đụng thẳng vào ưu tư lớn nhất của dân Mỹ bất kể khuynh hướng chính trị cấp tiến hay bảo thủ, già hay trẻ, trắng hay đen. Đó là quyền tự do phát biểu tư tưởng và quyền bảo vệ chuyện riêng tư cá nhân.

NSA khẳng định tuyệt đối tuân thủ theo luật và chỉ nghe lén điện đàm khi có giấy phép toà án. Nhưng anh Snowden bây giờ lại khai huỵch tẹt ra là các chuyên gia thật ra muốn nghe lén lúc nào cũng được mà chẳng cần giấy phép tòa gì hết. Trên thực tế các chuyên gia muốn nghe thì cứ nối giây vào là nghe thôi, giấy phép của tòa cũng chỉ là mảnh giấy, không có gì bảo đảm cả chục ngàn chuyên viên không ai dám nghe lén nếu không có giấy phép đó. Các tòa án làm sao giám sát được chuyện này? Như IRS làm khó dễ các tổ chức Tea Party hoàn toàn bất hợp pháp cả mấy năm trời, mà có toà nào ngăn chận gì đâu?

Hay mới đây lại lòi ra vụ FBI sử dụng máy bay không người lái (drone) để theo dõi dân Mỹ trên đất Mỹ. Gây chấn động mới khiến các dân biểu, nghị sĩ nhẩy nhổm lên hỏi chuyện gì vậy? Chưa ai có câu trả lời.

Càng ngày mấy vụ xì-căng-đan càng đẻ ra nhiều chuyện động trời.

Từ ngày 9/11, ai cũng thấy Mỹ trước đó đã quá lơ là vấn đề an ninh, khiến cho một nhóm khủng bố có hai chục tên tàn phá nước Mỹ một cách thật khủng khiếp, chết gần 3.000 người, và từ đó đến nay, tốn cả ngàn tỷ đô để chống đỡ, thay đổi toàn diện cuộc sống hàng ngày của dân Mỹ. Họ chấp nhận là phải tăng cường an ninh, và chấp nhận hy sinh một phần nào tự do cá nhân vì an ninh chung.

Nhưng cái chấp nhận đó cũng tương đối thôi. Phe bảo thủ thì muốn chống khủng bố mạnh hơn nên chấp nhận hy sinh tự do cá nhân nhiều hơn, ủng hộ các biện pháp mạnh của TT Bush. Phe cấp tiến thì cho đó là cách chống khủng bố tiêu cực, không thể có kết quả tốt. Phải tôn trọng luật pháp hơn, và chống khủng bố bằng cách thay đổi thái độ, tìm hiểu về Hồi Giáo để cảm thông với họ nhiều hơn, và tìm cách hội nhập họ vào công đồng Hợp Chủng Quốc để giảm mâu thuẫn. Đó là quan điểm của TT Obama. Và dĩ nhiên, khuynh hướng này đã không tiếc lời thóa mạ TT cao bồi Bush. Họ chỉ trích TT Bush chà đạp nhân quyền, không còn tôn trọng luật pháp và Hiến Pháp.

Để rồi nước Mỹ bước vào kỷ nguyên của … Hy Vọng với tân TT Obama.

Bước vào một cách rầm rộ qua việc long trọng ký ngay lệnh đóng cửa trại tù khủng bố Guantanamo một ngày sau khi tuyên thệ nhậm chức. Tiếp theo bằng hai cuộc công du đi Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, hai nước Hồi Giáo lớn nhất Trung Đông, với hai bài diễn văn nức nở ca tụng văn minh Ả Rập và đạo Hồi Giáo, và xin lỗi bốn phương tám hướng. Một kỷ nguyên mới, một chính sách chống khủng bố mới, và một hy vọng mới.

Người ta thấy hình như cuộc chiến chống khủng bố thay đổi thực sự. Ông cao bồi Bush ồn ào đánh Afghanistan và Iraq, bắt tù mang về nhốt, tra tấn, ngược đãi, tìm cách đưa ra tòa án quân sự, rồi tung ra luật Patriot Act vi phạm đủ thứ luât. Bị chửi rủa không tiếc lời vì chính sách thô bạo, thiếu nhân đạo, thiếu tôn trọng nhân quyền, chỉ gây thêm thù oán trong khối Hồi Giáo và Ả Rập. Bây giờ, với tổng thống mới sẽ là chính sách mới.

Dân Mỹ nhìn bề ngoài thấy TT Obama có một chính sách chống khủng bố “nhân đạo” hơn, tôn trọng nhân quyền hơn. Do đó, họ ủng hộ mạnh hơn. Nhất là sau khi mấy ông già lờ mờ Na Uy trao giải Nobel Hòa Bình cho TT Obama. Nếu giải Nobel Hòa Bình có thể trao cho đồng chí Lê Đức Thọ được thì dĩ nhiên là TT Obama quả là xứng đáng hơn nhiều rồi.

Nhưng một năm qua, hai năm qua, rồi bốn năm qua, không ai thấy có gì mới lạ thay đổi. Khủng bố vẫn đe dọa, vài vụ tấn công lẻ tẻ vẫn xẩy ra, nước Mỹ vẫn tốn bạc tỷ để tự bảo vệ mình chống khủng bố. Trại tù Guantanamo vẫn lù lù đó 4 năm sau khi TT Obama rình ràng ký giấy đóng cửa. Nước Mỹ tốn mấy trăm triệu tiền viện trợ cho một đảo quốc thần tiên giữa Thái Bình Dương để họ nhận cho được một chục tên tù tốt số.

Rồi người ta bắt đầu thấy hình như có cái gì không ổn, kiểu như lời nói không đi đôi với việc làm. Và người ta khám phá ra TT Obama vẫn đánh khủng bố, đánh hăng gấp cả chục lần TT Bush, nhưng là … đánh lén trong âm thầm. Khôn khéo hơn ông cao bồi ồn ào nhiều.

Một mặt ông gia tăng gấp cả mấy chục lần các cuộc đột kích bằng máy bay không người lái. Hàng ngàn người bị cho là khủng bố bị giết bằng đạn bắn từ cả mấy cây số trên trời xuống. Tất cả đều được công bố là đại trùm khủng bố. Cứ vài tháng Nhà Nước lại loan tin đại đầu sỏ số một của Al Qaeda bị giết. Chẳng ai biết Al Qaeda có bao nhiêu đại đầu sỏ số một. Trong khi đó các cơ quan thông tin Ả Rập lại loan báo cả ngàn thường dân bị giết bằng máy bay không người lái. Không ai biết sự thật như thế nào.

Chỉ biết TT Bush dại dột bưng mấy ông khủng bố về các trại tù, từ Guantanamo đến Iraq, Afghanistan, và tại vài nước đồng minh khác nữa. Chỉ tổ tốn cơm nuôi chúng, lại còn bị sỉ vả không tôn trọng nhân quyền, ngược đãi, tra tấn, … TT Obama khôn hơn nhiều, cứ cho máy bay bắn chết hết, khỏi tốn tiền nuôi, cũng chẳng bao nhiêu người biết, mà có biết thì cũng chẳng ai biết bao nhiêu người bị giết, trong đó có bao nhiêu thường dân, bao nhiêu đàn bà trẻ con. Ai đi kiểm tra xác chết xem đó là xác trẻ con hay xác đầu sỏ số một Al Qaeda? Chẳng may có ông công dân Mỹ nào lỡ trúng đạn chết thì cũng chẳng báo phe ta nào làm to chuyện. Chuyện vi phạm nhân quyền của tù khủng bố cũng chẳng còn là vấn đề vì đâu có bắt tù nhân nữa đâu.

Thật ra, TT Obama chỉ cần ngồi trong Tòa Bạch Ốc vài tháng là đã hiểu ngay những lời xin lỗi Hồi Giáo của ông chẳng tên khủng bố nào để ý, nếu ông lơ là và khủng bố thành công tung ra được một vụ như 9/11 nữa thì cuộc đời chính trị của ông coi như cáo chung. Từ đó, mặc dù vì nhu cầu chính trị ông vẫn chỉ trích TT Bush là chà đạp nhân quyền rất mạnh, nhưng ông cũng vẫn phải đánh khủng bố, còn mạnh gấp cả chục lần TT Bush.

Cái oán ăm của chính trị Mỹ là ông cao bồi Bush đánh một, bị chửi tơi bời, ông Obama đánh mười, lại được bênh vực triệt để. TT Obama cứ việc xả súng bắn không cần hỏi han bắt bớ gì hết, trong khi trong nước, theo dõi cả triệu người, nhưng giới trí thức cấp tiến, truyền thông dòng chính nếu không xúm lại biện minh dùm thì cũng lờ đi.

Sau hơn bốn năm dây dưa, cách đây khoảng một tháng, TT Obama long trọng tuyên bố cuộc chiến chống khủng bố chấm dứt, bây giờ là lúc chúng ta trở về cuộc sống bình thường. “Phe ta” hồ hởi hoan hô, ca tụng, lại có dịp sỉ vả Bush đã mang con ngáo ộp Al Qaeda ra hù thiên hạ để áp đặt luật ái quốc Patriot Act, vi phạm đủ loại quyền làm dân, làm người của thiên hạ. Cái luật đó là con đẻ của ông luật gia Đinh Việt, dân tỵ nạn quen sống trong chế độ độc tài miền Nam VN, nên cũng rất nặng mùi độc tài, theo ý của mấy ông cấp tiến Mỹ.

Nhưng hình như “thiên mệnh” của Đấng Tiên Tri đã gần hết. Một tháng sau khi khoe cuộc chiến chống khủng bố đã chấm dứt, tương tự như TT Bush khoe “Mission Accomplished” ở Iraq, chính quyền Obama lại đành phải khiêng con ngáo ộp khủng bố ra lại và bây giờ thiên hạ lại được thông báo là chúng ta vẫn còn bị đe dọa hàng ngày. Báo hại hàng loạt nhà báo cấp tiến phe ta lại phải đổi giọng theo, rung chuông báo động lại và hoan hô việc theo dõi quy mô.

Chính quyền mau mắn cho biết trong mấy năm qua, đã khui ra được khoảng 50 vụ mưu toan khủng bố nhờ theo dõi kỹ. Nhưng ngay sau đó, ông chuyên gia về khủng bố, Peter Bergen tố ngay là thật ra chỉ có ba hay bốn vụ âm mưu bị khám phá nhờ theo dõi điện đàm hay emails, còn lại đều bị khám phá bằng các phương thức điều tra bình thường của CIA, FBI, với sự hợp tác của các chính quyền đồng minh. Tám mươi tỷ một năm và cả triệu người bị theo dõi để chỉ khám phá được ba hay bốn vụ trong bốn năm trời có phải là cái giá đáng trả không?

Dân Mỹ không khờ khạo quá mức như vậy. Họ bắt đầu thắc mắc. Ông tổng thống của trong sáng (transparency) này dường như luôn luôn nói một đàng làm một nẻo, trống đánh xuôi kèn thổi ngược.

Trong những ngày tháng qua, hàng loạt thăm dò dư luận đã được tung ra.

Thăm dò đầu tiên của Washington Post ngay sau vụ nghe lén điện thoại của Verizon nổ ra cho thấy phần lớn (56%) dân Mỹ vẫn chấp nhận. Vài ngày sau, vụ theo dõi trên mạng bị xì ra. Washington Post khám phá ra dân chúng hoảng sợ, đổi ý: đa số 52% chống.

Rồi Foxnews một tuần sau cho biết tới 62% dân Mỹ chống, gấp đôi con số 32% chấp nhận. Khối Cộng Hòa chống mạnh dĩ nhiên với 74%, nhưng khối độc lập cũng chống không kém với 67%, và ngay cả trong khối Dân Chủ thường là khối nhắm mắt hoan hô tổng thống, gần một nửa cũng chống luôn với 46%.

Trong vấn đề theo dõi các nhà báo, cứ ba người thì có hai cho rằng đây là lý do chính trị chẳng liên quan gì đến chuyện an ninh quốc gia như chính quyền Obama khẳng định.

Trong vấn đề Benghazi, gần 60% tin TT Obama đã không cho quân Mỹ đến cứu đại sứ Mỹ tại Libya để tránh xé to chuyện khủng bố tấn công hai tháng trước ngày bầu cử. Sau đó, đã làm mọi cách để ém nhẹm nội vụ cũng vì lý do bầu cử cận kề.

Trong vụ IRS, một nửa dân Mỹ cho rằng nội vụ đã được điều động từ Tòa Bạch Ốc để bảo đảm TT Obama tái đắc cử. Chỉ không rõ là đích thân TT Obama dính vào hay chỉ là ở mức những phụ tá cao cấp nhất của ông.

Thăm dò của Foxnews cũng đưa ra vài con số đáng quan ngại cho TT Obama. Trong ba người thì đã có hai người cho rằng bàn tay của Nhà Nước đã với quá xa, và họ đã mất tín nhiệm chính quyền Obama. Trong 10 người thì có 3 người cho rằng chính quyền này không trong sáng (transparent) bằng chính quyền Bush, 4 người cho rằng cũng như nhau, chỉ có 3 người thấy TT Obama trong sáng hơn đúng như ông tuyên bố.

Nói chung, tỷ lệ hậu thuẫn của TT Obama đã rớt 8 điểm, từ 52% khi đắc cử xuống còn 44%.

Kết quả thăm dò của Foxnews được xác nhận bởi hàng loạt thăm dò khác của Public Policy Polling, Gallup, CBS, Rasmussen, The Guardian, YouGov, cho thấy chỉ có từ 30% đến 40% dân Mỹ chấp nhận việc theo dõi quy mô của NSA, bất chấp mọi giải thích của TT Obama.

Nhưng đáng quan tâm nhất cho TT Obama là thăm dò của CNN, một cơ quan nổi tiếng là thân chính quyền.

Giống như thăm dò của Foxnews, tỷ lệ hậu thuẫn của TT Obama rớt 8 điểm nói chung. Nhưng CNN đi xa hơn nữa, và khám phá ra tỷ lệ rớt mạnh nhất là trong giới trẻ/sinh viên, là thành phần cử tri cột trụ của TT Obama. Trong giới trẻ từ 18 đến 29 tuổi, hậu thuẫn của TT Obama rớt tới mức kỷ lục 17 điểm, từ 65% xuống dưới đa số, 48%.

Được hỏi về tính lương thiện/thành thật của TT Obama, con số tin tưởng tổng thống rớt từ 60% xuống dưới một nửa, 49%. Trong khi đó, 53% dân Mỹ nghĩ TT Obama không có khả năng điều hành chính phủ một cách hiệu quả.

Ra ngoài nước Mỹ, hậu thuẫn của TT Obama cũng đã khác xa hồi ông mới xuất hiện năm 2008. TT Obama đi Bá Linh, đến đọc diễn văn đúng chỗ năm 2008 ông đã nói chuyện trước 450.000 người, hy vọng lấy lại tiếng tăm đang bị sứt mẻ nặng tại quốc nội. Nhưng cuối cùng chỉ có 1% số người đó hiện diện, tức là khoảng 4.500 người, trong đó có 4.000 người là chức sắc có giấy mời, khoảng 500 nhân viên an ninh, cảnh sát, nhà báo, và 0 người dân tự phát đến ủng hộ. Quảng trường chứa được nửa triệu người vắng tanh. Bài diễn văn của ông, từng được hy vọng sẽ có tiếng vang như các diễn văn để đời của các TT Kennedy và Reagan đọc cũng tại chính địa điểm này, đã tẻ nhạt, không một báo Đức hay Mỹ nào đăng lại.

Dù bênh vực TT Obama đến mức nào đi nữa thì người ta vẫn phải nhìn nhận TT Obama rất khéo dấu nhẹm những vụ xì-căng-đan này cho đến ngày nay, chứ nếu bị xì trước bầu cử thì giờ này ông đã được an nhàn đi tắm biển ở Hạ Uy Di rồi buổi tối về nhà viết hồi ký rồi.

Nhìn vào tỷ lệ hậu thuẫn 44% hiện nay của TT Obama, nhiều báo đã không khỏi so sánh với thăm dò mới nhất của Gallup về TT Bush. Tỷ lệ hậu thuẫn của ông cao bồi bị sỉ vả thậm tệ từ bao năm nay, đã leo lên tới 49%, năm điểm cao hơn đương kim TT Obama. (23-06-13)

Vũ Linh

Quý độc giả có thể liên lạc với tác giả để góp ý qua email: [email protected]. Bài của tác giả được đăng trên Việt Báo mỗi thứ Ba.

Ý kiến bạn đọc
20/12/201503:46:34
Khách
Tổng thống đương nhiệm bao giờ cũng bị búa rìu nặng nề hơn, sau này dần dần sẽ bớt.
Nhưng dù sao so với Bush thì Obama cũng tệ hơn rất nhiều.
25/06/201313:01:42
Khách
Bài viết rất hay, quá chính xác
Gửi ý kiến của bạn
Vui lòng nhập tiếng Việt có dấu. Cách gõ tiếng Việt có dấu ==> https://youtu.be/ngEjjyOByH4
Tên của bạn
Email của bạn
)
LTS: Biến cố Venezuela sau vụ bắt giữ Nicolás Maduro đang làm rúng động toàn vùng Nam Mỹ. Trong bối cảnh ấy, bà Delcy Rodríguez, 56 tuổi, vốn là phó tổng thống dưới thời Maduro, đã được Tòa án Tối cao và quân đội Venezuela đưa lên nắm quyền lâm thời. Bà cũng là một nhân vật từng được Washington ngỏ ý đối thoại trước đây. Sự kiện này đặt ra câu hỏi: Phải chăng đó là bước đầu của sự "chuyển quyền trong nội bộ," hay chỉ là hồi kế tiếp của cùng một vở tuồng?
Cuộc tấn công và bắt sống vợ chồng Tổng thống Nicolás Maduro ngay trên lãnh thổ Venezuela trong ngày cuối tuần đã trở thành một sự kiện chính trị thế giới hàng đầu khi bước vào năm mới 2026 này. Trong khi những đồng minh của Donald Trump ca ngợi và ủng hộ chiến dịch quân sự này thì ngược lại, một số câu hỏi cũng đã được đặt ra là, liệu một cuộc tấn công quân sự vào Venezuela, một quốc gia không mang tính đe dọa trực tiếp và hiển hiện đến an ninh quốc gia Hoa Kỳ, có được thông báo và sự chuẩn thuận của Quốc Hội Hoa Kỳ theo hiến pháp? Cũng như một chiến dịch quân sự và bắt sống một nguyên thủ quốc gia khác trên lãnh thổ một quốc gia có chủ quyền như Venezuela có đúng với nguyên tắc ngoại giao và công pháp quốc tế hay không?
Người đàn ông lê những bước chân nặng nề giữa hai triền núi mù sương. Gió và bụi cát làm mái tóc dài của ông ta rối bời. Chiếc khăn choàng và áo măng-tô có vẻ không đủ ấm, nên gương mặt hốc hác, mệt mỏi, lấm lem những vết đen như vừa chui ra từ mỏ than. Rồi ngay sau đó, ông ta xuất hiện trong một quán nước, ngồi bên chiếc bàn có ly trà nóng bốc khói nghi ngút trên tay, mắt nhìn xa xăm ra cửa. Một tiếng hát khàn, đục, nặng như những vách núi hai bên đường ông ấy đang đi, vang lên.
Sau khi bài “Chúng Ta Sống Sót” đăng tuần qua, Việt Báo nhận được nhiều hồi âm hơn thường lệ: tin nhắn, điện thoại, thư điện tử. Có người quen, có độc giả chưa từng gặp. Nội dung không khác nhau mấy. Phần lớn là sự đồng cảm. Có người nói đọc xong thấy nhẹ lòng, vì biết mình không phải là kẻ đơn độc nghĩ như thế. Có người gửi lời cảm kích khi có người nói hộ tiếng nói lòng mình. Nhưng điều đáng chú ý không nằm ở nội dung, mà ở cách người ta nhắn gửi hồi âm. Tất cả đều chọn nói riêng. Không bình luận công khai. Không chia sẻ kèm ý kiến. Họ đi bằng “cửa hậu”. Lý do dễ hiểu: không muốn bàn chuyện chính trị nơi công cộng, nhất là trên mạng xã hội — nơi một câu nói có thể bị chụp mũ nhanh hơn tốc độ người ta kịp giải thích mình muốn nói gì.
Năm 2025 đi qua trong chiếc bóng của Donald Trump. Vị tổng thống ồn ào này, với cách hành xử phá bỏ mọi khuôn thước, đã làm xoay chuyển trật tự thế giới: khiến các nền kinh tế lên cơn sốt, nhưng cũng đẩy đồng minh Âu châu phải chi nhiều hơn cho quốc phòng. Bước sang 2026, khi “cơn lốc Trump” vẫn còn cuộn, đây là mười điều đáng dõi theo.
Năm 2025 đang khép lại. Không tổng kết. Không lời ca tụng. Chỉ lặng lẽ như một người vừa đi qua nhiều mất mát — chẳng còn hơi sức nói thêm điều gì. Nhìn lại — năm 2025 không dạy ta cách thắng, mà dạy ta cách không ngã gục. Chúng ta sống sót — vì thói quen nhiều hơn hy vọng. Quen giá cả leo nhanh hơn đồng lương. Quen nhìn nhau bằng ngờ vực hơn cảm thông. Quen tin dữ đến sớm hơn cà phê sáng. Quen mỗi ngày đều phải chọn một nỗi lo để mang theo, bởi không ai ôm nỗi chừng ấy đổ vỡ vào lòng cùng lúc.
Con người ở bất cứ nơi nào trên thế giới cũng có quyền được hạnh phúc và tạo ra hạnh phúc. Nó giống như dưới bầu trời có thể xảy ra trận không kích bất cứ lúc nào, dù ngày hay đêm, nhưng người Ukraine vẫn có thể khảy lên tiếng đàn Bandura. Một năm qua, ai trong chúng ta không mệt mỏi với những dòng chảy đầy bụi bặm, thoát ra từ một gánh xiếc nghiệp dư, mang theo những chất dơ của hận thù, ích kỷ, tham vọng, độc tài. Những ngày cuối cùng của năm 2025, hãy nói về Lửa Và Tro (Avatar: Fire and Ash), thưởng thức siêu phẩm giả tưởng của James Cameron, để cùng khép lại một năm ngộp thở của nước Mỹ, và cùng chiêm nghiệm một điều mà nước Mỹ đang cố tình lãng quên.
Mùa Giáng Sinh này, khi chúng ta chúc nhau an lành, hòa bình và thiện chí, có lẽ ta biết rõ hơn bao giờ hết, mình sẽ là người mở cửa quán trọ hay là Herod của thời đại mới? Khi đó, chúng ta sẽ hiểu — Chúa ở bên ai trong mùa Giáng Sinh này.
Ở đời dường như chúng ta hay nghe nói người đi buôn chiến tranh, tức là những người trục lợi chiến tranh như buôn bán vũ khí, xâm chiếm đất đai, lãnh thổ của nước khác, thỏa mãn tham vọng bá quyền cá nhân, v.v… Nhưng lại không mấy khi chúng ta nghe nói có người đi buôn hòa bình. Vậy mà ở thời đại này lại có người đi buôn hòa bình. Thế mới lạ chứ! Các bạn đừng tưởng tôi nói chuyện vui đùa cuối năm. Không đâu! Đó là chuyện thật, người thật đấy. Nếu các bạn không tin thì hãy nghe tôi kể hết câu chuyện dưới đây rồi phán xét cũng không muộn. Vậy thì trước hết hãy nói cho rõ ý nghĩa của việc đi buôn hòa bình là thế nào để các bạn khỏi phải thắc mắc rồi sau đó sẽ kể chi tiết câu chuyện. Đi buôn thì ai cũng biết rồi. Đó là đem bán món hàng này để mua món hàng khác, hoặc đi mua món hàng này để bán lại cho ai đó hầu kiếm lời. Như vậy, đi buôn thì phải có lời...
Hồi đầu năm nay, một người bạn quen gọi đến, chỉ sau một tháng quốc gia chuyển giao quyền lực. Giọng chị mệt mỏi, pha chút bất cần, “Giờ sao? Đi đâu bây giờ nữa?” Chị không hỏi về kế hoạch chuyến đi du lịch, cũng không phải địa chỉ một quán ăn ngon nào đó. Câu hỏi của chị đúng ra là, “Giờ đi tỵ nạn ở đâu nữa?” “Nữa!” Cái chữ “nữa” kéo dài, rồi buông thỏng. Chữ “nữa” của chị dài như nửa thế kỷ từ ngày làm người tỵ nạn. Vài tháng trước, cuộc điện thoại gọi đến người bạn từng bị giam giữ trong nhà tù California vì một sai phạm thời trẻ, chỉ để biết chắc họ bình an. “Mỗi sáng tôi chạy bộ cũng mang theo giấy quốc tịch, giấy chứng minh tôi sinh ở Mỹ,” câu trả lời trấn an người thăm hỏi.


Kính chào quý vị,

Tôi là Derek Trần, dân biểu đại diện Địa Hạt 45, và thật là một vinh dự lớn lao khi được đứng nơi đây hôm nay, giữa những tiếng nói, những câu chuyện, và những tâm hồn đã góp phần tạo nên diện mạo văn học của cộng đồng người Mỹ gốc Việt trong suốt một phần tư thế kỷ qua.
Hai mươi lăm năm! Một cột mốc bạc! Một cột mốc không chỉ đánh dấu thời gian trôi qua, mà còn ghi nhận sức bền bỉ của một giấc mơ. Hôm nay, chúng ta kỷ niệm 25 năm Giải Viết Về Nước Mỹ của nhật báo Việt Báo.

Khi những người sáng lập giải thưởng này lần đầu tiên ngồi lại bàn thảo, họ đã hiểu một điều rất căn bản rằng: Kinh nghiệm tỵ nạn, hành trình nhập cư, những phức tạp, gian nan, và sự thành công mỹ mãn trong hành trình trở thành người Mỹ gốc Việt – tất cả cần được ghi lại. Một hành trình ý nghĩa không những cần nhân chứng, mà cần cả những người viết để ghi nhận và bảo tồn. Họ không chỉ tạo ra một cuộc thi; họ đã và đang xây dựng một kho lưu trữ. Họ thắp lên một ngọn hải đăng cho thế hệ sau để chuyển hóa tổn thương thành chứng tích, sự im lặng thành lời ca, và cuộc sống lưu vong thành sự hội nhập.

Trong những ngày đầu ấy, văn học Hoa Kỳ thường chưa phản ánh đầy đủ sự phong phú và đa dạng về kinh nghiệm của chúng ta. Giải thưởng Viết Về Nước Mỹ thực sự đã lấp đầy khoảng trống đó bằng sự ghi nhận và khích lệ vô số tác giả, những người đã cầm bút và cùng viết nên một thông điệp mạnh mẽ: “Chúng ta đang hiện diện nơi đây. Trải nghiệm của chúng ta là quan trọng. Và nước Mỹ của chúng ta là thế đó.”


Suốt 25 năm qua, giải thưởng này không chỉ vinh danh tài năng mà dựng nên một cộng đồng và tạo thành một truyền thống.
Những cây bút được tôn vinh hôm nay không chỉ mô tả nước Mỹ; họ định nghĩa nó. Họ mở rộng giới hạn của nước Mỹ, làm phong phú văn hóa của nước Mỹ, và khắc sâu tâm hồn của nước Mỹ. Qua đôi mắt họ, chúng ta nhìn thấy một nước Mỹ tinh tế hơn, nhân ái hơn, và sau cùng, chân thật hơn.

Xin được nhắn gửi đến các tác giả góp mặt từ bao thế hệ để chia sẻ tấm chân tình trên các bài viết, chúng tôi trân trọng cảm ơn sự can đảm của quý vị. Can đảm không chỉ là vượt qua biến cố của lịch sử; can đảm còn là việc ngồi trước trang giấy trắng, đối diện với chính mình, lục lọi ký ức đau thương sâu đậm, và gửi tặng trải nghiệm đó đến tha nhân. Quý vị là những người gìn giữ ký ức tập thể và là những người dẫn đường cho tương lai văn hóa Việt tại Hoa Kỳ.

Với Việt Báo: Xin trân trọng cảm ơn tầm nhìn, tâm huyết, và sự duy trì bền bỉ giải thưởng này suốt một phần tư thế kỷ.
Khi hướng đến 25 năm tới, chúng ta hãy tiếp tục khích lệ thế hệ kế tiếp—những blogger, thi sĩ, tiểu thuyết gia, nhà phê bình, nhà văn trẻ—để họ tìm thấy tiếng nói của chính mình và kể lại sự thật của họ, dù đó là thử thách hay niềm vui. Bởi văn chương không phải là một thứ xa xỉ; đó là sự cần thiết. Đó là cách chúng ta chữa lành, cách chúng ta ghi nhớ, và là cách chúng ta tìm thấy nơi chốn của mình một cách trọn vẹn.

Xin cảm ơn quý vị.

NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.